Читать книгу: «Մատեան Ողբերգութեան»

ԲԱՆ ՂԱ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՈՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Տէ՜ր, Տէ՜ր գթութեանց եւ Աստուած ողորմութեանց,
Անուն մեծատառ, ձայն ահեղալուր, կոչումն ահաւոր,
Համբաւ անպարփակ, բարբառ սոսկալի, հնչումն հիասքանչ,
Յուսադրութիւն բարերար, ամէնողորմ քաղցրութիւն.
Որից վախեցած սասանւում են ողջ արարածները:
Ահիդ պակուցիչ սպառնալիքից`
Սաւառնում են սերովբեները ու քերովբեները թեւամփոփւում,
Պարուրւում են պարերը լուսակերպների,
Երկնային բոլոր պետութիւնները երկնչում հիազարհուր,
Ու ցնծում են ողջ երկիւղած դողով` նաւակատիքի բերկրութեամբ:
Զարհուրում դեւերն ու ընկրկում են գնդերը չարի,
Չքւում ոգիները խաւարասէր,
Անդունդ գլորւում հրեշտակներն օտարի,
Խաչի նշանով խարխափում են յարձակումները ընդդիմամարտի,
Փակւում են քինօտ ամաղեկացիք բանտի խորքերում,
Անլուծանելի հանգուցումներով պաշարւում խմբերն հակառակորդի,
Մահազէնների գումարտակները արգելափակւում զնդանում անզերծ,
Դեւերը պրկւում ահեղ հրամանիդ մետաղների մէջ`
Ընդդիմախօսներն ամենայն լռում, պապանձւում անձայն,
Աներեւոյթների բազմութիւնները պարաւանդւում են կորստեան հիւծմամբ,
Ու նեղւում անլոյծ շղթաների մէջ առաքելութիւնք սուտ-քրիստոսների:
 

Բ

 
Մթին գիշերուայ այս ժամին ահա ձեռքիս մատներով
Նշանիդ տեառնագրութիւնը քեզ եմ կարկառում.
Քեզ, որ ոչ միայն չես մթնում անգիտութեան խաւարով, ո՜վ ամենատես,
Այլեւ անմատոյց լոյսի մէջ ես բնակւում ու հանգստանում:
Աղաչում եմ քեզ գոհաբանութեամբ, ընդունի՛ր դու ինձ,
Ա՛ռ վշտահարիս հզօր թեւերիդ պաշտպանութեան տակ,
Փրկի՛ր դրսից եկող պղտոր ցնորքներից,
Մաքրի՛ր սրտիս աչքերի տեսողութեան զգայարանքը դու,
Կենաց փայտովդ ինձ ամրապնդիր տխուր անուրջների դէմ,
Արիւնովդ սրսկիր բնակարանիս շուրջ-բոլորը,
Կողքիդ կենարար արեան կաթիլով գծագրիր ճամփան իմ ելումուտի,
Քառաթեւիդ ձեւակերպումը թող պահպանարան լինի երդիկիս,
Ու խորհրդանիշն ամենափրկիչ քո տանջանքների,
Թող որ դէպի վեր նայող աչքերիս հանդէպ լինի միշտ,
Չարչարանքներիդ գործիքը թող իմ տան դռան ճակատին դրոշմուի,
Հաւատքն իմ յոյսի թող որ օրհնութեան ծառից կախուի քո:
Կաշկանդի՛ր դու, Տէ՛ր, այդ նշանովդ հոգիների սատակչին,
Եւ թող ներս մտնի առանց արգելքի պաշտպանը լոյսի,
 
 
Ցաւերիս սաստիկ ծանրութեան հետ մեղքերիս բեռն էլ թեթեւացրու.
Մահճում, մտամփոփ լռարանիս մէջ,
Մտաբերելով յուսահատութեան պտուղները դառնահամ,
Խոստովանում եմ ամենագէտիդ բոլոր անօրէն գործերը իմ չար:
 

Գ

 
Հանգստացրո՛ւ վաստակեալիս իմ բազմածուփ աշխատանքից,
Կործանուած ոգուս տարակոյսների տագնապը ցրի՛ր,
Դառնութիւնը վշտերի հետ եւ հեծութիւնը ցաւերի հետ,
Անձկութիւնը թշուառութիւնների հետ,
Հառաչանքները խորտակումների հետ,
Սրտաբեկութիւնը ապշութիւնների հետ,
Թմրութիւնը շուարման հետ,
Արբեցութիւնը յիմարութիւնների հետ,
Սառելը սիրոյ եւ հրաբորբոք ջերմութիւնը ցոփ-ցանկական ախտի հետ,
Օժանդակ եղիր` ամենատխուր տարտամութեամբ տկարացածիս.
Բարեգործ աջով քո շնորհատու, ձեռքովդ նորոգող, մատովդ կենսաբաշխ,
Մշտափայլ փառքովդ, անեղծ մշտակայութեամբդ, երեսովդ զուարթ,
Պաշտելի Էիդ իսկութեամբ եւ բարձրութեամբ երկրպագելի
Կտրի՛ր խեղդուողիս վշտալից հեծեծանքները,
Չարի հնարքը նոր եւ բանսարկուի խարդաւանքը հին,
Օտար դրդումներն ի մահ մղողի,
Անպատշաճ դէպքերն ամէնօրեայ եղեռնագործի,
Աչքակապ ճարպկութիւնները դաժան դեւի,
Փաղաքշական բոցաշնչութիւնը գրաւող կախարդի:
Պահպանի՛ր դու ինձ այս մահահանգոյն հանգստեան վայրում`
Թաքուն մտքերից, մասնաւոր սխալանքներից,
Մեծագոյն մոլորանքներից, փոքրագոյն սայթաքումներից
Եւ չար խաբուսիկ ձանձրութիւններից:
Հեռացրո՛ւ յանցաւոր ծառայիս զգայութիւններից
Խորհուրդներ անդէպ, կրքեր բասրելի, վարք անարգելի,
Դէպքեր անպատկառ, վրիպելի հետքեր, պատրանքներ ծաղրելի,
Խոհեր անգոսնելի եւ աւելորդաբանութիւններ արհամարհելի:
 

