Читать книгу: «Blockchain Teknolojisi Hakkında»
BLOCKCHAIN TEKNOLOJİSİ HAKKINDA
BlockchaIn Cüzdan, Madencilik, Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Zcash, Monero, Ripple, Dash, IOTA ve Akıllı Sözleşmeler Hakkında En Yeni Başlangıç Kılavuzu
Alan T. Norman
Çevirmen: Eyüp Kirci
Bitcoin Balinaları Bonus Kitabınızı Ücretsiz Edinin
(kitabın sonunda bulunuz)
Telif Hakkı © 2017 Alan T. Norman'a aittir.
Eleştirel incelemelerde yer alan çok kısa alıntılar ve telif hakkı yasası tarafından izin verilen diğer ticari olmayan kullanımlar hariç, bu yayının hiçbir kısmı, yayıncının önceden yazılı izni olmadan fotokopi, kayıt veya diğer elektronik veya mekanik yöntemler veya herhangi bir bilgi depolama ve erişim sistemi dahil herhangi bir biçimde veya herhangi bir yolla çoğaltılamaz, dağıtılamaz veya iletilemez.
Neden Bu Kitabı Okumalısınız
Bu Bitcoin veya Diğer Kripto Para Birimlerinde Yatırım Hakkında Bir Kitap Değildir
Bu Kitapta Neler Öğreneceksiniz
Blockchaın Ne Yapar?
Kurumlarla İlgili Sorun
Yavaş
Pahalı
Saldırıya Açık
Kurumların Teknolojiyle Değiştirilmesi
Yeni Bir Teknolojik Paradigma
Güven oluşturmak
Bağlantıyı Artırmak
verimliliği arttırmak
Güvenlik ve Gizlilik
Kriptografi
Dağıtılmış Defteri = Değişimi Zor
Anonimlik ve Özel Anahtarlar
Bir Blockchain Geleceği Hayal Etmek
Finans
Sözleşmeler
Yönetişim
Kitle fonlaması ve ICO'lar
Sigorta
Kimlik ve Nesnelerin Kimliği
Nesnelerin İnterneti
Blockchain Nasıl Çalışır?
Dağıtılmış Defterler
“Çift Harcama” Sorunu
Blok Oluşturma
İşlemler Ekleme
Defter Derlemesi
Zaman Damgası ve Blok Kimliği
Blokları Birbirine Bağlama
İş İspatı
Madencilik
Fikir Birliği
% 51 Sorunu
Maliyetler
Pay İspatı
Enerji Tasarrufları
Gelecek
Diğer Fikir Birliği Mekanizmaları
Kriptografik Hash Fonksiyonları: Blockchain Hash işleminin Nasıl Çalıştığına dair Derinlemesine Bir Bakış
Kriptografik Hash Fonksiyonu Nedir?
Hash İşlem Geçmişi
İş İspatında Hash İŞLEMİNE Üst Düzey Genel Bakış
Hash işlemi Pay İspatı ve Diğer Fikir Birliği Mekanizmaları İçin Geçerli Midir?
İş İspatı Madenciliği Zorluğu Hakkında Birkaç Kelime
Bir Bitcoin Bloğunu Elle Çıkarmak
Bitcoin Madenciliğine Üst Düzey Bakış
Başlık Alanlarınızı Hazırlayın
Küçük Endian Dönüşümü
Birleştirme ve Dolgu
Engelleme veya Gruplama
Ana Hash Algoritması
W & AH'yi Tanımlama
Adım 1: A-C ve E-H'yi değiştirin
Adım 2: A ve E'yi bulun
Adım 3: Bunu 63 kez daha yapın
Adım 4: NSA'nın A-H'sine nihai sonucu ekleyin
Sonraki Adımlar
Bitcoin: Tüm Blockchain'in Anası
Bitcoin Geçmişi
Satoshi'nin Hikayesi
İpek Yolu Tutuklamaları
Mt. Gox Gizemi
Madenciliğin Merkezileşmesi
Bitcoin'in Ölçeklenebilirlik Sorunu
Bekleme Süreleri ve İşlem Ücretleri
Kısıtlı Blok Boyutu ve SegWit2x
Bitcoin hakkında sonuçlar
Ethereum nedir ve neden önemlidir?
Ethereum'un Kısa Tarihi
DAO Hack’lenmesi Olayı
Akıllı Sözleşmeler
Merkezi Olmayan Otonom Organizasyonlar
Ethereum ICO'ları ve ERC-20 Token Protokolü
Ethereum'un Pay İspatı'na Geçişi
Neden Harekete Geçmeliyim?
Peki bu ne zaman gerçekleşecek?
Dikkat Edilmesi Gereken Başka Blockchain Teknolojileri Var mı?
Bitcoin Cash
Litecoin
Gizlilik Paraları: Zcash & Monero
Monero
ZCash
Dash
Hyperledger
IOTA
Ripple
Kurumsal Benimseme
Blockchain dApps ve DAO'lar Her Şeyi Değiştirecek mi?
