Читать книгу: «Dərinlik»

Ceyms Rollins

Dərinlik

fantastic roman

3

Proloq

Günəş tutulması.

Çərşənbə axşamı, 24 iyul

1. Əvvəl

Günəş tutulmasının baş verəcəyi gün Dorin Makklaud bir əlində "Cronicle"ın təzə nömrəsi, digərində isə bir fincan tünd mokko1 ilə "Starbucks" kafesindən çıxdı. Tələsmək lazım idi: onun saat 10-a şəhərdə görüşü təyin olunmuşdu və

“Embarkagero”nun yaxınlığında yerləşən ofisinə çatmaq üçün bir saatdan az vaxtı qalmışdı. Səhərin soyuq küləyindən büzüşərək, o tələskənliklə "Bazaar" və "Castro" küçələrinin kəsişməsində yerləşən metro stan-siyasına tərəf yollandı.

Dorin göyə baxdı və üzünü tur-şutdu. Gecə şəhəri bürümüş

duman örtüyu hələ dağılmamışdı və günəş bu tüstü arasından üzünə tül çəkilmiş gəlini xatırladırdı. Çoxdan gözlənilən hadisə – yeni minilliyin ilk günəş tutulması 4 saatdan sonra baş verəcəkdi və lənətəgəlmiş duman uc-batından onu görməmək pis olardı. O, qəzetlər və televiziya xə-bərlərindən bilirdi ki, bu nadir astronomik fenomeni qeyd etmək üçün bütün şəhər toplanacaq. Hətta bu vəziyyətdə

belə, San-Fransisko təmtəraqsız keçinə bilmirdi.

"Bu nə səfehlikdir!” – deyə Dorin təəssüflə başını yelləyərək fikirləşdi. Onsuz da ilboyu San-Fransisko üzərində

dumanlı hava olur və bir neçə dəqiqəlik çökəcək qaranlıga nəyə görə sevinilir? Özü də ki, bütöv yox, yarım günəş tutulması gözlənilirdi.

1 Qəhvə.

4

Dorin dərindən nəfəs alıb, boynundakı şərfi düzəltdi və yersiz fikirləri başından atdı. İndi onun daha vacib qaygıları var idi. Əgər o Delta bankın tələblərini yerinə yetirə

bilsə, firmadakı yolu onun üçün açılacaq. Bu fikir onu qa-nadlandırıb "Bazar” küçəsindən keçirtdi və o metro stansiyasının girişinə çatdı. O, metroya daxil olan anda tuneldə

növbəti qatar göründü.

Təyin olunmuş vaxta gecikmədiyinə görə razı halda əlindəki qəhvədən bir qurtum almaq istəyirdi ki, birdən kimsə

möhkəm zərbə ilə onun dirsəyinə toxundu. Vurulan bu zərbədən əlindəki stəkan düşdü və qəhvə perrona dağıldı.

Dorin ona vurulan zərbənin kim tərəfindən gəldiyini görmək üçün arxaya baxdı və cır-cındır geyimli yaşlı qadını gördü. Bu qadın Dorinə sanki bu dünyadan olmayan insanın ba-xışları ilə baxırdı. Bir anlıq Dorinin fikrində vaxtilə xəstə yatan anasının obrazı canlandı: üzünün kəskinləşmiş cizgiləri, ölüvay baxışları və dərmanlarla sidiyin qarışmış kəskin qoxusu. Bütün bunlar Alseygeymer xəstəliyinin əlamətləri idi.

Dorin qeyri-iradi bir addım geriyə çəkilərək çantasını özünə

sıxdı. Amma çox güman ki, bu evsiz qadın təmamilə zə-rərsiz idi. Yəqin ki, belə hallarda sonrakı ifadə olaraq bu sözlər səs-lənəcəkdi: "Nə ilə bacarırsınızsa kömək edin!"Dorin bir addım da geri çəkildi. Qorxu və qəzəb, mərhəmət hissi ilə əvəz edildi.

Yazılmamış

şəhər

qanunlarına

əsas-lanaraq,

perrondakı digər sərnişinlər baxışlarını yana çevirdilər. Dorin də bu cür etmək istədi, amma bacarmadı. Yəqin ki, bunun səbəbi çoxdan vəfat etmiş anasının yadına düşməsi, yaxud o zavallı qadına duyduğu mərhəmət hissi idi. Bu vaxt o qeyri-ixtiyari soruşdu:

– Sizə necə kömək edə bilərəm?

5

Qadıntərpəndi və Dorin acından qadının dizlərinə

büzüşmüş qəhvəyi rəngli küçüyü gördü. Yazıq küçük o qədər arıq idi ki, batmış böyürlərindəki bütün qabırğaları saymaq olardı. Qadın Dorinin küçüyə baxdığını görüb dedi :

– Dopsik bilir! – Yaşlılıq və evsizlik ucbatından qadının səsi xırıltılı idi. Qadın yenə təkrarladı:

– O hər şeyi bilir!

Dorin sanki başa düşürmüş kimi qadının dediklərini başının hərəkəti ilə bildirdi. O zavallı anası ilə ünsiyyəti zamanı əldə etdiyi təcrübəsinə əsasən bilirdi ki, psixi xəstələrin qıcıqlandırılması düzgün deyil.

– Əlbəttə bilir, – deyə Dorin təkrarladı.

– Və o, bu haqda mənə danışır!

Bəli-bəli danışır! Dorin özünü axmaq kimi hiss etməsinə

baxmayaraq, yenidən razılıq əlaməti olaraq başını tərpətdi.

Qatarın qapıları açıldı. O, gecikməmək üçün tələsməli idi.

Qatara girdikdən sonra üzünü çevirmək istəyirdi ki, birdən arıq, qupquru bir əl onun biləyindən yapışdı,Dorin qeyri-iradi olaraq kənara dartındı, lakin qadın onu bərk-bərk tutmuşdu. Sərsəri qadın Dorinə yaxınlaşdı.

– Dopsik yaxşı itdir, deyə qadın sayıqlayırmış kimi donquldandı.

Qadın danışarkən ağzının qırağında qatı, turşumuş

mayonezə oxşar tüpürcəyi köpüklənirdi. O, hər şeyi bilir. O, ağıllıdır.

Dorin cəldliklə əlini qadının əlindən azad etdi. Mən......

mən getməliyəm. Qarı onu saxlamağa cəhd etmədi və dərhal əlini cır-cındır kökündə olan paltarının cibində gizlətdi. Dorin vaqonun qapılarına çatana qədər, qadın baxışlarını ondan ayırmadı. Tək qalaraq, qadın heş kəsə bilinməyən fikirlərinə

6

qərq oldu. Dorin, küçüyün ona yönəlmiş baxışları ilə qarşılaşdı. Vaqonun qapıları bağlanana qədər, Dorin qadının öz-özünə donquldanmasını eşidirdi:

– Dopsik… O, bilir… O, bilir ki, biz bu gün öləcəyik.

* * *

Sakit okean qurşağı vaxtı ilə saat 13:55 (yerli vaxtla

11:55) Aleut adaları, Alyaska.

Günəş tutulmasının baş verəcəyi gün, Cimmi Pamatuk adət etdiyi ehtiyatlığı ilə üzü yuxarı buzla örtülmüş yamaca doğru yol açırdı. Namuk adlı iti ondan bir neçə addım qabaqda idi. Bu nəhəng malamut2 yaxşı bildiyinə görə son məntəqəyə özü sərbəst lap tez çata bilərdi, lakin sadiq yoldaşı olaraq sahibini tək buraxmaq istəmirdi. O, özü ilə 3 nəfər aparırıdı: iki kişi və bir qadın. Onların yolu buzlu zirvəyə -

hər tərəfdən dənizlə əhatə olunmuş kiçik Tülkü ada-sının ən hündür zirvəsinə idi.

Adanın əcdadları sayılan inuitlər3 dahi Orkiyə səcdə etmək üçün buraya gəlir, ağacdan bütlər düzəldir və müqəddəs daşları qayadan dənizə atırdılar. Onu ilk dəfə bu müqəddəs yerə ulu babası gə-tirmişdi. Bu hardasa 30 il bundan qabaq baş vermişdi.

Hal-hazırda bu yerlər, adanın digər görməli yerləri ilə

bərabər bütün turist xəritələrində qeyd olunmuşdur. “Zo-diak” şirkətinin kiçik gəmiləri, sürətli okean gəmilərindən turistləri alır və onları Port-Roy-Son qəsəbəsinin mənzərəli sahilinə çatdırırdılar. Bundan başqa qəsəbənin qədimliyi və

ekzotikliyi ilə bərabər, adanın daha bir görməli yeri olan 2 Alyaskada minik arabasına qoşulan itlər.

3 (eskimosların özlərinə verdiyi ad)

7

“Buzlu zirvə” adlanan hissəsi də insanları cəlb edirdi. O günü aydınlığında cərgə ilə düzülmüş bütün Alleut adaları üfüqün arxasında gizlənən sonsuz qövs kimi görünürdü.

Cimminin ulu babalarının çox qiymətli hesab etdikləri bu mənzərələri seyr etmək üçün, indi turist sezonunun bu qızğın vaxtında 60$, adi günlərdə isə 40$ idi.

Birdən turistlərdən biri narazı halda soruşdu:

– Lənət şeytana, hələ çox sürünəcəyik? Artıq tamamilə

donmuşam.

Cimmi bu üçlüyə əvvəlcədən xəbərdarlıq etmişdir ki, yuxarı zirvəyə doğru qalxdıqca daha soyuq olacaq. Turistlər başdan-ayağa Eddi Branerin istehsalı olan gödəkçə, əlcək və

çəkmələrlə təmin olunmaqlarına baxmayaraq, indi həmin geyimlərin olması belə, tamamilə faydasız idi.

Cimmi əli ilə yan tərəfdəki təpəni göstərərək dedi: Cəmi bir yoxuşumuz qalıb. Beş dəqiqəlik yolumuz var, orada isə sizi isti daxma gözləyir.

Narazı turist saatına baxdı və dodaqaltı nə isə geyindi.

Cimmi gözlərini süzdürərərək yoluna davam etdi. Əgər turun sonunda alacağı xidmət haqqı olmasaydı, böyük sevinclə bu üç turisti qayadan aşağı atardı.

Əcdadlarının sitayiş etdiyi okean Allahlarına gözəl qurbanlar ola bilərdi bu turistlər! Həmişəki kimi, bunlar yalnız Cimminin arzuları ola biərdi.

Tezliklə onlar zirvəyə çatdılar. Cimmi bu yerlərin gözəlliyi haqda əvvəlcədən əzbərləmiş nitqini söyləmək üçün üzünü turistlərə çevirdi. Lakin turistlər heç bu gözəlliyə fikir vermirdilər. Onlar əyinlərindəki geyimə daha sıx bürünərək, soyuq küləkdən qorunmağa çalışırdılar.

Bura necə soyuqdur! – deyə turistlərdən ikincisi dilləndi.

Ümid edirəm ki, fotokameranın şurgsu donmayacaq. Bu 8

qədər yol qət etdikdən sonra heç bir şəkil çəkmədən qayıtmaq adama çox ağır gələr.

Cimmi hirsindən yumruqlarını möhkəm sıxdı, lakin çalışdı ki, bu hirs səsində biruzə olunmasın.

Dediyim koma irəlidəki şam ağaclarının arxasında yerləşir, istəyirsinizsə siz oraya yollanın və bir qədər qızışın.

Onsuz da Günəş tutulmasını izləmək üçün çox vaxt var.

– Şükür sənə ay, Allah! – deyə turist qadın birinci deyinən kişiyə baxaraq dedi: – Gedək Recci.

Nəhayət, axırda gəlmək növbəsi Cimmiyə çatdı. İngilis turistlər şam ağacına tərəf yollandılar. Nanuk sahibinin yanında qaldı. O, öz soyuq burnunu sahibini əlinə sürtərək əzizləməsini istəyirdi.

Nanuk, yaxşı oğlan, – deyə Cimmi iti tərifləməyə başladı.

Günəş tutulmasını dostları ilə bayram etmək üçün, əvvəlcədən adaya gələn Cimminin oğlu, atasının verdiyi tapşırığa əsasən daxmadakı sobanı qalamalı idi. Göyə qalxan tüs-tünü görən Cimmi, oğlunun verdiyi tapşırığı yerinə yetirdiyini ba-şa düşdü.

Birdən-birə, özü də bilmədən Cimminin üzərinə qəm dalğası çökdü. Bu yerlər həmişə ona belə təsir bağışlayırdı. O

sanki hansısa gözəgörünməz varlığın olduğunu hiss ediridi.

Yəqin ki, bu mənim ulu babalarımın Tanrısıdır – deyə özü-özünə yarızarafat, yarıgerçək fikirləşdi, xilasedici istiyə doğru yoluna davam etdi. İndi o, qorunmağı ingilis turist-lərindən daha çox istəyirdi. Cimmi cənub tərəfdən üfüqün üzərindən Günəşə doğru qalxan tüstünü nəzərləri ilə iz-ləyirdi. Günəşin tutulması… Bu hadisə baş verəndə Cimminin əcdadları fikirləşirdilər ki, nəhəng bir balina Günəşi udur. Həmin o hadisə bir neçə saatdan sonra baş verməli idi.

9

Sahibinin yanınca gedən it birdən nərildəməyə başladı.

Cimmi itə baxdı. Malamut cənuba baxırdı. Cimmi alnını qırış-dırıraraq itin baxışlarını izlədi.

Ağacdan düzəldilmiş bütdən başqa, qayanın təpəsində

heç nə yox idi. Məlum məsələdi ki, büt də doğurçu deyildi. O

sadəcə olaraq, İndoneziyada xarrat dəzgahında yonulmuş və

dəniz vasitəsilə gətirilərək, turistlərin diqqətini cəlb etmək üçün ucuz bir maketdir.

Nanuk çox da ucadan olmadan, nərildəməyə davam edirdi. Cimmi itin nəyə görə əsəbiləşdiyini başa düşə bilmirdi.

Sakit ol, oğlan – deyə itin üstünə yavaşdan qışqırdı.

Həmişəki kimi, sözəbaxan Namuk arxa pəncələri üstə

oturdu, lakin onun bədənində kiçik bir titrətmə var idi.

Cimmi nəzərlərini dənizə yönəltdi. Birdən onun yadına babasının öyrətdiyi qədim bir dua düşdü. O, duanın nəyə

görə məhz bu an yadına düşdüyünə təəcübləndi. Alyaskada sağ qalmaq üçün təbiətə və öz instinktlərinə hörmət etmək çox vacib idi. Cimmi isə buna inanmırdı.

O bir anlıq sanki babasının qarşısında canlandığını və

onunla birgə sonsuz dənizi seyr etdiklərini fikirləşdi. Belə

hallarda babası həmişə deyərdi: küləkdən fırtına ətri gəlir.

Sakit Okean qurşağı ilə 16:05 (yerli vaxtla 10:05)

Alaniya, Quam malikanəsi

Günəş tutulmasının baş verəcəyi gün Cefri Xessmayer hökumət evinin dəhlizində tələskənliklə addımlayaraq, öz uğursuzluğunu lənətləyirdi. ABŞ və Çin Respublikasından müqavilənin bağlanması üçün gələn tərəflər danışıq stolu arxasında yalnız Günəşin tutulmasından sonra duracaqdılar.

10

Təbiət bu nadir hadisənin birgə seyr edilməsi də gündəliyə

daxil edilmişdi.

Kiçik köməkçi olaraq, Cefriyə bu fasilədən səmərəli şəkildə istifadə etmək tapşırığı verilmişdi. Bu vaxt ərzində o amerikalı nümayəndələrə səhər iclasında hökumət katibi tərəfindən yazılmış qeydləri paylamalı idi. Həyat necə də

ədalətsizdir!

Yüksəkvəzifəli nümayəndələr yeməkxanada əyləşib, Günəş tutulmasını gözləyən vaxt Cefri gah stenoqraf, gah da makinaçılıq etməli idi.

O, yenidən öz bəxtsizliyini lənətlədi. Axı burda, Okeanın ortasında onlara nə lazım ola bilər? Bu iki dövlət nüvə si-lahlarına dair müqaviləni bağlayana qədər hətta cəhənnəm belə tamamilə sönüb qurtarar. Gündəlikdə verilən iki bənd daha vacib olduğuna görə heç bir ölkə güzəştə getmək istəmirdi. Çinin tələbinə görə ABŞ öz məşhur raketdən müdafiə

sistemini Tayvan ərazisində tətbiq etməməliydi. Prezident isə

qəti surətdə Çinin bu tələbini rədd edirdi. Bir həftə ərzindəki qızğın iş prosesində sammit iştirakçıları, yalnız ikitərəfli münasibətlərdə gərginliyin daha da artmasına nail olmuşdular.

Həmin gün prezident Bişop hədiyyə olaraq Çin nazirindən atlı döyüşçünün kiçik heykəlini qəbul etmişdi.

Jurnalistlər bu tarixi hadisəni, iki dövlət başçısının həmin o qeyri-adi heykəlin fonunda çəkməkdən məmnunluq hissi keçirirdilər. O gün çoxlarının qəlbində baş tutması mümkün olmayan ümidlər cücərmişdi.

Cefri onların nümayəndələri üçün ayrılmış bölməyə

keçdi. Gözətçiyə buraxılış vərəqəsini göstərib içəri daxil oldu.

O, öz stoluna yaxınlaşıb, dəridən olan fırlanan kresloya 11

əyləşdi. Ona verilən tapşırığın təhqiredici hesab etməsinə baxmayaraq, o bunu qüsursuz yerinə yetirmək fikrində idi.

O, əllə yazılmış bir topa kağızı bilgisayarın yanına qoydu və işə başladı. Onun əlləri bilgisayarın toxmaqcıqları üzərində

pərvaz edərək, hökumət katibi Elliotun əyri-üyrü yazılarını bilgisayar mətninin səliqəli, düz sətirlərinə köçürdü. İşin içinə

vardıqca qəzəb və təhqir hisləri onu tərk edirdi. Özünü böyük siyasətin kulis arxasında hiss etmək və daha yaxından tarixin necə əmələ gəlməsini izləmək onun üçün çox maraqlı idi.

Deyəsən, prezident Tayvana dair məsələlərdə güzəştə getməyə hazır idi. Lakin ABŞ bunu Çin nüvə ar-senalını genişləndirməklə, ÇXR-nin raket texnologiyaları üzərində

nəzarəti daxil etməklə və Çin tərəfdən özü üçün daha çox faydalanmağı qazanmaq istəyirdi. Elliot hesab edirdi ki, əldə

olan kartlar düzgün oynanılsa, qoyulan mövqeyə çatmaq daha asan ola bilər.

Cefri dövlət katibinin əlyazmalarına necə aludə ol-muşdursa, arxadan ona yaxınlaşan adamı belə hiss etmədi. O, öskürək səsi eşitdi və başını qaldırıb baxanda, hündür, ağbaşlı bir kişi gördü. Kişinin əynində səliqəli kğynək və qalstuk var idi, pencəyi isə əlində tutumuşdu.

– Belə ki, cənab Hessmayer, bütün bu barədə nə dü-şünürsüz?

Cefri yerindən elə dik atıldı ki, altındakı təkərli kreslo arxadakı masaya dəydi.

– C..... Cənab prezident, – hıqqınaraq, dili dolaşaraq dedi.

– Boş verin, cənab Hessmayer – ABŞ prezidenti Daniel P.

Bişop yazı masasına söykənərək bilgisayarın monitorundakı mətni oxumağa başladı.

12

– Tomun mülahizılıri barədə nə düşünürsünüz? Dövlət katibi? Cənab Elliot? Prezident qalxdı və yorğun-yorğun gülümsündü.

– Bəli. Siz ki, Corcstaunda beynəlxalq hüququ öyrənir-siniz?

Cefri gözünü qırpdı. Prezidentin ona Ağ Evin məmurları və kargüzarları içərisindən xüsusi olaraq diqqət yetirməsi inanılmaz görünürdü.

Bəli, cənab prezident, mən unversiteti gələn il bitiririəm.

Eşitdiyimə görə, siz kursun ən yaxşı tələbəsisiniz və

Asiya üzrə ixtisaslaşırsınız. Necə fikirləşirsiniz, bu müqaviləni imzalamaq üçün çinliləri yola gətirə biləcəyikmi?

Cefri dodaqlarını çeynədi. Dövlət xadimi və lider D.Bişopun baxışlarına tab gətirmək onun üçün çətin idi.

Cavab verin, çəkinməyin, mən ki, adamyeyən deyiləm, sadəcə olaraq düzgün və qərəssiz rəyinizi bilmək istiyirəm.

Əks halda niyə Torndan bu işi məhz sizə həvalə etməsini xahiş etdim ki?

Prezidentin bu etirafına heyran qalan Cefri ağzınaçıb bir söz belə deyə bilmədi.

– Dərindən nəfəs alın – deyə prezident əmr etdi.

Cefri prezidentin məsləhətinə əməl etdi və bu ona kömək oldu. Cefri öskürərək səsini qaydaya saldı və fikrini cəmləyib dedi:

– Mənə elə gəlir ki, dövlət katibi Elliotun, Çinin Tayvan iqtisadiyyatına dair qəribə cəhdləri haqqında söylədiyi fikri ağılabatandır, – Cefri bir neçə saniyəlik nəfəsini dərdi və yenidən davam etdi. – Mən Honq-Konq və Makaonun ye-nidən Pekin hakimiyyəti altına qayıtmasını diqqətlə tədqiq etmişəm. Görünür, çinlilər bu əraziləri demokratik iqtisadiyyatın kommunist strukturlarına inteqrasiyası üçün 13

təcrübə meydanı kimi istifadə edirlər. Çox güman ki, bu eksperimentlər Tayvanın yenidən Çin tabeliyinə qaytarılması üçün danışıqlar ərəfəsində keçirilir. Bununla da bu ittifaqdan marağı olan tərəflərin əldə edəcəkləri qazanc nümayiş et-dirilir.

Bəs Çinin artan nüvə arsenalını nə edək?

Birdən Cefri ürəklənərək daha tez cavab verdi: Onlar nüvə və raket texnologiyalarını bizdən oğur-layıblar. Ancaq Çinin indiki infrastrukturası o qədər inkiçaf etməyib ki, onlardan tam surətdə istifadə edə bilsinlər. Bir çox hallarda Çin hələ də raket texnologiyasının inkişafı üçün pis uyğunlaşdırılmış aqrar ölkə olaraq qalmaqdadır.

– Demək, hansı nəticəyə gəldiniz?

Çinlilər şahid oldular ki, Sovet İttifaqı qızğın silahlanma yarışında necə müflis oldu.

Əgər Çin, dünya balansında özündən sonra indiki vəziyyəti saxlamaq istəyirsə ən əvvəl öz texnoloji inkişafını sü-rətləndirməlidir. Onlar ABŞ ilə nüvə arsenalına dair mənasız disskusiyalara baş qoşmamalıdırlar.

– Boş disskusiyalar? – deyə prezident gülümsündü. Cefri qıpqırmızı olfu.

– Yox, yox – prezident əlini qaldırdı – sizin ifadəniz mənim xoşuma gəldi.

Birdən-birə Cefri özünü axmaq kimi hiss etdi. Nə

boşboğazlıq edirəm. Prezident Bişopun mənim bu boş fikir-lərimə maraq göstərməsini necə fikirləşə bilərəm?

Prezident qalxdı və pencəyini geyindi. Düşünürəm ki, siz düz deyirsiniz, cənab Hessmayer. Heç bir ölkə bu soyuq müharibəni maliyyələşdirmək istəməz.

Doğru buyurursunuz, əfəndim – Cefri mızıldandı.

14

Ölkələrimiz arasında münasibətlər daha da gər-ginləşməmiş, bu problemin həlli yollarına bəlkə də ümid etmək olar, ancaq bunu üçün daha çevik olmaq lazımdır –

prezident qapıya tərəf getdi. – İşinizi tamamlayın, cənab Hessmayer.

Yeni minilliyin Günəş tutulmasını qaçırmaq olmaz.

Hökumət başçısı otaqdan çıxdı. Cefri taqətsiz halda kresloya oturdu və gözlərini yumdu. Prezidentin özü ona qulaq asmış və onunla razılaşmışdı.

Cefri bu uğura görə qismətinə təşəkkür etdi. O, dikəldi və

ikiqat enerji ilə yenidən işinə davam etdi. Yəqin ki, bu gün uzun müddət onun yaddaşında qalacaqdı.

15

II O VAXT

Sakit Okean qurşağı vaxtı ilə 16:44

San Fransisko, Kaliforniya

Ofis binasının eyvanından San-Fransisko körfəzinə gözəl mənzərə açılırdı. Buradan Günəş tutulmasını izləmək üçün Jirardelli meydanına toplaşan insanlar görünürdü. Lakin Dorini cəlb edən bu deyildi. Onu, ömründə yalnız bir dəfə görə

biləcəyi mənzərə maraqlandırırdı.

Göyün tən ortasında körfəzin göy suları üzərində qara Günəş asılmışdı.

Məhz bu gün üçün Dorin optikadan tünd şüşəli eynək almışdı. Göydə qara dairə şəklində görünən Günəş parlaq, uzun dilləri ilə insanları heyrətə gətirirdi. Astronomiya sahəsindən olan ekspertlərin CNN kanalına verdiyi məlumata görə, həmin gün Günəşin qeyri-adi yüksək aktivliyi tutulmanı daha da mənzərəli edəcək. Və onlar yanılmamışdılar.

Dorinin ətraflında dayanan hüquq firmasının katibləri və

digər işçiləri bu gözəl mənzərəni seyr edərkən, heyranlıqlarını müxtəlif səs ifadələrilə bildirirdilər. Radio vasitəsi ilə astronomların növbəti məlumatı verildi. CNN xəbərdarlıq edir ki, atmosferin üst qatının yüklü zərrəciklər tərəfindən topa tutulması nəticəsində efirdə bəzi nöqsanlar baş verə bilər.

Körfəzin sularında qara Günəşin əksi o qədər gözəl görünürdü ki, Dorin bu mənzərədən gözlərini ayıra bilmirdi.

Bu gözəl zamanda yaşamaq onun üçün bir şans idi.

– Ey, hiss etdiniz? – deyə xanım katiblərdən biri təlaşla soruşdu.

16

Ayaqları altında zəif titrətmə hiss edən Dorin, qızın nə

demək istədiyini başa düşdü. Artıq dibçəklər də tərpənməyə

başladı və radiodan yalnız fısıltı səsləri eşidilirdi.

Zəlzələ! – deyə kimsə qışqırdı.

San-Fransiskoda yaşayan bəzi insanlar üçün bu titrəyiş

çaxnaşma yaratmaq üçün səbəb deyildi. Amma yenə də

şüurun dərinliyində bir xoşagəlməz fikir oyanırdı: “Bəlkə bu dəfə güclü olacaq?”

Firmanın böyüyü hamıya içəri keçməyi əmr etdi. Eyvan-da toplaşanlar, bir-birini itəliyərək içəri keçməyə can atırdılar.

Dorin sonuncu dəfə göyə baxdı. Buradan elə görünürdü ki, sanki hansısa nəhəng göydə böyük qara dəlik açıb. Elə bu an Dorin cır-cındır geyimli evsiz qadını və onun dediklərini xatırladı: “Bu gün biz hamımız öləcəyik”.

Dorin otağa getdi. Eyvan ayaqları altında titrəməyə

başladı. Bəli, bu adi zəlzələyə oxşamırdı.

– Tez olun! Qurtulmaq lazımdır! – deyə bosssəsələndi.

Dorin içəri otağa atıldı, lakin ürəyinin dərinliyində o başa düşürdü ki, qurtuluş tapmaq çətin olacaq və onlar öləcəklər.

Okean qurşağı vaxtı ilə 16: 44 (yerli vaxtla 1444)

Alleut adaları. Alyaska

Qayanın buzlu zirvəsində dayanan Cimmi yavaş-yavaş

yoxa çıxan Günəşə baxırdı. Küçüyü Nanuk isə təlaşlı halda onun yanında fırlanırdı Həyəcandan soyuğu da unudan üç ingilis turisti görüntüdən zövq alırdılar. Bu tarixi an foto-apparat və kameraların yaddaşına köçürülürdü.

Cimmi dərindən ah çəkdi və soyuq daşın üstünə oturdu.

Ağacdan düzəldilmiş bütə söykənərək, o Sakit Okean üzərində vüsət almış qara günəşə baxırdı. Bu qeyri-adi təbii 17

işıqlandırmada adalar sanki donub qalmış və qeyri-real görünürdü. Hətta dənizin gümüşü-parıltılı rəngə çalan üzü də

donuq görünürdü.

Səhər açılandan bəri küçük Nanuk narahat idi və elə hey mırıldanırdı. Yəqin ki, o Günəşlə nə baş verdiyini başa düş-mədiyindən belə idi.

– Narahat olma, balaca, – deyə sahibi onu pıçıltılı səslə sakitləşdirdi – Bu sadəcə günəşi udmaq istəyən ac balinadır.

Cimmi əlini uzadıb küçüyü sığallamaq istədi, amma onu yanında görmədi. O, qaşqabaqlı halda arxaya boylandı, küçük isə Günəşə deyil, şimala doğru baxırdı. Cimmi itin baxışlarını izləyərək, təəcüblü halda ah çəkdi.

– Aman Tanrım!

Şimalda Günəşin tutulmasından qaralan göy üzü dal-ğavari və dövriyyələrlə göy rəngin bütün çalarlarını alırdı.

Cimmi o dəqiqə anladı ki, onun izlədiyi şimal şəfəqidir.

Ancaq o heç vaxt onun belə intensivliyini görməmişdi, həm də indi zaman da uyğun deyildi.

Şüalar yel kimi fırlanıb qalxır və sanki səmada daha bir parıltı, dəniz əmələ gəlirdi.

– Mən elə bilirdim ilin bu vaxtı şimal şəfəqi olmur – deyə, ingilislərdən biri çığırdı.

Elədir – deyə, Cimmi cavab verdi.

Eylin adlı ingilis xanımı əlindəki kamera ilə Cimmiyə tərəf addımladı.

Necə də gözəldir! Bu Günəş tutulmasından daha da yaxşıdır.

Cimmi cavab vermədi. İnuitlər üçün şəfəqinin baş

verməsi müxtəlif əlamətlər və sirlərlə əlaqəli idi. Yayda, şimal şəfəqinin əmələ gəlməsini onlar hansısa bəlanın baş verməsi kimi qəbul edirdilər.

18

–Bu nədir? – deyə, Eylin soruşdu. Torpaq doğrudan da titrəyir, yoxsa bu mənə elə gəlir?

–Eylinə cavab olaraq möhkəm yeraltı təkan baş verdi.

Ada öz iri daş bədənilə lərzəyə gəldi. Eylin qışqıraraq qorxu içində yerə yıxıldı və digər iki turist onun köməyinə atıldılar.

Cimmi ağacdan olan bütdən yapışdığına görə yıxılmadı.

– Nə edək? – Eylin qışqırdı.

– Narahat olma, bir-bir buradan qurtulacayıq – deyə ingilislərdən biri cavab verdi.

– Aman Tanrım! – deyə Cimmi bir anlıq fikirləşdi. Yaxşı ki, hal-hazırda oğlum buralardan uzaqlaşdı.

Alleut adalarının ən uzaq torpaqları sanki yavaş-yavaş

Sakit Okean sularında itirdi. Bu gün sanki okean Tanrıları o torpaqlar uğrunda öz hüquqlarını müdafiə etmək üçün gəlmişdilər.

Sakit Okean qurşağı ilə 16:44 (yerli vaxtla 10:44)

Alanya, Quam torpağı

Quberniya valisinin qış bağında dayanan Cefri Günəş

tutulmasını seyr edirdi. 26 yaşına qədər, bir neçə dəfə cüzi Günəş tutulmasını izləsə də, tam Günəş tutulmasını birinci dəfə görürdü. Quam adası Yer səthinin ensiz zolağında yer-ləşdiyinə görə, Günəş tutulması buradan daha aydın görünürdü. Elə buna görə də, sammitin keçirilməsi üçün məhz bu ada seçilmişdi.