Դ

 
Քեզ ապաւինածիս զինի՛ր անսխալ հոգով եւ մաքուր մարմնով`
Հողմերի շնչից, բուռն հարուածներից,
Փոթորիկների բախումից, մրրիկների պոռթկումից
Եւ գազանների հարուածներից զերծ մնալու համար:
Երբ փակեմ աչքերս` սրտիս նայուածքը թող չստուերանայ,
Այլ զուարթանայ, պայծառանայ ու վայելչանայ,
Փայլի թող քեզ հետ, Տէր Յիսուս Քրիստոս, լուսաւոր վառմամբ անշիջանելի:
Խօսքովդ մաքրիր իմ ննջատեղին`
Խորամանկութիւններից, երկիւղներից,
Քեզ ատելի յիշողութիւններից,
Աստուածամարտ մտածումներից,
Յանցաւոր խենթութիւններից,
Տիրանենգ անշնորհքութիւններից
Եւ աստուածընդդէմ պառակտումներից:
Խնամակալ լինես ինձ երկնային քո գնդերով, պետութիւններով
Եւ իշխանութիւններով զօրաւոր ու անյաղթելի,
Որոնք մաքուր մատակարարներ են սուրբ Աստուածութեանդ.
Առաքեալներն` աւետեաց աւետարանով,
Մարգարէներն իրենց կտակարաններով,
Եւ վերջին օրը երջանիկների քեզ ընծայուող մաղթանքներով:
Այնժամ երկիւղով եւ քեզ հաճելի տրտմութեամբ ես պիտի նիրհեմ
Եւ քո շնորհիւ բուռն ուրախութեամբ արթնանամ կրկին:
Եթէ վհատութեամբ ննջեմ նոյնիսկ,
Հոգեւոր բերկրութեամբ պիտի յարութիւն առնեմ դարձեալ,
Եթէ մինչեւ իսկ մեղքով ընկողմանեմ,
Պիտի կանգնեմ կրկին` մաքուր խղճով եւ անաղտ անբծութեամբ:
 

Ե

 
Լսի՛ր խնդրանքներն իմ հառաչալից եւ հեծեծագին, միա՜կ բարեգութ,
Բարեխօսութեամբ սուրբ Աստուածածնիդ
Եւ արդարների բոլոր ու ընտրեալ նահատակների:
Բոլոր կողմերից, քո բարձունքն ի վեր, իմ ձայնով փառք եմ առաքում ես քեզ,
Միշտ սուրբ եւ անմահ զուարթունների միջոցով`
Ի գովեստ քո Հօր եւ մեր Աստծոյ,
Եւ ամէն ինչի ստեղծիչ եւ նորոգող սուրբ Հոգուդ,
Յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ՂԲ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՈՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա
ԺԱՄԱՀԱՐ ԿԱՄԿՈՉՆԱԿ Ի ՓԱՅՏՆ ԵՐՋԱՆԻԿ ԲԱՐԵԲԱՍՏՈՒԹԵԱՆ ԺԱՄԱՀԱՐԻՆ ԽՈՐՀՐԴԱԾՈՒԹԵԱՆ, ԱՂԱՉԱՆՍ ԵԴԵԱԼ ԸՆԴ ԿԵՐՊԱՐԱՆՍ ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹԵԱՆՆ
Ի ԽՈՐՈՑ ՍՐՏԻՑ ԽԱՒՍՔ ԸՆԴ ԱՍՏՈՒԾՈՅ

 
Գոհունակութիւնս եմ յայտնում քեզ, բարեգութ,
Միակ մարդասէր, երկնքի ու երկրի արարող,
Կենդանի Աստծոյ Որդի,
Զարթնած քո յիշատակի սիրոյ անձկութեամբ
Փայտիդ հրաւէրով,
Որ հնչեցրիր մեր ականջներին.
Եւ սթափուեցինք, ելանք մահակերպ թմրութեան միջից,
Կարծես սփոփիչ խօսքի կոչումով`
Պաշտամունքի եւ օրհնութեան ժամին
Հանդիպելու քեզ ցնծութեամբ
Այս հատուցման բեմի առջեւ:
 

Բ

 
Փա՜ռք քեզ, ահա, անուն անսահման
Եւ զօրութիւնդ անընդգրկելի,
Որ փրկութիւնն իմ հոգացիր
Հնարներով բազմաքանակ.
Գոհաբանուած անեղծ իսկութիւն,
Որ այստեղ հրաշքով կերպարանեցիր
Նմանութիւնը գալոց օրերի,
Որ վայելչական խաղաղ գործիքով այս փայտե
Որոտացիր սաստիկ, երբ քնած էի անկանգնելի,
Կարծես ծուլութեան դանդաղութեանը
Խառնեցիր խրատիդ յանդիմանանքը,
Հայրական սիրուդ հեզութեանը
Ճայթման ուժգնութիւն միացրիր.
Երկու միջնորդի ընդոստ հարուածին
Քաղցր անձրեւեցիր մարդասիրաբար,
Փափուկ վանկերի մեղմ նիրհի մէջ չընկղմեցիր,
Եւ կամ անխնայ ահաւորութեամբ
Տառապած հոգիս չզարհուրեցրիր:
Երկրպագութիւն ծնրադրական
Բոլորի ստեղծչիդ,
Որ յստակօրէն` ցուցադրեցիր արդէն իսկ հիմա
Յայտնութեան մեծ օրուայ ահեղ գոչումը,
Կենդանացրիր դժոխային անբանութիւնից,
Որոնելով կանչեցիր պակասամիտներին
Ուրախութեան գինուդ.
Սրան դարձրիր անարատ հարսին հանդերձաւորող
Փեսայիդ սիրոյն.
Վախ ներշնչեցիր այս փոքր խթանով
Վիթխարահսկայ ապերասանին,
Կրթիչ ստուար լուծ դարձրիր այս իրը
Ստամբակի ուսին.
Չարախօսի կզակին զսպող սանձ դրեցիր:
Մեծդ Աստծոյ անբաւ բարձրութիւնը
Փառաբանեալ է յաւէտ,
Որ փայտի պարտքերը փոխարկեցիր
Կեանքի շնորհիդ ազատութեան,
Դարձեալ, վերստին իմաստնացրիր
Ցնդած յիմարիս`
Հոգեւոր քո հանճարով,
Կարկառ կրճտումով
Օձի հարուածի անբուժելիութիւնը
Առանց մոռացման բացատրեցիր,
Երրորդութեանդ կերպարանքի հետ
Ինձ վնասողի կապը դարձնում ես եռակի ամուր
Աշխարհի վերջին:
 