Merkezsizleştirme, Bildiğimiz Yaşamı Devrimleştirme Potansiyeline Sahiptir
Düzenleyici Engeller
Blockchain tarafından desteklenen Olası Gelecek İnterneti
Yazar Hakkında
Bitcoin Balinaları Bonus Kitabı
Bonus Kitabı bağlantısını aşağıda bulabilirsiniz
Alan T. Norman'ın Diğer Kitapları:
Son bir şey daha...
Neden Bu Kitabı Okumalısınız
Blockchain'i (* Blockchain veya Blokzincir; kavramın Türkçe’de kullanımı konusunda henüz kesin bir birlik oluşmaması nedeniyle bu kitapta her iki kullanımı da göreceksiniz) daha önce hiç duymadıysanız veya bu yeni teknolojinin nasıl çalıştığına dair sadece belirsiz bir fikriniz varsa, bu kitap sizin için. Bu kısa kılavuzda, basit açıklamalar kullanarak ve yol boyunca örnekler vererek, size blockchain teknolojisinin nasıl çalıştığı ile ilgili temel bilgiler sunacağım. Birçok insanı Blockchain'le tanıştırdım, bu yüzden yeni başlayanların kafalarının genellikle nerede karıştığını ve temel sorularını biliyorum. Tüm temel ilkeler bu kitapta adım adım ele alınmaktadır. Bu kitaptaki kavramları anlamak için herhangi bir özel bilgi veya teknoloji anlayışına ihtiyacınız yoktur. Blockchain, kitleler tarafından kullanılmak üzere tasarlanan internet veya kişisel bilgisayar gibi bir teknolojidir. Hayatımızdaki hemen hemen her etkileşimde devrim yapma potansiyeline sahiptir. Birçok okuyucu Bitcoin ve kripto para birimlerini duymuştur. Bunlar blockchain teknolojisinin önemli uygulamalarıdır ve ilk uygulamadır. Ancak, blockchain finans ve ödeme sistemlerinde kullanım ile sınırlı değildir. Bu kitaptaki Bitcoin ve diğer kripto para birimlerini kesinlikle ele alacak olsak da, birçok farklı sektördeki potansiyel blokzincir uygulamalarına da göz gezdireceğiz.
Bu Bitcoin veya Diğer Kripto Para Birimlerinde Yatırım Hakkında Bir Kitap Değildir
Son birkaç yıldır, blcokchain üzerinde hepsi çevrimiçi olarak var olan yüzlerce yeni para birimi oluşturuldu. Teknolojiye yeni başlayanlar için, insanların Bitcoin gibi yeni icat edilmiş dijital para birimlerine ciddi bir şekilde yatırım yapması bir sürpriz olabilir. Bu para birimleri ilginç ve geniş kullanım potansiyeline sahip olsalar da, bu kripto para hakkında bir kitap değildir. Hangi para birimlerinin en başarılı olacağı konusunda tavsiye veya tüyo almak istiyorsanız, bu kitapta bulamazsınız, başka bir kitabımı okumalısınız - “Kripto Para Birimi Yatırım İncili”.
Blockchain'de yeni olanlar için, kripto para birimine yatırım yapma fikri cazip gelebilir. Bir uyarı: kripto para birimine yatırım son derece değişken bir pazardır ve fazlasıyla risklidir. Bir kripto para birimine yatırım yapmadan önce Akla uygun olduğundan emin olmak için araştırmanızı yapın ve kaybetmeyi göze alabileceğinizden daha fazla para yatırmayın. Blockchain ve kripto para birimleri hala ilk günlerde ve her an her şey olabilir.
Bu Kitapta Neler Öğreneceksiniz
Bu kitap yatırımdan bahsetmek yerine, blockchain teknolojisinin nasıl çalıştığı ve gelecekte nasıl kullanılabileceğine odaklanacaktır. Bu kitapta görmeyi bekleyebileceğiniz konular şunlardır:
● Blockchain hangi sorunu çözüyor?
● Teknoloji kurumlarımızı nasıl daha hızlı ve ucuz hale getirebilir?
● Teknoloji kurumlarımızın (hükümetler, bankalar vb.) yerini tamamen alabilir mi?
● Blockchain, yabancılar arasında güveni nasıl oluşturur?
● Blockchain, işlemler ve sözleşmeler için güvenliği nasıl artırır?
● Blockchain finans dışında kullanılabilir mi?
● Blok (Block)nedir?
● Zincir (Chain) nedir ve neden ona ihtiyacımız var?
● Blockchain'de neler olduğuna dair teknik bir açıklama nedir?
● Madencilik nedir ve neden buna ihtiyacımız var?
● Bir blockchain oluşturmak için madenciliğe alternatifler var mı?
● Bitcoin'in hikayesi nedir?
● Bitcoin'in herhangi bir sorunu var mı?
● Ethereum ve akıllı sözleşme nedir?
● Bilmem gereken başka blockchain teknolojileri var mı?