Cefri dövlət katibi Elliotun qeydlərini bilgisayarda yazıb qurtarandan sonra, inanılmaz tamaşanı izləmək üçün də vaxtı qalmışdı O, ucuz eynəyi gözünə taxıb, digər amerikalı nümayəndələr ilə birlikdə bağın qərb tərəfdə yerləşən qapısının yanında dayanmışdı. Çinlilər isə həyətin qarşı tərəfində top-19

lanmışdılar. Adama elə gəlirdi ki, bu iki qrupu da Sakit Okean ayırır.

Cefri bu iki qrup arasında hiss olunan gərginliyə məhəl qoymadan, Günəşin möhtəşəm görüntüsündən zövq alırdı.

Bu an o bir səs eşitdi:

– Çox gözəldir, deyilmi?

Cefri üzünü çevirdi və yenidən, artıq ikinci dəfə, prezident Bişopu gördü.

– Cənab prezident! – Cefri eynəyini çıxarmaq istəyirdi ki, prezident ona mane oldu.

– Lazım deyil, çıxarmayın. Seyrinizə davam edin. Belə bir gözəlliyi yəqin ki, bir də iyirmi ildən sonra görə biləcəyik.

– Bəli, cənab.

Hər ikisi göyə baxmağa davam etdilər. Prezident elə göyə

baxa-baxa dedi:

– Çin inanclarına görə, Günəş tutulması həyatda baş verən əsas dəyişikliklər müjdəçisidir – ya yaxşıya doğru, ya da əksinə.

– Əminəm ki, yaxşıya doğru dəyişər, həm də hər iki xalq üçün, – deyə Cefri dilləndi.

Prezident Bişop əlini Cefrinin çiyninə qoyaraq dedi:

– Ax, budur gənclik optimizmi! Siz vitse-prezidentlə söh-bətləşsəniz, yaxşı olar. Siz onunla həyat sevgisini paylaşa bilərsiniz və o da sizinlə həyata real baxışlarını, – deyə öz zarafatından məmnun olub, istehza ilə gülümsündü.

Cefri bu sözlərin mənasını başa düşdü. Vitse-prezident Lorens Neyfin kommunizmin son istinadgahlarından biri ilə

əlaqələrin hansı tərzdə qurulmasına dair xüsusi fikirləri var idi. Lorens Neyf aşkarda Bişopun diplomatik vasitələrin köməyilə Çinlə aralarında olan qarışıqlığı həll etmək niyyətini dəstəklədi. Lakin buna baxmayaraq, o özünü teleka-20

meralardan uzaq tutaraq, daha aqressiv mübarizəyə üstünlük verirdi.

– Siz hökmən bu ziddiyətləri aradan qaldırmağı baca-racaqsınız, mənim buna heç şübhəm yoxdur, – Cefri dedi.

–Yenə də sizin optimizminiz.

Dövlət katibi jestlərlə prezidenti səslədi və otağa keçməsini rica etdi. Prezident yenidən əlini Cefrinin çiyninə

qoyub, gülümsünərək dedi:

– Deyəsən, yenidən Amerika-Çin münasibətlərini yoluna qoymaq məqamı yetişib.

Prezident sözünü ağzında tamamlamışdır ki, möhkəm titrəyiş hiss olundu. Hələ də əli Cefrinin çiynində olan prezident onu sıxdı. Hər ikisi ayaqda möhkəm dayanmağa çalışdılar.

– Zəlzələ! – deyə Cefri qışqırdı.

Ətrafda pəncərələrin şüşələri qırıldı. Cefri şüşə

qırıntılarından qorunmaq üçün özünü ovucları ilə tutdu.

Quberniya valisinin bütün pəncərələri eyni anda qırılıb yerə

töküldü. Pəncərənin yanında duran bir neçə adam bu şüşə

qırıntılarından yaralanaraq, qan içində yerdə uzanmışdılar.

Cefri kömək məqsədilə irəli atılmaq istəsə də, prezidenti tək buraxa bilmədi. Digər tərəfdə ola Çin nümayəndələri sığınacaq məqsədilə evin içərisinə atıldılar.

Cefri ayaqları altında dəhşətli uğultu hiss etdi. Dövlət katibi bir qrup məxfi agentin əhatəsində izdihamı yararaq irəli addımlayırdı. Nəhayət, prezidentin yanına çataraq, onun əlindən yapışdı və dedi:

– Tez ol, Den, bir nömrəli borta qayıtmaq lazımdır! Bu ada yerlə-yeksan olmamış, mən sənin təhlükısiz bir yerdə

olmağını istəyirəm! Prezident onun əlini itələdi.

21

– Yox, mən bacarmaram.... – lakin sözünü sona çatdıra bilmədi. Haradasa, cənub tərəfdə möhkəm partlayış səsi eşidildi.

Cefri birinci olaraq dedi:

– Cənab prezident, siz getməlisiniz!

Prezident Bişopun üzərində gərginlik və təşviş hiss olunurdu. Cefri bu insanın Vyetnamda qulluq etdiyini bilirdi və bilirdi ki, onu yolundan döndərmək o qədər də asan deyil.

Sən bacarmalısan! Sənin özünü riskə atmağa haqqın yoxdur, Den!

Nəhayət, prezident razılaşdı.

– Yaxşı, gedək – deyə razılaşdı. Amma mən özümü qorxaq kimi hiss edirəm.

Prezident iki cangüdənin əhatəsində çıxış qapısına tərəf addımladı, dövlət katibi isə Cefriyə baxıb dedi:

– İndi limuzini gətirəcəklər. Sən prezidentin yanında qal və nəzarət et ki, o mütləq təyyarəyə minsin.

– Bəs..... bəs siz?

– Mən çalışacam ki, nümayəndələrimizdən bacardığım qədər toplayıb aeroporta çatdırım. Getməmişdən əvvəl Elliot Cefriyə sərt baxışlarla baxıb əlavə etdi: – Nəzarət et ki, vaxtında qalxsın və prezident burada tələyə düşməsin. Bizi gözləməyin.

Cefri razılıq etdi və çıxışa doğru tələsdi.

Prezidentə çatan Cefri, onun dodaqaltı nə isə öz-özünə

danışdığını gördü.

Deyəsən, çinlilər haqlıydırlar.

22

III

Və sonra

Sakit Okean qurşağı vaxtı ilə 18:45

San Fransisko, Kaliforniya

Gecə yaxınlaşırdı. Dorin Makklaud əyri-üyrü asfalt ilə

Rusiya təpələrinə doğru istiqamətlənir. Dorin sağ qalanardan eşidib ki, xilasetmə dəstəsinin könüllüləri orada bir düşərgə

dü-zəldiblər.

Dorin son dərəcə ac və susuz idi və hava da get-gedə so-yuyurdu. Nəhayət ki, yeraltı təkanlar sakitləşdi, lakin onlar artıq öz işini görmüşdülər.

Belə ki, San-Fransisko tamamilə dağılmışdı.

Dorinin ayaqları yorğunluqdan əsirdi. Dorin arxaya boylandı və okean sahilindəki o gözəl şəhərin yerlə-yeksan olduğunu gördü. Bu mənzərə duman tüstüsündə alovlanan şəfəq şölələrini sanki cəhənnəm təsvirinə bənzədirdi. Şəhər elə bil üstündən nəhəng çəkiclə vurulmuş kimi görünürdi.

Təcili yardım maşınları gəlməkdə davam edirdi, ancaq xilas etməyə daha adam qalmamışdı. Salamat qalan binaları barmaqla saymaq olardı. Dorin qarşısına çıxan meyitləri gör-dükcə nitqi tutulurdu. Dorin özü də yaralanmışdı və

başından qan axırdı, lakin yaranın ağrısından daha çox ətrafdakı insanların dağılmıç evləri qarşısında dayanmaları onun ürəyini ağrıdırdı. Bütün bu insanların baxışları demək olar ki, eyni idi – ölü və boş.

Növbəti təpənin başında bir parıltı göründü. Bu yanğın alovu deyildi. Bu düz işıq Dorinin qəlbində sönmüş olan ümidi, sanki bərpa etmiş oldu. Bu, yəqin ki, xilasetmə

23

düşərgəsi idi! O, addımlarını yeyinləşdirərək, sürətini bir az da artırdı.

Nəhayət, Dorin işıq gələn tərəfə çatdı. Təsərrüfat dü-kanının qarşısında xeyli kişi toplanmışdı. Orada olan ye-şiklərin içərisindən fənərləri götürüb, bir-birlərinə payladılar.

Bu fənərlər qaranlıq vaxtı onlara çox lazım olacaqdı.

Dorin bir az daha toplaşanlara yaxınlaşdı. Bəlkə ona da bir fənər verəcəklər deyə öz-özünə düşündü.

Dorin iki kişinin ona tərəf baxdığını görüb, kömək is-təmək məqsədilə onlara yaxınlaşmaq istədi. Lakin bu baxışlar ona xoş gəlmədi. O, ayaq saxladı və qəribə bir şey onun nəzərini cəlb etdi. Bütün kişilərin geyimləri eyni idi. Daha diqqətlə baxdıqda geyimlərin üzərində belə bir yazı oxudu:

“Kaliforniya bələdiyyə həbsxanası, məhkum”. Onlar gülümsünərək Dorinə baxırdılar.

Dorin üzünü çevirib tələsik oradan uzaqlaşmaq istədi, lakin cinayətkarlardan biri ilə toqquşdu. Dorin onu itələmək istədi, ancaq cani onun üzərinə bir şillə vurdu və Dorin yerə

yıxıldı. Digər məhkumlar da ona yaxınlaşdı.

– Yox, yox – büzüşmüş halda inildəyərək dedi.

Buraxın onu, vaxtımlız yoxdur – deyə cinayətkar lardan biri kobudcasına səsələndi. Milli qvardiya gəlməmiş, bu zəhrimara qalməş şəhərdən canımızı qurtarmalıyıq.

Dorin bu qorxulu insanların getdiyini görüb bir qədər arxayınlaşdı və elə bu arxayınlıqdan da möhkəm hönkürüb ağlamağa başladı.

Dorin başını qaldırıb onu xilas edən məhkuma təşəkkürünü bildirmək istəyirdi ki, üzünə tərəf istiqamət almış tapança lüləyini gördü.

– Daha çox patron götürün, qaz balonları da yaddan çıxmasın! – deyə kişi digər məhkumlara əmr etdi.

24

Daha sonra heç qadının üzünə baxmayıb tətiyi çəkdi.

Dorinin bədəni atəşdən bir kənara atıldı, bütün dünya gözündə qaraldı və yox oldu.

Sakit Okean qurşağı vaxtı ilə 20:15, yerli vaxtla 18:15

Alleut adaları, Alyaska

Gecə idi. Baş verən Cimmi Pamatuku okean sularına atılmışdı. O, ağacdan düzəldilmiş bütdən möhkəm yapıçaraq suyun üzərində durmağa çalışırdı.

Hələ suya düşməmişdən bir neçə saat əvvəl Cimi ağacdan düzəldilmiş bütü balta vasitəsilə bərkidilmiş

yerindən ayırıb suya atmışdı. İngilis turistləri isə Port-Roys istiqamətinə qaçırdılar, baxmayaraq ki, Cimmi onların ölümə

doğru getdiklərini xəbərdarlıq edirdi. Onlar düşdükləri təlaşdan heç nə eşitmirdilər.

Tək qalan Cimmi özünü suya atıb, əvvəlcədən suya atdığı bütdən yapışır. Sıldırım qaya üzərində yalnız nanuk qalmışdır. O, qayanın üstündə ora- Bura var-gəl edərək nə

edəcəyini bilmirdi. Cimmi onu xilas etmək üçün heç nə edə

bilmirdi. Hələ bir özü sağ-salamat qala bilsəydi!

Çox böyük çətinlikə bütün üstünə oturdu və əlləri ilə

avar çəkməyə başladı. O irəlidə salamat qalmış adalara doğru istiqamətlənmişdir.

Birdən möcüzə baş verdi. Qəfildən Cimmi Nanukun hürməyini eşitdi. Bu doğrudan da Nanuk idi. O, arxaya baxdı və ona doğru üzən iti gördü.

Hə Nanuk, gəl oğlum! – deyə Cimmi qışqırdı. Cimminin soyuqdan göyərmiş dodaqlarında gülüş əmələ gəldi.

Lakin birdən o, itin üzən qəribə bir şey gördü. Aman Tanrım! Bu ki, balinadır!

25

Cimmini ürəyi sıxıldı. O, əlini itə doğru uzatsa da, artıq gec idi. Cimmi dostunun xilas olması üçün əcdadlarının Tanrısına dua etməyə başladı.

Birdən it suda yoxa çıxdı və okean suları qırmızı rəngə

boyandı. Bu görüntü Cimmiyə çox pis təsir etdi. O an balina da oradan uzaqlaşdı.

Bir azdan göyün üzündə qeyri-təbii qırmızı içıq göründü.

Cimmi üzünü göyə qaldırdı. Bu işıq xüsusi xilasetmə

katerindən atılan siqnal atəşi idi. Cimmi əlini havada yellədərək qışqırdı:

– Kömək edin!

Qayıqdan fit səsi eşidildi. Onu görmüşdülər. Sonra qayıq tərəfdən meqafondan çıxan bir səs gəldi:

Biz sizi görürük! Tərpənməyin, olduğunuz yerdə qalın!

Əlini aşağı yendirərərk, daha rahat oturdu və arxayınçılıqdan dərin nəfəs aldı. Lakin birdən o, yanında hansısa bir varlıq olduğunu hiss etdi. Düz yanında qara uzun üzgəc göründü. Cimmi astaca ayaqlarını sudan çıxartdı.

Sonra suyun üzərində daha bir neçə üzgəc göründü. Bir sıra balina öz qurbanı, yəni Cimminin ətrafında fırlanaraq üzürdülər. Cimmi başa düşdü ki, qayıq onu xilas edə bilməyəcək. Balinalardan biri ağac bütə toxunaraq, Cimmini su-ya saldı.

Cimmi yavaş-yavaş dərinliyə qərq olurdu. Kəskin soyuq ucbatından o heç bir şey hiss etmirdi. Gözlərini açanda kölgə

şəklində ətrafında nəhəng balinaları gördü. O, tərpənməməyə

çalışırdı, lakin ağciyərləri elə bil od içində yanırdı və yavaş-yavaş suyun üzünə qalxmağa başladı. Başını sudan çıxarıb dərindən nəfəs aldı.

Xilasetmə qayığı tam sürətlə ona doğru üzürdü. Yəqin ki, komanda üzvləri nə baş verdiyini görürdü.

26

Cimmi gözlərini yumdu. onlar çox uzaqda idilər. Bu an onu ayağı elə bil sıxıldı. O, ağrı hiss etmirdi, sadəcə güclü təzyiq vardı. Ağrını və iti dişləri hiss etmirdi, çünki tamamilə

donmuşdur. Qayıq yaxınlaşsa da artıq gec idi, qədim tanrılar Cimmini okeanın dərinliklərinə doğru aparırdılar.

***

Sakit Okean qurşağı vaxtı ilə 22:56, (yerli vaxtla 18:15)

“Boinq-747-200B”

Hündürlük – 30.000 fut, istiqamət – Quam adalarından.

Təyyarə göyərtəsinin 1 nömrəli konfras zalında olan Hessmayer, prezidentin dünyada baş verən fövqaladə vəziyyətə münasibətini izləyirdi. Uzun stol ətrafında yüksək vəzifəli dövlət məmurları və həmçinin baş məsləhətçilər də

toplaşmışdılar.

– Tom, qısaca, zəlzələnin miqyası barədə bizə məlumat ver!

Dövlət katibi yaralanmış əli sarıqlı halda prezidentin sağ tərəfində əyləşmişdi. Cefri hiss elədi ki, ağrıkəsicinin təsirindən Eliotun gözləri axır, lakin həmişəki kimi enerjili və

qıvraq görünür. O, salamat olan digər əli ilə bilgisayarı yandırdı və məlumatlar olan səhifəyə daxil oldu.

– Hələ bu barədə danışmaq bir az tezdir, amma demək olar ki, sakit Okean ətrafındakı bütün regionlara zərər dəyib.

Cə-nub hissədən, yeni Zenlandiyadan, Şimaldan, Alyaskadan, həmçinin Çin və Yaponiyadan, Mərkəzi və Cənubi Ame-27

rikanın qərb sahillərindən də məlumatlar gəlməkdə davam edirdi.

– Bəs ABŞ? Oradan bir xəbər varmı?

Tomun üzü qaraldı.

– Oradan gələn xəbərlər dəhşətlidir. San-Fransiskoda hələ

də yeraltı təkanlar baş verməkdə davam edir, Los-An-jeles od içindədir. – Dövlət katibi qarşıda olan kağızlardan bi-rinə

baxdı. Orada olan məlumatı oxumaq istəməsə də, bunu etməliydi. – Aleut adaları tamamilə yox olub.

Zalda həyəcanlı səslər eşidildi.

– Məgər bu mümkündürmü? – prezident soruşdu.

– Bu peyklərdən gələn məlumatlarda təsdiq olunur –

deyə Tom yavaşca cavab verdi. – Biz nəhayət Havay adalarından da məlumat almağa başlamışıq. – Dövlət katibi bir topa sənədin içərisindən daha bir kağız çıxartdı. – Birinci təkandan 40 dəqiqə sonra sunami adalara ziyan vurub, Honalulu indiyə qədər su altındadır, Vaukikidəki otellər isə

tamamilə dağılıb.

Dünyada baş verən fəlakətləri eşitdikcə, prezidentin rəngi qaçır, üz cizgiləri dəyişirdi. Prezident Bişop indiyə

qədər belə əzabkeş, qoca görünməmişdi.

– Nə qədər insan cəsədi, nə qədər itki! – prezidentin bu sözləri güclə eşidildi. Tomun son məlumatı Siete yaxınlığında baş verən vulkan və bu vulkanın nəticəsində ətraf ərazilərin lava altında qalması idi.

– Alov dairəsi, – deyə Cefri öz-özünə dedi.

– Nə dediniz, cənab Hessmayer? – prezident soruşdu.

Cefri bütün baxışların ona yönəldiyini gördü.

– Sakit Okean ətrafındakı regionlar, ta qədim zamanlardan “Alov dairəsi” adını daşıyır – deyə həyəcanlı halda dili dolaşa-dolaşa cavab verdi. – Bu, həmin zonanın 28

yüksək geoloji aktivliyi ilə əlaqədardır və aktivlik özünü zəlzələlərdə, vulkan püskürmələri və sunamilərdə göstərir.

Prezident təsdiq mənasında başını tərpədib, Toma müraciət etdi:

– Bütün bunların birdən-birə başvermə səbəbi nədir?

Geoloji partlayışın səbəbi nə oldu?

– Bunu biz hələ bu tezliklə ayırd edə bilməyəcəyik. Hələlik isə biz ölkəmizi bu xarabalıqdan təmizləməliyik. Vitse-prezidentin sərəncamı ilə birləşmiş qərargahın komitə

rəhbərləri və hökumət birgə iclas üçün toplanıblar. Fövqaladə

hallar üzrə agentlik tam şəkildə səfərbər olub və bizim tə-limatları gözləyir.

– Onda iş başına, – prezident danışmağa başladı, lakin sözünü bitirə bilmədi. Təyyarə qəfil silkələndi və məmurlar oturacaqlarından yıxıldı. Amma prezident yerində möhkəm oturmağı bacardı.

– Lənət şeytana, bu nədir? – deyə Eliot qışqırdı. Suala cavab olaraq ekipaj komandirinin səsi gəldi.

Narahatlığa görə üzr istəyirəm, qəfildən burulğana düşdük. Ola bilər ki, yaxın dəqiqələrdə uçuş o qədər də sakit keç-məsin. Zəhmət olmasa təhlükəsizlik kəmərlərini bağlayın.

Cefri komandirin səsində əsl həqiqəti gizlətmə cəhdi hiss etdi. Deyəsən bunu tək o deyil, prezident də hiss etmişdi. O, gözlərini qıyaraq, dövlət katibinə baxdı.

– İndi hər şeyi araşdıraram, – Eliot kəmərini açıb dedi.

Dayan – deyə prezident onu saxladı. Sən yaralısan. Qoy Cefri ilə cangüdənlərdən biri araşdırsın nə olduğunu.

– Əlbəttə, – deyə Cefri cəld kəməri açıb ayağa qalxdı.

Cangüdənlə birlikdə pilot kabinəsinə tərəf getdilər. Kabinəyə

tərəf gedərkən, Cefri ilüminatorda işıq partlayışı gördü.

29

– Bu nədir? – heyrətlə dedi. Bu an təyyarə yana tərəf əyildi.

Cefrinin başı möhkəm zərbə ilə arakəsməyə dəydi və o yerə yıxıldı. Pilot kabinəsinin qapısı arxasından ağılasığmaz iniltilər eşidilirdi: kimsə əmr edir, kim isə qorxusundan çığırırdı. Cefri özünü durmağa məcbur etdi və ilüminatora tərəf yaxınlaşdı.

Aman Tanrım!

***

Sakit Okean qurşağı vaxtı ilə 23:18 (yerli vaxtla 18:15)

Komanda məntəqəsi BBC, hərbi-hava bazası Endryus,

Merilend ştatı.

Dispetçer növbəsinin serjantı Miç Klemens qırmızı telefonun dəstəyini götürüb, mühafizə xəttinin rəisi ilə əlaqə

istədi. Bu baza hər zaman yüksək hazırlıq vəziyyətində

olduğuna görə, onu o dəqiqə calaşdırdılar.

– Bəli? – deyə dəstəyin o tərəfində səs eşidildi.

– Ser, bizim problemimiz var.

– Nə problem?

Miç Klemensi qorxudan tər basmışdı. O, ekrana baxıb şərti olaraq “VC-25A” adlandırılan nöqtənin harada yer-ləşdiyinə baxırdı. Adətən bu nöqtə həmişə gur sarı işıqla yanırdı. Amma indi bu işıq qırmızı idi.

Növbəti dəfə dispetçer şöbəsinin serjantı danışanda artıq səsi əsirdi.

– Ser, biz bir nömrəli bortu itirdik.

30

1

Natilius

24 iyul 1535 dəqiqə. Ueyk adalarına 75 mil cənub qərbə doğru, Okeaniya

Cek Kirkland günəş tutulmasını izləməyi qaçırmışdır.

İndi onun üzdüyü yerdə günəş yox idi, yalnız zülmət var idi. Yeganə işıq mənbəyi kimi, tək yerli sualtı aparatın bu-run hissəsində iki güclü ksenon lampa quraşdırılmışdır. Onun yeni oyuncağı olan “Natilius 2000” dərinliyə enmə üzrə birinci sınağını keçirdi. Səkkiz futluq titan körpüsü olan bu kiçik sualtı qayıq nəhəng torpedanı xatırladırdı. Gəminin aşağı hissəsində gücləndirilmiş batareya və elektrik sürətləndirici bloku yerləşirdi.

Gəminin burun hissəsində yerləşən projektorları okean zülmətini yüz fut uzunluğunda işıqlandıra bilirdi. Cek düyməyə basaraq işığı bir tərəfdən, o biri tərəfə yönəldirdi. O, gözlərini qıyaraq, dərinliyi ölçən cihaza baxdı. Cihaz 1500 futluq dərinliyi göstərirdi. Çox güman ki, dənizin dibinə az qalmışdır. Bunu hətta, xüsusui dərinliyi göstərən düymənin artan civiltisi də təsdiq edirdi.

Cekin çiyinləri və başı şəffaf kalpakın içində olduğu üçün, ətrafda baş verənləri yaxşı görə bilirdi. Bir çoxları üçün bu gəminin kabinası geniş olsa da, 6 futdan artıq boyu olan Cek üçün bura darısqal idi. Bu darısqallıq ona idman avtomobili ilə idarəetməni xatırlatdı. Fərq yalnız onda idi ki, buradakı idarəetmə ayaqlarla baş verirdi.

Yerdəki iki pedal nəinki sürəti kontrol etmək üçün, hətta bu pedallar dörd gücləndiricinin hər birini bir at gücü qədər idarə edirdi. Bu, pilota hər 3 istiqamətdə müxtəlif manevrlər 31

etməyə imkan verirdi. Cek pedallardan birini yavaş-yavaş

buraxdı və gəmi astaca sola doğru əyildi. Nəhayət, çox zül-mətli qaranlıqdan okean dibi göründü.

Cek sürəti azaltdı və qayıq yavaş-yavaş əsl möcüzələr aləminə – qeyri-adi vahəyə daxil oldu.

Okeanın dərinliyində olan gözəl mənzərə Ceki valeh etmişdir. Cürbəcür balıqların o tərəf bu tərfə cəld hərəkətlərini izləyən Cek uşaqlığını xatırladı. Gənclik illərini Tennesi ştatının səhillərində keçirən Cek, elə o zamanlardan okeana vurulmuşdur. Onu okeanın sonsuz maviliyi və dəyişkən əhval-ruhiyyəsi cəlb etmişdir.

– Bu, inanılmazdır! – deyə Cek özü-özünə pıçıldadı.

Okean suları onu təəcübləndirməkdə davam edirdi.

Bu dediyinə cavab olaraq, qulağında olan qulaqcıqlardan bir səs canlandı:

– Cek, hər şey qaydasındadır?

O, öz içində deyindi: “hətta 1500 fut dərinlikdə belə tək qalmağa imkan vermirlər!”

– Hə, Liza, qaydasındadır, sadəcə sualtı mənzərədən zövq alıram.

– Qayıq necədir, sözünə baxır?

– Lap yaxşı, nöqsansız. Sən ötürücülərin məlumatını ala bilərsənmi? – deyə Cek xəbər almaq istədi və əli ilə qu-lağındakı qulaqcıqları yoxladı.

Doktor Liza Kamminqs sualtı gəmilərdə işlər zamanı insan orqanizminə fizioloji təsirin tədqiqi sahəsində ABŞ-da Milli Elmlər fondu tərəfindən qrant almışdı.

Hə, indi baxarıq. Nəfəs, hərarət, kabinadaxili təzyiq, kis-lorodun ötürülməsi… Bütün ötürücülər hər bir şeyin qaydasında olduğunu göstərir. Bəs sənin işlərin necədir? Seysmik aktivliyin hansısa əlamətləri varmı?

32

Yox, sakitlikdir.

Hələ “Natilius” suya enməmişdən 2 saat əvvəl geoloq Çarli Mollier Cekə seysmoloqların okean dərinliyindəki dağ

silsilələri ətrafında harmonik titrəyişin olacağı barədə məlumat vermişdi. Bu xoşagəlməz hadisənin baş verməməsi üçün, Cekə geriyə qayıtmağı tövsiyyə etmişdi.

– Gedək, bizimlə birgə Günəş tutulmasını izləyərsən. Bu çox maraqlı olacaq. Sualtı qayıqla isə sabah da üzə bilərsən.

Cek

razılaşmadı.

Günəş

tutulması

onu

maraq-

landırmırdı. Əgər təkanlar güclənsəydi, suyun üzünə qalxmağa vaxt tapa bilərdi. Uzunmüddətli suyaenmə zamanı qəribə seysmik siqnallar yox oldu və qulaqcıqdan gələn Çarlinin səsi daha aydın eşidilməyə başladı.

Cek çənəsinin yanındakı mikrofonu yoxlayıb dedi:

– Ey, yuxarıdakılar, siz hələ də narahat olmağa davam edirsiz?

Qısa fasilədən sonra mikrofondan həvəssiz bir cavab gəldi.

– Bəli.

– Çox sağ ol, Liza. Mən əlaqəni kəsirəm. Bir az da olsa özümlə baş-başa qalmaq istəyirəm.

Bu sözləri deyib, qulaqcıqları qulağından çıxartdı.

Kiçik də olsa, bu, onun üçün qələbə idi. Digər ötü-rücülər kabinədə baş verənlər haqda yuxarıya məlumat göndərəcək, amma onun özü haqda məlumat almaq imkansız olacaq. Sualtı qayıqda olduğu zaman, ən çox qiymətləndirdiyi, yuxarıdakı dünyadan təcrid olunmağı və rahatlıq hissi tapması idi.

Tənhalıq. Sakitlik. Rahatlıq. Okean dərinliklərinə qərq olan Cek hiss edirdi ki, keçmiş öz hökmünü itirir və daha onu izləyə bilməz.

33

Sualtı qayığın dinamiklərindən sualtı dünyanın qəribə

səsləri eşidilirdi: sanki xırıltılı səslərdən ibarət dəhşətli xor, ciyilti, uğultu. Bu sualtı dünya yer planetinin sakinlıri üçün yad, hətta öldürücü idi. Zülmət, dəhşətli təziq, toksik sular.

Lakin bütün bunlara baxmayaraq, həyat burada da özünəməxsus surətdə yol açmışdır. Buradakı həyat gücünü Günəş

işığından deyil, sualtı qeyzerlərin isti dəliklərdən çıxan zəhərli hidrogen-sulfiddən alırdı. Dəliklərdən çıxan bu tüstü siqaret çəkən adamı xatırladırdı.

Elə bu vaxt sualtı qayıq həmin qeyzerlərdən birinin üstündən keçirdi. Bu 30 metr hündürlüyündə olan konus formalı bacanı xatırladırdı. Qayığın arxa tərəfindəki vintlərin fırlanmasından əmələ gələn ağ bakteriyalar qeyri-adi cəldliklə

hərəkət edirdilər. Bu mikroorqanizmlər ümumilikdə mühərrikin funksiyalarını yerinə yetirən və hidrogen-sulfidin ema-lını gücləndirən həyatın var olduğunu göstərirdi.

Cek geniş qövs ilə tüstülənən dəliyi üzüb keçdi. Gös-təricilərdə xarici hərarət dərhal yüksəldi. Dəliklərin içərisindəki hərarət isə 4000C-yə çata bilərdi. Bu isə sualtı qayığın yanıb kül olması demək idi.

– Cek! – deyə qulaqcıqdan doktorun təlaşlı səsi eşidildi.

Görünür, Liza cihazların yüksək hərarət göstərməsini göstərməsini görüb narahat olmuşdur. – Nə baş verir?

– Narahat olma, sadəcə, sualtı qeyzerlərdir. – Cek pedala basaraq, qayığın istiqamətini dəyişdi. Bu sualtı mənzərədən həz olsa da, onu daha vacib işlər gözləyirdi.

Son illər ərzində Cek və onun komandası “Faton” xilasetmə gəmisində yerləşmiş və II Dünya Müharibəsində batan

“Kayo-Maru” adlı Yaponiya yük gəmisinin qalıqlarını axtar-maqla məşğul idilər.

34

Bildirilirdi ki, “Kayo-Maru” gəmisi hərbi qənimət olaraq külli miqdarda qızıl, külçələr aparırmış. O illərin metereoloji və gəmiçilik xəritələrini diqqətlə öyrənən Cek axtarışlarını Sakit Okean regionunun mərkəzində yerləşən dağ silsilələri rayo-nundakı 10 kvadrata qədər olan dəniz mili ətrafında aparırdı. Bu çox riskli iş idi və hətta axtarışlardan bir il keçməsinə baxmayaraq, büsbət bir nəticə əldə olunmamışdır.

Lakin dünənki günə qədər. Çünki dünən cihazlardan biri Okean dibində hansısa qəribə kölgənin varlığı barədə siqnallar vermişdir və indi Cek o kölgəyə doğru irəliləyirdi.

O, bilgisayarın ekranına baxdı. Gələn siqnallar orada əks olunurdu. Kölgə sualtı qayıqdan təxminən 100 yard məsafədə

idi. Cihazlar Okean dibinin hər kvadrat futunu dəqiqliklə göstərirdi.

Yaşıl duman içərisindən qayalar görsəndi. Cek vaxtında pedala basaraq maneəni dəf etdi. Okean həyatının görüntüləri yavaş-yavaş seyrəlməyə başladı. Çox güman ki, sualtı vahə

geridə qalmışdır. İrəlidə isə cansız səhra görünürdü. Sualtı qayığı hərəkətə gətirən qurğu Okean dibində kiçik qasırğa yaradaraq, suyu lilləndiridi. “Elə bil tozlu yol ilə gedirsən” – de-yə Cek öz-özünə fikirləşdi.

Yolunun üstündə yenə bir qayaya rast gəldi. Bu dafa Cek gəmini saxladı və ballastın bir hissəsini ataraq, maneəni onun üzərindən keçərək dəf etmək istədi. Elə bu an yüngül bir su axını sualtı qayığı alıb, irəliyə doğru apardı

– Lənət şeytana! – deyinərək, qayığı yuxarıya doğru isti-qamətləndirmək istədi.