Գ

 
Ամենախնամ, խունկերի բուրմամբ
Ներբողեան գովք եմ վերառաքում քեզ,
Որ բազմաստուածեան ստապատիր կուռքերից առաւելօրէն
Մեղսական հոգիս` դարձրիր քո երկրպագութեանը:
Խրոխտ, ահարկու, նուիրական այս փայտով
Քարոզեցիր ճշմարտութիւնը,
Այս պատշաճութեամբ մեծացրիր նոր աւետմանդ պատիւը:
Հէնց սա զինավառութեանդ բարձրագոչ աղաղակն է,
Կայսրերի երկրի արքայ, Տէր Քրիստոս:
Քո մարտի աւարտի ուրախ հանդէսի նշանը, Յիսուս,
Երբ կապկպուեց փարաւոնը իմանալի.
Տաշած այս շերտը գոռոզացած չարագործի գլխի կատարի
Մշտական նեղիչն է:
Սրանով են Սիոնի որդիները խմբւում պատերազմում
Ընդդէմ խաւարի աշխարհակալին:
Այս հինօրեայ օծուած արձանը աստուածային հրահանգների մի տուն է,
Որ չի հնանում եւ անխափան է,
Որ հեռուից եկող նշանն է գալիք հատուցման ժամանակի -
Ազգակից ու համանման կենաց փայտին,
Որ Աստծոյ դրախտում է.
Կոչման վայր է շտապ ու բարուօք հաւաքումի,
Օրհնութեան վայր է.
Գիտութեան տունկի պատկերակիցը`
Չարի ու բարու ընտրութեան ունակ,
Եւ մեծ յիշեցում խաչիդ նշանով տեառնագրուելու
Սուրբ Հոգու շնորհով,
Աւետող նախասացութիւն
Սուրբ թագաւորիդ գալստեան յուսով սպասող դշխոյին.
Մաքուրների խմբի խրախճանութեան գոտեպնդող յորդոր.
Անապական սիրարկու անձնահամբոյր միացման
Շքեղաշուք քողազարդ ամենածին կոյս թագուհուն.
Յարդարիչը ծածուկ պճնանքի,
Որ հոգու վայելչութիւնն է.
Եւ նման է Սինայի պատգամին,
Որ դուրս էր յորդում Տիրոջից.
Անարատ որդիների մայր,
Պանծալի ու անշաղախ օրիորդը փառազարդւում էր սրանով:
 

Դ

 
Երիքովի եղջերափողից առաւել այս [գործիքով]
Գետնամած տապալեցիր Բելիարի բռնութիւնը.
Փայտէ այս պարսով քար արձակեցիր
Գողիաթի վրայ,
Նորոգ գայիսոն կառուցեցիր
Իբրեւ վկայ սատանայի ահեղ կործանման
Մեղքի խոր աճած արմատները այս գործիքով խլեցիր,
Իմ մոռացուած յանցապարտ գործերը սրա երախտիքով ինձ վերադարձրիր:
Թէ այն Բան Աստծուդ գալուստը յայտնող այլ ձայն անուանեմ`
Չեմ սխալուի, այլ իրաւ կլինեմ
Հոգեկիր նիւթի տկար ամանըս,
Իսկ Յիսուսիդ մեծագործութիւնները պատմուելով`
Կհռչակուեն առաւելապէս:
Վերուստ պարգեւուած բիւր օգնութիւններ,
Որ դու ես տալիս,
Այս անպատսպար ապաւինութիւնից
Ի զարմացումն` երկրայիններին տրամադրեցիր:
 

Ե

 
Հանրաճանաչ է բարեխնամ մարդասիրութեանդ
Անունն անքննելի,
Սրբամասն խորհրդով խնկարկուած,
Լոյսի կերպարանք անգծագրելի,
Որ այս կրկնաձիր նշանով
Արձակեցիր հեռաձիգ նետեր`
Ձայնատրական եւ օդագնայ եւ յարմարընթաց,
Կենդանի հոգի իրենց մէջ կրող,
Որոնցով անսխալ դիպուկութեամբ
Խաւարի աղեղնաւորի գաղտնի նպատակը
Յաւէտ կործանմամբ մերժեցիր:
Իբրեւ բարձրամուր պատնեշ բերդամարտութեան,
Կանգուն ու անխորտակելի,
Այստեղից այնտեղ, ուղարկեցիր թշնամու դէմ
Այս փայտի զարկի հունչերը
Իբրեւ կամարար սուրհանդակներ:
Մեծ ակնարկութեամբ քո հրամանի,
Արեանդ խառնուած օծութեան շնորհով,
Հեսանելով սրեցիր մոլի գոռոզի խեթիչ եղջիւրն այս,
Ինչպէս խաչդ փրկական:
Եւ մեծ ազդումից այս աղաղակի,
Երկնայինների ձայնից աւելի
Քանդուեց, վերացաւ ամուր դրանդին
Կարճամիտների անվայելուչ, երկչոտ վատասրտութիւնը,
Հրէական պատկերացումների
Եւ ստուերական տան կործանման հետ:
 