● Şirketler blokzinciri nasıl benimser?
● Hangi düzenleyici engeller blokzincirin benimsenmesini yavaşlatabilir?
Vay canına, çok sayıda soru. Onlarla baş etmeye hazırsanız, ben de hazırım. Hadi başlayalım.
Blockchaın Ne Yapar?
Blockchain teknolojisinin arkasındaki teknik detaylardan herhangi birine girmeden önce, blockchain'in çözdüğü sorunları anlamak önemlidir. Neden blockchain'e ihtiyacımız var ve mevcut teknolojimizin yapamadığı hangi şeyi yapıyor? Bitcoin ve blockchain teknolojisinin ilk uygulayıcıları, işlemler, güven ve sosyal kurumlar hakkında düşünme şeklimizde temel bir kusur olduğunu fark ettiler. Blokzincirin en eski versiyonları, birçok insanın, sıradan bir kişinin çıkarlarını koruyacağı düşünülen toplumsal kurumlara olan inancını kaybettiği ABD'deki 2007 mali krizi ile aynı zamanda geldi. Tabii ki, insanlar kriz sonrasında bankacılık sistemi tarafından hayal kırıklığına uğradılar, ayrıca hükümetin finansal piyasaları düzenlemesine ve basının potansiyel krizleri araştırmasına olan inancını da kaybettiler. Aslında Gallup anketlerive Edelman Güven Barometresi son on yılda halkın kurumlara -- bankalarına, hükümete, medyaya, akademiye ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlara -- olan güvenindeki istikrarlı düşüşü gösteriyor. Kurumlara duyulan güven, Amerikan tarihinde tüm zamanların en düşük seviyesindedir ve benzer konular AB'yi sürekli rahatsız etmektedir (Brexit, Marine Le Pen'in yükselişi, Katalon bağımsızlığı, Yunanistan'ın yönetim krizi). Kurumların arkasındaki temel fikir, toplumdaki yabancılar arasında güven yaratmaktır. Birbirini tanımayan milyonlarca insanın birbirine yakın yaşamasını mümkün kılmak için yasa ve mevcut sistemlerimiz var. Ancak, blockchain yaratıcıları bu kurumların başarısız olduğunu hissetti.
Kurumlarla İlgili Sorun
Blockchain yaratıcılarının neden kurumların yerini almak istediğini anlamak için, kurumsal güvenin çok düşük olduğu noktaya nasıl geldiğimizi düşünmek yararlıdır. Kurumların zayıf yönleri nelerdir ve blockchain bunları nasıl çözebilir?
Yavaş
İlk ve en büyük kurumsal zayıflık hızdır. Kurumlar doğası gereği yavaştır. Kurumlar, her ilişki, sözleşme ve işlem için onay ve birden fazla doğrulama turu gerektirirler. Kurumsal düzeyde politika değişiklikleri de yavaştır. Yeni yasalar oluşturmak veya yeni prosedürler uygulamak aylar veya yıllar alabilir. Örneğin, vergi beyannamenizi doldurmanız saatlerce çalışmanızı gerektirir ve başağırısı verir. Ardından, geri ödemenizi almadan önce hükümetin iadeye eklediğiniz bilgileri doğrulaması gerekir. Aylar hatta yıllar sonra, hükümet sizi denetlemeyi seçebilir, bu durumda birkaç yıl önceki eski finansal işlemlerin belgelerine ihtiyacınız olacaktır.
Başka bir örnek bankacılık işlem süreleridir. Teknolojik olarak, bir banka havalesinin birkaç dakikadan fazla sürmesi için hiçbir neden yoktur. Ancak, bir işlemin tamamlanması, eski sistemlerin, iç politikaların ve işlem gerektiren devlet düzenlemelerinin bir kombinasyonu nedeniyle genellikle birkaç iş günü sürer. Blockchain teknolojisi kullanıcıları tarafından yönetilir ve kullanıcı gizliliğini korumak için kriptografiden (şifreleme bilimi) yararlanır. Sistemin nasıl tasarlandığına bağlı olarak, inanılmaz derecede hızlı olabilir. Yeni akıllı sözleşmeler, belirli koşullar yerine getirildiğinde vergi iadesi ve hatta işletme faturası gibi bir şeyi otomatik olarak hesaplayabilir ve ödeyebilir. Fikir birliğine dayalı olduğu için, toplum, sistemin sorunları ortaya çıktıkça onları ele alma biçiminde bir değişiklik uygulamaya toplu olarak karar verebilir.