Bu zaman qulaqcıqda Lizanın səsi eşidildi: – Cek, nə

olub? Yoxsa yenə də qeyzer üzərindən keçirsən?

– Yox, heç nə başa düşə bilmirəm, lənət şeytana!

35

Nəhayət, qayıq qayanın üzərindən keçdi və Cek qayanın o tərəfində olanları gördü.

– Nə baş verir, Cek? – Lizanın səsində bir qorxu var idi. –

sən yaxşısan?

Qayanın o tərəfindən yeni “sualtı səhra” açıldı, ancaq bu əvvəldə görünən o gözəl vahə deyildi.

İçərisindən ərinmiş lava tökülən və soyuyanda qaralan parlaq çatlar dənizin dibini ikiyə bölürdü. Su axını qayığı irəliyə doğru aparmaqda davam edirdi. Hidrofonun4 dinamiklərindən eşidilən uğultu səsi kəsilmirdi.

– Aman Tanrım....

– Cek, nə tapdın? Hərarət sürətlə artır! – Cek cihazlara baxmasa da, hərarətin artdığını bilirdi. Hər nəfəs aldıqca, qayığın kabinində istiliyin artdığını hiss edirdi.

Bu, yeni vulkanik çatdır.

– Qulaqcıqda ikinci səs eşidildi. Bu geoloq Çarli idi.

– Ehtiyatlı ol, Cek! – Mən əvvəlki kimi zəif seysmik siqnallar alıram. Orada, aşağıda hər şey fikirləşdiyin qədər sakit deyil.

– Mən hələlik qayıtmaq fikrində deyiləm.

– Sən risk etməməlisən.... Ancaq Cek qısa bir məlumatla onun sözünü kəsdi.

– Mən “Kayo-Maru”nu tapdım.

– Nə?

– Gəmi buradadır.... ancaq.... mən hələ bilmirəm o burada nə qədər qalacaq.

Qayıq sualtı silsilədən keçdiyi zaman, Cek diqqətlə ətrafına baxdı. Onun qarşısında, cəhənnəm vadisinə oxşar bir yerdə, çoxdan batan hərbi gəminin ikiyə bölünmüş gövdəsi 4 səs dalğalarını qəbul etmək üçün aparat

36

canlandı. Yaşıl duman içərisindən gəminin illüminatorları və

yan tərəfdə yapon ieroqlifləri ilə yazılan “Kayo-Maru” yazısı görsəndi. Bu yazı tərcümədə “yaz küləyi” mənasını verirdi.

Batmış gəminin qalıqları ətrafında ərimiş daşların sel ki-mi axını və vulkanın ağzından çıxan ərgin və odlu maye gölməçə əmələ gətirərək, cəhənnəm qaranlığında yanan tünd qırmızı alovu xatırladırdı. Cek gəmini gövdəsinin əyilərək od-lu gölməçədə əriməsinə tamaşa edirdi.

– “Kayu-Maru” düz cəhənnəmin ortasında yerləşir. Indi bir az da yaxınlaşacam – deyə Cek məlumat verdi.

Liza yenidən müdaxilə etdi, lakin onun səsində əmretmə

hiss olunurdu.

– Cek!

Amma Cekin xasiyyətinə yaxşı bələd olan Liza, bir qədər pauzadan sonra aşağı səs tonu ilə cekdən xahiş etdi:

– Cek, xahiş edirəm, daxili hərarətin dərəcəsinə fikir ver.

Titan istiyə davamlı metal və gəminin gövdəsi, əsasən də birləşmə nöqtələrində, ola bilər ki…

Narahat olma, bilirəm və lazım olmadıqca risk etməyəcəyəm. Cek hər iki pedalı eyni vaxtda basdı və qayıq yuxarı qalxdıqca qayadan uzaqlaşdı. Sualtı qayıq batmış gəmi qalıqlarına yaxınlaşdıqca hərarət daha da yüksəlirdi: 230, 370, 430…

Ceki həyəcandan tər basdı. Əgər gəminin gövdəsindəki bitişiklərdən ən azı biri aralansaydı, onun ölümü bir neçə

saniyənin içərisində baş verərdi. O, gəmini bir az da yuxarıya doğru istiqamətləndirdi və hərarət 370 düşdü. Təhlükəni at-latan Cek, batmış gəminin qalıqlarına yaxınlaşırdı. Sürəti azaldaraq, “Kayu-Maru”nun ətrafında bir neçə dəfə dövrə

vurdu, sonra gəmini diqqətlə nəzərdən keçirməyə başladı. O, açıq-aydın gəminin dal tərəfinin əsas hissədən 50 metr 37

kənarda ayrılıb düşdüyünü görürdü və elə həmin yerdə də

böyük yeşiklər var idi. Neçə illər suyun altında qaldığına görə

yeşiklər tamamilə qaralmışdı.

Cek gözlərini qıyaraq dağılmış yeşiklərdən birini daha diqqətlə nəızərdən keçirməyə çalışdı. Bu an Lizanın səsi eşidildi:

– Cek, nə görürsən?

– Lənət şeytana, o qədər də cəzbedici deyil.

– Bəs daha dəqiq?

– Daha dəqiqini bilmirəm. Bircə onu bilirəm ki, bu ekspedisiya üçün mən öz gəmimi və əmlakımı girov qoymuşam. Və bütün bunlardan sonra əliboş qayıtmaq......

– Mən başa düşürəm səni, amma bütün dünya sərvətləri belə, sənin həyatına dəyməz.

Girov qoyduğu bu əmlak Cekə irsən atasından qalmışdır.

Onun atası uzunsürən mədəaltı vəzin xərçəngi xəstəliyindən vəfat etmişdir. Vaxtılə Cek böyük borc ucbatından Tennesi ştatının universitetindəki təhsilini ya-rımçıq qoymuş və hərbi xidmətə getmişdir.

Əlbəttə ki, o vaxt Cek, ona irsən qalan əmlakı satıb, təhsilini davam etdirə bilərdi, amma o, bunu etməmişdir. Bu torpaq onun ata-babasına məxsus olduğu üçün çox qiymətli və dəyərli idi. Cekin anası isə, o hələ uşaq ikən, atasından da əvvəl vəfat etmişdi. Ovaxtkı illər onun yaddaşında qırıq-qırıq xatirələr şəklində qalmışdır və divardan asılan rəsmlər bu xatirələri unutmağa qoymurdu.

Əlbəttə ki, Cek bütün bu xatirələrdən ayrılmaq istəməzdi.

Lakin hal-hazırki ekspedisiya üçün bütün əmlakını ev ilə birlikdə hansısa banka girov qoymuşdur. Məhz bunun sayəsində də, “Nautilus” sualtı gəmisini icarəyə götürə bilmişdi.

38

Cek ürəyini dərinliyində ümid bəsləyirdi ki, “Kayu-Ma-ru”da tapılan xəzinə, ona nəinki borcları qaytarmağa, hətta ömrünün qalan hissəsini də xəzinə axtarışına sərf etməyə imkan verəcək. Ancaq bu o vaxt mümkün ola bilərdi ki, gəmidəki yükün həqiqətən də xəzinə olması aşkara çıxarılaydı.

Cek ürəyinin səsinə qulaq asıb, hər iki pedalı birdən basdı. Sualtı qayıq yavaş-yavaş “Kayu-Maru”un qırılan hissəsinə yaxınlaşmağa başladı. Hərarət yenidən qalxmağa başladı. 400, 450, 500.... Cek artıq hərarət ölçənə belə baxmırdı.

– Cek, cihazlar.....

– Bilirəm. Narahat olma, sadəcə bir balaca da yaxınlaşmaq istədim.

– Onda heç olmasa biosensora qoşul ki,gəmidəki göstəriciləri mən də izləyə bilim.

Cek alnındakı təri silib, dərindən nəfəs aldı, həyəcan dolu situasiyanın içində belə, zarafatından qalmayıb? Lizaya cavab verdi:

– Necə deyirsən, anacan. – Sensoru birləşdirib, yenidən soruşdu.

– Hə, indi necə, razı qaldın?

– Hədsiz. Əsas odur ki, intihardan uzaq olasan.

Lizanın bu zarafatyana sözlərində Cek bir narahatlıq hiss etdi.

– Ümid edirəm ki, mən qayıdana qədər soyuducudakı pi-vələri içib qurtarmazsınız?

– Çalışarıq.

Cek idarəetdiyi gəmini “Kayu-Maru”nun arxa tərəfinə

istiqamətləndirdi və onu batmış gəminin arxa tərəfində yerləşən anbarın qarşısında saxladı. “Nautilus” “Kayu-maru”un yanında balaca böcəyə oxşayırdı. Hətta burada həyat özünə

yer tapmışdır. Batmış gəminin paslanmış gövdəsi sualtı qa-39

yaları xatırladırdı. Bura bir çox molyuskalar və mərcanların sığınacaq yerinə çevrilmişdir.

Cek gəmini döndərdi və gözucu hərarət ölçən cihaza baxdı. Şükürlər olsun ki, hərarət yavaş-yavaş nor-mallaşırdı.

”Kayu-Maru”nun digər tərəfində isə, sanki cəhənnəm odunu xatırladan qırmızı işıq görünürdü.

Sualtı kostyum formasında olan Cek tamamilə tərlə-mişdir, amma bu onu narahat etmirdi. “Nai-tulus”u dön-dərərək, o projektorların işığını düz batmış gəminin anbarına tərəf çevirdi.

Elə bu vaxt ağzında düz Cekə baxan iki böyük göz peyda oldu.

– Lənət şeytana, bu nədir?

Elə bu vaxt, o qeyri-adi məxluq gəmiyə hücum etdi.

Uzun, elastik, gümüşü bədəni olan bu dəniz ilanı, ağzını iri açıb burularaq, düz gəminin şəffaf günbəzinə doğru şığıdı.

Cek qorxu içində nəfəsini dərdi və qorunmaq üçün idarəedici lingdən yapışdı. Ancaq bu dəfə həyəcan ona mane oldu. Son anda azı 70 fut çəkisi olan bu uzun dəniz ilanı elə sürətlə gəminin yanından ötdü ki, hətta gəmi öz oxu ətrafında fırlanmağa başladı.

Cek qaranlıqda üzüb keçən bu qeyri-adi dəniz məx-luqunu baxışları ilə yola saldı. O, həqiqətən möhkəm qorx-muşdur.

– Lənət şeytana! – deyə cek fırlanan gəmini dayan-dırmağa cəhd etdi – indi hansı axmaq deyə bilər ki, nəhəng sualtı divlər mövcud deyil.

Bu an qulaqcıqda Lizanın səsi eşidildi:

– Nə div?

– Heç, burada bir uzun oğlanla tanış oldum. Balıq-kəmər.

40

– Aman Tanrım, Cek, sənin nəbzin iki dəfə artıb.

Söhbətə üçüncü həmsöhbət olan, doktor Robert Bonoçek dəniz biologiyası üzrə mütəxəssis qoşuldu.

– Balıq-kəmər? – deyə doktor yenidən soruşdu. – Sən əminsən?

Bəli, həm də çox böyük nüsxəsi idi, hardasa 20 metr olardı.

– Şəklini çəkə bildin?

Cek qızardı, həmin an keçirdiyi qorxu hissi yadına düşdü. O, fikirləşdi ki, ABŞ-ın keçmiş zabiti olaraq qeyri-adi sualtı nəhəngin peyda olmasına bu cür reaksiya verməməliydi.

Cek yenidən tərləmiş alnını sildi.

– Yox, çatmadım.

– Biabırçılıq, – deyə bioloq dilləndi. – Bu balıq növü haqda necə də az məlumat var! Heç kəsin ağlına gəlməzdi ki, onlar bu cür dərinlikdə yaşaya bilərlər.

O, “Kayu-Maru”nun qalıqları içərisində yuva qurduğu-na görə, 100 faiz buranın sakinidir.

Cek qarşısındakı zülməti ksenon projektorlarla işıqlandıraraq, gəmini irəliyə doğru istiqamətləndirdi və yavaş-yavaş

“Naitulusu” kəmər formal balığın məskunlaşdığı açıq anbara saldı.

– Cek.... – deyə qulaqcıqda geoloq Çarlinin səsi eşidildi və elə həmin an da səs kəsildi.

“Kayu-Maru”un qalın arakəsmə divarı əlaqəyə mane olurdu. Hətta güclü dərinlik radioötürücüləri belə, üçdüymlü dəmir baryerin öhdəsindən gələ bilmirdi. Cek mikrofona toxunaraq dedi:

– Bir də təkrar et.

Cavab gəlmədi, yalnız radiodakı xışıltı səsləri eşidilirdi.

41

Anbarın dərinliyində nə isə zəif parıltı var idi cə Cek ayağını pedalda çəkərək, gəminin burnunu bir qədər aşağı endirdi. İndi ksenon projektorlar anbarın döşəməsini işıqlandırırdı.

Cek gördüyünə inanmadı. Görünür balıq-kəmər təlaş

içində öz sığınacağını tərk edən vaxt, quyruğu ilə yerdəki yeşiklərə toxunaraq, onları aşırmış və içindəkiləri tökmüşdü.

Və indi projektorların işığı altında qızıllar Günəşdən də gur parıldayırdı.

Öz uğuruna inanmayan Cek, “Naitulusu”n manipulyatorlarını hərəkətə gətirən idarə mexanizminin arxasına keçdi və gəmini bir az da irəliyə istiqamətləndirdi. Bu mexanizmi təcrübədən keçirmək üçün, onun kifayət qədər vaxtı var idi. İdarə pultunu tərpədərək, o manipulyatoru bütün uzunu – 15 fut boyu dartıb çıxardaraq, qızıl külçə to-pasına yaxınlaşdırdı. Daha sonra onlardan birini ma-nipulyatorun caynaqları vasitəsilə tutub, onu gəmi pro-jektorlarının işığına yaxınlaşdırdı.

Qızıl!

Artıq heç bir şübhə qalımamışdır, həqiqətən də gördüyü qızıl idi.

Cek yavaş-yavaş gəmini anbardan çıxardı və artıq o fikrində qızılların oradan çıxarılması barədə ssenari qururdu.

–– Yəqin ki, hava balonları burada işə yaramayacaq. Çox güman ki, iri tutumlu əşyanın içərisinə qızıl külçələri yükləyib suyun üzünə çıxarmaq lazım olacaq.

Nəhayət, sualtı qayıq anbardan açıq okeana çıxdı və elə

həmin dəqiqə qulaqcıqda Çarlinin təlaşlı qışqırtısı eşidildi.

– Canını qurtar, Cek! Tez ol! Canını qurtar ordan!

– Nə baş verdi? – deyə Cek qışqırdı və sonra hərarət göstəricisinə baxıb dəhşətə gəldi.

42

Hərarət az qala 10 dəfə artmış və o, tapdığı qızıllara aludə olub, bu haqda tamam unutmuşdu.

– Lənət şeytana! – deyə Cek özünü itirmiş halda donquldandı.

– Seysmik aktivliyi göstərən cihazlar həddi keçir – deyə

Çarli həyəcanla bildirdi.

– Siqnallar “Naitulus”un dayandığı yerdın gəlir! Gəmi düz vulkanın püskürəcəyi yerdə dayanıb!

Vaxtılə keçdiyi hərbi bacarıqlar onu hərəkətə gətirdi.

Keçmiş bir “dəniz aslanı” olaraq, o, müxtəlif növ situasiyaları ayırd etməyi öyrənmişdi: nə vaxt əmrdən boyun qaçırmaq və

nə vaxt əmri yerinə yetirmək. Hal-hazırda isə məhz ikincini etməliydi. O, sualtı qayığı maksimal surətdə yuxarıya doğru istiqamətləndirirdi. Bir az əvvəl çönüb ayrıldığı yerdə nə baş

verdiyini görəndə onu soyuq tər basdı.

Lənət şeytana!

“Kayu-Maru”nun ön hissəsi artıq yarıya qədər lava gö-lündə ərimişdi, lakin ən dəhşətlisi bu hissədə Okean dibinin necə görsənməsi idi. O elə indicə partlayacaq şişmiş suluğu xatırladırdı. Cek gəminin tarazlığını saxlaması olan yükün qalanını da atdı və hər iki pedala basaraq gəminin bur-nunun yuxarıya doğru istiqamətləndirdi. “Naitulus”un elektrik mühərrikləri uğuldadı.

– Lənət şeytana! Lənət şeytana! – deyərək, Cek sanki şey-tanla mübarizə aparırdı.

– Cek, nə olub, nə baş verir?

– Cihazlar sıradan çıxıb!

Hidrofonun dinamiklərindən vahiməli uğultu eşidildi, sanki sualtı dağların üzərində göy gurultusu baş verdi. Sonra sualtı qayıq dalğa zərbəsinə yaxalandı və onu başdan-ayağa 43

titrətdi. Cek çevrilib aşağıda nə baş verdiyinə baxmaq istə-yərkən, başı günbəzə dəydi.

Düz sualtı qayığın altında vulkan partlamışdı və dənizin dibi içərisindən fəvvarə kimi fışqıran qızmış maqma ilə, yanmış yaranı xatırladırdı. Gəmi elə sürətlə yuxarıya doğru hərəkət edirdi ki, ətraflndakı su qaynayırdı. “Naitulus” ətrafda olan su qabarcıqları ilə sanki bomdarduman edilirdi. Cek gə-mi üzərində kontrolu bərpa etmək üçün cəhd göstərirdi, amma gəmi sözə baxmır və xaotik hərəkətlərlə, yaranan su axınında öz oxu ətrafında fırlanırdı. Birdən Cek ağzında olan tamı hiss etdi. O, “Fathom”la əlaqəni bərpa etmək istədi, lakin qulaqlıqda yalnız xışıltı var idi.

Uğursuz halda idarəetmə cihazları ilə mübarizə aparan Cek, həyəcanla fikirləşirdi. Nə olursa olsun, bu vulkanik axından canını qurtarmalıydı.

Bu an o, gənc “dəniz aslan”larına təcrübəli təlimatçılar tərəfindən verilən əmri yadına saldı: gələn axının qarşısını almaq üçün, onunla olan mübarizəni dayandırmaq lazımdır.

Indi o ayağını sağ pedaldan çəkib, yalnız sol pedala sıxırdı. Və bundan başqa gəminin fırlanmasını dayandırmaq əvəzinə, onu daha da gücləndirirdi. Fırlanma o dərəcədə gücləndi ki, tezliklə mərkəzdən qaçma qüvvəsi onu kreslodan ataraq, kabinənin divarına sürüklədi. Amma buna baxmayaraq, cek hələ də pedalı basmağa davam edirdi.

– Hə, hə! – deyə həyəcanla pıçıldayırdı.

Nəhəng qabarcıqlardan biri xüsusui qüvvə ilə “Nai-tiulus”u alt hissəsindən vuraraq, yuxarıya doğru istiqamətləndirdi. Sualtı qayıq sapand daşı kimi vulkan axınının içindən sıçrayıb çıxdı.

Elə ki, “Naitulus”un hərəkəti bir qədər azaldı, Cek yenidən pilot kreslosuna əyləşərək, gəminin üfüqi istiqamətdə

44

fırlanmasının qarşısını aldı. Başını qaldıraraq, qalın su təbəqəsi arasından tutqun günəş işığını gördü.

Qulaqlıqdakı xışıltı kəsildi və Lizanın səsi eşidildi:

– Cek, cavab ver! Eşidirsən bizi?

O, fırlanma zamanı yerə düşən mikrafonu bərkitdi və

xırıltılı səslə cavab verdi:

– Hə, hər şey qaydasındadır.

– Cek, sən hardasan?

Lizanın rahatlanmış səsi ona bir içim sərin su kimi xoş təsir bağışladı.

Cek dərinlikölçənə baxdı. 220 fut! O, inana bilmirdi ki, gəmi 1000 futdan yuxarı məsafəni bu cür tez qət edə bilib.

Əgər kabinanın hermetikliyi və onun içə-risindəki kompres-sorların daimi təzyiqi eyni atmosferada saxlaması olmasaydı, kesson xəstəliyi onu çoxdan öldürmüşdü.

Təxminən 3 dəqiqə sonra suyun üzündə olacam.

Cek üzünü turçudaraq kompasa baxdı. Kompasın oxu dayanmadan fırlanırdı. Cek nə qədər əlləşdisə, kompası düzəldə bilmədi. Onda Cek mənasız cəhdlərdən əl çəkib, mikrofona dedi:

– Mənim kompasım işləmədiyinə görə, harada yerləşdiyimi bilmirəm. Amma suyun üzünə çıxan kimi, mayakı yandıracam ki, yerimi biləsiniz.

– Özün necəsən? Zədə almamısan ki?

Bir az sıyrılmışam və əzilmişəm – amma ümumiyyətlə

normadayam. əlaqəyə çarli girdi.

Altında vulkan partlayan adam üçün, səsin o qədər də

pis gəlmir. Bəxtim gətirib ha! Necə də həmin vaxt yanında olmaq istəyərdim.

Cek gülümsündü. Yeni sualtı vulkanın doğulmasının şa-hidi olmaq, hər bir geoloqun saf arzusudur.

45

Cek əlini zərbədən şişmiş başına qoyub, ağrıdan üzünü turşudaraq dedi:

İnan Çarli, mən də özümdən çox, burada sənin olmağını istərdim.

– Bəs “Kayu-Maru” nə oldu? – deyə digər müsahib ümidli bir səslə soruşdu:

Cek təəccübləndi. Bu tarixçi, xəritəşenas, öz gəmi kitab-xanasını nadir hallarda tərk edən professor Corc Kleyn idi.

Ani çökən ümidsizlik ucbatından, Cek iniltili səslə dedi:

– Çox heyif, dok. Atrıq “Kayu-Maru” və qızıllar yoxdur.

Corc bir qədər susdu və sonra məyus halda bildirdi:

– Nə etmək olar, onsuz da biz “Kayu-Maru”nun yükü haqda dəqiq informasiyaya malik deyildik. Yaponlar tez-tez qızıl daşınmasını gizlətmək üçün, gəmi sənədərini saxtalaş-dırırdılar.

– Yox, məlumat dəqiq idi – deyə Cek Okean dibindəki qızıl külçələri yadına salıb, tutqun halda cavab verdi.

Mikrafonda yenidən Çarli idi.

– Ey Cek, deyəsən zəlzələ tək səni titrətməyib. Dünyanın hər yerindən məlumatlar gəlir: zəlzələlər, vulkan püskürmələri bütün sakit Okeanı bürüyüb – bir sahildən o birinə.

Cek alnını qırışdırdı. O vaxtdan bəri, o bütün dünya in-sanlarını, sualtı dünyaya dəyişmiş və onu planetin digər hissəsində olan həyat narahat etmirdi. Zəlzələ onu yalnız itirilmiş qızıllara və ola bilərdi ki, gəmiyə görə narahat edə bilərdi.

– Əlaqəni kəsirəm, – deyə Cek ağır nəfəslə dedi: – Bir dəqiqə sonra suyun üzündə olacam.

Suyun rəngi yavaş-yavaş açılırdı və tezliklə “Naitulus”un günbəzi sudan çıxdı. Dərin zülmət qaranlığından sonra, Günəş işığı cekə pis təsir etdi və o, gözlərini qıydı. Qərbə doğ-ru 46

dəniz dalğalanır və tüstüləyir, cənub-şərqə doğru isə qara nöqtə görünürdü. Bu görünən qara nöqtə “Fathom”idi.

Cek məlumat göndərmək üçün qəza düyməsini basdı, mayakı işə saldı və kresloya söykənib gözləməyə başladı. Bir neçə dəqiqədən sonra, onun diqqətini düz “Naitulus”un üzərində parlayan bi işıq cəlb etdi. Cek kreslodan dikəldi və

pultu əlinə götürərək, hər iki manipulyatoru sudan çıxardı.

Cek polad qısqacların sıxıldığını görüb, ah çəkdi:

– Ola bilməz!..

Qayığın “mexaniki əlləri”ndə sıxılıb qalmış iki böyük külçə, hamar səthindən dəniz suyu axaraq, görsəndi. Cek vul-kandan bir neçə saniyə əvvəl anbardan götürdüyü bu külçələr barədə tamamilə unutmuşdur. Gəmi yuxarıya qalxan zaman, Okean suları külçələri palçıqdan təmizlənmiş və xoş-bəxtlikdən hidravlik qısqaclardan qopara bilməmişdir.

Cek sevincək fit çaldı.

– Həyat axarıyla gedir!

Yenidən xəttə Corcun səsi eşidildi.

– Cek, biz göndərdiyin siqnalı aşkar etdik.

– Əla! – deyə sevincək cavab verdi. – Mənim gəlişimə, çalışın soyuq şampan olsun.

– Hm.... Yaxşı – deyə Corc açıq-aydın heyrətlə cavab verdi – Mənə elə gəlir ki, sən bu barədə bilməlisən, indicə

“Globalstar” adlı sputnik kanalı ilə əlaqəyə girmişik.

Cek sanki reallığa qayıdıb, alnını qarışdırdı və soruşdu:

– Kimdir, Daha dəqiq de!

– Admiral Mark Xyuston.

Onun donanma xidmətindəki keçmiş komandiri! Elə bil Ceki günəşin kələfi vurdu.

– Nə? Ni.... Niyə?

47

Həyəcandan hətta kəkələməyə başladı. O, ümid edirdi ki, həyatı boyu bu adamın adını eşitməyəcək. Axı, o keçmiş həyatı geridə qoymuşdur!

Admiral bizə koordinantları verdi və əmr etdi ki, buradan 400 mil o tərəfdə irəliləyək.

– Nə əmr etdi, – deyə cek hirsindən yumruğunu sıxdı –

Ona de ki, əmrləri başına dəysin.

Indi isə Corc onun sözünü kəsdi:

– Cek, təyyarə qəzası baş verib. Xilasedici işlər aparılır.

Cek dodağını dişlədi. Adətən belə hallarda VMS-in şəxsi gəmilərə, həmçinin elə “Fathom”a da əmr vermək ixtiyarı var idi. Özü də bütün gəmiçilik siyahılarında bu gəmi xilasedici kimi qeydiyyatdan keçmişdi. Amma buna baxmayaraq, Cekin əl ləri hələ də əsirdi.

Onun yaddaşında keçmişdə baş verən hadisələr canlandı.

Cek Floridanın günəş şüaları altında parıldayan “Atlantis”

kosmik gəmisinə necə heyrətlə baxdığını və bu gəmidə uçan ilk “dəniz aslanı” olacağını fəxrlə fikirləşirdi. Lakin bu xoş fikirlər digər tutqun fikirlərlə sıxışdırılır: od, yanğın, dəhşətli ağrı, əlcəkli əlin ona sarı uzanması, qışqırıqlar, sürüşmə, aş-ma.... və sonsuzluğa uçurum.

İndi “Naitulus”da Cekə elə gəlirdi ki, o düşməyə davam edir.

Əlacsız halda başını yelləyərək, o nəinki cavab verə

bilmir, hətta nəfəs belə almırdı.

– Cek, dənizə düşən təyyarə… Bu, bir nömrəli bortdur.

48

2

OKİNAVA ƏJDAHALARI

25 İYUL, 6.30

Naxa, Okinava adası, Yaponiya

Zibil qutusunun yanında ikiqat əyilən Karen Qreys hərbi patruldan gizlənirdi. Elə təzəcə gizlənmişdi ki, əllərində

fənər olan iki hərbi geyimli şəxsin dalana döndüyunü gördü.

Onlardan biri dayandı və siqaret çəkməyə başladı. Nəfəsini belə saxlayaraq, Karen onu görməsinlər deyə səssizcə dua edirdi. Alışqan işığında hərbiçilərdən birinin paltarının qolunda “HDQ ABŞ” nişanəsini gördü.

Dünənki zəlzələdən sonra Yaponiyanın bütün pre-fekturalarında, Okinava adalarının ən cənub hissələrini də

bura daxil etsək, hərbi vəziyyət elan edilmişdi.Prefekturanın əsas şəhəri olan Naxa və onun şəhərətrafı əyalətləri də

soyğunçularla dolmuşdu. Yerli hakimiyyət hökm sürən xaosla bacarmadığına görə, Amerika hərbi bazalarına, ya-rıyadək dağıdılmış şəhərin bərpası üçün kömək məqsədilə

müraciət etmişdi. ABŞ isə bu müraciətə əsasən sübh tezdən qürub çağına qədər komendant saatı müəyyənləşdirmişdi. Və

indi Karen bu qaydanı pozanlardan sayılırdı, çünki Günəşin çıxmasına bir saat qalırdı.

“Gedin, çıxın gedin!” – deyə ürəyində hərbçiləri tələsdirirdi. Birdən, sanki onu eşidirmiş kimi, onlardan biri fənərlə dalanı işıqlandırdı. Karen duruxaraq gözlərini yumdu.

O qorxurdu ki, kiçicik bir hərəkəti ilə hərbçilərin diqqətini cəlb edə bilər. Tamamilə tünd geyimdə olmasına baxmayaraq, xurmayı saçlarını gizlətməyi unutmuşdu və bu, onu narahat 49

edirdi. Lakin heç nə baş vermədi, xəta sovuşdu. Hərbçilərin uzaqlaşan addımlarının səsi eşidildi. Karen zibil qutusunun arxasından boylanaraq, gözlərini açdı və rahatlıqla nəfəsini dərdi.

Elə bu an qaranlıqdan həyəcanlı bir pıçıltı eşidildi.

– Nə oldu? Getdilər?

Karen ayağa qalxdı.

– Hə, az qalmışdı ki, yaxalanaq.

– Bunu etməməliydik. – deyə, dizi üstə kolların arasından sürünərək çıxan Karenin rəfiqəsi dedi.

Karen, Miyuki Nakonaya ayağa qalxmağa kömək etdi. Bu yapon xanım isə elə hey dodaqaltı deyinir, ingiliscə don-quldanırdı. Əlbəttə ki, ingilis dili onun ikinci dili sayılırdı.

Çünki, Yapon Universitetindəki professorluq vəzifəsini atandan sonra, Miyuki ABŞ-a köçmüş və iki il Paloaltoda internet xidmətləri göstərən firmada işləyərkən, ingilis dilini mükəmməl öyrənmişdi. Lakin, indi bu zərif yapon mü-əlliməsi zibilliklər içərisindən çıxan zaman, heç də normal görünmürdü. Çünki o, hər zaman təmiz, ağappaq ütülənmiş xalatı ilə Rükü Universitetinin bilgisayar laboratoriyasında iş başında olan xanım olub. Bu səhər isə hər şey tamamilə başqa cür idi.

Miyukinin əynində tünd qırmızı köynək və qara cins şalvar var idi. O, çiyninə yapışan zibili nifrət hissi ilə qırağa tullayaraq dedi:

– Əgər sən mənim ən yaxın rəfiqəm olmasaydın…

– Bilirəm, – deyə Karen onun sözünü kəsdi. – bilirəm…

bağışla. Miyuki, axı mən səni özümlə çağırmamışdım, – deyə, Karen üzünü çevirərək əlavə etdi.

50

– Mən imkan verə bilməzdim ki, gecə vaxtı şəhərdə tək gəzəsən. Birdən sən hansısa əclaflara rast gələrdin. Bu, çox qorxulu ola bilərdi.

Karen razılaşaraq başını tərpətdi. Son cümlələr tamamilə

ədalətli idi.

Naxo şəhərinin hər tərəfindən siqnal səsləri eşidilir, müvəqqəti quraşdırılmış xilasedici düşərgələrin pro-jektorlarının şüaları ziqzaqvari hərəkətlərlə göy üzünü işıqlandırır, komendant saatının olmasına baxmayaraq, hər tərəfdən qış-qırıq və atəş səsləri eşidilirdi.

Karen şəhərdə bu cür qarmaqarışıq vəziyyətin hökm sürməsini heç gözləmirdi.

Miyuki isə onların necə təhlükəli situasiyaya düşmələri barədə elə hey deyinirdi.

– Kim bilir, bizi orada kim gözləyir? Bəlkə insan alveri ilə

məşğul olanlardı? Bəlkə narkotik daşıyıcılarıdı?

– O sadəcə yerli balıqçıdır. Samo ona zamindir.

– Sən hansısa başdanxarab süpürgəçinin sözünə ina-Nırsan?