Զ

 
Վերընծայում եմ փառաբանութիւն,
Քեզ` անմահ թագաւոր,
Որ ստեղծեցիր, հաստատեցիր
Աջով քո հզօր,
Աղաչում եմ քեզ, կրկին կատարիր:
Սրանով անցկացրիր
Մեզնից հերքելով
Բանսարկուի խորամանկութեան դժնի վտանգը,
Մեղքի տապը տաժանական,
Եւ դառն հողմը խաբողի շնչման,
Մահուան երկիւղի տարրն արկածների:
Օդի ցնդման վնասակար տխրեցուցիչ հետեւանքները,
Թալկացնող դիւական հեծութիւնները:
Այս հեծանով, որ քո զէնքն է,
Նշանիդ թեւերի օժանդակութեամբ
Ցրիր վերստին հրածին ամպերը,
Եւ կարկտաբեր որոտները,
Բազմոտանի վիշապի փչումի
Հրախաւար կեղծաւորութեան ցաւագին ցոլմունքը,
Սատակիչ սուրը, յարձակողական մարտը,
Վայրենի մտքերով գրոհող դեւերի պարերը:
Այս փոքրիկ իրից զարհուրում են [դրանք]
Ու մեծ դողումով տեղի են տալիս,
Հին ծանօթութեամբ յայտնապէս գիտնալով,
Որ այսպիսի ձայնից է Տէրն ելնում դատելու
Եւ հոգեպէս խրախուսւում են արիութեամբ
Ամրապէս կզինուեն Հոգու սուսերով`
Մարտիկները բոլոր աստուածարեալ.
Այս յիշատակի կանոնով,
Որ անպատմելի գոչմամբ
Բոլոր ազգերին կազդարարի
Երջանկաբար նահատակուելու օրինաւոր ասպարեզում
Ամէն ինչ փորձող հրի դատաստանը:
 

Է

 
Ահա հնչեց աւագ փողը,
Որով համբարձաւ Աստուած օրհնութեամբ,
Պատմուեց սրանով ամէն մի երկրի,
Հնչեց աականջին աշխարհասփիւռ հեթանոսների,
Մեծ [Սիոնի] պահապանների ձայնը բարձրացաւ`
Եսայիի խօսքի համաձայն,
Եւ նոյն բարբառով կցնծանք բոլորս:
Սրանով խաչի թշնամիները ցնդեցին ջրի առակի նման
Անպատւուեց առաջին փայտի պտղի ճաշակումը,
Խորհրդաւոր նիւթն այս տօնուեց` կոչուելով կեանքի [փայտ],
Անարգուեց երկաթը պատերազմական,
Ինչպէս Տիրոջ սրբութիւն
Ձիու սանձի վրայ
Մեծ նշանի կենսաձայն փայտն այս յարմարեցուեց.
Երկնային հովուի այս օծուած ցուպով
Պատեան դրուեց մարդկային ձեռքի իշխանութեան սուրը:
Տաճարի վէմին քարտաշի մուրճ չգործեց
Իսկ աստուածակերտ խորանների մէջ
Փայտն այս նուիրական
Սլանալով խաչի թեւերով` զօրաւոր է:
Ոչ թէ ամսագլխին,
Կամ եօթն անգամ եօթ յոբելեաններին
Մի անկիւնում խափանուելով է փողհարում,
Այլ տիեզերքի չորս ծագերում
Եւ ծիրերում եզերքների,
Ծովերի անտակ ջրերի ծոցում ու կղզիներում,
Մեծ սաստկութեամբ,
Ինչ-որ աստուածային անարգել ճայթումով
Աւետելով հնչում է:
Այս փայտի յայտնութեամբ
Կոտրուեցին սատակողի սուսերները,
Մեզ համար անօգտակարութիւնից
Ձեւափոխուելով խոփերի ու մանգաղների:
 

Ը

 
Չհնչեց արձագանք խոր անձաւներից
Եւ ոչ օդը վիրաւորելով դժնդակապէս`
Ըստ օտար մի իմաստակի,
Ոչ անախորժ սրութեամբ ականջ մտնելով
Եւ ոչ ուղեղի ամանը չար տհաճութեամբ թնդացնելով,
Ոչ մարմնին ոսկոր խրտնեցնող փուշ բուսցնելով,
Եւ ոչ միտք այլայլող ապշութիւն առաջացնելով,
Ոչ պղնձանիւթ զանգ հնչեցնելով,
Եւ ոչ քարը սալարկի հետ տհաճ զարկուելով:
Նոր այս Սիոնի անխորտակ պարիսպ`
Սա արարչաւանդ գլխաւոր սպասքներից է,
Որ քրիստոնեայ եկեղեցականները
Ղեւտացիների հետ խնամում են զգուշօրէն կրելով,
Հրեշտակի ձայնի օրինակով,
Որ առակողի խօսքը այսպէս տպաւորեց
Հաւքի կանչի նմանութեամբ:
Աւետման նոր շնորհալի նուագարան`
Աստծոյ հոգին առ մեզ արթնացնող,
Քան թէ Սաղմոսարանի օրհնութիւնը Եղիսէի վրայ.
Նախընթաց սկզբնապարող է նա
Բարետաւիղ ողբերգութեանց յարմարալար ջութակների,
Բամբռի բառացի բարառնութեանց բարքը պատկերող.
Մի այլ տեսակի նոր սրինգ տրուած մեզ
Հնի փոխարէն,
Ոչ թէ հեթանոս ուրվաձայն հնչման,
Կամ հրէական խակամտութեամբ,
Որ Տիրոջ ազդմամբ մերժեց մարգարէն`
"Հեռացրո՛ւ ինձնից",
Այլ սիրեց սա ու կրկին պատուեց մաքուր հոգալով
Իբրեւ ահարկու դեւերին ու չար պատահարներին:
 