Pahalı
Geleneksel kurumlar ayrıca pahalıdır. Vergileri kurumların bir masrafı olarak göstermek kolaydır, ancak her ay ödediğiniz tüm işlem ücretleri ve kullanıcı abonelikleri diğer kurumsal masraflardır. Zamanla bu masraflar artar. Örneğin, bankalar banka havalelerini işlemek, para birimlerini çevirmek ve hatta hesabınızı yönetmek için ücret alırlar. Sigorta acenteleri, sigorta primlerinizin içine eklenmiş olan yönetim ücretleri isterler. Birçok çevrimiçi perakendeci kredi kartı işlem ücreti talep eder. Küçük bir işletme çalıştırıyorsanız, pazarlamadan ödeme sürecine kadar her yerde ücret göreceksiniz. Toplumda yaşamanın maliyeti olarak bu küçük ücretlere alıştık, ancak blockchain bu varsayımla mücadele etmeyi umuyor. Blockchain sözleşme ve işlemleri ortak bir ağ üzerinden gerçekleşir. Ağdaki kullanıcılar, başkalarının işlemlerini doğrulamak için de birlikte çalışırlar. İşleminizi doğrulamak için ücret alan merkezi bir otorite yerine, kendi işleminizin işleme koyulması karşılığında ağdaki başka bir işlemi doğrularsınız. Tüm blokzincir teknolojileri tam olarak bu şekilde çalışmaz, ancak çoğu için fikir aynıdır. Ağa katılarak, geleneksel bir kuruma ödeyeceğinizden daha az ücretle işleminizi sonuçlandırırsınız.
Saldırıya Açık
Siber suçlar artıyor ve büyük kurumların saldırıya uğradığını veya kişisel veri ihlalleri yaşadıklarını duymak artık yaygın. Saldırılara karşı savunmasızlık, kurumlara duyulan güvenin azalmasının nedenlerinden biridir. Verileri merkezileştirdiğinizde, bu bilgilerden yararlanmak isteyen kötü aktörler bulacağınızdan emin olabilirsiniz.
Amerika Birleşik Devletleri'nde 2017'deki Equifax hack’lenmesi olayı en önemli bir örnektir. Equifax, kredi kartı numaraları, sosyal güvenlik bilgileri, tam adlar, adresler ve ödeme geçmişi dahil ABD'deki tüketiciler hakkında kredi bilgilerini toplar. Eylül 2017'deki veri ihlali, büyük bir kurumun veri güvenliğine güvenmenin tehlikelerini vurgulayarak 143 milyon tüketiciyi etkiledi. Blockchain teknolojileri ise kullanıcı bilgilerini korumak için birden fazla şifreleme katmanı kullanır. Bazı blockchain teknolojileri diğerlerinden daha güvenlidir ve her teknolojinin gizliliği sağlamak için kendi yöntemi vardır. Her bir ilişki, sözleşme ve işlem tek tek şifrelenmiş olduğundan, bir parça kişisel bilgiyi ihlal etseniz bile, işlem sırasında başka birinin bilgilerine erişemezsiniz.
Kurumların Teknolojiyle Değiştirilmesi
Çoğu insan, kurumlarımızın kusurları olduğu ve mükemmel çözümler olmadığı konusunda hemfikirdir. Ama güven problemlerini çözüyorlar ve bunu yüzlerce yıldır yapıyorlar. Aslında, muhtemelen insanlık tarihinde en huzurlu ve en rahat döneminde yaşıyoruz. Mevcut kurumlarımıza herhangi bir alternatifin net avantajları ve gücü olmalıdır. Blokzincirin arkasındaki fikir, kurumları işi daha iyi yapabilen ve bireyleri güçlendiren teknolojiyle değiştirmektir. Eğer yabancıların, bir bankaya veya bir hükümete aracı olarak ihtiyaç duymadan birbirlerine güvenmeleri için bir yol oluşturabilirseniz, toplumun en büyük darboğazlarından birini ele almış olursunuz. Ancak bunu yapmak amacıyla, yabancılar arasında fikir birliği oluşturmak için güçlü bir sisteme ihtiyacınız olacak ve Blokzincirin yaratıcıları, gücün ademi merkeziyetçilikte (merkezsizleşme) olduğuna inanıyor. Temel olarak tüm blokzincir uygulamaları (ve diğer kriptografik teknolojiler) ademi merkeziyet kavramına dayanıyor. Blokzincir, kararlar veren ve ilişkileri düzenleyen katı, yavaş bir merkezi otorite yerine, düzenleyici gücü bireylere geri vermeye çalışır. Büyük bir kuruma güvenmek yerine, blokzincir fikir birliği yoluyla güven yaratır.
Yeni Bir Teknolojik Paradigma
Tüm blokzincir ve kriptografik teknolojilerin temeli eşler arası (peer-to-peer) ağdır. Geleneksel olarak, güveni hakkında düşündüğümüzde kurumları aracı olarak düşünürüz. Şu anda size 100 ABD doları göndermek istersem, banka havalesi kullanmamız gerekirdi:
1 İlk önce havale işlemini bankaya sunardım.