Karen üzünü turşutdu. Miyukunin bu mızıl-danmaları hətta koala ayısını belə özündən çıxara bilərdi.

– Samo başdan xarab deyil, tamamilə normaldır. Əgər o, balıqçının bizi ora aparıb, Əjdahaları göstərəcəyini de-disə, deməli, belə də olacaq. Bir də ki, məndə bax bu var, – deyə

Karen gödəkçəsini qaldırıb rəfiqəsinə tapançanı nü-mayiş

etdirdi. 38 kalibrdi, avtomatikdir və tamamilə do-ludur.

Miyukini gözləri təəccübdən bərəldi.

– Yaponiyaya tapança aparmaq? Bu ki, qeyri-qanunidir!

Sən onu hardan....

51

– İndiki zamanda gənc qız özünü qorumağı bacarmalıdır,

– deyə Karen onun sözünü kəsdi və tindən başını çıxarıb kü-çəyə boylandı.

– Yol boşdur! – deyə xəbər verdi.

Miyuki bir əli ilə rəfiqəsinin çiynindən tutub onun arxasıyca irəlilədi.

– Gedək!

Karen irəlidə gedərkən,eyni zamanda həm qorxu həm də

həyəcan keçirirdi. O başını qaldırıb göyə baxdı:havanın işıqlanmasına bir saat qalırdı,demək ki,vaxt az idi.

Komendant saatı. Amma yox, o bu təyinolunmuş görüşü buraxmaq istəmirdi. Bu cür imkan insana həyatında bir dəfə

verilir. Üç il əvvəl o Britaniya Kolumbiyasından Yaponiyaya, Rükü universitetindəki qədim Polineziya sakinlərinin miqrasiyası yollarına dair doktorluq disertasiyasını bitirmək üçün gəlmişdir. Bu iş üçün ma-teriallar toplayarkən, 1991-ci ildə universitetin professoru Masaaki Kimuranın Okinava adası sahilində tapdığı iki sualtı piramidanın – Okinava əjdahaları haqda hekayəsini eşitmişdi. Professor tapdığı bu qurğuları Mərkəzi Amerikadakı Mayya piramidaları ilə

müqayisə edirdi.

Karen şəkilləri görməyənədək bütün bunları fantaziya adlandırıb şübhə ilə yanaşırdı: dəniz dibindən 20 metr hündürlüyə qalxan ,yuxarısında meydança olan ikipilləli piramidalar. Onları görcək, Karen coşmuşdu. Mayya və

Polineziya sivilizasiyaları arasında əlaqə varmı? Son on ildə

alimlər adaların sahillərindən Tayvana qədər sualtı tikililər tapmağa davam edirdilər. Artıq həqiqəti fantaziyadan, təbiət məhsulunu insan əlinin məhsulundan ayırmaq da çətinləşib.

İndi Rükü adaları zəncirinin balıqçıları arasında belə bir şayiə yayılıb: Okinava Əjdahaları okeandan baş qaldırıblar!

52

Bu həqiqət idi yoxsa yox, amma Karen o piramidaları şəxsən gözdən keçirmək şansını əldən verə bilməzdi. Dərman prepapatlarının və digər lazımi əşyaların daşınması üçün təyin olunan yerli balıqçı Karenə öz xidmətlərini təklif etmişdi. Amma o Karenlə və ya onsuz səhər açılan kimi yola düşməliydi. Məhz buna görə Karen velosipedə atlayıb gizlincə Nahu universitetindən çıxıb, sonra da polislər və hərbçi patrullarla siçan-pişik oynayırdı.

Karen küçə ilə şux addımlarla yeriyir və özü öz yrişindən həzz alırdı. Dənizdən əsn külək onun xurmayı saçlarını qarışdırdı və o üzünə düşən kəkilini yana çəkdi. Əgər polislər onu və Miyukini tutsalar hər ikisinə universitetdən qovulma qorxusu ola bilər. Amma yox, miyukini yəqin saxlayacaqlar.

Onun rəfiqəsi universitetin daha çox nəşr olunan və tələb olunan əməkdaşlarındandır. O öz “arsenal”ında kifayət qədər elmi dərəcələri və mükafatları olan birisi idi. Onun işləri haqda heyranlıq sədaları dünyanın bütün yerlərindən gəlirdi.

O bilgisayartexnologiyaları sahəsindəki tədqiqatlara görə

Nobel mükafatına namizədliyi layiq görülən yegənə ilk qadın olmuşdur. Məhz bu səbəblərə görə,karen Miyukunin onunla bu riskli səyahətə getməsinə mane olmamışdı. Əgər onları tutsaydılar, ən azından Miyukini populyarlığı onların cəzasını yüngülləşdirəcəkdi. Hər halda Karen buna ümud edirdi.

Karen saatına baxdı. Çox ləngimişdilər. Xoşbəxtlikdən zəlzələ zamanı baş verən dağıntılar şəhərin bu hissəsində

özünü o qədər də göstərməmişdi və yol boş idi.

– Deyəsən, vaxtında çata bilməyəcəyik, – deyə Miyuki çiynindəki çantanı və fotoaparatı düzəldərək dedi.

Karen təkistifadəlik “kodak” götürsə də,r əfiqəsi rəqəmli fotoaparat, “Polaroid”, videokamera və hətta cib bilgisayarını da götürməyi təkid etmişdi.

53

Karen Miyukidən çantanı götürüb öz çiyninə asdı.

– Çatırıq, – addımlarını sürətləndirərək inamla cavab verdi. Tezliklə küçənin sonuna çatdılar. Körfəzə çatmaq üçün bir neçə yüz yard keçmək lazım idi. Karen tindən boylandı və

küçənin boş olduğuna əmin olub, yoluna davam etdi. Miyuki də onun arxasınca gedirdi. Getdikcə dənizin ətri daha çox gəlməyə başlayırdı: havadan duz və yosun iyi gəlirdi. Bir qədər sonra onlar körfəzin sahilində yanan işıqları görüb, qaçmağa başladılar.

Küçənin sonuna çatar-çatmaz, əmrverici səs eşidildi:

–Dayan!

Fənərin işıqları Karenin üzünü işıqlandırdı və o gözlərini qamaşdırdı. Qaranlıq içərisində,2 binanın arasında bir kişi göründü.Fənərin şüaları bir az aşağı enəndən sonra, Karen kişinin əynində amerikalı dənizçinin geyimini gördü. O fənəri Miyukinin üzünə istiqamətləndirdi, sonra isə fənər guşəni işıqlandırdı. Daha sonra, qaranlıqdan yenə 2 dənizçi çıxdı.Çox güman ki, onlar mobil hərbi patrullardan idilər.

Birinci dənizçi yaxınlaşaraq soruşdu:

–Siz ingiliscə danışırsınız?

– Bəli, – deyə Karen cavab verdi.

Dənizçi fənərin şüasını yerə yönəldərək yenidən soruşdu:

– Amerikalısız?

Karen hirsli halda üzünü turşutdu. Yaponiyada yaşayanda bu suala cavab verməkdən təngə gəlmişdi.

–Kanadalı, – dedi.

– Mən də kanadalıyam, – deyə başını yelləyərək,digər dənizçi dostlarına patrul etmələrinə davam etmək üçün işarə

etdi. – Mən bazara qayıdıram, – bunlarla isə özüm məşğul olacam.

54

Digər iki dənizçi qadınları başdan-ayağa süzərək, tüfənglərini çiyinlərinə atıb yollarına davam etdilər. Sonda isə

Miyukiyə baxıb pıçıldaşdılar və ucadan qəhqəhə çəkib gülüşdülər.

Karen dişlərini qıcadı. Kobud amerikalı hərbiçilərin ağlına da gəlmirdi ki, bu cür davranış buralarda təhqir sayılırdı.

–Xanım, məgər siz komendant saatı haqqında heç nə

eşitməmisiniz? – deyə dənizçi bildirdi.

– Nə saatı? – deyə Karen özünü bilməzliyə vurdu. Dənizçi yorğun halda nəfəsini dərdi.

– Bu saatda burada olmanız, hələ üstəlik iki qadın üçün, çox təhlükəlidir. Mən sizi evinizə ötürərəm. Siz harda yaşayırsınız?

Karen qaşlarını çataraq nəsə cavab verməyə cəhd etdi.

”İmprovizə zamanıdır”– deyə beynindən belə bir fikir keçdi.

O,üzərində “Times” jurnalının loqotipi və içərisində

Miyukinin kamerası olan çantanı dənizçiyə göstərərək dedi:

– Mən bu nəşriyyatın ştatdan kənar əməkdaşıyam. Daha sonra cibindən Rükü universitetinin vəsiqəsini götürüb onu həmyerlisinə göstərdi. İlk baxışdan vəsiqə sanballı görünsə

də, hərbçi yapon heroqliflərini bilmədiyi üçün onu yoxlaya bilməzdi.

– Budur, yerli hakimiyyət tərəfindən mənə verilən etimadnamə.

Dənizçi əyildi və Kareni vəsiqədəki şəkillə müqayisə

etməyə başladı.

Yaponca bir kəlmə belə oxumağı bacarmayan hərbçi razılıqla başını tərpətdi.

Karen ciddi görünüşünü saxlayaraq vəsiqəni cibinə

qoydu və Miyukini təqdim etdi:

55

– Bu yerli qadın mənə kömək üçün təyin olunub, həm də

fotoqrafı da əvəz edir. Biz Yaponiyadakı adaların vəziyyəti haqda fotoreportaj hazırlayırıq. Bizim gəmi hava işıqlanan kimi Tayvan istiqamətində yola düşəcək, ona görə də biz tələsirik.

Hərbçinin baxışlarında şübhə oxunurdu. O,demək olar ki, Karenin sözlərinə inanmışdı, amma sona qədər yox. Bu dəfə Miyuki onları vəziyyətdən çıxartdı. O, çanyasını açıb oradan rəqəmsal fotoaparatı götürüb ingilis dilində dedi:

– Nə yaxşı ki, biz sizə rast gəldik! Elə indicə miss Karen Qreys deyirdi ki, yerli camaata bu bədbəxt hadisələrdə kömək olan Amerika hərbçilərinin şəklini çəksək, yaxşı olar. – Miyuki Karenə tərəf çöndü və başı ilə dənizçiyə işarə edərək soruşdu.

– Necədir?

Karen Miyukinin bu cür dəyişib rola girməsinə məəttəl qalmışdı. Bir xeyli öskürərək vaxt əldə edəndən sonra yenidən soruşdu:

– Hə, yaxşıdır. “Amerika sülh-məramlılarıınn iş gün-ləri”

məqaləsi üçün. Karen fikirli siması ilə başını yana əyib duruxan hərbçini süzürdü.

– Hə, məhz beləsi bizə lazımdır. Tipik amerikalı.

Miyuki kameranı qaldırıb dənizçiyə tərəf yönəltdi.

–Etiraz etmirsinizsə, sizin şəklinizi jurnalda bütün dünya görəcək. – deyə Karen soruşdu.

– Hə,doğrudan?

Karen gülməyini güclə gizlətdi. O, elə bir amerikalı tanımırdı ki, şöhrətə qarşı laqeyd olsun.

Karen işgüzar görkəm alıb, tam ciddiyyətlə dənizçiyə

müraciət etdi:

56

– Biz sənin bir neçə şəklini müxtəlif formalarda cəkəcəyik. Yəqin ki, onlardan biri yarayacaq. – Amerikalı sülhməramlı…Hə, bu çox maraqlı olacaq!

Miyuki dənizçini müxtəlif formalarda çəkəndən sonra, fo-toaparatı yığışdırdı, onun adını və şəxsi nömrəsini dəftərçəsinə qeyd etdi.

– Biz sizə faksla sənəd göndərəcəyik, siz onu doldurub bizə Nyu-Yorka göndərərsiniz. Ancaq siz bunu mütləq həftə

sonuna qədər etməlisiniz!

–Əlbəttə! – deyə hərbçi böyük həvəslə başını yellətdi.

Karen göyün üzünə baxdı, artıq hava açılırdı. – Miyuki, biz tələsməliyik. Mətbuatın gəmisi istənilən vaxt yola düşə

bilər.

– Mən sizi körpüyə qədər yola sala bilərəm, onsuz da yolum elə o tərəfədi- deyə dənizçi təklif var idi.

– Çox sağ ol, Harri, – deyə Miyuki hərbçiyə adı ilə

müraciə edərək, təşəkkürünü bildirdi. – Bizi 4-cü körpüyədək ötürsəniz, çox yaxşı olar, – deyə Miyuki dənizçiyə gülümsündü, sonra üzünü Karenə çevirərək, gözləri ilə him-Cim elədi. – Gedək, biz gecikməməliyik.

Və onlar dənizçinin müşayiəti altında körpüyə tərəf yollandılar. Hava işıqlandıqca körfəzin suyu pa-rıldayır, qağayıların səsi ətrafa yayılırdı.Liman büsbütün zəl-zələ

nəticəsində qəzaya uğrayan gəmi və qayıqların sınmış

hissələri ilə dolu idi. Bütün bu hissələri suyun altından təmizləmək üçün buraya artıq iri kranlar, ağır texnika və

xüsusi qurğular gətirilmişdir. Liman şəhər üçün mühüm olduğuna görə, onun təmizlənməsi birinci növbədə lazım idi.

Onlar limanın girişinə çatanda günəş artıq göy üzünün Şərq hissəsini işıqlandırırdı. Miyuki və Karen Harriyə

57

təşəkkürünü bildirib onunla mehribancasına vidalaşdılar və o gedəndən sonra cəld körpüyə tərəf tələsdilər.

Təzə tanışlarını , onları izləmədiyindən əmin olmaq üçün Karen arxaya boylandı, amma dənizçinin izi-tozu da yox idi.

Sonra üzünü rəfiqəsinə çevirdi və gülməyini güclə saxlayaraq dedi:

– Ay səni yalançı! İndi mən heç vaxt sənə inana bilməyəcəm! – deyə yapon xanımı bu özünəməxsus tərifdən qıpqırmızı qızararaq dedi. -Yaxşı ki,”Tayms” jurnalına illik abunə olmağım və həmin jurnalın loqosu ilə verilən çanta bizə kömək oldu.

Və hər iki qadın elə qəhqəhə çəkdiləər ki,gözlərindən yaş

gəldi.

Karen 12 yaşlı limana tərəf üz tutdu. Orada,dalğaların üstündə yırğalanan, o qədər də böyük olmayan, təxminən 20

fut ağırlığında ağacdanndüzəldilmiş və içərisində qırmızı xaç cəmiyyətinin yeşikləri olan gəmi dayanmışdı. İki kişi gəmini artıq sahildə saxlayan kəndirləri

– Dayanın! – deyə Karen əlini yelləyərək qışqırdı.

Kişilərdən biri onlara tərəf baxdı və bortda dayanan digər dənizçiyə müraciət etdi. Deyəsən həmin dənizçi elə kapitanın özü idi. Ağsaçlı yapon kapitan sükan çarxını tərk etdi və

qadınları gəminin arxa tərəfində qarşıladı. Onun əynində

“Levis”firmasının cinsi və yağışdan qorunmaq üçün yaşıl plaşı var idi. Əlini uzadaraq kapitan Karen və Miyukiyə gəmiyə qalxmağa kömək etdi.

– Bizi Samo göndərib, – deyə Karen pis bildiyi yaponca dedi:

– Bilirəm, – deyə yapon ingiliscə cavab verdi. Amerikalısınız?

– Kanadalıyam, – deyə düzəliş verdi.

58

– Əşşi, eyni şeydir. Tərpənmək lazımdır. Onsuz da yetərincə ləngidim.

Karen razılıqla başını tərpətdi və çantasını gəminin göyərtəsinə qoydu. Ona və Miyukiyə,yanında bükülmüş balıq toru olan və başdansovma düzəldilmiş skamyada yer göstərdilər. Göyərtənin taxtaları üzərində qurumuş balıq iça-latının iyrənc görüntüsündən və qan iyindən qadınlar az qaldı qaytarsınlar.

Bayaqkı iki matros kəndiri ayırıb göyərtəyə tul-landılar.

Kapitan gəmidəki taxta tikili qarşısında dayanaraq nəsə əmr verdi. Mühərrik işə düşdü,gəminin arxa tərəfində su köpükləndi və gəmi yavaş-yavaş limandan uzaqlaşdı.

Matroslar yerlərini aldılar:biri gəminin arxa tərəfində,digəri bortun sağ hissəsində dayanaraq diqqətlə irəliyə baxdılar.

Sudakı sınmış hissələr gəminin hərəkətini çətinləşdirirdi.

Karen indi başa düşdü ki, , nəyə görə kapitan məhz dan yeri ağaranda yola düşmək istəyirdi. Səhər axını başlaması ilə

bu sular daha qorxulu ola bilərdi.

Körfəzin əks tərəfindəki sahilində ABŞ-ın hərbi-dəniz bazası alışıb-yanırdı. Vaxtilə zəlzələlər zamanı baş verən yanğınlar indi də yeraltı sisternaları alovlandırıb yuxarıya doğru qaldırırdı. Qatı tüstü göyə doğru qalxır, daha hündürdə isə vertolyotlar yanğını söndürmək üçün yerə qum və dəniz suyu səpirdilər. Amma hələ də yanğını tam söndürməyə müvəffəq olmurdular.

Boz rəngli hərbi nəqliyyat təyyarəsi, mühərrikinin qulaqbatıran səsi ilə gəmi üzərindən uçdu. Balıqçı gəmisinin kapitanı onu yumruğu ilə hədələdi. Amerikaliların burada olaması əsasən hərbiçilərin, yerli sakinlərin hiddətinə səbəb olurdu. Hələ 1974-cü ildə bu torpağın ada sakinlərinə

59

qaytarılması haqda sazış bağlanmasına baxmayaraq, hələ də

yerinə yetirilməmişdi.

Nəhayət gəmi körfəzdən çıxıb,istiqamətini açıq okeana yönəltdi.Hava tüstüdən təmizləndi və kapitan baş işarəsi ilə

köməkçisinə sükan çarxında dayanmağı işarə etdi,özü isə

sərnişinlərə yaxınlaşdı.

– Mənim adım Oşidir, – deyəözünü təqdim etdi. – Mən sizi Əjdahaların yanına aparacam,günəş batana qədər isə geriyə

qayıdacağıq.

– Əla! – deyə Karen başı ilə razılığını bildirdi.

Yapon kapitan mükafatlandırılması üçün əlini uzatdı.

Karen ayağa qalxdı və cibindən bir bağlama pul çıxartdı. O, Oşinin belindəki qoburu gördüyünü hiss etdi və fikirləşdi:

”Yaxşı oldu, qoy əvvəlcədən yerlərini bilsinlər”. Pulun yarısını sayıb, qalanını cibinə qoydu.

Karen pulu kapitana uzatdı. – Qalan pulu isə Nahuya qayıdandan sonra verəcəm.

Bir neçə saniyə Karenə baxandan sonra pulun cibinə

qoydu və burnunun altında nəsə donquldandı. Karen qayıdıb yerinə oturdu.

– O nə dedi? – deyə Karen Miyukidən soruşdu.

Miyuki gülümsünərək dedi:

– Dedi ki, siz amerikalılar hamınız eynisiniz: verdiyiniz sözü tutmadığınıza görə heç kəsə də inanmırsınız.

– Mən ki, amerikalı deyiləm! – deyə Karen ümidsiz səslə

dilləndi.

Miyuki əlini Karenin dizinə qoyub dedi:

– Əgər sənin saçların sarıdırsa və sən ingiliscə danışaraq pulu sağa-sola xərcləyirsənsə, deməli onun üçün sən amerikalısan.

60

– Gedək!Əgər mən amerikalıyamsa və ekskursiya üçün pul ödəmişəmsə,deməli mən bundan dayaxşı yerdə otura bilərəm.

Onlar

gəminin

burun

hissəsindəki

sürahilərə

yaxınlaşdılar. Bu zaman gəmi Okinavanın cənub hissəsi olan balaca Tokasikidzima adasının yanından keçirdi. Rükü adaları demək olar ki, Tayvanın ucqar Şimal bölgələrinə

qədər uzanırdı. Əjdahalar Yonaquni adası yaxınlığında yerləşməsinə baxmayaraq, okinava adasına aid edilirdi.

Matroslardan biri qadınların qarşısına içərisində iki balaca farfor fincanda yaşıl çay və bir nəlbəki peçenye qoydu.

Karen yaponca təşəkkür edərək, fincanlardan birini götürüb əllərini qızdırmağa başladı. Miyuki peçenye götürüb dişlədi.

Onlar sakitcə ötüb keçdikləri yaşıl adalara tamaşa edirdilər.

Sükutu birinci Miyuki pozdu.

– Əslində,getdiyimiz yerdən sən nə tapmaq istəyirsən? -

deyə soruşdu.

– Cavabları. – Karen surahıya söykənmişdi. -Sən professor Macaakinin dissertasiyasını oxumusan?

Miyuki başını tərpətdi.

– Hə, o yazır ki, nə vaxtsa bu adalar batmış kontinentin bir hissəsi olub. Fikrimcə bu kifayət qədər mübahisəli məsələdir.

– Heç də yox. Qolosen zamanında, təxminən on min il bundan əvvəl dənizin səviyyəsi 300 fut aşağı idi, bu isə o deməkdi ki, bir çox indiki adalar öz aralarında quru ilə

birləşmişdilər.

– Amma sən öz şəxsi tədqiqatlarından bilirsən ki, Sakit okeanın cənub hissəsindəki adalar on deyil, cəmi bir neçə min il bundan qabaq insanlar tərəfindən məskunlaşıb.

61

– Bilirəm. Mən demək istəyirəm ki, sən haqlı deyilsən, Miyuki. Mən sadəcə olaraq bu piramidaları öz gözlərimlə

görmək istəyərəm. – Birdən professor Masaakinin dediklərinə

sübut olaraq nə isə tapdım?Təsəvvür edirsən, onda nə olar?

Bu ərazinin tarixinə dair bütün müasir baxış sistemlərini alt-üst edəcək, bir-birinə zidd olan bir çox nəzəriyyələrin ortaq məxrəcə gəlməyinə səbəb olacaq! Karen tərəddüd edərək əlavə etdi:

– Nəhayət, bu itmiş MU kontinenti haqda məlumat əldə

etməyə kömək ola bilər.

– MU? – Miyuki ağız- Burnunu büzüzdürdü. Karen başını tərpətdi.

–20-ci əsrin əvvəlində polkovnik Ceyms Çorçuord elan etmişdi ki, o Sakit okeanının mərkəzi hissələrində yerləşən mayya qəbilələrinin itmiş kontinent haqda yazılarını aşkar edib.Çorçuord onu MU adlandırıb və onun haqda kitablar toplusu və esselər yazıb. Sonra onu rüsvay edib yalançı adlandırıblar.

– Necə,rüsvay etmişdilər? – deyə Miyuki təkrar soruşdu.

– Hə, – Karen təsdiqlədi, – Miyuki daha çox təəccübləndi.

Onun gözləri bərələ qaldı. -O sənin ulu baban idi?

Karen qızardığını hiss etdi. İndiyə qədər o hələ heç vaxt bu barədə heç kəsə danışmamışdı.

–Polkovnik Çorçiord ana tərəfdən mənim ulu babam idi.

Mən balaca olanda anam mənə bizim kədərli məşhur ulu babamız haqqında tez-tez danışırdı, hətta məni yatızdıranda onun şəxsi gündəliyindən mənə müəyyən əhvalatlar oxuyardı. Məhz həmin əhvalatlar məni Sakit okeanın cənub hissəsinə gəlməyə sövq edirdi.

–Və sən hesab edirsən ki, əjdahalar sənin ulu babanın nəzəriyyəsini təsdiq edə bilər?

62

– Niyə də yox? – deyə Karen çiyinlərini sıxdı.

– Dəlisov fikirdi! Bu,dünənki günü axtarmaq kimi bi şeydir.

“Dünənki günü axtarmaq? – Karen kədərlə fikirləşdi. -

Bu fikir bizim ailənin əhvalına çox yaxındır”. Karenin atası 20

il əvvəl arvadını və iki qızını Alyaskada neft axtarmaq ideyası ilə atıb getmişdi. Əgər gedəndən bir il sonra gələn boşanma ərizəsini saymasaq, bir daha onun haqqında heç bir məlumat olmamışdı. Onun qaçışından sonra ailənin üzərinə bir yığın dərd çökmüşdü. İki uçaqla atılmış anasının, artıq xam-xəyallara dalmağa belə vaxtı olmamışdı. Əvvəlcə o darıxdırıcı katibəlik işinə girmiş,daha sonra, ondan da darıxdırıcı olan ikinci nigahını bağlamışdı. Karenin böyük bacısı Emili ali təhsil alandan sonra, əkizlərə hamilə qalmış və balaca Muz-Cou şəhərciyinə köçmüşdü.

Karenə gəldikdə isə o, atasından səyahətə olan həvəsini və bir yerdə oturmamaq xüsusiyyətini irsən almışdı. O vaxtilə

“Uçan ala-balıq”restoranında işlədiyi zaman çay pullarını yığır, bundan başqa repetitorluqla məçğul olur və nəticədə

müəyyən bir summa yığıb Toronto universitetinə qəbul olmuşdu. Diplom işini isə artıq Britaniya Kolumbiyasında yazmışdı.

Ona görə də onu tanıyan insanlar eşidəndə ki, son nəticədə karen Qreys Sakit okeanın düz mərkəzinə yollanıb heç də təəccüblənmirdilər. Bütün bunlara baxmayaraq,Karen atasının gedişindən lazım olan dərsi almışdı:hər ay o anasına müəyyən məbləğdə pul göndərirdi. Beləcə Karen atasından laqeydliyi deyil, bir yerdə oturmamaq xüsusiyyətini götürmüşdü.

63

Bu fikirlərdən onu Kapitan budkasından gələn səs ayırdı.

Kapitan yaponca nə isə qışqıraraq cənub tərəfdən əli ilə sol tərəfdəki böyük adanı göstərdi.

– Catdıq, – Karen dedi. -Yonaquni adası.

– Mən heç nə görmürəm, – deyə Miyuki özünü itirmiş

halda dedi-Bəs sən?

Elə bu an qayaların arxasından, sahildən təxminən 100metr uzaqda sudan, enli pillələri yosunlarla örtülmüş iki nəhəng piramida ucaldı.

Balıqçı gəmisi yaxınlaşdıqca ayrı-ayrı detallar aydın görünməyə başladı:piramidanın terrasında dəniz yosunlarını dimdikləyən ağ durnalar görünürdü.

– Onlar doğurçudur! – deyə Karen həyacanla dedi.

– Buola bilməz! – deyə Miyuki ehtiramla pıçıldadı.

Duman tüstüsü dağıldı və açılan mənzərəni daha aydın görməyə imkan verdi.Piramidaların arxasında damı olmayan tikililər və mərcanlarla örtülmüş sütunlar sıra ilə

düzülmüşdü.Həmçinin bir az aralıda yosunlarla bürünmüş, bazaltdan olan, geniş geyimli qadın heykəli görünürdü.

Sanki,köməyə çağırırmış kimi, o daş əlini göyə qaldırmışdı.

Bir az daha uzaqda anlaşılmayan daş yığınaqlar və dağılmış

obelisklər görünürdü.

–Aman Tanrım! – deyə Karen heyrətlə səsləndi.

Dəniz dərinliklərindən çıxan Əjdahaların yanında qədim bir şəhər peyda olub.

64

3

QIRINTILAR

25 İyul 12:15

Enevak mərcan adasından şimal-qərbə 82 dəniz milində

Okeaniya

Cek “Fathom”un kabinəsində kapitan kreslosunda out-rub ayaqlarını digər kreslonun üzərinə uzatmışdı. O ağ

hamam xalatı və “Nike” firmasının qırmızı üzgüçü tumanı geyinmişdi. Səhər mülayim hava ilə açılmış və getdikcə də

istilənirdi.”Fathom”un budkasında kondisioner olmasına baxmayaraq, Cek onu yandırmamışdı, çünki nəmli okean havasını çox sevirdi.

Onun sağ əli sükan çarxının üstündə idi. Dünəndən bəri

“Kayu-Marunun” məhv olduğu yeri tərk edən “Fathom”avtopilotda gedirdi, ancaq arxayın olmaq üçün Cek əlini sükanın üstündə saxlayırdı. Qəlbinin dərinliyində o müxtəlif növ avtomatlaşdırılmaya güvənmirdi və istənilən situasiyanı şəxsən özü control etməyə üstünlük verirdi.

Ağzının kənarında sallanan “Prezident” Kuba siqarının tüstüsü yavaş-yavaş qalxıb açıq pəncərədən çölə çıxırdı.

Ondan sağ tərəfdə pleyer Motsartın həzin musiqiləri səslənirdi. Adətən ona lazım olan da elə bu idi:açıq dəniz, səyahət etmək üçün gözəl gəmi. Ancaq bu gün bütün bunlar ona az görünürdü.

Cek qlobal yerdəyişmə sisteminin göstəricilərinə “Şimal ulduzu-800” peykindən baxdı. Gəminin indi getdiyi sürətlə

onlar təyin olunmuş yerə təxminən 3 saata çatacaqdılar.

65

“Fathom”u,prezidentin qızaya uğramış təyyarəsinin xilasetmə operasiyasında iştirak etmək üçün çağırmışdılar.

Gəmi qəza yerinə daha yaxın olduğuna görə və su dərinliklərinə enmə cihazları ilə təchiz olunduğu üçün, bu kimi digər fövqəladə situasiyalarda gələn əmrlərə tabe olmaq məcburiyyətində idi. Cek bütün bunları başa düşsə də belə

halları heç bəyənmirdi.

Cek hirsli halda siqarı ağzından çıxardıb yanan hissəsini külqabıya basdı.

“Fathom”gəmisini Cek 12 il bundan əvvəl “Atlantis”in qəzasından sonra,”Ceneral daynemiksdən” kompensasiya şəklində aldığı pul vasitəsilə gəmi auksionundan almışdı. 80

futluq “Fathom” hələ 1973-cü ildə tədqiqat gəmisi adı ilə

Vuds Xoulun okeanoqraf institutunda inşa edilmişdi. Əvvəl yatırılmış məbləğdən əlavə Cek daha çox xərcləməliydi ki, köhnə qayığı müasir xilasetmə gəmisinə çevirsin. O gəmini

“A” şəkilli dirək formasında düzəltdirmiş və dizellə işləyən

“Katepiller” mühərrikini əsaslı təmir etdirmişdi. Amma bu da hələ hamısı deyildi. Cek “Fathom”u yeni müasir avadanlıqla təchiz etmiş və beləliklə də şəxsi səyahətə çıxdığı zaman həftələrlə açıq dənizdə qalma imkanı yaratmışdı. O “Nayada”

kompaniyasının stabilizatorlarını, balonların enerji toplaması üçün “Bauer” firmasının kompressorunu və “Villic Marin”

firmasının şor suyu şirinləşdirən cihazını quraşdırmışdı.

Cek qənaət etdiyi bütün pullarını “Fathom”a xırclədiyi üçün heç də heyfslənmirdi, çünki, az bir vaxt ərzində onun evinə çevrilmişdi. Daha doğrusu gəmi onun dünyasıydı. Bir neçə il ərzində o böyük həvəslə xəzinə axtarışına tutqun olan, alimlərdən ibarət komanda toplamış,eynilə ion kimi və indi bu komanda onun yeni ailəsi sayılırdı. Budur, indi onu 12 il keçəndən sonra geridə buraxdığı illərə çağırırdılar.

66

Kabinənin qapısı yavaşca açıldı və külək onun ayaqlarına əsdi.

Cek,indiyə qədər burada nə edirsən?

Bu, Liza idi. O üzünü turşudaraq hirsli-hirsli Cekə

baxırdı.

Əynindəki qısa şort və tonikdə Liza heç dı Koliforniya universitetinin

diplomlu

doktor

və

tədqiqatçısına

bənzəmirdi.Uzun müddət günəşin altında olan dərisi parıltılı tünd rəng almış, sarı saçları isə biraz da saralmışdı. Bu görünüşdə Liza qamətli, əzələli oğlanla çimərlik kənarında qol-boyun olmuş xanımı xatırladırdı. Amma Cek bunun belə

olmadığını bilirdi.Liza kimi mütəxəssisləri hələ axtarıb tapmaq lazımdır.