Թ

 
Եւ արդ, ստացայ օրհնաբանութեամբ,
Յարգանքով գովեցի սրբութեան այս տուրքը`
Ինձ պահպանութիւն, փառատրութիւն քեզ,
Քեզ պաշտամունք եւ ինձ գոհութիւն,
Անթերի կերտուածք արարչական բարձր փառքիդ:
Աստուածարեալ այդ ձայնը թող մտնի
Յօդերս շաղկապող պատուաստի մէջ,
Հանելու հոգուցս դեւերի խաբեութիւնը,
Ստացած անէծքներն ու զազիր մեղքերը:
Այս իմաստաւոր առարկան դարձրու
Ջահավառ ջնար, անջրելի նամակ,
Անխափան ջատագով քո տէրունի տնօրինութիւնների:
Ահա սրանով պարգեւիր, բարեգութ,
Աղաչում եմ, հզօր,
Մեզ կրկին շնորհիր պահպանութիւն
Աներեւոյթ ու երեւելի թշնամիներից:
Ամենալի ձեռք, տուր մեզ,
Որ բաց ես անում եւ մատուցում ես սիրով բաշխելով
Այլեւայլ բաներ,
Օդի քաղցրութիւն եւ անձրեւների օգտակարութիւն:
Ըստ Քո հրամանի սրա բարբառով թող պակասեն`
Տապախառն հողմ, ցաւաբեր փչում,
Գրոհները չար, խարդախ հէների,
Խափանուեն սրանով բոլոր հակամարտութիւնները
Դժնի մատնիչի զօրքերի,
Հալչեն, վերջանան, մեռնեն
Երջանիկ օծեալ այս փայտից որդ եւ ուտիճ
Եւ բոլոր նմանները,
Որ զօրանալով մեր մեղքերից`
Կռւում են մեր դէմ:
Սրանով յոյսիդ երանութեան տունկն արմատացրու
Մեզ պաշտպանելու, ստեղծիչ բոլորի,
Արարածոց Տէր, Սաբեկի ծառն այս,
Որի ոստերից կախուած է, Քրիստոս, քեզանով ծաղկած
Նոր սուրբ աւանդը արդի փրկութեան,
Պտուղը կեանքի անվախճանական:
Այս փառատրելի փայտի բարեհունչ ձայնարձակումով
Խորին խաւարի անհուն հեռուները փախչեն
Խարդաւանող բազմաձեռք ստապատիր ստորնականների
Ներհակ չարքերը:
Հերքուեն սրանով մեր սահմանների
Ստորադրուած, ընտիր-պտղաւետ անդաստաններից
Եւ քո մշակուած կենդանի երկրից`
Վատնիչ վէրքերն ու մորմոքեցնող
[միջատի] հոյլերը,
Սրանով հատուեն յաւելուած պատահարները`
Կրկնատգեղ կամ վայելուչ,
Որ գալիս են մեզ չարի հնարներից.
Իսկապէս վտարուեն սրանով,
Այն ինքնաստեղծ բաները, որ երկակ մեր բնութեան մէջ
Վերերեւում են իբրեւ մերձաւոր դաւաճան,
Մէկին վրիպակ, օտարոտի մտածումներ,
Միւսի մէջ` ապականող կեղտոտ զեռունների
Գարշ գոյացումներ.
Փրկիր, Տէր Յիսուս, աղաչում եմ քեզ,
Փրկիր, բարերար, ինձ մեկնիր աջդ ամէնքից գովուած,
Օգնելով սրանով`
Ազատիր բոլոր թշնամիներից:
 

Ժ

 
Հրամանդ թող խառնուի, միանայ սրան,
Հիմարացած ադամանդէ սիրտս փոխարկելու
Դէպի քո խօսքի արդիւնատրութիւն:
Քո սքանչելիքի հրաշքի նեցուկն այս
Խփես, մխրճես ծորած սրտերն ու լքուած հոգիները,
Ամրապէս կազմելով հաստատես
Ուղիղ, անսասանելի լինելութեան,
Իսկ անշարժին կակղեցնես, որ զարթնի
Եւ զգաստ լինի հեզ հոգով
Քո աստուածութեան պատուիրանի հանդէպ,
Պօղոսի ու Մատթէոսի նման:
Մարդասէր, յիշեցրու այս պատուեալ փայտով
Երախտիքները քո խաչի,
Որով անճառ գործեր կատարեցիր,
Իմ միջից հանիր, ապրեցնող, մեղապարտութեան վտանգը
Նոր տապանակիդ պանծալի լծակներով:
Հզօր, քո կամքով բացուի կեանքի այս ձայնին
Սրտի ականջը յամառողների,
Խուլ ականջները լսեն ակնարկութիւնդ մեծ այս բարութեամբ,
Սրա միջոցով պարզուի լեզուն համրացածների,
Լուսաւորուի տեսողութիւնը աչքերի`
Մաքրապէս նայելու քեզ անայլայլ պշութեամբ,
Կազդուրուի, զղջայ, դարձի գայ կամքը ձանձրացածների:
Տէր, տագնապածիս ընձեռելով տուր
Արցունքի անձրեւ:
Սա քեզնով լինի մեզ ցնծութեան լուր,
Ուրախութեան ձայն, բերկրանքի բարբառ,
Հանգստեան նուագ, երանութեան նիւթ,
Փրկութեան պատճառ, քաւութեան առիթ,
Վշտերի հերքում, խեղդումի խզում,
Եւ արձակութիւն նեղութիւնների,
Կրճատում խեթման, հերքում հեծութեան,
Թառանչումի թեթեւացում, կարիքից ապահովութիւն,
Կրքի կարգաւորում, վհատումի սփոփութիւն,
Բժշկութիւն ցաւերի, հեղգութեան մէջ համբերութիւն
Եւ ուշադրութիւն անտես բաներին:
 