2 Ardından bankam, işlemi yapmak için bir yüzde ücreti alırdı
3 Bankam, hesabımda 100 ABD doları olduğunu doğrulardı
4 Bankam, bankanıza hesabınızın geçerli ve mevduat için açık olup olmadığını sorar
5 Bankam, hesaplardan 100 $ çıkarmak için hesap defterini günceller
6 Bankanız, hesabınıza 100 ABD doları eklemek için kendi defterini günceller.
Eşler arası bir ağ ise aracı gerektirmez. Bunun yerine, işlemleri işlemek için dağıtılmış defter kullanır. Ağın bir parçası olan her bilgisayar, defterin bir kopyasını tutar ve işlemler deftere sistematik olarak eklenir. Defterin yazıldıktan sonra değiştirilmesi inanılmaz derecede zordur, çünkü bu, eşler arası ağdaki binlerce bilgisayarda defterin kopyasının değiştirilmesini gerektirecektir. Aynı 100 dolarlık havalenin, dağıtılmış defter ile eşler arası ağda nasıl işleyeceği aşağıda açıklanmıştır:
1 İlk olarak, transfer talebini ağa gönderirim
2 Ardından, ağda bana en yakın bilgisayarlar hesabımda yeterli para biriminin olduğunu ve alıcı hesabınızın geçerli olduğunu doğrular
3 İşlemi doğruladıktan sonra, işlemi ağ üzerinde yakınlarındaki tüm bilgisayarlara yayınlar
4 Sırayla, bu bilgisayarlar işlemi yeniden doğrular ve işlem eşler arası ağdaki her deftere eklenene kadar bir şelale etkisi yaratacak şekilde iletilir.
Eşler arası ağdaki bilgisayarlar hem kullanıcı hem de doğrulayıcı olduğundan, blokzincir işlemlerinin maliyetsiz olma potansiyeli vardır. İşlemleri doğrulamanın şelale etkisi, bir işlemin günler yerine dakikalar veya saatler içinde işlenebileceği anlamına gelir.
Sadece bu faydalara dayanarak, blokzincir genellikle kurumların sonu olarak lanse edilir. Dünyadaki herkes için hızlı, pürüzsüz işlemler hayal edin. Potansiyel avantajları görmek zor değil, ancak blokzincir daha büyük toplumsal değişiklikler için fırsatlar sunuyor.
Güven oluşturmak
Blockchain'in eşler arası (peer-to-peer) doğası, kurumlar olmadan güven oluşturmaktadır. Ağı kullanan herkeste defterin bir kopyası olduğundan, blockchain muhasebeye yeni bir şeffaflık dönemi vaat ediyor. Bana 100 ABD doları gönderip göndermediğinizi ve işlemin doğrulandığını kolayca görebiliyorum. Bir kez yaptıktan sonra, işlemi veya ücreti iptal edemeyeceğinizi biliyorum, çünkü ağ tarafından doğrulandı. Blokzincirdeki yeni gelişmeler, aramızda sadece belirli koşullar karşılandığında bir kez ödeme yapan bir sözleşme oluşturabileceğim anlamına da geliyor, bu da sözleşmenin finanse edildiğini ve yalnızca iş tamamlandığında ödeme yapacağını bilerek iş yapmamıza izin veriyor
Bağlantıyı Artırmak
Blockchain teknolojisinin en büyük potansiyel avantajlarından biri, artan küresel bağlantıdır. Dünyadaki herhangi birine kolayca para gönderebildiğinizde, ulusal ve bölgesel sınırlar kalkmaya başlar. Dünyanın neresinde olurlarsa olsunlar yabancılara güvenmek daha kolay hale gelir. Aynı şekilde internet dünyayı birbirine bağladı, blockchain şimdi dünyadaki insanlar arasında güven yaratmaya söz veriyor. Ancak eşler arası blockchain güvenli ağlar sadece finansal işlemler için değildir. Blockchain, yabancılar arasında sözleşmeler oluşturmak, vatandaşların anonim olarak oy kullanmasına izin vermek, seçim sonuçları ile oynanmasına son vermek ve vatandaşları güvende tutan akıllı cihazları bağlamak için kullanılabilir. Blockchain, kişisel bilgisayarınızdan oy kullanabileceğiniz yeni yasalarla ilgili günlük veya haftalık halk oylamaları için bile kullanılabilir. Kanunların ve politikalarının kontrolünü halka vererek gerçek halk demokrasisi ile hükümetin işleyiş biçimini kalıcı olarak değiştirebilir.
verimliliği arttırmak
Blokzincirin ikinci kademe bir faydası, artan verimliliktir. Hükümetler, bürokrasiyi yürütmek için vergi ve bankalar para transferi ve tutma ücretlerini üstlendiği için kurumlar ekonomiye ayak bağı olmaktadır. Blockchain tabanlı bir ekonomi ve toplum, önemli ölçüde daha verimli olma potansiyeline sahiptir. Bir yan etki olarak, gereken iş miktarında önemli bir azalma ile aynı toplumsal güven düzeyi korunabilir.