Liza qapını tam açdı, çünki onun arxasınca içəri ekipajın daha bir üzvü daxil oldu. Bu, cins alman afçarkası olan iri köpək idi. O nəvaziş göstərməsi üçün Cekə yaxınlaşdı. Bu köpək hələ balaca ikən təsadüf nəticəsində gəmidə peydə

olmuşdu. O vaxtı Cekin ona yazığı gəlmiş və onu qovmamışdı. Bütün bunlar 9 il əvvəl baş vermişdi.

– Elvis sənin üçün narahat idi, – deyə Liza kresloya oturmamışdan qabaq Cekin ayaqlarını yerə itələdi.

Cek köpəyi biraz da əzizləyərək, ona yerini göstərdi.

– Yerinə! – deyə Cek əmr etdi.

Elvis sakitcə yerinə gedib, onun üçün qoyulmuş dö-şəkçənin üstünə uzandı.

– Bəs sən niyə yatmırsan? Axı tapşırmışdın ki, səni erkən oyadaq

– Yuxum gəlmir.

Liza külqabını itələyib, özü ilə gətirdiyi fincanı onun yerinə qoydu və sonra yeni cihazlara nəzər yetirdi.

67

“Fathom”da fəaliyyət göstərdiyi 5 il ərzində bu qadın artıq əsil şturmana çevrilmişdi.

– Görünür, görüş 3 saatdan sonra baş tutacaq, – dedi və

Cekə baxdı. – Bəlkə 1-2 saat yatasan?Qarşıda bizi ağır gün gözləyir.

– Mənə yenə ....

– Bəsdir! – deyə Liza fincanı Cekə uzatdı. – Bu bitki ça-yıdır. O səni sakitləşdirəcək.

Cek başını tüstüləyən fincana əyib iylədi. Siqar qo-xusundan sonra çayın ətri ona dərman ətrini xatırlatdı və o fincanı kənara çəkib nəzakətlə dedi.

– Mənlik deyil.

Liza inadkarlıqla fincanı Cekə yaxınlaşdırdı.

– İç! Sənə həkim əmr edir!

Cek gözlərini süzdürdü və fincanı götürüb bir neçə qurtum içdi. Çayın dadı ətrindən də betər idi.

– Bura biraz qənd atsaq, yaxşı olar, – deyə Cek çəkinərək dedi.

– Nə, qənd? – deyə yalandan qəzəblənən Liza dilləndi.

– Sən mənim müalicəvi çayımı korlamaq is-təyirsən? Gu-ya sənin ziyanlı adətlərin azdı! – deyə əli ilə külqabıdakı siqarı göstərərək deyindi.

Daha bir qurtum alıb ayağa qalxdı.

– Gedim Çarliyə baş çəkim. Baxım görüm təcrübələri necə

gedir?Liza dodaqlarını büzərək üzünü turşutdu.

– Cek, nə qızıllar, nə də Çarli itib-batan deyil.

Yollan kayutuna və bir balaca yuxuya getməyə çalış.

– Mən ancaq …

Liza onu dayandırdı,lakin üz quruluşunu və səs tonunu yumşaldaraq dedi.

68

– Qulaq as, Cek, biz hamımız sənin nə hislər keçirdiyini yaxşı başa düşürük.Hamı səninlə olduqca ehtiyatla davranır.

Cek nə isə demək istədi, amma Liza yenə də imkan vermədi. O yerindən qalxıb Cekin köynəyini araladı və

ovcunu onun sinəsinə qoydu. Bu toxunuş onu həyacanlandır-madı. Liza onu çılpaq vəziyyətdə bir neçə dəfə görmüşdü.

Belə balaca gəmidə bu qaçılmaz idi və ona görə də utanmaq hissi aradan götürülmüşdü. Bundan başqa, Liza Cekin gəmisində peyda olanda onların arasında elə həmin an məhəbbət macarası yaranmışdı, belə bir sevgi oyunu. Amma çox tezliklə bunun məhəbbət deyil,yalnız fiziki olduğu aşkara çıxdı.Heç bir izah olmadan onlar bu əlaqəni kəsdilər və

sadəcə dost, kompanyon qaldılar.

– Liza.

– Qadın əlini onun kürəyinə apardı, sonra isə qara saçlarını sinəsinə dağıtdı. O istilik hiss etdi, ancaq Lizanın əli onun sinəsinin sol tərəfinə toxunanda bu hiss yox oldu.

Sinəsinin ortasında çoxdan yanmış enli çapıq izləri var idi.

Günəşdən yanmış parıltılı dəridə,

bu çapıqlar solğun və cansız görünürdü.

Yenidən Cek toxunuş hiss edəndə sıxıldı.Lizanın əli aşağıya doğru endi və idman şortunun rezininə ilişdi. Qadın onu özünə sarı çəkdi.

– Gedək Cek, – deyə Liza hərərətlə pıçıldadı. -Keçmişi dəyişmək olmaz. Yalnız bağışlayıb unutmaq lazımdır.

Cek geriyə addım ataraq yavaşca onun əlini üzərindən çəkdi. Cənubi Kaliforniyada qayğısız həyat sürən Liza üçün, bu sözləri demək asn idi.

Liza pərt olmuş halda Cekə baxdı.

69

– Cek, səni ki,heç kəs heç nədə günahlandırmırdı.Lənət şeytana, bundan başqa hələ səni Şərəf ordeni ilə də

mükafatlandırmaq istəyirdilər.

– Hə, ancaq mən götürmədim.

Cek üzünü çevirib qapıya tərəf getdi. Kosmik gəminin qəzası onun üçün şəxsi mövzu olduğuna görə onu heç kəslə

müzakirə etmək istəmirdi.Vaxtilə hərbi-dəniz psixiatorlarının onunla apardığı söhbətlər ona bəs edirdi.

Cek kabinədən çıxıb tələsik pilləkənlərlə gəminin göyərtəsinə endi.

Ağır ürək ağrısı ilə Liza bu böyük insanın arxasınca baxdı. Elvis də başını döşəkçədən qaldırıb baxışları ilə

sahibini yola salıb, sonra, sanki, nədənsə şikayət edirmiş kimi inildəməyə başladı.

– Hə,Elvis, sən məni başa düşürsən, – deyə Liza Cekin bir az əvvəl oturduğu kresloda əyləşdi və yumaq kimi yığılaraq dizlərini çənəsinə sıxdı.

Onların ehtirası çoxdan yanıb külə dönmüşdü, amma Liza əvvəlki duyğuların hərarətini indi də hiss edirdi. O, Cekin güclü bədənini, çiyinlərindəki, sinəsindəki isti nəfəsini, onu necə möhkəm və eyni zamanda incəliklə sevdiyini yaddan çıxara bilmirdi. Cek təcrübəli və diqqətli sevgili idi.

Amma qüvvətli bədən əsl sevgi üçün kifayət etmirdi. Daha güclü ürək tələb olunurdu. Cek onu sevirdi və Liza bunu bir saniyə olsun belə şübhə etmirdi, ancaq onun hansısa bir hissəsi bədənindəki çapıqlar kimi ölü və hissiyatsız idi. Və

Liza bu hissədəki yaranı heç cür sağalda bilməmişdi.

Liza fincanı götürdü və içərisindəki bitki çayını kranta tulladı. Bu çayı Cekə gətirməmişdən əvvəl Liza onun içərisinə

iki tablet qalsion atmışdı. Cekin yuxuya ehtiyacı olduğu üçün, 70

bu yuxu gətirən dərman onun gərginliyinin aradan qalxması üçün kömək ola bilərdi.Hər halda,Liza buna ümid edirdi.

O, hələ indiyə qədər Ceki bu cür acınacaqlı vəziyyətdə

görməmişdi. Adətən o,şən,zarafatcıl və cürbəcür oyunları sevən, başqasının sərt zarafatına gülə bilən biri idi.

Amma,zaman olurdu ki,özünə qapanır və saatlarla kayutunda oturub heç kəslə danışmırdı. Belə anlarda, doğrudan da hamı, Ceki qıcıqlandırmamaq və onun özüylə

başbaşa qalması üçün, sözün əsl mənasında barmaq ucunda gəzir və sakitliyə riayət edirdi.

Əks tərəfdən budkanın qapısı gurultu ilə açıldı.Liza qəfil səsdən diksinərək oturduğu kreslodan tullandı,Elvis isə

yerindən hürməyə başladı. İki kişi mübahisə edərək içəri daxil oldu. Əgər Yamaykadan olan Çarli Mollivrinin üzü adətən tünd qəhvəyi rəngdə olurdusa, indi o, daha da qaralmışdı. Geoloqun gözlərindən od püskürürdü.

– Sən məni ələ salmısan, Kendall? – deyə çığırırdı. – bu qızıl külçələrin hər biri 50 stoun ağırlığındadır, bu isə o deməkdir ki, onların qiyməti yarım milyon dollara çatır.

Bu mulat5 geoloqun odlu çıxışından təsirlənməyən Kendall yalnız çiyinlərini qaldırdı. Kendall Makmillan “Kayu-Marudakı”qızıla verilən kreditdən sonra,”Çeyz Manxetten bank”tərəfindən Cekin ekspedisiyası üçün ezam olunmuş

mühasibatçı idi. Onun vəzifəsi qızılların “Fathom”a qaldırılmasında iştirak etmək və heç olmasa onun ümumi qiymətini dəyərləndirmək idi.

–Ola bilər, ser Molliyer, ancaq aparılmış laboratoriya analizləri külçələrin tərkibində başqa qatışıqların olduğunu 5 ağ irqlə qara irqin qarışığı olan adamlara deyilir.

71

göstərdi. O, heç siz söylədiyiniz 16 karata belə çatmır.

Razılaşın ki, bank sizə çox məbləğtəklif edir.

Siz, sadəcə olaraq, oğru bandasısınız, – deyə hirslə dedi.

Ancaq indi,geoloq Lizanı gördü və ona müraciət etdi. -Yox, sən heç belə bir şey eşitmisən?

– Nə baş verir?

– Cek haradadır? – deyə Çarli suala sualla cavab verdi.

Mən elə bilirdim o burdadır.

– Burda idi, aşağıya düşdü-Haraya? – Çarli budkanın əks çıxışına istiqamətləndi, – Mən ona danışmalıyam....

– Yox,danışmamalısan!Onsuz da kapitanın bugünki günü kabus kimi idi və sən də öz söhbətlərinlə onu bezdirəcəksən.Rahat burax onu.

Liza Makmillana baxdı. Əgər Çarli öz adi şortunda və

güllü Yamayka köynəyindəydisə, Makmillan da “Sperri” firmasının pijonsayağı ayaqqabısında və boğazına qədər bağlanmış dəbli köynəkdə idi. Bu mühasibatçı artıq iki aydır ki,”Fathom”da olmasına baxmayaraq, hələ də komanda üzvlərinin içərisində ala qarğa kimi görünürdü.Hətta kürən saçları səliqə ilə qırxılmış və daranmış olurdu.

– Bəs siz nə deyirsiniz? – Liza ondan soruşdu.

Lizanın baxışları altında Makmillan dikəldi və çiyinlərini düzəltdi.

– Mən artıq cənab Moliyerə başa saldığım kimi. Elə onun özünün keçirdiyi kimyəvi analizdən sonra, bank bu qızılı indiki bazar qiymətlərinə görə dəyərləndirə bilməz. Köhnə

külçələrdə xeyli qatışıqlar var. Sığortalanmaq üçün mən mobil telefonla bankla əlaqə saxlamışdım. Və onlar da mənim fikirlərimi təsdiq edirlər.

Çarli əllərini tavana doğru qaldırdı.

– Bu, əsl quldurluqdur! Makmillanın üzü bumbuz oldu.

72

– Xahiş edirəm, məni bu tərbiyəsiz müqayisələrdən uzaqda tutasınız! Liza ovucları ilə gicgahını tutdu.

– Mən qulaqlarıma inana bilmirəm! -Bütün Sakit okean regionları dəhşətli kataklizmalardan özlərinə gəlməmiş, siz isə burada hansısa qəpik-quruş və faizlər ucbatından qalmaqal yaratmısınız!Yəni bu iş bir az gözləyə bilər?

Kişilər pərt halda gözlərini yerə dikdilər.

– Birinci o başladı. -Makmillan incimiş halda barmağı ilə

Çarlini göstərdi. – Mən ancaq qiymətimi dedim.

– Əgər o ....

– Bəsdir!Hər ikiniz rədd olun burdan!Əgər mən eşitsəm ki. Bu bu boşbağazlığınızla Cekin baş-beynin aparmısınız, onda hər ikimiz “Fathom”a ayaq basdığınız günə peşiman olacaqsınız.

– Mən artıq təəssüf edirəm- deyə mühasibatçı deyindi.

– Heç nə, – deyə tələskənliklə çıxışa tərəf gedərək cavab verdi.

– Bu dəqiqə dəf ol burdan! – deyə amiranə əda ilə qapını göstərdi. Kişilər bir göz qırpımında yox oldular.

Kabinəyə yenidən sakitlik çökdü. Alman avçarkası yenidən yerinə uzanıb gözlərini yumdu. Klassik musiqinin sədaları ətrafı bürümüşdü. Liza oturduğu kreslodan əlini uzadıb pleyerdən diski çıxartdı.

Bu köhnə mahnılar Cekin necə xoşuna gələ bilər? – deyə

öz-özündən və playerə öz istədiyi diski yerləşdirib düyməyə

basdı.

– Bax, bu başqa məsələ, – deyə Liza razı halda kresloya yayılaraq dedi.

Cek öz kayotundakı çarpayıda yavaşca fısıldayaraq yatırdı. Onun tamamilə sakit görünməsinə baxmayaraq, o həqiqətdə gecə kabusunun mərkəzində idi.

73

O, kosmosun zulmət qaranlığı ilə muhasirəyə alınmış , skafandrda,

“Atlantis”in

şattlina

burazla

baglanmış

vəziyyətdə üzürdu. Düz onun altında yük lükünün açıq qapıları yerləşirdi. O, işçi bölmədə olan ekipajın daha iki üzvünü görurdü. Şattlın manipulyatorlarının köməyi ilə onlar böyük peyki yük anbarından çıxarmağa çalışırdılar.

Peykin goyərtəsində "dəniz pişikləri" emblemi və bu qorxunc silah- "SPARTAK” ın adı qeyri-təbii parıldayırdı.

Eksperimental dəstə topla təchiz edilmiş yarim milyon dollar dəyərinde olan bu peyk, yavaş-yavaş anbarin qaranlığından qalxaraq, günəş batareyalarının və telekommunikasiya antennlərinin qanadlarını acdı. Bu, heyrətamiz bir mənzərə

idi: nəhəng kəpənək baramadan çıxır.

Peykin arxasında Yer kürəsinin mavi sferası parıldayırdı.

Bütün bunlari oz gozləri ilə gorə bilmək imkanını ona verdikləri ücün, o, ulduzlara sonsuz minnətdar idi. O, ömrundə hələ belə gozəl şeylər gorməmişdi. Onun şüuru onunla birlikdə bu gozəlliyə tamaşa edən qadının gozlərinin ulduzlardan daha parlaq işıqlandığı heyranlığını gucləndirdi.

Cennifer Spenqler alim idi və ekipaj tərkibində elmi proqramların icrası ücün cavab verirdi, bundan başqa dunən axşam Cenifer onun nişanlısı oldu. İlk dəfə onlar altı il əvvəl görüşmüşdülər. “Dəniz Pişikləri” komandası üzrə yoldaşı onu oz bacısıyla tanış etdi, bu o idi- Cenifer. Sonra onlar təsadüfən məşqdə rastlaşdılar. Cek astronavt dublyor kimi iştirak edirdi və onlar bir-birilərini çox tezliklə sevdilər.

Onlar bir-birini gormek ucun furset axtarırdılar, gizlincə

geyim şkaflarında gizlənir, qaranliq ve tozlu anbarlarda 74

öpüşür, ve tez-tez “Suya enmə” disko barina qaçırdılar. Hətta, astronavtlaıin hazırlıq mərkəzi binasinin beton daşlarında gecə piknikləri teşkil edirdilər.

O uzun yuxusuz gecələrdə, indi onun gozlərinə işıq saçan həmin ulduzların altında, onlar xoşbəxt həyat yaşayacaqlarını arzu edirdilər. Yenə də bir gün axşam qayığın kecidinde onu tək görüb qızıl üzüyü uzadanda, onun ürəyi ilk dəfə görüşə gələn məktəblinin ürəyi kimi döyü-nürdü. Cek cavabın nə olacağını bilmirdi. Bəlkə o, hadisələri çox tələsdirir. Görəsən o da Ceki belə sevir.

Ona sonsuzluq kimi görunən o bir neçə saniyə, sanki çəkisizlikdə havadan asılı qalmış əlindəki o üzük, Ay işığının əksini üzərində əks etdirirdi. Jenifer yalniz təbəssüm ve goz yaşlarıyla “hə” dedi.

Jek oz xatirələrini məmnunluqla yada salaraq gülümsəyən zaman, rabitə mexanizmi Jeniferin işgüzar səsiylə danışmağa başladı.

– Tutmanı buraxıram. Bir, iki, üç. Hər şey hazırdır.

Təkrar edirem, hər şey yaylı işə salmaya hazırdır. Cek?

– Vizual yoxlamanı keçirirəm, – o səs verdi. – Təsdiq edirəm.

– Cihazların göstəriciləri normadadir, -idarəetmənin arxasında duran ucuş komandiri Darem dedi. – Bütün işıqlar yaşıl rəngdədir. On saniyə sonra yükü çıxarıram. On…

səkkiz… yeddi…

Vaxt öz gedişini yavaşıtdı. Peykin altında olan ekipajın digər üzvləri planlaşdırıldığı kimi, qayığa tərəf irəlilədilər.

Əlindəki qayka açarla, o özünü yan şlüzə teref çəkərək , həmçinin əlləri ile kanatı seçməyə başladı. Onlar peykin çıxardılması əməliyyatıni ən azı yüz dəfə yerinə yetirirdilər.

75

"Atlantis"ə tərəf üzərək, o Cenniferin bədənini gozleri onunde canlandıraraq, onu elə burada, bütün yer kurəsi önündə sevməyi düşünürdu. Bax bu, birinci nikah gecəsi olardı!

–… Altı… beş… dörd…

Xəyala dalaraq, o oz səhvini gec gördü. "Ceneral daynemiks" zavodunda istehsal edilmiş dirəklərdən biri tam çəkilməmişdi. O, peykin bir neçə dərəcə sağ tərəfə dogru yerini dəyişdiyini gördü. Aman Tanrım! Plandan yayınma barədə məlumat vermək üçün, ona cəmi bir saniyə lazım oldu. Lazim olduğundan düz bir saniye sonra.

–… Üç… iki.

–Peykin cıxşıinı dayandırın! – o qəzəblə qışqırdı.

–Bir…

O, yaylı işəsalma mexanizminin işə duşərək peyki yuxarı atdıgını gördü. Yaylar kosmik obyektin əvvəlcədən nəzərdə

tutulan orbitə katapultla atılmasına uygun hazırlandığı üçün, dirəklərdən biri işə duşməyərək sistemdə fasilə yaratmışdır.

Qalan hər şey qorxulu yuxu kimi idi. Beştonluq peyk sağ

tərəfə cırpılaraq günəş batareyalarından birinin qayığın örtüyünə dəyməsilə tamamilə alt üst oldu. Lyuk səssiz icəri yilmişdi, qayığın gövdəsindən qopmuş, oyun kartları kimi dağılan yüzlərlə saxsı plitələri ise külək ətrafa yaydı.

“Spartak” sınmış qanadı ile hec kimə məlum olmayan orbitə

tərəf yonələrək, Kosmosa dağıldı. Peyk onların uzərindən uçan zaman onun daxilində nəsə alovlandı. Iş sisteminə

düşən ağırlıq hədsiz olduğuna gorə onun paneli partlamışdı.

Ölü "Spartak" açıq kosmosa üzürdü. Bir nece saatdan sonra Jek orta bölmədə oturacağa baglanmış və xilasedici skafandra bürünmüş vəziyətdə özunə gəldi. Bir az sonra, idareetme kabinəsinde, ekipaj komandiri və pilot, NASA ilə əlaqə

76

saxlayaraq, hadisə barədə danışırdılar. Zədələnmiş lyuk təmir olundu, amma böyük sayda qoruyucu termodavamlı plitələrin itkisi, Yerə qayıdışı riskli edirdi. Plan belə idi: atmosferin mümkün qədər qalın təbəqələrinə dərindən nüfuz etmek, daha sonra, bir şey baş verdiyi halda, qəzadan öncə

təyyarəni tərk etmek. Problem ondan ibarət idi ki, gəmidə

quraşdırılmış yeni xilasetme sistemi,"Çellendjer" faciəsindən sonra hələ də sınaqdan keçməmişdir və ekstremal vəziyyətdə onun özünü necə aparacağını heç kim bilmirdi.

Səs ötürücüsündə bir necə səsdən ibarət dua pıçıltıları eşidilirdi. Cenifer, onun yanında alim astronavtın oturaca-ğında əyləşmişdi. Jek onu sakitləşdirməyə calışırdı, ancaq öz səsi ona cox uzaq ve yad gəldi.

– Biz bacaracağıq, Cen. Başqa cür ola bilməz. Bizim hələ

toyumuz qabaqdadır.

O, zəif təbəssümlə başını yellədi , amma heç nə demədi.

Onun sifəti dəbilqənin şəffaf lövhəsi altında tabaşir kimi ağ

idi. Cek o biri tərəfə baxdı. Digər astronavtlar da ağarmış

barmaqlarıyla kürəkləri gərgin oturacaqların qoltuqlarına zəncirlənmişdilər. idarəetmə kabinəsində yalnız pilot və

komandir var idi. Komandir tələb etdi ki, digər ekipaj üzvləri təcili evakuasiyası lyukuna daha yaxın olmalari ucun orta bölmədə olsunlar. Enməye bawlamazdan əvvəl admiral Hyustonla bağlantı yaradan polkovnik Ceff Darem dedi:

–Başlayırıq. Bizim ucun dua edin. Radiodalğaların fışıltısı arasından cavab eşidildi:

–Tanrı Sizi qorusun “Atlantis”.

Budur, qayıq atmosferin qalın qatlarına baw vurdu.

Gəmi o tərəf bu tərəfə atılaraq titrəyirdi. Hamı nəfəsini qısaraq susurdu. Cekin alnında tər göründü. Havanın hərarəti həddən artıq tez qalxdığı üçün, hətta “ağıllı” dəbilqə bele 77

bunun öhdəsindən gələ bilmirdi. Düşündü ki, ola bilsin quraşdırılmış soyutma sistemi imtinma edib, o birləşmələri yoxladı, amma yox, hər şey normal idi. O Cenniferə baxdı, onun dəbilqəsi tərlədiyi ucun şəffaf deyildi. Cek ona toxunub qucaqlamaq istəyirdi! Nəhayət, pilotun dediyi xoş sozler, Cek i bu qeder sevindirmemiwdi.

–Hündürlük – altmış min fut. Uşaqlar, biz, demək olar ki, evdəyik!

Qəbuledicidə sevinc qışqırtıları eşidildi. Sevincli anlar bitməmiş, gəmi tərpəndi, onu sanki qırağa atdılar və Yer kurəsi gözdən itdi. Pilot var gücüylə uçuşu sabitləşdirməye calişsa da, heç nə alınmırdı. Sonradan məlum olacaq ki, termodayanıqlı

plitələrin

qopduğu

yerde

gəminin

korpusunun qızma dərəcəsinin yuksək olması əlavə oksigen bakının partlamasına getirib cixarib. Amma həmin an atmosferin sıx qatlarında fırlanan qayıq her kesi qorxu ve aqri icerisinde saxlayirdi.

–Bolmede yanqin var!

Pilot mübarizə aparmaqa davam edərək gəminin üzərində nəzarəti bərpa etməyə çalışsa da, artıq bilirdi ki, bu faydasızdır. Daha bir dəhşətli zərbə qayığı burundan arxaya qədər sarsıtdı.

–Əlli min fut! – Pilot qışqırdı. interkomda komandirin səsi eşidildi.

–Katapult olunmaqa hazırlanmaq! Əmrim üzrə təzyiqi aşağı salın!

–Qırx beş min. Qırx. Onlar sürətlə enirdilər.

– Baxış qalxanlarını bağlayın! Əlavə oksigen verilməsini aktivləşdirin! Cek, buraxılış ventili, aç!

O çətinliklə kreslodan qalxdı. Arxasındaki paraşüt hərəkəti məhdudlaşdırdı. Cek bölmənin silkələnən döşəməsinin 78

küncünə tərəf gedib, “T” şəkilli qulpdan yapışıb çevirdi.

Qayığın havasının təzyiqi ile bayırdakı təzyiq bərabərləşənə

qədər klapan havanı yavaş-yavaş buraxacaq.

– Hazırlaşın! – Polkovnik Darem əmr etdi. – Avtopilota Keçirəm.

Qayıq yenə burnunu qaldırıb göyə qalxdi. Astro-navtlardan biri təhlükəsizlik kəmərlərini açan kimi out-racaqdan qoparaq bölümün tavanına cırpıldı. Zərbədən onun dəbilqəsi sındı, özü isə huşunu itirdi. Cek onun yanına köməyə atıldı, amma digər astronavt ona tərəf əllərini yellədi:

– Burax onu! Öz yerini tut!

– Avtopilot sıradan çıxıb! – komandirin qışqırığı eşidildi.

Əl idarəetmesinde qalırıq!

Cek çiynindən boylanıb Cenniferə baxdı. O,yaralı yoldaşına kömək etmək üçün kreslodan çıxmağa çalışırdı, amma heç nə alınmırdı. Onun sol əli nəyesə ilişmişdi.

–Otuz beş min! – Pilot bildirdi. Qayiq bütün korpusu ile tərpənməyə davam edirdi.

– Mən bacarmiram! Bacarmiram! – Pilot sanki ozunə

subut edərək qışqırırdi. – İsa!

Polkovnik Darem məharətlə söyüş söydü.

– Katapult olunun! – O bağırdı. Özünüzü qurtarın!

Cek başa düşürdü ki, o, hələ çox yüksəkdədir, amma əmrə tebe olmaq lazim idi ve o, ikinci T-şekilli dəstəyi çevirdi.

Qapının yan bəndi uçdu ve onu az qala açılmış dəlik sovururdu. O, yalnız qapağın dəstəyindən möhkəm yapışdığına gorə dayana bilmişdi. Kommunikatorda dəhşətli qışqırıq səsləri eşidildi, qayıq aşıb doşəməni alt-ust etdi. O, gözünün ucu ilə Cenniferin onun yanından yavaş-yavaş üzüb kecdiyini ve barmaqlarını tərpədərək bir şeydən yapışmağa calışdığını gördü. Onun uzərində paraşüt yox idi.

79

Aman Tanrı!

Cek bütün bədənini əyərək onun qolundan yapışdı.

–Yapış! – O qışqırdı.

Bu zaman onun arxasında partlayış baş verdi. Odlu qasırğa orta bolmenin qapısını yerinden qoparıb içəri soxuldu və öz yolundakı hər şeyi yandıraraq pilotun kabinəsinə doğru irəlilədi. Digər yoldaşlarını Cek artıq görmürdü.

Alov onun və Cenniferin üzərinə cumdu.

–Kömək edin? – O, çağırdı, lakin hec bir cavab eşitmədi.

– Burax məni! – Cennifer ağzı ilə havanı udaraq qışqırıb əlini qoparmaq istədi. Yoxsa biz birlikdə məhv olacağıq!

–Tut! Yapış məndən, lənət şeytana!

– Mən səni öz arxamca aparmaq istəmirəm .

Cennifer ikinci əlini düzəldib skafandrın qoluna möhkəmləndirilmiş əlcəklə metal düyməni açdı.

–Yox!

Cek onun əlini daha bərk sıxdı, amma artıq çox gec idi.

Onun əliini yalnız boş əlcək sıxırdı. Sanki dəhşətli bir yuxuda o hiss etdi ki, hərəkət edə bilmir. Cennifer, yavaşıdılmış

çəkilişdə olduğu kimi, ondan üzüb gedirdi. O, Cenifere tərəf uzanmaq istədi, amma əlləri sözünə baxmadı. Ona yalnız baxmaq qalırdı. En son gorduyu, Cenniferin qorxmuş simasi deyil, həyata kecməyən məhəbbət vədləri ilə parlayan barmağındaki qızıl üzük idi. Öz qışqırıqlarından kar olub, odlu divarla qarabaqara təqib edilən Cek onun arxasınca atıldı. O, gəminin öz oxu ətrafında fırlanmağa başlanmasın-dan bir an əvvəl açıq lükə düşmüşdü. Onun üzərindən, az qalmışdı ki, başına böyük qanadı kecdi. O, nəfəsi kesilerek və

hec neyi dəyişe bilməyərək bütün müstəvilərdə fırlanaraq yixilirdi. Hətta, bu vəziyyətdə o, başını firladaraq, Cenniferi 80

axtarsa da, mavi göylər bomboş idi. Yeganə, goylərin məsum maviliyini yanan qayığın tüstü izləri pozurdu.

Hönkür-hönkür ağlayaraq o, üzüyü dartdı. Birinci, onsekkizduymluk sorucu paraşüt açılıb, ardınca ikinci dordfutluqu çəkərek fırlanmani sabitləşdirdi. Amma seyrək mühitdə kiçik paraşütlər düşmənin sürətini ləngidə

bilməzdilər, onlar buna uygun deyildiler. Sonra, avtomatik üçüncüsu açılacaq, amma bunu görmək Cekə qismət olmayacaq.

Qaranlıq onu uddu.

Elə bil yerə yıxılaraq, Cek qəfildən yuxudan ayılıb gözlərini açdı.Tər içində olan Cek yerindən qalxdı. Onun ayaqları əsirdi.

Gərnəşərək,divardakı seyfə yaxınlaşdı və lazımi kodu yığıb onu açdı. Gəmi sənədləri və bir neçə min dollardan əlavə orada qırış bir əlcək var idi. Əlcəyin qıraqları və barmaq hissələri yansada, Cek ondan ayrıla bilmirdi. Keçmişindən ayrılmaq istəsədə bacarmırdı.

–Bağıla məni, Cenifer, -pıçıldadı və əlcəyi dodaqlarına sıxdı.

Xilasedicilər bihuş vəziyyətdə Ceki paraşütlərin altından tapanda, bu əlcəkləri Cek ovcunda tutmuşdu. Bütün ekipaj-dan təkcə o sağ qalmışdı. O indiyədək ovcunda Ceniferin barmaqlarını hiss edirdi.

Kayutun qapısı döyüldü. Cek əlcəkləri seyfə qoydu və

yaşarmış gözlərini sildi.

– Nə lazımdır? – deyə hirsli halda deyindi.

– Mən sadəcə olaraq məlumat vermək istəyirdim, Cek. Biz lazım olan yerə çatmışıq.

81

O gəmi bioloqunun səsini tanıdı. O saatına baxdı, artıq 3

saat keçmişdi.

–Yaxşı Robert,indi gəlirəm.

Soyuq su ilə üz-gözünü yuyandan sonra,dikəldi və

güzgüyə baxdı. Onun üzündən və qalın uzun saçlarından su damcıları axırdı. Saçları çiyninə qədər uzun idi.Hərbçi saç düzümüylə o uzun illər əvvəl vidalaşmışdı. Cek nəmli saçlarını arxaya daradı,günəşdən yanan parıltılı üzünü dəsmalla sildi və güzgüyə baxmaqdan bezib,üzünü çevirdi.

Reallığa qayıdan Cek,yavaş-yavaş mühərrikin səsinin dəyişdiyini

hiss

etdi.”Fathom”sürətini

azaldırdı.

Cek

tələskənliklə köynəyini əyninə keçirtdi və elə ayaqyalın qapıya tərəf getdi. Onu açaraq Robert Bonaçekin hələ də onu gözlədiyini gördü.