ԺԱ

 
Անխոտոր ու անխոտորնակ այս ցանկալի կամրջով
Եւ վերնաշաւիղ բարձր սրբագնա երկնաչու սանդուղքով
Քո օրհնաբանուած, ահեղ անունով
Հօր մօտը տանես
Բարերար, Հոգուդ առաջնորդութեամբ
Միանալու քեզ անբաժանելի,
Որով եւ սուրբ մէկ ու միակ,
Միասնական տէրութեանդ
Եւ անեղծ արարչութեանդ ստեղծած
Կենդանիներից ու անշունչներից, վայելուչ գոհութեամբ`
Փառք եւ իշխանութիւն
Յաւիտեանս յաւիտենից, ամէն:
 

ԲԱՆ ՂԳ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա
ՄԵԿՆՈՂԱԿԱՆ ԱՂՕԹՔ ՄԵՌՈՆԻ ՍՐԲԱԼՈՅՍ ԻՒՂԻ ՄԱՍԻՆ

 
Սուրբ եւ ահաւոր անուն անպատում, բարձրեալ,
Միշտ ախորժելի, անձկալի փափագ,
Սրբերգու փառատրողներից միշտ սրբաբանուած,
Որ բնակւում ես սուրբ վայրում,
Լի ամենազեղ բարութեամբ,
Առատաձեռն աննուազելի,
Լոյս բարի եւ ծագումն գովելի,
Երկրպագուած փառաւորութիւն,
Ահեղ եւ անզննելի, ամէն եւ ամէն ինչի մէջ:
Դաշն յոյսի այս խօսքով
Քեզ միանալու ուխտ եմ անում,
Հզօր, այո, ամէն, ալելուիա,
Հանուրի գովեալ թագաւոր,
Բոլորի Աստուած, գոյերի ստեղծիչ եւ կամարար տէր,
Միակ առիթդ պատճառուածների,
Փրկիչ եւ օծեալ մշտապաշտելի:
 

Բ

 
Ուստի մեկնութեամբ պարզաբանելով մեզ համար
Անվախճան այս գանձը ու անփոխադրելի հարստութիւնը,
Յիսուս Քրիստոս, երկնային արքա, որին մեծ դողով սպասարկում են
Ահեղ անմահների լուսաբերան բոցաշնչութիւնները,
Խոնարհուելով կամայօժար, անխոտոր մտքով,
Գոհութեամբ ծունր եմ դնում, ստեղծո՛ղ էութիւնների,
Որ կան տեսանելի եւ ծածուկ:
Որ ես եւ էիր միակ բովանդակը` անպակասելի ամենեւին,
Մեր [պատկերն] առատ, իսկապէս համայն,
Որպէսզի քո լրութիւնից լրացնես,
Օրհնեալ եւ բարեբանեալ, յաւէտ ճանաչուած,
Միշտ անքննելի ողորմութեամբ` մեր փրկութեան համար,
Ի փառս եւ գովեստ անճառ բարձրութեանը
Ահաւոր բարերարիդ:
Սկզբնաձիրդ մեր օծման շնորհի
Մեծախորհուրդ հրաշազարդութեան,
Քանզի քո լոյսը ճանաչեցինք,
Անհաս ճառագայթ, անսահման ծագում,
Հաւասարասփիւռ արեգակ,
Երկակշիռ տարրերի սահմանազատ աստղ,
Ոտքի ճրագ եւ ընթացքի լոյս,
Որով այս խօսքիս յարմարութեան տեսութեամբ
Տօնում ենք հրեշտակական պարերգութեամբ,
Յստակ մտքով, փրկչավայելուչ կնդրուկով խնկելով
Ամէնիմաստիդ առատ պարգեւաբաշխումը,
Անբիծ դաւանման զուարթ իւղով:
Քանզի հէնց սկզբից կողոպտուեց իբրեւ շնորհուած
Բարձրագոյն շնորհից,
Ողորմելի տխրութեամբ,
Սկզբնաստեղծ հայրն իմ,
Գերի մեղքերի` մահուան մատնուեց,
Անզերծ հանգոյցով կապուեց մերժելի ապականութեան,
Ծառի պատճառով` անկումն անդարձ ամենակործան գլորման,
Լոյսից մերժուելով` մատնուեց այս խաւար վայրին:
Իսկ դու, գթած տէր ողորմութեան,
Աւելի քան նա ճանաչեցիր նրան, որ ստեղծեցիր,
Չեղածի ակնկալութեամբ չմնաց այնտեղ,
Ուր էր նախապէս,
Դառնալով անկարող տեսնելու լոյսը
Անսահմանելիիդ վերին անմատչելի գերակայութեան,
Ոչ թէ մշտափայլ յարատեւ վառմամբ
Տարածեցիր [լոյսն] անաղօտ,
Այլ գիշերի մթութեան մէջ, որ սայթաքում են ոտքերը,
Ձեռք բերիր ձէթն ու պատրոյգի նիւթին հիւսելով`
Օրինակ տուիր անախտ միութեամբ մեզ միանալուդ,
Մարդասիրաբար հիւսելով կազմեցիր.
Որպէսզի կանխակորուստ ծառի պատճառով
Մահու ստուերով տարագրուածներս,
Նրա ազգակից պտղի պատճառով
Ջահաւորուելով հաւատի վառմամբ
Վերստին դառնանք նոյն խնկարկութեան,
Ինչպէս որ մահուան փայտին կապուեցիր,
Մեզ նոյնպէս նրա մօտ տարար կապեցիր,
Մեծ խորհրդի օրինակով միաւորուելով կենաց փայտի հետ:
 