Güvenlik ve Gizlilik
Dolayısıyla, blockchain, ilişkileri, sözleşmeleri ve işlemleri büyük kurumlardan daha verimli bir şekilde doğrulama potansiyeline sahiptir. Ancak sistem aynı zamanda güvenli değilse verimlilik tartışmalıdır. İnternetin varolmasından bu yana eşler arası teknoloji mevcut olsa da, bu ağlar finansal kurumlar ve hükümetler gibi olmasının beklediğimiz şekilde güvenli değildi. Geleneksel bir banka, bilgiye yalnızca ilgili taraflara erişimi sınırlayarak gizliliği korur. Banka hesap defterleri dahili belgelerdir ve işlem geçmişinizi kontrol ettiğinizde yalnızca dahil olduğunuz işlemleri görebilirsiniz. Kamuya açık olmayan bir defteri tutarak güvenilir bir üçüncü taraf olmak bir bankanın birincil rolüdür. Defteri kamuya açmak, blockchain güvenliğinin temelidir, ancak bir kamu defteri, gizliliğin tehlikeye atılması anlamına gelir. Bu, 2008'den önce eşler arası işlemler için temel sorunlardan biriydi. Kimse halka açık bir defter kullanırken mahremiyetin nasıl garanti altına alınacağını çözemedi. Dağıtılmış hesap defterinin faydaları hız, maliyet ve güvenilirlik açısından çok büyüktü. Ancak, tüketicilerin tüm işlemlerinin izlenebileceği bir sistemi benimsemeleri olası değildi.
Kriptografi
Blockchain'deki ilk güvenlik ve gizlilik koruması katmanı kriptografidir. İşlemlerle ilgili bilgiler bir araya toplanır. Buna işlem ID numarası, süre, tutar, gönderen adresi ve alıcı adresi dahildir. İşlem bilgileri daha sonra deftere eklenmeden önce bir kriptografik hash fonksiyonu aracılığıyla çalıştırılır. İşlem bilgileri şifrelendiğinde şöyle görünür (20 Ekim 2017'den itibaren bir Bitcoin işlemi örneği):
aba128d3931e54ce63a69d8c2c1c705ea9f39ca950df13655d92db662515eacf
Kriptografik hash fonksiyonu, bir işlem açıklamasındaki karakter sayısını kısaltır ve standartlaştırır, yani ağ üzerinden her zaman daha fazla işlem gönderilebilir. Sadece bir işlem listesine bakarak, gönderen, alıcı ve tutar hakkında her şeyi söylemek mümkün değildir. Bununla birlikte, Bitcoin'in şifreleme standartları herkese açık olduğundan, işlemin şifresini çözmek ve gönderenin ortak anahtarı, alıcının ortak anahtarı ve gönderilen miktar da dahil olmak üzere daha fazla ayrıntı öğrenmek hala mümkündür.
Daha yeni Bitcoin rakipleri, işlem bilgilerini daha da gizlemek için farklı türlerde şifreleme kullanır ve bu da deftere eklendikten sonra işlem hakkında bilgi öğrenmeyi imkansız hale getirir.
Gelecekte şifreleme ve hash işlemlerini daha da derinlemesine olarak ele alacağız.
Dağıtılmış Defteri = Değişimi Zor
Mahremiyetin başlıca zorluklarından biri olan dağıtılmış defter, aynı zamanda blockchain güvenliğini sağlamak için bir anahtardır. Geleneksel bir banka tarafından saklanan defter, yetkisiz değişiklikleri önlemek için birçok güvenlik katmanıyla korunur. Ancak, bir saldırgan deftere erişebildiyse, anında değişiklik yapabilir. Tek sahipli defterler ayrıca hileli işlemlere açıktır. Bir kimlik hırsızı veya kötü niyetli bir satıcı bankaya sizin adınıza bir işlem isteği gönderdiyse, işlemin sizin bilginiz olmadan onaylanabilmesi mümkündür. Defterin tek sahibi olması, bankaların şikayetlere aracılık etmek ve sahtekarlık davalarına etki etmek için önemli miktarda enerji ve genel gider harcamak zorunda olması anlamına gelir. Dağıtılmış defter bu sorunları değiştirir. Deftere ait binlerce bağımsız kopya ağdaki kişisel bilgisayarlarda bulunduğundan, deftere bir işlem eklendiğinde, değiştirmek neredeyse imkansızdır. (Daha sonraki bir bölümde neden böyle olduğunun teknik nedenlerini tartışacağız).