Baş bioloq nəzərə çarpacaq dərəcədə əsəbi görünürdü. O

tez-tez ayaqlarının vəziyyətini dəyişərək,gözlərini Cekin baxışlarından qaçırırdı.Robert komandanın 20 yaşlı ən gənc üzvü idi. O universiteti 18 yaşında bitirmiş və magistr dərəcəsinə yüksəlmişdi. Artıq 2 il idi ki,”Fathom”da fəaliyyət göstərir və eyni zamanda doktorluq dissertasiyası üçün material toplayırdı.Liza onu “özü cavan, qəlbi qoca”

adlandırırdı. Başının keçəlləşmiş hissəsi, bu ifadənin doğruluğunu sübut edirdi.

– Nə baş verir Robert?

– Siz bunu özünüz görməlisiniz, ser.

Cavan alim göyərtəyə çıxdı, Cek də onun arxasıyca getdi.

Üfüqdəki günəş onun gözlərini qamaşdırdı və əlləri ilə

gözlərini örtdü.Çarli Molliyerdən başqa, bütün komanda üzvləri göyərtədə toplanmışdılar. Yamaykalı Çarli Molliyerin 82

iri bədənini budkada görüb, əl işarəsi ilə onu səslədi və sonra Liza ilə Robertin yanında özünə yer elədi.

– Necə yatdın? – deyə Liza soruşdu?

–Sən çayıma nəsə qatmışdın? Həkim çiyinlərini çəkdi.

–Sənə yatmaq lazım idi.

Cek istədi onu danlasın. Axı nəyə görə onunla uşaq kimi rəftar edirdi? Son nəticə o bu gəminin kapitanıydı. Ancaq bu an onun diqqətini başqa bir şey cəlb etdi.

Adətən ucsuz- Bucaqsız səhraya bənzəyən okean,indi gəmilərlə dolu idi: hərbi katerlər,yük gəmiləri, müxtəlif ölkələrin bayraqları ilə dalğalanan traulerlər. Göydə isə iki

“Cey-Xok” vertolyotu pərlərini çevirərək cırıldayırdı: baxışları ilə onların uçuş trayektoriyasını izləyən Cek başa düşdü ki, bu vertolyotlar havaya Ueyk adasındakı HDQ

bazasından qalxmışdı. Bir az aşağıda enli S-130 patrul çəkirdi. Görünür, təyyarə, buradakı ərazini bütün gecə öz radarları ilə skan edirdi. Artıq görünürdü ki, aBŞ-ın milli təhlükəsizlik birliyi bir nömrəli bortun axtarışı üçün bütün səlahiyyətində olan vasitələri cəlb etmişdi.

Sanki Cekin fikirlərini oxuyurmuş kimi, onun arxasında dayanan Corc Kleyn dedi:

–Milli təhlükəsizllik birliyi vaxtını boş yerə sərf etmir.

Həddindən artıq uzaqda olduğumuzu nəzərə alsaq, bu cəldlik təqdirəlayiqdir.

Sakit okean sularındakı bu qarmaşıqlığı izləyən professor, əlindəki tənbəkini tüstülədirdi.

O olmasaydı, demək olmazdı ki, Corc Harvard universitetindən olan 60 yaşlı alimdir. Onun əzələli bədənində

şortdan başqa bir şey yox idi. Külək Corcun nazik saçlarını dağıdırdı. Cekə həmişə elə gəlirdi ki,professor inanılmaz dərəcədə Jaka İva Kustoya bənzəyir.

83

– Bu nə qorxudu? – üzünü turşudan Kendall Makmillandan soruşdu. Cek də havadakı o qoxunu hiss etdi, sonra isə gəminin sol burun hissəsindəki tərəfdən suyun üzərində göy qurşağı çalarında ləkə gördü.

– Yanacaq, – dedi.

Artıq heç bir şübhə yox idi:bura bir müddət əvvəl qəzanın baş verdiyi zona idi.

Ləkənin ortasında Cek,dalğaların üstündə yellənən iki qırmızı əşya görürdü. O, bu əşyaların siqnal üzgəci6 olduğunu anladı. Onları, qəza yerində tələf olmuş bədənləri tapmaq üçün atmışdılar.

Gözləmək lazım deyildi, gərək məni o dəqiqə

oyandırardınız.

Corc ətrafda baş verənlərə birdən-birə maraq göstərən gəmi həkiminə baxdı.

– Lizanın qəzəbinə səbəb olmaq? Yox, ondansa mən iri bir akulanın cəngində olmağı üstün tuturam. Bundan başqa, xilasetmə komandası ilə Çarli hələ bir saat əvvəl əlaqə

saxlayıb. – Cekin qaşlarının yuxarı qalxdığını görən Corc tələsik əlavə etdi:

– Sahil qorumasının vitse-admiralı ilə o, buraya San-Dieqodan gecə gəlib. Çarlinin dediyinə görə o, o qədər də

səmimi, xeyirxah biri deyil.

–Onlar bizdən nə kömək gözləyirlər?

–Onlar bir nömrəli bortun qara qutularından gələn siqnalın doöru istiqamət bucağını təyin edənədək və

xilasetmə əməliyyatının planını təsdiqləyənədək gözləməyi 6 dənizdə lövbər salınan yer və ya təhlükəli yerləri göstərən üzücü nişan.

84

əmr ediblər. Milli təhlükəsizlik birliyini daha bizim

“Nautilusun” marşrutu maraqlandırmır.

–Bəs admiral Hyuston? – deyə Cek HDQ-da xidmət etdiyi zaman komandiri olmuş bu şəxsi xatırladı. Axı bizi məhz o çağırıb, bəs özü haradadır?

–Onu sabaha gözləyirlər.

– Niyə belə gec?

–Düşünürəm ki, hərbi amerika maşınlarının nəhəng altı-dişli çarxlarının lazım olduğundan daha yavaş hərəkətinə

görə. O “Hibraltarda” gələcək. Bütün bunlar isə, – Corc tənbəkinin ucu ilə dənizdəki gəmilərin təlaşlı hərəkətlərinə

işarə edərək, -boş göstəişlərdir, – dedi. Əsl axtarış işlərindən burada heç əsər-əlamət də yoxdur.

– “Hibraltar”, – Cek öz-özünə dedi.

– Sən ki, bu gəmidə olmusan?

Cek razılıqla başını tərpətdi. O, bu gəmidə yeddi il xidmət etmişdi. Bu, ABŞ hərbi donanmasının nəhəng təyyarə

daşıyan gəmilərindən sonra, ölçüsünə görə ən böyük vertolyot daşıyan gəmisi idi. “Hibraltar” dəniz piyada qüvvələri ilə hərbi dəniz donanmasının sürətini özündə

cəmləşdirən və kədərlə xatırlanan məşhur “dəniz timsahları”

desant qrupunun tərkibinə daxil idi.

–Bax! – Robert səsləndi.

Gəmidən solda, siqnal üzgəclərinin yanında suda sınmış

hissələr üzürdü. Hələ bir neçə saniyə əvvəl suda heç nə yox idi. Cek gözlərini qıydı.

–Durbini mənə verin!

Tezliklə, Robert “Minolt” firmasının durbini ilə qayıtdı.

Cek, durbinlə suda onların diqqətini cəlb edən əşyaya baxdı.

Suyun üzərindəki təyyarə kreslosunun arxa hissəsi idi.

Qırmızı fonda ABŞ-ın göy emblemi aydın görünürdü. Qəfil 85

gələn dalğa kreslonu çevirdi və bu zaman əli kreslodan sallanan solğun insan bədəni göründü. Cekin gözləri qaraldı.

– Nə oldu? – Robert səbirsiz halda soruşdu, -suyun üzündəki nədir? Cek cavab verə bilmədi.

O, on iki il əvvəl “Atlantis” qəzasında havada fırlandığını xatırladı. O vaxt onun da bəxti gətirməsəydi, o da belə

görünərdi.

Liza narahatlıqla əlini onun çiyninə qoydu.

–Sənə nə oldu?

– Cek dubini aşağı endirdi. Qorxudan onun rəngi qaçmış, bədəni isə əsirdi.

–Gərək biz heç bura gəlməyəydik. – Bunun sonu yaxşı olmaya bilər.

86

4.

SUİ-QƏSD

Devid Spenqler qapı arxasında gözləyirdi. Gecə saatları olmağına baxmayaraq, ətraf qaynayırdı. Ağ evin dəhlizində

katiblər, kuryerlər və digər xırda vəzifəli şəxslər hərəkət edirdilər. Bu qarmaqarışıqlıq təkcə Pensilvaniya-avenyu da deyil, həm də Beltueyin bütün sərhədlərində, Vaşinqtonu əhatə edən dairəvi avtomagistralda da müşahidə olunurdu.

Jurnalistlərdə mətbuat konfransına çağırılmışdı. Kapitoli zirvəsində hər iki Konqres palatasının icrası gedirdi, fasilələrdə

isə senatorlar və palatanın üzvləri bir-birilə qızğın mübahisə

edirdilər.

Bütün bu həngamə bircə insanın – prezident Bişopun yo-xa çıxmasına görə baş verirdi.

Bu hadisə səhər tezdən Devidin Türkiyədən uçub gəlməsinə səbəb olmuşdu. O, öz əməliyyatçıları ilə birgə İraq sərhəddindəki tapşırığını yarımçıq qoyub, geriyə çağırılmışdı.

– Cənab, qəhvə istəyirsiniz? – deyə, xidmətçi içərisində

fincan olan məcməyini yaxınlaşdırıb soruşdu.

O, istəmədiyini bildirdi.

Dəri kresloda əyləşmiş Devid otağı gözdən keçirməyə

davam edirdi. O tərpənmədən,yalnız gözlərini bir yandan o biri yana çevirməklə, bir detalı belə nəzərdən qaçırmadan müşahidəsini aparırdı.

Devid dərindən nəfəs aldı. Havadan sanki yeni imkanların qoxusu gəlirdi.

87

Onun öz rəisi, MKİ-nin direktoru Nikolas Razikov da ye-ni hökumət başçısı, vitse-prezident Lorens Neyfin kabinetində idi.

Neyf artıq Bişopun keçmiş Nazirlər Kabinetinin hər bir üzvü ilə qeyri-rəsmi görüşünü keçirmişdi. Görəsən yeni gələn hakimiyyət nə qədər insanı işdən uzaqlaşdıracaqdı. Ağ evin dəhlizində işçilər arasında müxtəlif şayiələr və fərziyyələr yayılırdı. Heç kəsə sirr deyildi ki, Bişopla Neyfin arasında həmişə kəskin fikir ayrılığı olub. Neyfi bu komandaya prezident seçkiləri zamanı, Cənubluların səsini qazanmaq üçün dəvət etmişdilər. Elə bunun nəticəsində də bu iki tərəf hər zaman münaqişə edirdi. Devid hiss edirdi ki, yüksək vəzifəli məmurlar Neyfin gözünə yaxşı görünmək hər cür yaltaqlığa əl atırdılar. Yeganə bunlara aid olmayan insan direktoru idi.

Neyf və Razikov hər zaman yaxın dost olublar. Onlar vaxtilə

“Yale” universitetində birgə oxumuş və ona görə də, ölkənin maraqları və təhlükəsizliyinə xarici qüvvələr tərəfindən əl uzadılanda eyni mövqedə olurdular.

Ağ evdə rəsmi tədbirlərin birində Devid Neyfi müşahidə

etmiş, ətrafdakılara qarşı mərhəmətli rəftarı və saxta təbəssümündən ona qarşı zəif və qeyri-səmimi siyasətçi təəssüratı bağışlamışdı. Bütün bunlara baxmayaraq, Devid fikirləşirdi ki, Neyf bu kabinetin əvvəlki sahibindən fərqlənir.Prezident Bişop həddindən artıq yumşaq idi, əsl “göyərçin”. Elə

həminki çinliləri götürək. Bişop onların nazı ilə oynayırdı, Neyf isə da-ha sərt mövqe tutmağı təklif edirdi.

Qulağında diktatofun qulaqcıqları olan Neyfin katibəsi bilgisayarda hansısa sənədi axtarırdı.Vaxtaşırı o Devidə

baxırdı. Devid isə bu baxışları yaxalayanda katibə utanaraq gülümsəyirdi.Hündür, enlikürək və əzələli Devid çoxdandır ki, qadınların belə reaksiyalarına öyrəşmişdi. Saçları qısa qır-88

xılmış və açıq rəngdə idi. Dərisinin rəngi isə müxtəlif isti ölkələrdə tapşırıqların icrası zamanı qaralmış parıltlılı rəng almışdı. Yarıda qalmış Türkiyə əməliyyatına qədər, Devid öz adamları ilə birgə Livanda məşhur terroristi ailəsi ilə birlikdə

aradan götürmüş və bununla da qətlin mümkün olan dəlil-lərini məhv etmişlər. Hər şey xüsusi ehtiyatlıqla tər-təmiz yerinə yetirilmişdi.

O, öz adamlarıyla son dərəcə fəxr edirdi. Onların hər birilə şəxsən özü hazırlaşmış və məşq etmişdi. Buna görə də hər bir işçisi onun üçün həyatından keçməyə hazır idi. Birlikdə

keçirdikləri gizli əməliyyatlar üzrə ən müvəffəqiyyətli qrup sayılırdılar. Və qrup olaraq o dünyaya göndərdikləri hökumət düşmənlərinin sayı mini çoxdan keçmişdi.

Katibənin masasındakı telefon zəng çaldı və Devidin baxışları ona tərəf yönəldi. Dəstəyi qaldırıb katibə yalnız iki kəlmə dedi:

– Bəli, ser. Bu dəqiqə cənab, -dəstəyi qoyub Devidə tərəf baxdı. -Prezident....

Bağışlanmaz səhv etdiyini anlayan qadının saçlarının dibindən, sanki od püskürdü. Bişopun həlak olduğuna dair təkzibedilməz sübutlar olmadığına görə, Neyf rəsmi prezident sayıla bilməzdi.

– Vitse-prezident Neyf, sizi cənab Razikovla birgə onlara qoşulmağınızı xahiş edir.

Devid cəld kreslodan qalxdı. Onun, bu gözlənilməz dəvətlə bağlı təəccübünü yalnız alnındakı tək qırış ələ verirdi.

Katibə ona qapıni göstərib öz işinə qayıtdı. Otağa gedənə

qədər beynində nəyə görə çağırıldığını düşünürdü ki, qapıya yaxınlaşdı. Qapını naməlum məxfi xidmətin agenti açdı.

İçəri girib Devid üç addım atdı və üzərində prezident emblemi olan xalçanın kənarında dayandı. Kabinetdə əyləşən 89

iki nəfərin baxışları,eynilə həmin xalçada təsvir edilmiş qar-talın baxışları qədər maraqlı idi. Devidin rəisi kresloda oturmuşdu. Keçmiş dəniz piyadaçısı olan bu direktor 60 yaşına baxmayaraq, cavanlığındakı kimi enerjili və gümrah görünürdü. Və həmişəki kimi onun göy gözlərinin sərt baxışları anlaşılmaz idi. Devid Razikova qarşı dərin hörmət hissi bəsləyirdi.

– Bizə qoşulun,komandir Spenqler, – deyə vitse-prezident onu dəvət etdi.

Lorens Neyf geniş masanın kənarına söykənərək dayanmışdı. O MKİ-nin direktoru kimi tam əks görünüşdə

idi. Onun üz cizgiləri sanki,xəmir kimi yumşaq idi: ətli dodaqları, ikiqat buxağı, iri gözləri. Qayışa görə azacıq qarnı çıxırdı, qəhvəyi saçını isə açıq-aydın kimyəvi mənşəyə malik olduğu görünürdü.

–Əyləşin,xahiş edirəm.

Devid başı ilə işarə edib irəli addımladı.Vitse-prezident sanki bunu artıq yüzlərlə dəfə etmişdi. Buna görə də

rahatlıqla kresloya əyləşdi. Masadakı hansısa qovluğun yerini dəyişib dedi:

– Cənab Razikov mənə sizin komandanızın igidlik-lərindən bəhs edib. – gözlərini Devidə tərəf qadıraraq hə-lə də

onun ayaq üstə dayandığını görüb bir qədər acıqlı halda öz də-vətini təkrarladı:

– Əyləşin.

Devid komandirinə baxdı və yanında əyləşməsi üçün işarə etdi. Devid həmişəki şuxluğu ilə stulun tam kənarında əyləşdi.

– Beləliklə, – Neyf davam edirdi, – İctimayətin bu haqda xəbəri olub-olmamasına baxmayaraq,”Omeqa” xüsusi bölməsi ölkəmizə inam və həqiqət hissi ilə xidmət edir.

90

– Təşəkkür edirəm, ser.

Neyf kreslosuna daha rahat söykənərək barmaqlarını bir-birinə keçirib qarnının üstünə qoydu.

– Mən somalidə etdiyiniz işlər barədə raportu oxudum.

Afərin! Əla işdir!Yol vermək olmazdı ki,ölkənin bu qeyri-stabil siyasi vəziyyətində komunist qəzeti buraxılsın.

Devid başı ilə təsdiq etdi. 14 cəsəd və hər şey elə quraşdırılmışdı ki, sanki kütləvi özunəqəsd baş vermişdi. Həqiqətən də bu ustalıqla baş vermişdi və nəticədə komunist iğtişaşçıları nüfuzdan düşmüşdülər.”Omeqa” qrupundan başqa, somalidə baş verənlərdən yalnız 2 nəfər xəbərdar idi ki, onlar da indi bu kabinetdə əyləşiblər.

– Biz sizin qrupa daha bir tapşırıq verməkçün, söhbət edirdik. Bizə elə gəlir ki, siz onun icrası üçün mükəmməl qrupsunuz.

Nə lazımdırsa, ser, – deyə Devid intizamla başını əyərək cavab verdi. Həmişəki kimi özündən razı vəziyyəti və Neyfin buzlu təbəssümü Devidin razılığına cavab oldu.

– Əla, – vitse-prezident dedi. O yenidən dikəldi və masanın üstündən qovluğu götürüb, MKİ-nin direktoruna uzatdı. Bütün təlimat və detallar burdadır.

Nikolas Razikov da öz növbəsində qovluğu Devidə

uzadıb bu jesti yaxşı anladı. Əgər nə isə düz getməsə

bilə,Devid həmişə kələk gəlmədən vitse-prezidentin deyil, öz direktorunun əmrini yerinə yetirdiyini deyə bilərdi.

O qovluğu dizləri üstünə qoydu.

Bu vaxt ərzində Devidin direktoru birinci dəfə idi ki, danışmağa başladı. Neyf əvvəlki kimi kresloya söykənərək sakit halda oturmuşdu.

– Sənə məlumdur ki, artıq çinlilər birinci onillik deyil ki, bizim üçün daimi qıcıq mənbəyidirlər. Onlara yardım və ti-91

carət imtiyazları göstərərək, XXI əsrə dartırıq, onlar isə həmin vaxt bizə qarşı düşmənçilik və inadçılıq edirlər. Onları yediz-dirən əli dişləyirlər, – deyə Neyf əlavə etdi.

–Tamamilə doğrudur.

Hələ ki, bizim hökumət komunist liderlər qarşısında sürünürdü, onlar güc toplayır,öz nüvə arsenalını yetişdirir, məxfi texnologiyalrı oğurlayır, dənizdəki fəaliyyətini gücləndirir və genişləndirirdilər. Nəticədə son 10 il ərzində onlar xoşagəlməz komunistlərdən qlobal təhlükəyə çevrildilər. Bu-na son qoymaq lazımdır.

İndiyə kimi, Devid hələ belə doğru fikir eşitməmişdi. Başını razılıqla tərpədərək:

– Bəli, ser.

Razikov mənalı-mənalı Neyfə baxdı. Sonra yenidən üzünü Devidə çevirdi.

– Amma ictimai fikir belə aksiyalara o qədər də iltifat göstərmir.

Orta statistikaya görə amerikalını daha çox onun pul ki-səsinin tərkibi və TV-dəki axşam verilişləri maraqlandırır.

Çinlə qarşıdurma onun xoşuna gəlməyəcək. Ölkədə mərhəmət qalib gəldi. Əgər 9-cu komunizm dalğasını dayandırmaq istəyiriksə, biz həmçinin bu əhval ruhiyyəni də

sındırmalıyıq.

Devid anladığını bildirərək, başını tərpətdi.

Bir neçə saniyə Razikov ona diqqətlə baxıb yenidən sözünə davam etdi:

– Sən bir nömrəli bortun7 qəzaya uğraması ilə bağlı sə-fərbərlik haqda eşitmisən.

7 Prezident təyyarəsi

92

Devid susdu. MKİ-nin direktoru tərəfindən deyilmiş

cümlə sual deyildi, bu faktın aydınlaşdırılması idi.

Əlbəttə, o bilirdi. Bu haqda bütün xəbər buraxılışlarında təkrar olunurdu. Bu gün bütün dünya baxışları Sakit okeana tərəf yönəldilmişdir. Yenə də direktor tərəfindın yaradılan bu diskomfort onu azca gərginləşdirdi.

– Biz hesab edirik ki, belə imkanlardan istifadə etməmək günah olar. Prezident bişopun həlak olmasının əvəzi olaraq, biz nəsə əldə etməyi bacaracağıq.

– Nə yolla? – deyə Devid maraqla soruşdu.

– Sən qəza yerində Milli Təhlükəsizlik Şurasının axtarış

qrupuna qoşulmalısan.

Təəccübdən Devid gözlərini qırpdı. – Ölmüş bədənləri və

təyyarə qalıqlarını qaldırmağa kömək etmək üçün.

– Bəli… Amma əsasən ona görə ki, oradan daxil olan informasiyalar bizə sərf etsin.

– Mən heç anlamıram.

– Biz istəyirik ki, avia qəzanln başvermə səbəbinə görə

çinliləri günahlandıraq, – deyə vitse prezident situasiyaya aydınlıq gətirdi.

– İstintaqın nəticəsindən asılı olmayaraq, – Razikov əlavə

etdi.

Devidin gözləri bərəldi. Nikolas Razikov ayağa qalxdı.

– Əgər çinlilərdə prezidentin qətlinə dair cinayət çapı olacaqsa,iştimayət cəza tələb edəcək.

Və biz də onun tələbini yerinə yetirərik, – Neyf əlavə etdi.

Devid bu planı ləyaqətinə görə qiymətləndirdi. Sakit okeandakı kataklizmalardan sonra dünyadaki xaosu nəzərə alsaq, əməliyyat üçün münasib vaxt seçmək çətin olacaq.

– Belə, bu əməliyyatın icra edilməsini “Omeqa” öz boynuna götürəcək? – deyə Razikov zarafatla soruşdu.

93

Devid ayağa qalxdı.

–Bəli, ser, sözsüz.

Neyf həmsöhbətlərin diqqətini cəlb etmək üçün öskürdü.

– Komandir Spenqler,daha bir məsələ var. Görünür qəza yerində sizin kolleqanız var,keçmiş “dəniz pişiyi”. Siz onunla nə vaxt işləmisiniz?

Və yenidən Devidə elə gəldi ki,indicə onun üzərinə bomba düşəcək.

– Kimdir ki, o?

– Cek Kirkland.

Devid nəfəsini dərdi və prezidentin son sözləri ona sanki duman arasından eşidildi.

– Bizə məlumdur ki, siz indiyə qədər “Atlantis”inqəzaya uğramasında onu günahlandırırsınız? Bütün ölkə sizin kiçik bacınızın ölümünə ağlayırdı.

– Cenifer, – Devid mırıldadı.

Onun gözləri qarşısında start günü bacısının kosmosa ilk uçuşu və təntənə ilə gülümsəyən Cek canlandı. Onların iki-sindən – Devid və Cekdən –“Atlantisdə”uçuş üçün, hərbi komandanlıq bir nəfər seçməli idi.

NASA istəmədi ki,uçuşa bacı və qardaş birgə yollansın.

Bunu isə axmaq bir dəlillə əsaslandırırdılar;”Birdən nə isə baş

versə”.

– Mən sizin itkinizə heyfslənirəm, – Neyf dedi.

– Biz sadəcə olaraq əmin olmaq istəyirdik ki, Kirklandın orada olmağı sənə tapşırığı icra etməyə mane olmayacaq.

– Xeyr, ser, qətiyyən. Bütün bunlar keçmişdə qalıb. Mən verilən tapşırığın ciddiliyini anlayıram və heç kəs, hətta Kirkland belə, mənə mane ola bilməz.

– Bax, bu əla! – Razikov çıxışa tərəf çevrildi. – Onda öz ko-mandanı topla.

94

Ölkənin yeni liderinə başı ilə razılıq bildirdi. Komanda tapşırığı yerinə yetirəcək. Hələ ele bir hal olmayıb ki,

”Omeqa”tapşırığın öhdəsindən gəlməsin. Amma bu dəfə Devid daha bir missiyanı, bacısının qisasını almaq missiyasını yerinə yetirəcək.

5

İLAN ÜRƏYİ

26 iyun, 7:20

İonaqum adasının sahili, Okinava prefekrurası

Günəş hələ qalxmamışdı və Karen asma mühərrikli qayığı kiralamaq üçün artıq doka(gəmilərin təmir olunduğu yer) gəlmişdi. O dənizə baxdı. Ehram-əkizlər suda,körfəz girişinin cəmi yüz metrliyində cütlük kimi ucalırdılar. Dünənki tapıntıdan sonra o universitetə və Nahuya qayıtmağa imtina etdi. Miyukinin etirazlarına baxmayaraq, Karen yerli balıq-çıya pul ödədi ki, onları İonaquni adasının sahilindəki kiçik Çaan şəhərciyinə çatdırsın.

– Biz Nahuya hələ dünən qayıtmalı idik, – deyə Miyuki qa-yığa nifrətlə baxaraq dedi.

Görkəminə görə bu köhnə gəmi,elə bil son günlərini yaşayırdı. Bəzi yerlərdə metal hasar əyilmiş,plastik oturacaqlar isə laxlayırdı. Amma, onları ehramlardan ayıran bir neçə yüz yard yolun öhdəsindən gəlmək üçün kifayət qədər möhkəm korpusu vardı.

– Naxe də sən daha əlverişli şəraitdə olan qayığı kiralaya bilərdin.

95

– Və yenidən bura qayıtmaq üçün günün yarısını itirmək? Yox, – deyə Karen qətiyyətlə başını tərpətdi, – Buna mən gedə bilmərəm. Birdən bu vaxt ərzində soyğunçular ehramları qarət etdilər? Birdən Əjdahalar yenidən suyun altına getdilər?

–Yaxşı, – Miyuki yorğun halda nəfəs aldı, – Necə

bilirsən,elə də et. Yalnız sükanı mən idarə edəcəm.

Karen yuxusuz gecə keçirməsinə baxmayaraq, tam ruh yüksəkliyi ilə razılığını bildirib gəminin arxa hissəsinə keçib əyləşdi.

Bir gün əvvəl onlar Miyuki ilə gecə səhərə kimi söhbət edib, bir butulka sakeni(içki)boşalmışdılar. Onların qaldığı nömrənin kiçicik eyvanından Əjdahalara və dənizə gözəl mənzərə açılırdı. Ay ehramları sirli süd işığıyla işıqlandırır və

bu işıqlar sanki qurğuların içərisindən çıxırdı. Nəhayət qadınlar yatmağa getdilər, amma Karen heç də yatmaq abu-havasında deyildi və gecə ərzində bir neçə dəfə əzik-üzük yorğan döşəyindən qalxıb, sanki, ehramların yox olmadığına əmin olub, rahatlıq tapırdı. Qədim əkizlər isə əvvəlki kimi körfəzin dayaz hissəsində dayanırdılar.

Şərqdə şəfəq açılan kimi Karen narazı halda deyinən Miyukini yorğan-döşəkdən qaldırdı. Səhər sərinliyindən büzüşərək qadınlar, mehmanxananı limandan ayıran kiçik məsafəni qət etdilər və Karen yerli qiymətlərə əsasən balıqçının birindən bir günlük köhnə motorlu qayıq kirayə etdi.

Onun başqa seçimi yox idi, çünki,yaxınlarda başqa kirayə

qayıqları vermirdilər. O elə həmin dəqiqə sükan arxasına əyləşdi, Miyuki isə balıqçıdan lövbər kəndirini qəbul etdi.

– Mən ümid edirəm ki, sən soyulduğunu anladın? – deyə

yapon xanım rəfiqəsinə dedi.

96

– Olsun, – deyə Karen cavab verdi. – O xarabalıqları birinci yoxlamaqdan ötrü, mən on dəfə artıq da pul ödəməyə

hazıram.

Miyuki narazı halda başını tərpətdi və sərnişin skam-yasında əyləşdi,Karen isə asta-asta qayığı limandan uzaqlaşdırdı. Qayığın motoru qara, üfunətli tüstü buraxdı-ğından, Miyuki burnunu sıxdı.

– Düppədüz soyğunçuluq! – deyə burnunda şikayət etdi.

– Narahat olma, əgər qarşımıza soyğunçular çıxsa onları susduracaq üsul var, – deyə Karen içərisində 38 kolibr tapança olan gödəkçəsini rəfiqəsinə gəstərərək sakitləşdirdi. Miyuki faciəli halda inildədi və daş kimi,üstəlik də laxlayan oturacaqda daha rahat yerləşməyə cəhd göstərdi. Karen gülümsündü. Rəfiqəsinin göstərişli narazılığına baxmayaraq, onun gözlərində hərislik odunu hiss etdi. Dözümlü yapon xanımı ürəyinin dərinliyində onların bu macaralarından həzz alırdı. Keçən günlərdə Miyukinin universitetə qayıtmaq imkanı var idi, ancaq bunun yerinə o rəfiqəsi ilə qaldı. Onlar bir-birini tamamlayırdılar və bu xüsusiyyət onların dostluğunu daha da möhkəm edirdi.

Karen sürəti artırdı. Qayığın köhnə motoru öz gurultulu səsiylə şəhərinbakirə sakitliyini pozurdu. Dalğaları yarandan sonra onların qarşısında qədim şəhərin panoraması açıldı və

hər iki qadın səssizcə bu möhtəşəm gözəlliyi seyr edirdi. Geridə qalan Çatan şəhərciyi duman içərisində itərək getdikcə

kiçilirdi.

Nəhayət,üfüqdə zəif çəhrayı duvağı ilə xarabalıqları örtən günəş göründü.

– Bəs bu batmış şəhəri kim tikib görən? – deyə Karen öz fikirlərini səsləndirdi.

97

-Şəxsən indi, məni yalnız şəhərim və laboratoriyam narahat edir, – Miyuki laqeydliklə cavab verdi. -Keçmiş isə elə

keçmişdə qalıb.

–Bəs bu kimin keçmişidir? – deyə Karen sakitləşmirdi.

Miyuki yenə də laqeydlikləçiyinlərini sıxdı və kəmərindəki dəri qabdan cib bilgisayarını çıxarıb nə isə yazmağa başladı.

–Sən orada nə ilə məşğulsan? – Karen Miyukidən soruşdu.

–Qariellə əlaqə saxlayıb laboratoriyada hər şeyin qaydasında olub-olmamasını soruşmaq istəyirəm.

Kiçik bilgisayardan qeyri-təbii səs eşidildi.

–Sabahınız xeyir,professor Nakano.

Karen gülümsündü.

– Sizə onunla daha ciddi münasibətlər haqda düşünmək lazımdır.

Cavab vermədən Miyuki yalnız üzünü turşutdu və işinə

davam etdi.

– deyəsən axı sən artıq həyəcanlanmağa başlayırsan, -

deyə Karen rəfiqəsinə sataşmağa davam edirdi.

–Sən də qısqanırsan, – Miyuki soyuqqanlıqla cavab qaytardı.

–Bilgisayara qısqanıram? – Karen deyindi.

–Qabriel sadəcə bilgisayar deyil, – Miyuki ucadan bildirdi.

Karen barışdırıcı jestlə əlini qaldırdı.

–Bilirəm, bilirəm.

Qabriel, Miyuki tərəfindən hazırlanmış və patentləşmiş

süni təfəkkürün ən mürəkkəb proqramını təşkil edir. Məhz bu iş onu Nobel mükafatını almağa daha da yaxınlaşdırmışdı.

Son 4 il ərzində o nəzəriyyəni təcrübədə tədbiq etməyi bacarmış və acıqlı Cəbryılın şərəfinə adlandırılmış Qabriel də

bu işin nəticəsi idi.

98

-O necədir?

–O elə indi daxil olmuş elektron poçtumu təsnif etdi və

şəbəkədə

fövqaladə vəziyyətlər haqqında məlumatı izləməyə

davam edir.

–Təzə nəsə var?