Գ

 
Արդ, ինչպէս օրը թերի է առանց գիշերի,
Նոյնպէս է տնտեսութիւնն առանց հարկ եղած ձէթի,
Քանզի ինչպէս սովորական, ոչ նուիրական
Իւղն է լուսաւորում մարմնական աչքի տեսողութիւնը,
Նոյնպէս անիմանալի կերպով
Քոյինաշունչ շնորհի ընտրութեամբ մաքրուածը
Աներեւոյթ հոգիները միաւորում է մեզ
Հրաշափառապէս պայծառացնելով:
Եւ ինչպէս իջնելով սուրբ աւազանի լուսարանը,
Մարմինը լուանալով` հաւատում ենք, թէ սրբութիւն ենք ստանում,
Այդպէս իւղի օծումով յուսավառւում ենք,
Սրանով կարծում ենք անտարակուսելիօրէն
Հոգու զօրութիւն ստացած:
Եւ ինչպէս օրհնաբանելի տէրունական հրամանդ
Նախավճռում էր մեղքերի քաւումն ախտացեալների,
Իսկ դրան չհաւատացողների հանդէպ
Հրաշալի բժշկութիւն անելով`
Մարմնական աչքով տեսանելի,
Հաստատում էիր վստահելի վկա,
Այսպէսեւ այս իւղը` կատարեալ փրկութեան լոյսով,
Լցուելով մեզ վրայ` օծում է մեր խորանն արտաքին,
Իսկ ներքին մարդու մէջ մտնելով ոչ ակնյայտ, այլ ծածկապէս`
Նոր կենդանութիւն է հաղորդում:
 

Դ

 
Նիւթի զանգուածն այս երկնի արարչիդ
Պատկերն է պանծալի.
Քանի որ ովքեր իւղի օգուտն ստացան,
Ստացան եւ ողորմութիւն,
Եւ ի գովեստ քեզ դու սահմանեցիր սա`
"Ողորմած եմ ես, Տէր",
Որովհետեւ ինչպէս սիրոյ հետ նոյնացնում ես
Աստուած անունդ
Նոյնպէսեւ մասամբ կոչւում ես սրանով,
Մեզ պարգեւուածով
Ճարպն այս վեհագոյն մեծութեան խորհուրդն է կերպաւորում
Թանձր երկրային հողանիւթ գոյացութեամբ:
Որովհետեւ կենդանու այս մասը ուտել չէր թոյլատրւում,
Ըստ հին Օրէնքի,
Այլ արարչութեանդ [արժանի] պտուղ էր համարւում,
Նոյնպէս եւ այստեղ,
Որպէս Տիրոջը մատչելի զօրութիւն,
Վայելչապէս նուիրւում է Աստուած Էիդ,
Հաճութեան աւանդն այս`
Հոգուս հարազատ զուգաշաւիղ,
Ուխտով պահուած է Արարողիդ:
Քանզի իմ հոգու օրինակն ու կարողութիւնը`
Անշունչ արիւնը եւ զուարթութեան ճենճերը
[Մատաղի] մսի հատուածների հետ չեն ոչնչանա,
Այլ վերին արքայութեանդ են ձօնւում ճաշակման,
Այդպէս` այս նիւթը ջահաւորական
Մշտաբորբոք ու անաղարտելի:
 

Ե

 
Անդրանիկն արու չէր կարող լինել
Դատաքննութեանը նախագահող`
Առանց օծումով դրոշմուած լինելու,
Եւ չէր կարող անկոխելի տեղը մտնել քահանայութեան,
Եթէ սրանով կատարեալ չլիներ:
Օծումով կնքելով քարը,
Որ խորհրդանիշն էր ընտրութեան խորանի
Յակոբը երազում տեսաւ յարմար սանդուղքը,
Որով իջնելը անճառ բարձրեալիդ
Եւ իմ ելնելը խորհրդանշուեց.
Նա վէմ կանգնեցրեց եւ օծեց իւղով
Ի ցոյց, յիշատակ գալոց օրերի:
Ահարոնի քահանայութեան պայծառութիւնը
Մեծդ Աստծոյ հրամանով օծմամբ էր ճոխանում,
Որով գլխից դէպ մորուքն իջնող գերափառ իւղը,
Ըստ Սաղմոսողի զարմանազան նկարագրութեան,
Նախահօր փառքի վերադարձն էր
Եւ կեանք բաժանող քո սուրբ շնորհի
Գիրկընդխառնումը մեր բնութեան հետ:
Թագաւորութիւնը պանծալի չէր քո ստեղծած պատկերով,
Թէ իւղի եղջիւրով չձեռնադրվեր
Պճնութեան թագ ու պսակով,
Յանուն քո, Քրիստոս,
Վեր չբարձրանար:
Եւ ինչպէս մոռացա վեհերից առաջինին,
Մեծութեանդ ծառային եւ անպարագրելիիդ պատկերին,
Մելքիսեդեկը չէ՞ր` ահաւոր ճշմարտութեանդ օրինակ,
Ձիթենեաց լեռան վրայ,
Ուր յետոյ կանգնեցին
Մարմնացած Աստծուդ ոտքերը,
Այն վերին հրեշտակների ձեռքով
Այստեղի պտուղներից օծուեց,
Ուստիեւ նախահօր շիրմի պաշտպան նստեց`
Քեզնից եպիսկոպոսական արքայապատիւ ճոխութիւն ստանալով,
Մինչեւ յայտնուեցիր իբրեւ կատարեալ իսկութիւն`
Ունակ Ադամին կենագործելու:
 