Anonimlik ve Özel Anahtarlar
Blockchain teknolojisi dağıtılmış bir defter kullandığından, herkes ağda devam eden tüm işlemlerin bir kopyasına sahiptir. İşlem defterinin, çalışması için halka açık olması gerekir. Ancak, uygun güvenlik önlemleri olmadan, dünyadaki herkes ne satın aldığınızı ve kimden geldiğini görebilir. Blockchain uygulamaları bu güvenlik sorununu farklı şekillerde çözmektedir ancak çoğunlukla kişisel bilgilerinizin hesabınızdan bağlantısını kesen bir sisteme dayanmaktadır. Örneğin, Bitcoin cüzdanları anonimdir ve birden fazlasına sahip olabilirsiniz. Hesabınıza erişmek için gereken tek şey, yalnızca sizin bildiğiniz özel bir anahtardır. Herkes genel cüzdan adresinizi görebilirken, cüzdanın kime ait olduğu hakkında hiçbir şey bilmez. Bitcoin için tanıtım yazısında, anonimlik sağlamak için Bitcoin ağında yaptığınız her işlem için yeni bir cüzdan oluşturmanız önerilir. Monero gibi diğer kripto para birimleri, blockchain işlemleri için gizlilik düzeyini daha da artırmayı umuyor. Monero gizlilik adreslerini kullanır, kullanıcı kimliklerini işlem tutarlarından ayırır ve gizliliği garanti etmek için işlem izlerini gizler (daha fazla bilgi için Monero bölümüne bakınız). Sonuç, halka açık dağıtılmış bir defter tarafından desteklenen tamamen izlenemez bir kripto para birimidir.
Bir Blockchain Geleceği Hayal Etmek
Şimdiye kadar, Blockchain’in neden icat edildiğinin, ne işe yaradığının ve blockchain’in kullandığı yöntemlerin temel prensiplerini ele aldık. Bununla birlikte, sadece yüzeysel anlatıyoruz ve bir sonraki bölümde blockchain çözümlerinin teknik ayrıntılarına gireceğiz. İlk olarak, blockchain teknolojisi için bazı potansiyel kullanım durumlarına göz atalım. Blockchain teknolojisinin Bitcoin'den çok daha büyük olduğunu fark etmek önemlidir. Bitcoin yarın başarısız olsa bile, blockchain teknolojisi birçok sektörde hala geçerli olacak. Eşler arası ağ oluşturma, blokzinciri programlama ve yeni kriptografi formları konusunda yeni gelişmeler devam ettikçe, hız, maliyet ve güvenlik açısından bariz faydalar nedeniyle dağıtılmış güvene doğru eğilim devam edecektir. Blokzincirin geleceğini güçlendiren Bitcoin veya Ethereum olmasa da, Blockchain’in arkasındaki teknolojilerin önümüzdeki birkaç on yıl boyunca uygulanacağından emin olabilirsiniz. Genel etki, daha verimli sözleşmeler, daha hızlı işlemler ve operatörler için daha düşük maliyetler olacaktır. Blockchain ayrıca alışveriş yapma, seyahat etme, seçim yapma, çalışma ve yaşama şeklimizi değiştirme potansiyeline sahiptir.
Finans
Blockchain’in finansal uygulamaları, medyada ayrılan zamanın çoğunu alır ve genellikle tüketicilerin duyduğu ilk blockchain tabanlı platformlardır. Şansınız, “blockchain” kelimesini ilk kez duymanız Bitcoin hakkında bir tartışma sayesinde oldu. Bu iki nedenden ötürü mantıklı. Birincisi, blockchain defterler kullanıyor ve defterler finans dünyasına en uygun olandır. Teknoloji finansal uygulamalar için mükemmeldir. İkincisi, ilk başarılı blockchain uygulaması, Bitcoin, sıfırdan bir para birimi olacak şekilde tasarlandı. Blockchain tabanlı bir finansal gelecek, mevcut bankacılık sisteminden kökten farklı görünüyor. Nakit kullanımı zaten düşüşte ve muhtemelen yakın gelecekte batı ülkelerinin tamamen elektronik bankacılığa kolayca geçebileceği düşünülüyor. Blockchain geleceğinde, tüm işlemler kripto para cüzdanınızdan ödenebilir. Yeni, yüksek düzeyde ölçeklenebilir teknoloji, işleminizin saniyeler içinde işlenip doğrulanabileceği anlamına gelir. Satıcılar ödeme işlemleri için ödeme yapmak zorunda kalmayacak ve bir şey satın almak muhtemelen telefonunuzu veya başka bir bağlı cihazı kullanarak işlemi yetkilendirmek kadar basit olacaktır. Nakitsiz bir gelecek muhtemel gibi görünse de, dijital para birimini kimin kontrol edeceği belli değildir. En sonunda Bitcoin gibi merkezi olmayan para birimlerinin ya da büyük bankaların hangisinin galip geleceği hala tartışmaya açık bir konudur. Bankalar halihazırda finansal işlemlerde güvenilir bir aracı olarak rollerini korurken blochain avantajlarını yakalamak için blockchain teknolojisini mevcut uygulamalarına entegre etmenin yollarını düşünüyorlar. Finansal piyasaların düzenlenmesi de değişecektir. Hükümetlerin vergi toplaması ve kara para aklama ile mücadele etmesi gerekir ve her iki görev de blockchain kullanarak daha kolay ve daha zor hale gelmektedir. Defter halka açık olduğundan, işlemleri izlemek çok daha kolaydır, ancak anonim işlemler ve gölge hesaplarla, muhtemelen hükümet mali düzenlemeleri zorlaşacaktır. Bu, blokzincirin en iyi uygulamaları gerçekleştirildikten sonra bile büyük bankaların finansal piyasaları kontrol etmeye devam etmesinin bir nedenidir.