–Sakit okeanda zəlzələlər sakitləşib, okeaniyada Amerika qüvvələrinin aktivliyi müşahidə olunur. Düzdür,informasiya, həqiqət hələ olduqca natamamdır. Qabriel “EM- N”bilgisayar şəbəkəsinə daxil olmağa çalışır.

–EM- N” nədir ki? – Karen qaşlarını çataraq heyrətlə

soruşdu.

Ona kiçik bilgisayar cavab verdi:

– “EM- N” “Müdafiə Nazirliyi”söz birləşməsindən əmələ

gəlib.

Karen gözlərini bərəltdi. Kiçik bilgisayarın ona cavab verməyi bəs deyil, hələ o Pentoqonun bağlı bazasına girməyə

çalışır! Bu böyük xoşagəlməz hadisələrlə nəticələnə bilər.

–Məgər bu məcburidir? – o soruşdu. Miyuki qayğısız halda əlini yellədi.

–Onu qətiyyən tutmayacaqlar.

–Onu tutmaq mümkün deyil, çünki o mövcud deyil.Hərçənd Qabrieli mən yaratmışam, artıq indi o Ümumdünya şəbəkəsinin bir parçasına çevrilib.Hətta onu izləmək üçün , hansısa konkret ünvanı belə yoxdur.

–Virtual kabus, – deyə Karen mırıldadı.

–Tamamilə doğrudur, doktor Qreys, mən virtual kabusam, mən öz sahəmdə təkəm, – deyə bilgisayar cavab verdi.

Karen bədənində, sanki, qarışqaların gəzdiyini hiss etdi.

Miyuki nə vaxtsa bu özüöyrənən proqramın fəaliyyətə

99

pribsiplərini izah etməyə çalışmışdı, amma hətta bu cür primitiv izah belə Karen üçün əlçatmaz idi. Miyukinin labaratoriyasında da Karen özünü həmişə narahat hiss edirdi.

Belə anlarda Karenə elə gəlirdi ki, onu görünməyən gözlər izləyir. Elə indi də onda bu hiss yarandı.

–Lənət şeytana! – Miyuki sakitcə söydü. -Pis xəbərlər.

– Nə olub?

–Universitet 1 aylığına bağlanır. Elə indicə rektor elmi bölmələrin rəhbərlərinə elektron poçtla məlumat göndərdi.

Tələbələrə,zəlzələlər nəticəsində zərər çəkmiş ailələrinə

kömək etmək məqsədilə evlərinə getməyə icazə verilib.

–Və sən bunu pis xəbər adlandırırsan? – deyə Karen heyrətləndi.

– Mənim köməkçilərimin yola düşməsi tədqiqatların gedişini müəyyən qədər formalaşdıracaq, amma qrantın şərtlərinə əsasən mən onları 3 həftəyə bitirməliyəm.

Düşünürəm ki,yaranmış şəraiti nəzərə alaraq sənə möhlət (zaman) verilməsi haqda xahiş edə bilərsən.

–Ola bilər, – deyə Miyuki razılaşdı və stilusu (lüğətdə

yoxdur) öz qabına qoydu. -Çox sağ ol, Qabriel. Mən gün ərzində sənin tərəəfindən göndərilən videoməlumatları izləyəcəyəm.Zəhmət olmasa onları diskə yaz və ehtiyyat üçün DVD-də surətini saxla.

–Məlumatların saxlandığı faylı necə adlandırım?Miyuki Karenə baxıb cavab verdi.

– Əjdaha.

– “Əjdaha” faylını yaradıram. Sizin növbəti çağırışınızı gözləyəcəm.

–Sağ olun,professor Nakano.Hələlik doktor Qreys. Karen əsəbi halda öskürdü.

100

– Hələlik Qabriel- deyə o,özünü səfeh kimi hiss edərək cavab verdi.

Miyuki bilgisayarı söndürdü və onu öz çexoluna yerləşdirdi.

Onlar artıq sərhədə yaxınlaşırdılar. Yarıya kimi suyun içində olan xarabalıqlar göründü. Karen sürəti azaltdı.

– Miyuki, sən bu mənzərəni fotokameranın yaddaşına həkk edə bilərsən? – deyə Karen soruşdu.

Yapon xanım (Miyuki) rəqəmsal fotokameranı çıxartdı və

onu kəmərindəki bilgisayara birləşdirib, qeydetmə düyməsini işə saldı və yavaş-yavaş obyektivi üfüqün bir tərəfindən o biri tərəfinə yönləndirdi. Alınmış təsvir cib bilgisayarı vasitəsilə

avtomatik olaraq birbaşa onun otağındakı bilgisayara göndərildi.

–Hazırdır! – deyə o bildirdi. Karen motorlu qayığı yavaş-yavaş irəli aparırdı.Xarabalıqların yanındakı dərinlik kiçik idi,6 futdan da az. Bütünlüklə irəlidə görünən fantastik mənzərəyə aludə olmuş Karen, hətta Qabrieli və inkişaf etmiş

bilgisayar alqoritmlərini də unutmuşdu.

– Bu inanılmazdır! – o, nəfəsini dərdi.Xarabalıqların arasında bir neçə başqa qayıq görünürdü və suyun üzərindən həyəcanlı səslər yayılırdı.

Onlar yastıdibli qayığın yanından ötüb keçdilər. İçə-risindı olan 3 qaradərili,göründüyü kimi Mikroneziyadan gəl-mələr, qədim sütunlara və batmış evlərə tamaşa edirdilər. Bəlkə bu tikililəri onların əcdadları tikiblər?

Yastıdibli qayıq arxada qaldı və Karen öz motorlu qayığını damsız alçaq tikiliyə doğru yönəltdi. Görünür burdakı evlər xüsusi qayda ilə tikilmişdir-bir-birinin üstünı qoyulmuş xüsusi bloklar və lövhələrdən. Onların hamsı eyni formalı tünd daşdan idi. Karen onların vulkanik bazalt 101

olduğunu təxmin etdı. Bəzi lövhələrin ən azı bir neçə ton çəkisi vardı. Sakit okeanın cənub rayonlarında bu cür mürəkkəb arxitektura texnologiyası nümunələrinə çox nadir hallarda rast gəlinirdi. Onlar ancaq ink və mayalıların bacarıqları ilə müqayisı oluna bilərdi.

Qayıq evi ötüb keçdikdən sonra, Əjdahaların birincisin doğru düz yol açıldı.

–Çək- deyə Karen ehtiramla pıçıldadı.

–Çəkirəm- deyə Miyuki onu arxayın etdi.

Ehramın yuxarı hissəsi suyun üzərindən 20 metr hündürə

ucalırdı. Suyun üzərindən zirvədəki yastı meydançaya hər biri 1 metr hündürlükdə olan 18 pillə qalxırdı. Elə həmin meydançada da,daş bloklardan hörülmüş və qismən dağılmış

məbəd yerləşirdi.

Onlar ehramın pillələrinə yaxınlaşanda bir neçə ağ durna səs-küylə göyə qalxdı.

Karen ehramı ötüb keçdi və onlar ikinci Əjdahanı gördülər. Birinci Əjdahanın zirvəsindəki meydançanı nəzərə

almasaq,ikinci tam onun eyni idi.

–Gəl yaxından baxaq, – Karen təklif etdi və birinci ehramın alt pilləsinə yan aldı.Şimal-şərq küncündəki hündür bazalt dirək (tumba), qayığı ora bağlamaq üçün əlverişli idi.

–Sükanı saxla, – deyə Karen əmr etdi və özü isə qayığın burun tərəfinə irəlilədi. Ehramın pilləsinə tullanıb,yaş

yosunların üzərində sürüşdü.

–Yavaş, boynunu sındırarsan! – deyə Miyuki qışqırdı.

Karen əllərini açaraq tarazlığını saxlamağa çalışdı.

O dikəldi və üzünə düşən saçını yana itələyib gülümsündü.

– Gördüyün kimi sağ-salamatam!

102

İndi o daha ehtiyyatla əlindəki kəndiri sütuna bağlamaq üçün dizi üstə çökdü. Məlum oldu ki, əskində bu sütun yox,kişi fiqurunun heykəlidir. Xırda detallar qum və su ilə

məhv edilmişdi.

Karen qayığı dartdı və kəndiri heykələ bağlayıb möhkəm düyün vurdu.

–Kömək edərsən? – deyə Miyuki əlindəki çantasını və

foto avadanlığı uzadaraqaq dedi.

Karen onu götürdü və incə professor xanım asanlıqla qayıqdan ehramın pilləkəninə tullandı. Yapışqan və sürüşkən nəyəsə ayaq basan Miyuki narazı halda dedi:

– Buradan qurtulandan sonra mənə yeni ayaqqabı alacaqsan!

–Ən bahalısını, Ferqammodan- deyə Karen hazırlıqla cavab verdi. Birbaşa onları səninçün İtaliyadan gətizdirəcəm.

Miyuki

hələ

də

bu

macəradan

həzz

aldığını

gizlədərək,gülüşınü də ondan gizlətməyə çalışdı.

– Onda əmr et!

– Mən yuxarıya qalxıb məbədə baxmaq istəyirəm.

Miyuki baxışlarını yuxarıya yönəltdi.

– Bu uzun-uzadı qalxma olacaq, – deyə o xəbərdarlıq etdi.

– Biz ki, heç yerə tələsmirik. Karen növbəti pilləyə qalxdı və rəfiqəsinə kömək etmək üçün əlini uzatdı.Rəfiqəsi isə özü sərbəst halda çıxmaq istədi. Karenin yanında dayanaraq nifrətlə dizinə yapışmış yosunu qırağa tulladı və mənalı baxışlarla Karenə baxdı.

–Yaxşı,yaxşı- deyə Karen işarəni başa düşüb cavab verdi,

– qayıdandan sonra “Nostradamus”mağasından da təzə

şalvar-kostyum alarıq.

İndi Miyuki həqiqətən də gülüşünü saxlaya bilmədi.

103

– Təzə kostyum, təzə ayaqqabı… Yuxarıya qalxana qədər, mən yəqin ki, yeni yaz qarderobumu da əldə edə bilərəm.

Karen çox tez rəfiqəsini arxada qoyub yuxarıya doğru hərəkət edirdi. Miyukinin ona çatması üçün ayaq saxlayan Karen,yuxarıdan daha gözəl görünən qədim şəhərin mənzərəsinə baxdı. Günəş artıq qalxmışdı və indi o Şərqdə

asılmış iri sarı kürəyə bənzəyirdi. Bu nöqtədən Karen dəniz tüstüsündə itən xarabalıqları iki metr məsafədə görə bilirdi.

Qədim şəhərin böyük sahəsinə görə onun əhalisi nə vaxtsa on minlərlə adam idi. Bəs onlar hara yox olublar?

Miyuki gəlib Karenə çatanda Karen onu arxayın etmək üçün dedi:

– Çox qalmayıb, bir azdan çatırıq.

Miyuki ağır nəfəs alaraq əlini yellədi və dedi:

– Mən qaydasındayam,davam edək.

– Ondansa gəl dincələk- deyə Karen təklif etdi, hərçənd ki,özü əslində yuxarıya tez qalxmaq arzusuyla alışıb yanırdı. -

Biz gücümüzü qorumalıyıq.

–Yaxşı, əgər sən təkid edirsənsə… – Miyuki razılaşdı və

artıq geyiminin qayğısına qalmadan düz yosunların üstünə

oturdu.

Karen çantasından mineral su butulkasını çıxarıb rəfiqəsinə uzatdı. Miyuki qapağı fırladıb acgözlüklə suyu içməyə başladı, ancaq suyu içə-içə belə gözünü qədim şəhərin mənzərəsindən çəkmirdi.

–O necə də böyükdür! -heyranlıqla dedi. -Gözləri ilə

görməsə heç vaxt inanmazdı.

Karen də bir neçə qurtum içib dedi:

–İndiyə kimi bütün bunlar suyun altında necə qala bilərdi?

104

-Əvvəllər bura çox dərin idi və olduqca təhlükəli su axınları keçirdi. Yalnız ən təcrübəli dayverlər bu suları tətqiq edə bilirdilər. Amma indi bütün dünya bu yer haqqında biləndə (xəbərdar olanda) buraya minlərlə turist axını olacaq.

–Hansılar ki, buraları tapdalayıb batıracaqlar, – deyə

Karen əlavə etdi. -Ona görə də buranı indi yoxlamaq üçün ən münasib vaxtdır.

– Əgər sən yola davam etməyə hazırsansa, onda qalxaq.

– Biz hələ bir az da istirahət edə bilərdik. Bu xarabalıqlar uzun əsrlərdir ki, bizi gözləyirdi, ona görə də bir neçə dəqiqə

artıq otursaq pis olmaz. Miyuki yenidən oturdu və ayaq üstə

dayanan Karen də rəfiqəsinə baxıb əyləşdi.

–Sən təsəvvür etmirsən ki, mən göstərdiyin köməyə görə

sənə necə minnətdaram, – Bu cür yaxşı rəfiqəm olacağını heç ağlıma gətirməzdim.

– Mən də, – deyə Miyuki astadan cavab verdi.

Onlar Ryuku universitetində hansısa bir tədbirdə tanış

olmuşdular.Hər ikisi təxminən eyni yaşda idilər və ərdə

deyildilər, baxmayaraq ki,işlədikkləri kollektivdə kişilər üstünlük

təşkil edirdi.

Onlar

boş

vaxtlarını

birgə

keçirirdilər:birgə karaoke barlara və kinoseanslara gedir,şam yeməyi yeyir və beləliklə də yaxın rəfiqə olmuşdular.

– Mən sənə demişdim ki,dünın mənə Xirosi zəng etmişdi?

– deyə Miyuki Karendən soruşdu.

–Yox,deməmisən.

Karen dikəldi və diplomatcasına xəbər almağa hazırlaşdı.

– Nə lazım idi o eybəcərə?

Universitetin professoru Xirosi Takata və Miuki nişanlı idilər, ancaq Miyukinin uğurları professorda qısqanclıq yaratmış və münasibətlərində çat əmələ gəlmişdi.2 il əvvəl Xirosi qəfildən nişanı pozmuş və Kobeyə köçmüşdü.

105

Karen təəccübdən gözlərini bərəltdi.

– O, mənə bildirmək istəyirdi ki,zəlzələlər zamanı xəsarət almayıb, amma özünü əziyyətə salıb mənim halımı da heç soruşmadı.

– Bəlkə o yenidən başlamaq istəyir?

– Onu ancaq arzu edə bilər. – Karen güldü.

– Görünür, biz sənlə alçaq kişiləri cəlb edirik.

– Daha doğrusu, onurğasızları, – deyə Miyuki əlavə etdi.

Karen də razılıqla başını tərpətdi.

Kanada da Karenin başına bir neçə sevgi macəraları gəlmişdi. Bu macəralarda hər şey vardı. Və ona görə də o bu sahədə artıq eksperiment etmək istəmirdi. Bütün bunlar Okinavadakı dördillik tapşırığı qəbul etmək üçün əsas səbəblərdən biri idi. Yeni məkan-yeni gələcək.

Miyuki mövzunu dəyişərək soruşdu:

–Bütün bunlar haqqında nə düşünürsən? Bu sənin ulu babanın itirilmiş Atlantidasının bir hissəsi ola bilər?

–Sən nə demək istəyirsən ki, bu Mu qitəsi ola bilər? -

deyə Karen dəqiqləşdirdi. – Şübhə edirəm. Sakit okean adalarında nə qədər lazımdırsa tarixə qədərki abidələr var:Pasxa adasının heykəlləri, tonqada əhəngdaşı dolmeni, quamda Latte daşları və s. Sirli yerlər onu həmişə

həyəcanlandırırdı. Onların hər biri haqda əsrlər boyu nəsildən- Nəsilə miflər və əfsanələr ötürülür, amma hələ heç kim bu adalar arasında vahid bağlılıq yarada bilməyib.

– Və sən ümid edirsən ki. Buna müvəffəq olacaqsan?

– Kim bilir, biz hansı cavablar tapacağıq!Miyuki gülümsündü və ayağa qalxdı.

– Deməli bunu müəyyən etmək üçün yalnız bir üsul mövcuddur. Karen də qalxıb gülümsündü.

– Mən də elə düşünürəm.

106

Onlar bir-birinə kömək edərək daha yüksəyə qalxırdılar.

Artıq 20 dəqiqə sonra piramidaların zirvəsinə çatdılar. Ağır nəfəs alaraq, oraya birinci Karen qalxdı.

Ehramın zirvəsi bir nəhəng lövhədən ibarət idi.

Görünürdü ki, qədim kataklizmalar və ya bu yaxınlarda baş

verən zəlzələlər nəticəsində ehramın səthi çat vermişdi. Yəqin ki, bu lövhə bura qoyulanda bütöv şəkildə idi. Karen lövhənin ölçülərini hesablamaq üçün yavaş-yavaş çevrildi.Təxminən 10

metrənin 10 metrəyə ölçüsü alınırdı. Əgər nəzərə alsaq ki, onun qalınlığı 1 metrdən az idi, onda lövhə 100 ton çəkidə

olmalı idi.”Axı bu necə ola bilər, – deyə Karen heyrətlə

fikirləşdi, -qədim inşaatçılar bu nəhəng lövhəni bu cür hündürlüyə necə yerləşdirə biliblər?”

Tezliklə Miyuki də gəlib çıxdı. O meydançanı perimetr üzrə keçib, buradan açılan mənzərəyə heyranlıqla tamaşa etdi.

– Bu inanılmazdır!

Karen susqunluqla razılığını bildirdi. Qadın sanki gördüklərindən sarsılmış halda nitqini itirmişdi. Sonra o bazalt blok və lövhələrdən tikilmiş,yarıdağılmış məbədin mərkəzinə yaxınlaşdı. Nə vaxtsa bu məbəd dam əvəzinə alçaq lövhəsi olan tikilini təşkil edirdi. Karen ona hər tərəfdən baxmaq üçün, ətrafını dairə üzrə keçdi. Miyuki əlindəki kamera ilə onun arxasınca gedirdi.

Məbədin divarlarında Karen heç bir bəzək görmədi, hərçənd tamamilə mümkündür ki, onları su və zaman yuyub aparsın. O qamətini düzəldib cəsarətlə bildirdi.

– Mən içəri gedirəm.

– Nə? – deyə Miyuki kameranı aşağı salıb çaşqınlıq içində

bildirdi. Karen iki lövhəni aşaraq onların bir-birinə

107

söykəndiyini göstərdi. Onların arasındakı dar dəlikdən üzüaşağı istiqmətlənən səth görünürdü.

– Sənin başına hava gəlib? Sən heç təsəvvür etmirsən ki, bu daşlar nə qədər təhlükəlidir. Karen bərkimiş mərcanları cırmaqladı. – Əgər burada mərcanlar əmələ gəlibsə deməli əsrlər boyu bu lövhələr yerindən tərpənməyib. Birdə ki, mən yalnız gözümün ucu ilə baxacam ki, orada hər hansı heroqlif və ya hər hansı divar yazısı var,yoxsa yox. – O gödəkçəsini kənara atıb dizləri üstə çökdü. – Amma keçid kifayət qədər dardır.

Gödəkçədən sonra o ilişməmək üçün şalvarın qayışını və

tapancanı da çıxarıb kənara qoydu.

–Sən fənəri itirməmisən?

Miyuki çantadan incə fənər-qələmi çıxartdı və ona uzatdı,Karen isə fənəri dişlərində sıxıb qarnı üstə uzandı.

–Bəlkə lazım deyil? – deyə Miyuki ehtiyatlıqla soruşdu.

Cavab vermək əvəzinə Karen fənərin şüası ilə önünü işıqlandırıb başını dəliyə saldı. Ayaqlarını itəliyərək o yavaş-yavaş aşağı gedişə doğru irəliləyirdi. Burada yalnız sürünərək hərəkət etmək olardı. Əvvəllər də Karen müxtəlif mağaralarda olmuşdu, amma onlar belə dar deyildi. Nəfəsini kontrol edərək o yalnız irəliləməyi və qətiyyən dayanmamağı özünə təkrar edirdi.

–Yalnız ayaqlar qaldı! – deyə Miyuki qışqırdı.

Onun səsi zəif eşidildi, çünki Karenin bədəni demək olar ki, tunelin bütün sahəsini tuturdu. Nəfəs almaq daha da çətinləşirdi. Ona elə gəlirdi ki,divarlar onu indicə əzəcək və

bu onun ürəyinə xəlvətcə qorxu salırdı.

Karen daha sürətlə süründü (irəlilədi), onun nəfəsi tezləşdi.Xeyir o bu yuvadan keçəcək, o boğulmayacaq!Əgər ilişsə, onda əllərindən istifadə edə biləcək ki,geriyə sürünüb 108

çıxa bilsin, həm də Miyuki də onu dartıb çıxara bilər.Heç bir təhlükə yoxdur, – deyə Karen öz-özünə təkrar etməsinə

baxmayaraq, ağzı susuzluqdan qurumuş, ayaqları isə

rütubətli daşın üzərində sürüşməyə başlayırdı.

– Necəsən orda? – deyə Miyuki xəbər almaq istədi.

Karen ağzını açıb rəfiqəsinə cavab vermək istəyirdi ki, bunun üçün havasının çatmadığını hiss etdi.

–Qaydasında,

–deməyə

çalışsa

da,

sözlər

onun

dodaqlarından güclə çıxaraq pıçıltı ilə eşidildi.

– Nə?Necə? – deyə Miyuki təkrar soruşdu.

Karen əllərinin irəli uzatdı və sağ əlinin barmaqlarıyla yan lövhənin kənarını tapdı. Yolun sonu yaxındır!O lövhənin kənarından tutub dartındı və eyni zamanda ayaqlarıyla da itələdi. Onun bədəni irəliyə doğru getdi. Qulaqlarında qan döyünür,çənəsi ilə sıxdığı fənər isə dişlərini sızıldadırdı.”Hə, hə lənət şeytana”-qısa və kəskin nəfəs vermələri edərək özü-özünə irəliləməyi məcbur edirdi.

Nəhayət onun sol əli ilə də tutmağa yer tapdı. Karen bədənini irəli itələdi və başını tuneldən çıxarıb fənərlə o tərəf bu tərəfi işıqlandırdı.

Bu sıx,vanna otağının yarısı qədər olan bir yer idi.

Karenin diqqətini onun əks tərəfində dayanan səcdəgah cəlb etdi. Yerdə,üzərində balıqqulaqları və yosunlarla örtülmüş

güldan və gil əşyalar var idi. Səcdəgahın kənarında daşdan yonulmuş ilan görünürdü. Karen fənərin şüasın ilə ilanın quyruğundan baş hissəsinə qədər işıqlandırdı. İlanın gözləri fənərin işıqları altında iki qanlı nöqtə kimi görünürdü.Çox ehtimal ki, bunlar yaqutlar idi.

Qiymıtli daşlara diqqət yetirmədən Karen çox böyük maraqla lələklər şəklində olan naxışları izləməyə başladı. Bu naxışlar ona Mayanın ilahisi (tanrısı) olan,ilan lələkləri ilə

109

örtülmüş Keselkoatlyanı xatırladırdı. Ola bilər ki, bu məbədi mayalılar tikib.

Karen ağzındakı fənəri atdı, sonra bütün bədəni ilə

burularaq,özünə əlləri ilə kömək etdi və sıx otağa düşdü. O

fənəri yerdən qaldırıb dəliyə tərəf çevrildi. Miyuki bunu görməlidir!

Karen rəfiqəsini çağırmaq üçün əyildi, amma bu zaman arxadan ürəkparçalayan qışqırıq və atəş səsi eşidildi. Karen diz üstə çöküb dəlikdən baxmağa cəhd etdi.

– Miyuki!

6

DƏRİNLİKLƏRƏ QULAQ ASARKƏN

26 iyun,11:20

Qəza yeri,Enevak mərcan adasından şimal-şərqə doğru, okeaniya

12 ildən artıq müddətdə Cek birinci dəfə idi ki, amerika hərbi gəmisinin bortuna addım atırdı, həm də bu elə belə

yedək deyildi.”Dəniz cəngavəri”vertolyotundan düşüb, o sahəsi 5000 kvadrat metr olan meydançada endi. ABŞ- Nın baş təyyarə daşıyanı”Hibraltar”beş futbol meydançası uzunluğunda idi. Nəhəng dəniz əjdahası ikiqat güclə təchiz olunmuşdu. Göyərtədə yazılmış nəhəng rəqəmlər uçuş- enmə

meydançalarını göstərirdi.

Başını azca əyib Cek vertolyotdan qaçdı.Fırlanan pərlərin səs-küyü qulağı batırırdı. Onların yaratdığı qasırğa Cekin düymələnməmiş gödəkçəsini az qala əynindən çıxarırdı. O

pərlərin altında getməyə elə tələsirdi ki, az qala bərkitmə

110

(dayaq) qurğularına ilişib yıxılacaqdı. Yeni gələnə layiq olan səhv! Görünür, o çoxdandır ki, bu göyərtədə olmayıb.

Vertolyotda uzaqlaşıb təhlükəsiz məsafədə dayandı və

dənizə baxdı. Demək olar ki,düz üfüqdə balaca bir nöqtə

görünürdü. Onu “Fathom”dan “Hibraltara”saat 12-də təyin olunmuş müşavirədə iştirak etmək üçün çatdırmışdılar.

Bütün bu gücə tamaşa edərək Cek qaşqabağını tökdü(üz-gözünü

turşutdu).

Və

hələ

onlar

“hüdudların

vacibliyindən”danışırlar!Yaxşı ki, Neyf bura bütün zərbəçi dəstəni sürüyüb gətirməyib!

Çevrilərək, Cek insanı vahiməyə gətirən silahlarla təchiz olunmuş “Hibraltara” baxdı.”Belə alovlu güc olduğu halda zərbəçi dəstə nəyə lazımdır ki”– deyə o fikirləşdi. Yəqin ki,”Hibraltar”özü tək bütün ölkəni fəth edə bilərdi. Onun döyüş gücünün əsasını 42 “Dəniz cəngavəri”,5 “Xarrier qırıcısı”və

6

qayıq

vertolyotları

(противолодочных

вертолетов)təşkil edirdi. Bundan başqa,gəmi şəxsi müdafiə

vasitələrinə

malik

idi.Zenit

kompleksi

“Si

Sperrou”,”Falanqa”yaxın döyüş sistemi,”Buşmaster”silahları və hətta torpedo əleyhinə olan “Niksi”qurğusu. Bax bu qədər!

Cekdən sol tərəfdə mühərrik işə salındı.Lift aşağıda yerləşən anqarlardan daha bir “Dəniz cəngavərini”göyərtəyə

qaldırdı. Onun ətrafında. Əyinlərində qırmızı kombinezon olan qadın və kişilər təlaşlı halda hərəkət edirdilər. Dəniz əjdahaları təyin olunmuş nöqtəyə yaxınlaşırdı və onun bütün böyük gövdəsi hərəkətə gəldi.

Gəminin arxasında uçuş göyərtəsində Cek bəzi yeniliklər gördü:üç böyük kran və bir neçə bucurğad(ağırlıqqaldıran mexanizm). O indi gəminin nəyə görə dərhal gəlmədiyini anladı.

Onu

açıq-aydın

xilasetmə

əməliyyatı

üçün

hazırlayırdılar.

111

– Cənab Kirkland, -arxa tərəfdən ciddi bir səs eşidildi.

Cek çöndü.Üç nəfər hərbi geyimdə ona yaxınlaşdı.

Onların heç birini tanımasa da fərq nişanlarına baxıb qeyri-iradi özünü düzəltdi.

İrəlidə “Hibraltarın”kapitanı addımlayırdı.

–Kapitan Con Breninq, – Cekin yanında dayandı və əlini uzadaraq özqnq təqdim etdi. Daha sonra öz yoldaşlarını təqdim etdi:– Mənim baş köməkçim komandir Culiya Knudson, starşına Heyvard Linkoln.

Hər iki zabit işarə etdi. Qadın Cekə elə baxışla nəzər yetirdi ki, sanki o bir böcək idi. Qaradərili gəmi başçısı hərəkətsiz dayanıb Cekə boş bir şey kimi baxırdı.

–Admiral Hyuston müşavirədən əvvəl sizinlə şəxsi söhbət üçün görüşməyi arzu edir. Komandir Knudson sizi aşağı,zabit kayut-kompaniyasına ötürəcək.

Kapitan və starşına təyyarələrin uçuşa hazırlandıqları yerə yollandılar,dikdaban ayaqqabıda olan zabit qadın isə

Cekə tərəf çevrilərək yolu göstərmək istədi. Ancaq Cek tərpənmədi.

– Bu nə şəxsi söhbətdir? – deyə o bərkdən soruşdu.3 nəfər ağılsızcasına gözünü ona zilləmişdi. Onların əmrləri müzakirə olunmurdu. Cek gözünü qırpmadan onların bu baxışlarına dözdü. O cavab gözləyirdi. Günəş göyərtəni amansızcasına qızdırır və bu Ceki heç də həyəcanlandırmırdı.

O daha qızıl paqonlu qardaşlarına tabe olmurdu, çünki mülki şəxs idi və özü-özünün ağası idi. Bu olanlar zabitlərə də çatdı və Brenninq dərindən nəfəs aldı.

–Admiral heç bir izah vermədən mümkün qədər tez sizi onun yanına çağırmağımızı əmr etdi.

–Arxamca gəlin zəhmət olmasa, – deyə baş köməkçi nəzərə çarpan əsəbiliklə bildirdi.

112

Cek əllərini sinəsində çarpazladı. O özü ilə birillik matros kimi davranmağa icazə verməyəcək.Hərbiçilərlə ünsiyyətdə

onlara dərhal yerini göstərmək lazım olduğunu bilirdi,yoxsa onlar səni yerinə oturdacaqdılar.

– Mən sadəcə sualtı aparatımdan istifadə etməyə icazə

verib,xilasetmə əməliyyatında kömək etməyə razılaşdım-dedi, -və artıq heç nə. Və buraya onun üçün gəlmişəm ki, tezliklə bu söz-söhbətə son qoyum. Admirala gəlincə isə, mən onun ayaqlarını öpmək məcburiyyətində deyiləm.

– Bunu səndən kim istəyir ki, Cek? – deyə arxa tərəfdən ağzı açıq lyukdan kobudtəhər səs eşıdildi.

3 zabit sıra ilə düzüldülər və sanki komanda üzrə əsgəri salam verdilər. Günəz işığı altında yay kostyumu geyinmiş və

üzərində admiral tikmələri olan hündür, canlı bir kişi göründü. Belə məlum olur ki, o bütün bu vaxt ərzində qapı oyugunun kölgəsində dayanmışdı. Cek sonuncu dəfə Mark Hyustonla danışanda o hələ adi kapitan idi, amma yenə də

heç dəyişilməmişdi.Həminki qısa qırxılmış ağ saçlar və

həminki üz. Cekə yönəlmiş göy gözlərinin baxışı, əvvəlki kimi inadcıl idi.Hyuston tabeliyində olanlara başı ilə işarə

etdi. Kapitan Brenninq irəli addım atdı.

– Cənab, sizin bura gəlməyiniz vacib deyildi, ser Kirkland artıq sizin yanınıza gəlməyə hazırlaşırdı.

Admiral güldü.

–İnanıram. Amma Cek Kirklanda aid bir şeyi nəzərinizə

çatdırmaq istəyirəm,kapitan. O əmrləri yerinə yetirməyi o qədər də sevmir.

– Mən bunu artıq başa düşmüşəm, – deyə gəmi kapitanı sərt cavab verdi.Hərçənd Cekin boyu 6 fut 3 düym idi, admiral əllərini böyürlərinə dirəyib, onun yanında ucalırdı.

113

-İldırım ləqəbli Cek Kirkland, – deyə admiral nostalji tonla dedi. -Səni yenidən “Hibraltarın” bortunda görməyi heç gözləmirdim!

– Mən də həmçinin burda olmağı planlaşdırmamışdım.

Mənə inana bilərsiniz, ser.

Hərbi gəminin bortunda olması, o qədər xoş olmasa da qoca dənizçini görməyə şad idi. Mark Hyuston onunçun nəindki böyük zabit,daha artıq idi. Məhz Mark Hyustonun Cekin “Atlantis”in ekipajına daxil olmasında böyük rolu olmuşdu. Cek öskürdü və xırıltılı səslə dedi:– Sizi yenidən görməyimə şadam, ser. – Mən isə səndən bu cür sözləri eşitməyimə şadam. Bəlkə indi acığından əl çəkib mənimlə

konfrans zalına gedəsən?