Sözleşmeler
Ödemeler, blockchain tabanlı bir sözleşmenin bir örneğidir, ancak blockchain üzerinde halihazırda birçok uygulama geliştirilmektedir. Bu sözleşmeler, bir kuruma ihtiyaç duymadan güven oluşturmak için blokzincirin dağıtılmış doğasını kullanır ve dış unsurlar tarafından kaldırılamaz veya bozulamaz. Ethereum, bu uygulamaların çoğunun üretildiği ve Bitcoin'ten sonra dünyanın en değerli ikinci blockchain'idir. Ethereum, geliştiricilerin blokzincirin üzerine inşa etmelerine izin verir ve geliştiriciler, Ethereum'da başka bir programlama dilinde olduğu gibi programlar oluşturabilir. Bu, Ethereum'un tıpkı internette olduğu gibi çevrimiçi oyunlara, sosyal medya platformlarına ve servis sağlayıcılarına sunuculuk yaptığı anlamına gelir. Tek fark, bu programların merkezi olmayan bir yapıda olmasıdır. Bir kez oluşturulduklarında, Ethereum blokzincir var olduğu sürece onlar da var olmaya devam edecekler. Dünyanın dört bir yanındaki kullanıcılar Ethereum blokzincirini sürdürdüğü için, bir hükümet bu hizmeti kaldıramaz ve hiç bir kullanıcı hizmetin içeriğini silemez veya değiştiremez. Akıllı sözleşmelerle ilgili harika şey ise onların sınırsız olmasıdır. Bir bilgisayarda kodlayabileceğiniz her şey, blockchain üzerinde de kodlanabilir. Gelecekte, bu muhtemelen yapay zeka ve diğer makine öğrenimi biçimlerini de içerecek ve yapay zekayı blokzincirin eşler arası ağının bir parçası olan herkes için kolayca kullanılabilir hale getirecektir.
Yönetişim
Blockchain teknolojisi finans ile sınırlı değildir. Son yıllarda, geliştiricilerin blockchain üzerinde programlar oluşturmasına izin veren teknolojiler ortaya çıkmıştır. Bu, bir kod parçasının blockchain'e gömülü olduğu ve eşler arası ağ tarafından zorlandığı anlamına gelir. Bunun nasıl kullanılabileceğinin harika bir örneği oylamadır. Şimdi, seçimleri ve sayım oylarını yönetmek için seçim komisyonlarına, merkezi kurumlara güveniyoruz. Bu sistemler mükemmel değil. Oy kullanma yerine belirli bir günde şahsen gitmeyi, kimliğinizi ve oy kullanmaya uygunluğunuzu doğrulamayı ve bir kabinde gizli bir oylamayı tamamlamayı gerektirirler. Bu adımların her biri seçmenler için sorunlar getirmektedir. Eğer söz konusu günde oylama istasyonuna gidemezsem oy kullanamam. Eğer yanımda kimliğim yoksa veya bana bir resmi kimlik verilmemişse, oy kullanamam. Eğer oy pusulamı doğru işaretleyemezsem, oyum sayılmaz ve bazı senaryolarda teknik aksaklıklar veya yanlış sayımlar, oyların sayılmadığı anlamına gelir. Seçim günü sonunda, ülkedeki sandık görevlilerine oyları adil bir şekilde saymaları ve hile yapmamaları için güvenmek zorundayım. Bir diktatörün iktidarda olduğu veya kurumların güçlü olmadığı ülkelerde seçimler, seçmenlere başvurmaksızın düzenlenebilir. Blockchain geliştiricileri, blockchain üzerindeki dağıtılmış defter aracılığıyla bu sorunları akıllı oylama sözleşmeleri ile çözmeyi umuyor. Fikir basit: Bireylerin seçim komisyonuna güvenmeye veya orada bulunmaya gerek kalmadan oylarını verebilecekleri eşler arası bir ağ oluşturun. Ancak, uygulanması zordur. Kimliği nasıl doğrularsınız? İnsanların birden fazla oy kullanmasını nasıl engellersiniz? Defter blockchain üzerindeyse, oyları nasıl anonim tutarsınız? Blockchain tabanlı oylama yapmadan önce bazı akıllı şifreleme işlemi gerekecek, ancak sonuçları çok büyük. Oylama telefonunuzda veya bilgisayarınızda oturum açmak ve oyunuzu vermek kadar kolay olur olmaz, doğrudan demokrasi ve sık yapılan halk referandumları daha uygulanabilir hale gelir. Politika kararları kitleler tarafından alınabilir. Aslında, şehrinizdeki referandumlarda günde birkaç kez oy verebilirsiniz.
Uzmanlar, halkın hakkında oy kullandığı politikaları yazıp gözden geçirdiğinden emin olmak için çalışılırken, blockchain sayesinde yönetişimin daha çabuk ve cevap veren nitelikte olabileceğini düşünmek çok zor değil.
Бесплатный фрагмент закончился.