–Bəli, ser.

Admiral işarə edərək tabeliyində olanları azad etdi.

–Gedək. Aşağıda məndə kofe və sendviç var-dedi,pilləkənə doğru irəlilədi.Xilasetmə xidmətinin uşaqları ağır gecə keçiriblər və biz qərara gəldik ki, onlara istirahət verək.

–Təşəkkürlər, ser.

Lükə baş vurub gəminin içərisində peyda olan Cek nəfəsini saxladı. O buranın necə sərin olduğunu o dəqiqə hiss etdi.Flotdan kənar keçirdiyi illər ərzində o bu üzən adanın içərisində necə soyuq olduğunu yaddan çıxarmışdı. İndi metal

və

maşın

yağının

qoxusu

köhnə

xatirələri

canlandırdı.Hardasa aşagğda səslər eşidilirdi. Bütün bunlar nəhəng bir balıq tərəfindən udulmağa bənzəyirdi.”Balinanın bətnində iona”– deyə o qəmgin-qəmgin düşündü.

Onlar ikinci səviyyəyə endilər. Admiral hərdənbir dayanıb tanışları ilə salamlaşır və onlarla bir-iki kəlmə

zarafatlaşırdı. Mark Hyuston heç vaxt tabeliyində olan 114

çalışanlarının

qarşısında

lovğalanmırdı.Hələ

admiral

olmamışdan əvvəl bu gəmini idarə edərkən, o zabit kayut-kampaniyasından daha çox kiçik alt göyərtdə olardı. Cek onun bu xüsusiyyətini yüksək qiymətləndirirdi. Hyuston öz ekipajının bütün üzvlərini tanıyırdı və ona görə də hamı ona hörmətlə yanaşırdı.

– Nəhayət gəldik, -Hyuston dedi. Əlini qapının cəftəsinə

qoyub dəhlizə baxdı və gülümsünərək başını yellədi. -

“Hibraltar”… İnana bilmirəm ki, mən yenidən burdayam.

– Mən sizi yaxşı başa düşürəm.Hyuston qımışdı.

–Qəribədir,dünən axşam mən yatmağa yollananda adət üzrə öz keçmiş kayutuma girdim. İnsan beyni çox qəribə

qurulmuşdur!

Qoca dənizçi heyrətlə başını yellədib, qapını açdı və jestlə

Cekə içəri keçməyə təklif etdi.

Müşavirə üçün artıq hazır olan konfrans zalının əsas hissəsini qırmızı ağacdan düzəldilmiş uzun masa tuturdu.Hər 10 stuldan bir su üçün qədəhlər və blaknotla qələmlər qoyulmuşdu. Yan masada qəhvə ilə tolu termoslar və

sendviçlər var idi.

Cek masaya yaxınlaşıb diqqətlə baxdı. Divardan xəritələr, sxemlər və bayraqlar asılmışdı. Cek ona yaxın olan divarda okean axınlarının işarəsini və şahmatt qaydası ilə ştrixlənmiş

kvadratları gördü. Cek onların axtarış kvadratları olduğunu anladı. Görünür admiral yol boyu vaxtını boş keçirməmişdi.

Cek dönüb gördü ki, Hyuston düz onun arxasında dayanıb.

– Bu illər arzində necə yaşayırdın Cek? Deyə Hyuston soruşdu.

–Daha dəqiq desək “Necə sağ qalmısan”.

–Hmm… Bu çox pis idi.

115

Bu cavab Ceki təəccübləndirdi. O heç düşünməzdi ki, onun taleyi biraz da olsa admiralı maraqlandıra bilər.

Hyuston kresloya əyləşdi və digər kreslonu da Cekə işarə

etdi.

– Həyat bizə birtəhər sağ qalmaqçun deyil,yaşamaqçun verilib- deyə o filosofcasına bildirdi.

– Siz daha yaxşı bilərsiniz, – deyə Cek cavab verdi və

kresloya əyləşdi.

–Bəs qadınlarla münasibətiniz necədir?

Cek qaş-qabağını tökdü. O bütün bu sualların məyə görə

verildiyini anlamırdı.

– Mən bilirəm ki, sən evli deyilsən, amma yəqin ki, Həyatında xüsusi biri var.

–Demək olar ki,yox. Yalnız dostlar. Nədir ki?

–Heç,elə belə maraqlandım, sadəcə. Biz axı 10 ildən artıqdır ki,görüşüb söhbət etmirik. Sən hətta Milad bayramında belə bir açıqca göndərmirsən.

Cek qaşlarını yuxarı qaldırdı.

–Axı siz yəhudisiniz.

–Sən

heç

olmasa

Xanuka

münasibətilə

təbrik

edərdin.Özün haqda bir xəbər ki,vermək olardı.

Cek bilmirdi ki, əllərini hara qoysun və narahat halda kreslonun qoltuqluğunu tumarlayırdı. – Mən keçmişi arxada qoyub hər şeyi yeni səhifədən başlamaq istəyirdim.

–Və nə oldu, alındı? – deyə Hyuston soruşdu.

Cekin duyduğu narahatlıq qəzəbə çevrildi. O dodaqlarını dişləyib heç nə cavab vermədi.

–Lənət şeytana, Cek! Doğrudan da sən o dərəcədə korsan ki, sənə kömək etmək istəyənləri görmürsən?

– Necə?

116

-Bilmirəm,xəbərin var,ya yox, amma mən sənin həyatını izləyirdim. Mən bilirəm sən necə maliyyə çətinlikləri çəkmisən. Bir də gördün ki, o paslı qaloşunu da itirəcəksən.

– Mən birtəhər çıxaram.

–Ola bilər. Amma sən bir neçə min dollara bir nömrəli bortun xilasetmə əməliyyatında iştirak etsən, bu daha tez baş

verə bilər.

Cek etiraz edərək başını yellədi.

– Mənim sizin xeyriyyəçiliyinizə ehtiyacım yoxdur.

Admiral yumruğu ilə dizinə vurdu.

–Sən necə də tərssən,uzunqulaq kimi!

Bir neçə saniyə hər ikisi bir-birinə baxdı, sonra Hyuston daha yumşaq səslə dedi:

–Sən Eteli xatırlayırsan?

Cek başı ilə işarə etdi. Etel admiralın 30 il birgə yaşadığı arvadı idi. O “Atlantis”in qəzasından 1 il əvvəl yumurtalıqlarının xərçəngindən vəfat etmişdi. Cekin doğma anası, o 3 yaşında olarkən vəfat etmiş və Etel bir çox münasibətlərdə ona anasını əvəz etmişdi.

–Komaya düşməmişdən bir gün əvvəl Etel sənə hayan olmağımı xahiş etmişdi.

Cek təəccüblə başını qaldırdı. Admiral yana baxırdı, ancaq Cek onun göz yaşlarını gördü.

–Bilmirəm o səndə nə görmüşdü, Cek, amma icazə ver ölüm ayağında olan insana verdiyim sözü həyata keçirim.

Mən sənə kifayət qədər vaxt verdim ki,”Atlantisdə” baş

verənlərdən sonra özünə gələsən. Amma daha bəsdir.

– Siz məndən nə istəyirsiniz?

Hyustonla Cekin baxışları toqquşdu.

–Sən uzun müddət gizləndin. İndi mən istəyirəm ki, sən dənizdən çıxasan.

117

Cek heyrət içində susurdu.

–Səni o dəmir parçası olan sualtı qayığına görə deyil, məhz burdan qurtulman üçün seçdim. Artıq real həyata qayıtmaq vaxtıdır.

–HDQ, sizcə,real dünyadır?

–Ona yaxındır. Biz ən azı hərdənbir limana gedirik.

Cek başını yellədi.

–Qulaq asın, mən həqiqətən də sizin qayğınızı qiymətləndirirəm, amma mənim artıq 40 yaşım var və mən uşaq deyiləm ki, siz mənim nazımı çəkəsiniz. İstəyirsiniz inanın,istəyirsiniz inanmayın, amma indiki həyatımdan çox razıyam.

Onun keçmiş komandiri dərindən nəfəs alıb əllərini qaldırdı və sanki, təslim olduğunu bildirdi.

–Sən heç dəyişməmisən Cek, – deyə Hyuston kreslodan qalxdı.

Müşavirə tezliklə başlanacaq.

Mən ümid edirəm ki, sən görəcəyimiz işin nə qədər vacib olduğunu dərk edirsən.

Cek yerindən qalxmadan başını tərpətdi.

–Əlbəttə. Axı bu 1 nömrəli bortdur.

Söhbət yalnız prezidentdən getmir Cek. Biz əvvəllər də

prezidentləri itirmişik. Amma heç vaxt bütün dünyada xaosa səbəb olan, qlobal fəlakətlər zamanı baş verməyib.

Baxmayaraq ki,çoxları ABŞ-ın daxili siyasətini ittiham edirlər, böhran periodlarında onlar gözləyirlər ki, biz liderin vəzifəsini öz üzərimizə götürəcəyik. Amma ,indi biz başsız qalmışıq, necə deyərlər sükansız və yelkənsiz.

–Axı vitse-prezident Lorens Neyf var!

–Yaxşı ki, Hələ sən heç olmasa vitse-prezidentin adını bilirsən- deyə Hyuston zarafat etdi və o dəqiqə də sərtliklə

118

qaşlarını çatdı. -Vaşinqtonda hamı səbirsizliklə cavab gözləyir. Neyfi andiçmə mərasiminə gətirməmişdən əvvəl, biz xırdalıqlara qədər Bişopun taleyini müəyyənləşdirməliyik.

Artıq şayiələr də yayılmışdı. Bəziləri onun güman edilən ölümündə ərəb,rus,çin, serb və hətta İrlandiya respublikasını da günahlandırırlar. Digərləri bunun mistifikasiya olduğunu bildirir,üçüncülər isə bunu Cey Ef Keyin ölümüylə

bağlayırlar. -Admiral başını yellədi. -Belə bir şey təsəvvür edə

bilərsən? Allah bilir nədi! Hər şeyi qaydasına salmaq üçün, bizə dəqiq cavablar lazımdır. Biz prezidentin cəsədini tapıb, onu xüsusi hörmət və ehtiramla dəfn etməliyik, bax biz bunu n üçün burdayıq.Hələ heç vaxt, Cek Hyustonu belə həyəcanlı görməmişdi.

– Mən bacardığım qədər kömək edərəm, – deyə o səmimiyyətlə söz verdi.

– Mən elə bunu da gözləyirdim səndən! – deyə admiral sevinclə bildirdi və Cek getməmişdən əvvəl onu möhkəm qucaqladı. -Bilirsən Cek,istəyirsən inan,istəyirsən inanma, amma mən səni görməyimə çox şadam!

Cek heykəl kimi donub qalmışdı.Hyuston Ceki buraxıb qapıya yaxınlaşdı.

– Mən bəzi işləri tamamlamalıyam, sən isə utanma, doyunca sendviçlərdən ye. Və o yumurtalı salatı da məsləhət görürəm. O hansısa paraşokdan deyil, əsl yumurtadan hazırlanıb.

Qapı örtülməmişdən əvvəl, admiral yorğun halda gülümsədi.

Tək qalan Cek yenidən kresloya əyləşdi və tərləmiş

ovuclarını şalvarına sildi. Vəziyyətin ciddi olması, onu daha da düşündürdü.10 il ərzində o birinci dəfə hiss etdi ki, bütün dünyanın diqqəti(baxışları) yenidən ona yönəlib.

119

3 saatdan sonra Cek qısa müddətli də olsa, yenidən “Fathom”da idi. O, göy rəngli “Norsman” sualtı kostyumunu geyinib “Nautilus-2000”in kabinəsinə daxil oldu və adəti üzrə

ayaqlarını yığıb,pilot kreslosuna əyləşdi. Yerini bir az rahatlayıb biosensorun tənzimçisini qulağına taxdı və

mikrafonu bərkitdi. Sonra Liza ilə birgə “Fathom”un yarmasında

olan

Cek

həyat

təminatı

sistemlərini

yoxladılar.Çarli “Nautilusun” dəmirlə haşiyəyə alınmış

hissəsini yoxlayır, suyun içərisində xüsusi maskada olan Robert isə gəminin suda olan hissəsini nəzərdən keçirirdi. Cek risk etmək istəmirdi.

– Hər bir şeyi təkrarən bir də yoxlayın! – deyə Cek köməkçilərə qışqırdı.

Çarli sürünə-sürünə açıq günbəzə doğru gəldi. Onun gözlərindən həyəcan oxunurdu.

–Dostum sən əminsən ki, bu lazımdır? Bu axı böyük dərinlikdir. Sən heç vaxt bu cür dərinliyə enməmisən.

–O elə bu cür dərinlik üçün nəzərdə tutulub.

–Kağızda-ola bilər, amma biz real həyatda yaşayırıq. Və

okean təəccübləndirməyi bacarır. Əclaflıq da edə bilər Cek Yamaykadan olan geoloqa baxdı.

– Mən düşürəm, Çarli.

– Hə yaxşı dost, bu sənin sonun olacaq.

Cek əlini uzatdı və dostcasına geoloqun çiyninə vurdu.

Sonra Çarli şəffaf günbəzi endirdi və onu bərkitdi. Bunu edib, o Cekə yuxarıya qalxmış əlini Cekə göstərdi və suya tullandı.

Cek isə “Nautilusun” sistemlərini yoxlamağa davam edirdi.”Fathom”un ətrafında dairəvi şəkildə digər gəmilər yığışmağa başladı, Havada isə “Dəniz cəngavəri” cırıldayırdı.

Əlaqəyə Liza girdi.

120

– Hər şey hazırdı, Cek. Enməyə başlaya bilərsən. -O

çalışsa da həyəcanını gizlədə bilmirdi.

–Yoxlama bitmişdir,enməni başlayıram.

Cek sürətləndiriciləri işə saldı və sualtı gəmi gözə

çarpmaz dərəcədə titrəməyə başladı. Daha sonra o ballastı8

qəbul edib, “Nautilusu” yavaş-yavaş suya endirdi. Bir neçə

saniyə o yüngülvari klaustrofobiya simptomları(əlamətləri) ilə mübarizə aparırdı. Cek bilirdi ki, batmaq istəməyən hər bir kəs üçün, bu orqanizmin normal reaksiyasıdır. Belə duyğular demək olar ki, bütün dalğıclarda baş qaldırırdı(olurdu). O

daha dərindən nəfəs almağa başladı və gəmi aşağı endikcə

qorxu hissi də azalmağa başlayırdı. İrəlidə onu uzun yol gözləyirdi,600 metr,dörddə bir mildən də çox.

“Hibraltarda” baş tutan müşavirə qısa və işgüzar idi. Bir gün əvvəl xilasetmə gəmilərinin mayakları düşmüş

gəminin(qəzaya uğramış təyyarənin) yerini radiosiqnallar vasitəsilə təyin etmiş və NTMŞ mütəxəssisləri təyyarə hissələrin ehtimal olunduğu kvadratı aşkara çıxarmışdılar. Sahil mühafizəsinin komandiri təkid edirdi ki, dəniz dibinin tədqiqatı üçün nəzərdə tutulmuş dərinəenmə radioqurğusu olan “Dip Droun” Atlantika akvatoriyasında idi və onun qəza yerinə çatdırılması ən azı iki gün aparacaqdı.

Ehtiraslar daha da artanda, Cek müşavirə iştirakçılarına bildirdi ki, onun gəmisi 800 metr dərinliyə enməyə qadirdi.

Və o bu dərinliyə enib, prezident təyyarəsinin qalıqlarını qaldırmağa hazırdı. NTMŞ nümayəndələri bu köməyi qəbul etmək istədilər,lakin şura sədri bunun həddən artıq təhlükəli olduğunu bildirdi.

8 Gəminin tarazlığını saxlamq üçün götürülən yük.

121

– Bu çox təhlükəlidir,daha insanların həyatı ilə risk edə

bilmərik.

Bu arada Cekin keçmiş komandiri admiral Hyuston dilləndi.

–Əgər cənab Krikland iddia edir ki, o qəza zonasını öz həyatı üçün heç bir təhlükə olmadan yoxlaya bilər,demək bu belədir.

Hətta indi, Cek keçmiş komandirinin ona olan dəstəyini hiss etdi və fərəhləndi. Əgər Mark Hyuston olmasaydı, bu dərinliyi qət etmək Cekə qismət olmazdı.

Cek

gözünü

cihazların

tənzimləyicilərindən

ayırmadan,geniş spiral üzrə “Nautilsu” daha da dərinə

endirdi. Dənizin dibinə endikcə sonarınsiqnalları geri qayıdır və qulaqlarında cingildəyirdi.

Bip.. Bi.. İ.. İp.

Aşağı endikcə ətrafdakı su daha da tündləşirdi. Cek

“Nautilusun” burun işıqlarını yandırdı və gözqamaşdırıcı işıqlar mavi sonsuzluqda qalın su qatını konus şəklində

yarırdı. Sualtı qayıq 200 metrəni keçdikdən sonra su tünd mürəkkəb rəng oldu və Cekə elə gəldi ki, onu əhatə edən su yox neftdir. Qulaqları tutuldu, nəbzi sürətləndi. Bu hələ

başlanğıc idi.600 metr dərinlikdə təzyiq hər hər kvadrat düym üçün yarım tona qədər artır ki, bu da qəfil razgermetasiya zamanı dağılmaya səbəb ola bilər.

Cek əlini uzatdı və monitora okean dibinin şəklini gətirdi.

Detallar

pis

seçilirdi.

Dibin

relyefi

sualtı

hündürlüklərlə,çoxsaylı çıxıntılar və digər əyri-üyrülüklərlə

son dərəcə mürəkkəb idi.Radiomayakın təyyarədən aşkar edilməsi haqda söz ola bilməzdi , ona görə də Cek yalnız öz qüvvəsinə güvənməliydi. Bi.. İ.. İp. Cek sonardan gələn məlumat axınını bilgisayara verilən relyefin modelləşmə

122

proqramını işə salaraq yönəltdi və su ilə yuyulmuş detallar tədricən daha dəqiq şəkil aldılar.

– Siz təsviri ala bilirsiniz? – deyə o mikrofona yaxınlaşaraq soruşdu.

– Orada, aşağıda, tam nizamsızlıqdı, – deyə Liza cavab verdi.

Ehtiyatlı.

Monitorun ekranında araları dərələr və dərin konyonlarla kəsilmiş sualtı dağlar görünürdü. Bu mənzərəyə baxdıqca Cek Qərbi Amerikanın barsız-bəhərsiz torpaqlarını xatırlayırdı. Hətta xəritə olsaydı belə oralarda itib-batmaq çox asan idi. Elə burda da,həmçinin.

Radio bir neçə saniyə fışıldadı, sonra qulaqcıqda Çarlinin səsi eşidildi:

–Qulaq as Cek,gördüklərim mənim heç xoşüma gəlmir.

– Nə, məhz nə xoşuna gəlmir? – adətən sualtı dağlarseysmik aktiv zonada əmələ gəlir və indi sənin olduğun yer mənə şübhəli görünür.

– Cihazlar nə isə qeyd etdi?uzun pauza oldu.

–M-m,yox.... Amma bu yenə də mənim xoşuma gəlmir.

–Hazırda ol, Çarli və nə isə olsa mənə xəbərdarlıq et. Cek keçən dəfə nə baş verdiyini yadına saldı. Onda o geoloqun sözlərinə ciddi yanaşmamış və düz gəminin altında vulkan püskürmüşdü. O təkrarən bu hisləri yaşamaq istəmirdi. O

enməni daha geniş spiral üzrə etdirdi, bununla bərabər enmənin sürətini bir az azaltdı. Dərinliyi ölşən cihazın göstəriciləri 400-500 metrəni göstərirdi.Şəffaf günbəzin ətrafında su qabarcıqları ağ buludlar kimi üzürdü. Əvvəlcə

ona elə gəldi ki, bu onun gözlərində yüksək təzyiqdən yaranan sayrışmalardı, ancaq sonra başa düşdü ki, gördüyü 123

mənzərə hansısa kiçik və şəffaf dəniz mikroorqanizmlərinin bir yerə toplanmasıdır.

–Sualtı həyatın əlamətləri görünür, – deyə bildirdi və

sonra yuxarıdakı dostlarının da bu gözəlliyi seyr etməsi üçün videoyazma düyməsini basdı. – necə mənzərədir?

Görüntü əsir, amma detallar aydın görünür.

Eksperimental videosistemi onlara borca veriblər və hərbi dənizçilər onu tez quraşdırıblar ki, yuxarıda da “Nautilusun”hərəkətini izləyə bilsinlər.

Günbəz yenidən qaranlığa qərq olanda su qabarcıqları əmələ gəldiyi kimi də yox oldular. Cek yenidən dərinlik ölçən cihaza baxdı.”Nautilus”600 metr dərinliyə yaxınlaşırdı.

Bip… Bip… Bip…

Sonarın siqnalları daha tez-tez səslənməyə başladı. Ola bilər ki, qayıq düz dibə çatmışdı. Cek sürəti daha da azaltdı və gəmini maili istiqamətə əydi.

– Cek!

– Lənət şeytana!

Liza ilə o bunu eyni anda gördülər. Cek sol pedala basıb qayığı əydi və onu sola doğru kəskin viraj9 etməyə məcbur etdi. O az qalmışdı qəfildən qarşısına çıxan sütunla toq-quşsun. Sualtı gəmini sakitləşdirib sütunu ötüb keçdi və daha çox sütunlarla və kolluqlarla bol olan qaranlığa daxil oldu.

Onların çoxu insan qolu qalınlığında olardı.”Nautilus”az qalmışdı ki, bu daş meşəyə girsin. Çarli “Fathom”un göyərtəsində heyranlıqdan boğulurdu.

Cek əvvəllər buna oxşar bir şey görməmişdi. O daş

meşəliyindən çıxmaq üçün, qayığı bir qədər yuxarı qaldırdı, 9 Gəminin yan verərək dönməsi

124

amma yenə də ən hündür sütunların arasında manevrlər etmək məcburiyyətində idi.

– Bu nədir? – deyə o soruşdu.

–Lava sütunları! Kiçik çatlardan çıxan bərk qızdırılmış və

o dəqiqə də soyuq suda soyuyan lava nəticəsində əmələ gələn içiboş bazalt sütunlar.

Cek nəhəng kolluqları görmək üçün gəmini sağa əydi və

bu zaman dibdən çıxan iri səkkizayaqlı ilbisi gördü. Bu nəhəng ilbiz projektorun şüalarına tuş gəldi və qorxu içində

kənara sıçradı.

–Onlar haqqında hələ çox az məlumdur, – deyə Çarli davam edirdi. Bunları təzəlikcə aşkara çıxarıblar. Cek,yuxarısı qaranlıqda itən,diametri təxminən üç metr olan nəhəng sütunun yanından ötüb keçdi.

– Ehyiyatlı ol, Cek. Dediyin kimi lava sütunlarının olması həmin ərazinin qeyri-sabit olduğunu göstərir. Necə deyərlər, tektonik aktivlik nöqteyi- Nəzərindən qaynar ərazidir. Amma mən səni qorumağa çalışaram. Seysmoqraf civildəməyə

başlayan kimi mən sənə SOS siqnalı göndərəcəm. – Hə, əgər zəhmət deyilsə. – Cek xırıltı ilə öskürdü. – Liza sən məni eşidirsən?

– Hə, Cek.

– Mənim yerləşdiyim nöqtə hərbçilərin təyin etdiyi”qara qutunun”siqnalına nə qədər yaxındır?(hansı məsafədədir).

Arada pauza əmələ gəldi.

– Bütün məlumatları sənin bilgisayarına yükləyirəm. Sən demək olar ki, onun üstündə dayanmısan,şimala doğru 220

metr.

Cek kompasa baxdı. Ox hər döyüntü üçün yarım siferblat dəf etməklə dayanmadan bir tərəfdən o biri tərəfə çırpınırdı.

125

O cihazın şüşəsinə vurdu, amma bu kömək etmədi. Qəribədir, Hələ on dəqiqə əvvəl kompas qüsursuz işləyirdi.

– Liza,görünür sən məni radio vasitəsilə lazım olan yerə

çatdırmaq üçün losman10 funksiyasını öz üzərinə götürməli olacaqsan. Mənim kompasım nədənsə işləmədi.

–Yaxşı. Elə isə gəminin burnunu 30 dərəcə istiqamətində

çevir və sonra hərəkətə başla.

Cek bazalt sütunlarından birini hesablama nöqtəsi kimi götürüb “Nautilusu”astaca döndərdi.

– İndi necədir? – deyə o soruşdu.

– Əla. Düz gəl.

Cek pedala basdı və gəmi sıx qaranlıq yolda projektorların şüası ilə özünə yol açaraq yavaş-yavaş

irəliləməyə başladı.

– Çox yaxşı, sən hədəfə doğru gedirsən- deyə Liza şərh etdi.

Cek qaşqabaqlı halda kompasın oxlarını müşahidə edirdi.

Bu ona yaxın vaxtlarda sualtı vulkanın püskürməsinə məruz qaldığı anları xatırlatdı.

– Yuxarıda… Orada nə isə qəribə…

Qəfildən

“Nautilusun”projektorlarının

işığı

Cekin

gözlərini qamaşdırdı və....

– Sənin.... – deyə o söyərək qışqırdı.

– Sənin ananı! – deyə Liza onun əvəzinə bitirdi.

Onun yolunu böyük üçbucaq şəkilli parıltılı metal parçası tutmuşdu. Ksenon lampaların işığında onun səthində aydın şəkildə Amerika bayrağının təsviri görünürdü. Bu qəzaya uğramış “bir nömrəli bort”un quyruq hissəsi idi.

10 dəniz bələdçisi

126

– “Qartal”aşkar edilmişdir- deyə Cek pıçıldadı. O sürəti bir az da azaltdı və “Nautilus”təyyarəni stabilizatorları üzərinə qaldırdı. O işıqlandırmanı maksimum dərəcədə

gücləndirdi və projektorları dənizin dibinə yönəltdi.

“Boinq-747”nin hissələri geniş kələ-kötür dairə boyu ətrafa səpələnmişdi. Dərinliyə enən zamanonlar yüzlərlə

kövrək bazalt sütunlarını dağıtmış, indi isə daş cəngəlliklərin ortasında təyyarənin gövdəsi və ətrafa səpələnmiş digər hissələrlə talaya çevrilmişdi.

Cek yavaş-yavaş qəza zolağını ötüb pilotların kabinəsinə

yaxınlaşdı. Sınmış şüşələrin arasından cihaz paneli açıq-aydın görünürdü. Nə isə daha qorxulu bir şey görməkdən çəkinərək o gözlərini yana çevirdi. Onun yaddaşında əvvəllər baş verən kosmik gəminin qəzası canlandı. Səmadan düşən daha bir qəza. Yəqin ki,”Atlantis”inqalıqları da bu cür görünürdü. Bu düşüncələr Ceki bərk həyəcanlandırdı.

Admiralın,prezident Bişopun taleyinin aydınlaşdırılması əmri yerinə yetirilmişdi, qalanı isə-texnikanın işidir. Olanlar kimin günühı idi.

Bir anlığa Cek gözlərini yumub dərindən nəfəs aldı.”Atlantis”inqəzasından sonra o özünü günahkar hesab edib, baş verənlərdə cəzalandırılanlara acıyırdı. Cek gözlərini açıb xarici manipulyatorları idarə edən coystiki götürdü. Ona yalnız sonuncu tapşırığı yerinə yetirmək qalmışdı:”iki qara qutunu”– “bir nömrəli bort”un yazılarını-tapıb yuxarıya qaldırmaq.

– Liza, “qutuları” tapmaq üçün yenidən sənin köməyinə

ehtiyacım var. Cek kompasa baxdı,lakin kompasın oxları hərəkətsiz

olaraq

əvvəllki

kimi

daş

cəngəllikləri

göstərirdi.”Nautilus”qəza yerini yavaş-yavaş dolanmağa başlayanda kompasın oxu da tərpənməyə başladı.

127

-Yaxşı, bu halda sənə yəqin ki.......

–Bir dəqiqə dayan, – deyə Cek onun sözünü kəsdi.

Qaşlarını bir nöqtəyə Cek qayığın sürətini artırdı.Tam bir dövrə edəndən sonra kompasın oxu eyni nöqtəni-bazalt cəngəlliklərini göstərirdi.

– Ola bilməz! – o deyindi.

– Nə olub, nə məsələdir? – Liza soruşdu. – Nəsə problem var?

Cek yenidən projektoru nizama sakmağa başladı. İncə

şüaları nazik gözqamaşdırıcı qılınclar şəklinə salıb onları daş

kolluqların ən ortasına yönəltdi.Tam ortada, ən azı 40 metr hündürlükdə sütunlar ucalırdı. Amma nəsə bu sütunlarda qeyi-adilik vardı. Adama elə gəlirdi ki, onlar işıq saçırlar.

Cek gözünü qırparaq bunun optik yalan olduğunu hesab etdi. O”Nautilusu”irəliyə doğru hərəkətə gətirdi və həyatında ilk dəfə sualtı qəbirstanlıqda peyda oldu. Başında tükləri biz-biz qalxdı. Yox, o ruhlardan deyil, nəsə daha real bir şeydən qorxurdu.Liza nəsə dedi, amma hansısa xarici xışıltı səsləri onun dediyini eşitməyə imkan vermədi.

– Təkrar edin, – deyə Cek dedi.

– Liza təkrarladı və Cek fikrini cəmləyib sözləri ayırd etməyə çalışdı.

– Sənin ürək ritmin nəzərə çarpacaq dərəcədə aşağı düşdü.Özünü necə hiss edirsən?

Cek şəxsi boimetrik göstəriciləri ifadə edən ekrana baxdı.

Nəbz normada idi.

–Başa düşmürəm, –o dedi.

Qulaqcıqda yaranan qəfil uğultudan gələn cavab belə

eşidilməyəcəkdi.Radionun pis işləməsini fikirləşib onun səsini azaltdı və yenidən kompasa baxdı. Kompasın oxları isə hələ

də bu qeyri-adi sütunları göstərirdi.

128

Görünür bu zəhrimara qalmış sütunlar maqnit sahəsini yaradırdı.

Cek daha yaxına üzdü və o sanki soyuq duş altındaymış

kimi bədənində qəribə giziltilər hiss etdi. Cek büzüşərkən gımini dayandırı və “Nautilus”sütunların yanında donub qaldı. Cek başını qaldırıb bu qurğuları başdan yuxarıyadək süzdü. Sütunlar işıldamağa davam edirdi, amma bu onların öz işığı deyildi. Bu yalnız optik effekt idi. ”Nautilusun”projektorlarının işıqları bu sütunlarda günəşdə

parıldayan brilyant kimiydi.hərçənd görnürdü ki, bu sütunlar daşdan olan qara vulkanik bazaltdan deyil,çox güman ki,dniz dibindən çıxan nəhəng kvars milini xatırladan hansısa kristaldır.

“Nautilusun”projektorları

işığında

bu

sütunlar

göyümtül-yaşıl və parlaq yaqutun rəng çalarlarını alırdı. Cek hiss edirdi ki, bu sütunlar insan əlləri ilə deyil, təbii yolla əmələ gəlmişdi. Bu indiyə kimi görülməmiş təbii fenomen idi.

Cek dövrə vurub kristal obeliskləri11 diqqətlə nəzərdən keçirdi. Bir halda ki,radiobağlantı hələ də işləmirdi, o fikirləşdi ki,videotəsvirlər də yuxarıya daxil olmayacaq.

Bunun üçün özünü sığortalayaraq gördüklərini DVD-diskə

köçürmək üçün kameranı işə saldı. Bu işi də bitirib o,gəmini lava sütunları arasından çıxardı.

Bu tapmaca gözləyə bilər. İndi ona tapşırılan missiyanı yerinə yetirmək vaxtıdır. O bir nömrəli bortun cədvəlini aşkar etmək üçün şəxsi sonarından istifadə etdi. Bu asan olmasa da, həll ediləsi işdir. Radiobağlantıdakı nasazlıqlar isə artıq yuxarıda həll ediləsi olacaq.Təyyarə hissələrinin olduğu yerə