Զ

 
Արդ, որովհետեւ քոնն է շնորհը
Եւ քեզ է վայել գոհաբանութիւն,
Ո՜վ օրհնաբանուած Որդի Աստծու,
Դու յարմարեցրու իմ բարենշմար աղաչանքները`
Իւղաւոր, խնկապատար ու զմռսալիր
Քեզ պատճառ փառքի,
Ինձ` մեղապարտիս, բուժուելու առիթ:
Տէր Յիսուս, աներեւոյթ վէրքիս մօտեցրու
Ձէթն այս լուսանիւթ
Եւ մահացու խոցի այս խարանին դիր
Իւղիդ օրհնեալ կաթիլներ,
Քո սիրոյ անապակ փրկարար գինով,
Արարչական միութեամբդ
Խնամքի պատանքով պատսպարելով,
Որ մաղթական խօսքի մեկնողական շարադրանքս
Մի վայելուչ յարմարութեամբ քո Հոգու թեւերով
Իր կարգը գտնի:
Բարձրեալ, քո հոգին Դաւիթի վրայ իջաւ այն օրը,
Երբ որ օծումով նուիրագործուեց.
Սաւուղն այլ մարդ դարձաւ
Եւ մարգարէների շարքը դասուեց,
Երբ իր գագաթին օծում ստացաւ.
Ասորեստանցոց արքայութիւնը
Օծմամբ գրաւուած` կցորդուեց տանն Իսրայէլի.
Կայսրեր մի քանի`
Նշանաւոր, վեհ ու երեւելի,
Խուժիկ, բարբարոս ազգուցեղերից,
Կենսացնցուղ ցողով անձրեւած այս իւղը
Որսաց, ինչպէս կարթով, ընտանի դարձրեց
Մեծիդ Աստծոյ հպատակութեան:
Երկնային պատուասիրութեան`
Կիւրոսին ուղղուած խօսքից
Օծեալ հորջորջումը մեծ համարուեց
Եւ Սաղմոսողը մարգարէութիւնից նախընտրեց
Օծեալ կոչումը` տարբերակեց ու սահմանազատեց,
"Մի՛ դիպչէք նրանց եւ մի՛ մեղանչէք":
Քորեբում Եղիային Աստծուց առաքելութիւն շնորհուեց`
Օծելու Հեուին ու Ազայելին,
Որ նշանակում էր հրաժարեցնել
Բահաղի պաշտամունքից:
"Փեսայիդ անունը թափուած իւղ է" հոգելից խօսքով
Վերավկայել է իմաստունը,
Նախապէս գրուեց
Հոգին, որ Աստծոյ ճիշտ պատկերն ու նմանակն է,
Քեզնով փոքրի մէջ մեծդ է պատկերուած,
Շնորհդ ստանալով միանանք քեզ հետ:
 

Է

 
Այլեւս ինչու յոյժ երկար ու մանուածապատ,
Հեռու, գծագրական եւ այլաբան շարադրեմ
Վերինիդ ու ահաւորիդ առջեւ
Աղոթական բանաստեղծութիւն:
Տէրդ եւ կենդանարարդ,
Արարիչդ երկնի եւ երկրի,
Օծումից յետոյ սկսեցիր քարոզել արքայութեան Աւետարանը,
Այն օրերից վկայուելով Յովհաննէսի միջոցով
Իբրեւ օծեալ գառն Աստծու
Եւ վերացնող աշխարհի մեղքերի:
Թէպէտ քո օծմանը Հոգին էր բովանդակ էութեամբ,
Խառնուած աստուածութեանը ամբողջապէս,
Այդ [օծեալ] անունը պաշտւում է իբրեւ խորհրդանիշ
Սրբերի մէջ հրաշափառօրէն ազդող շնորհի,
Որպէսզի ադամական մարմինը ստրկացած
Պատրաստ դարձնես այս հորջորջումով
Միանգամայն բարձրանալու:
Բանալով Եսայիի մարգարէութեան այլաբանութիւնը
Դու ինքդ` մարդացած աստուածութիւնդ կարդացիր
Հաւաստելու քո ծառաների խօսքը, Տէր,
Եւ երբ օծութեամբ ճանաչեցիր խօսքը, թէ
"Տիրոջ Հոգին ինձ վրայ է, որով հէնց ինձ օծեց",
Յետոյ փակեցիր
Որոշեցիր երկու հաւասարափառ օծեալների որքանութիւնը,
Խտրոցով նշեցիր սահմանի ընդարձակ հեռաւորութիւնը
Եւ կնքեցիր,
Մերը միայն մի կաթիլով շնորհազարդելով,
Իսկ քոնը բացատրեցիր Հօր եւ Հոգու հետ
Կատարեալ հաւասարութեամբ:
Մեր կերպարանքով երբ յայտնուեցիր`
Օծեալ կոչումով, գովեստով իբրեւ,
Փառաբանիչ հրեշտակները
Երկրային արարածներին ծանուցեցին,
Որ մարգարէն նախապէս գուշակեց
Յորդանանում եւ ընտրեալ լեռ Թաբորում
Հօր ձայնի գալուստը, թէ
"Մարդկանց շրջանում պատմում է իր օծեալի մասին":
Որ եւ Սաղմոսի ձայնն է պատմում կանխաւ.
Հզօրիդ այս փառքն ու պատիւը`
Տրուած ձեռնադրութեամբ ստացածդ մարմնի.
"Օծեց քեզ, Աստուած, քո Աստուածը
Իւղով ուրախութեան":
 

Ը

 
Մարգարէի "Մեր հոգու շունչը" խօսքը,
Տէր Քրիստոս,
Որ իսկական օծեալ կոչումդ է,
Որով կենդանութեան շունչ ներարկեցիր
Լոյս բարերարութեամբդ` ի դէմս մեր.
Մի երջանիկ իմաստուն խոստովանելի մարդասիրութեամբ
Մէկին ասել է, թէ Տիրոջ օծեալի առջեւ վկայեց.
Նորից աւետեց "Անգամ կոշիկ չվերցրի բոլոր մարմնեղէններից":
Երգերի երգը սուրբ եկեղեցի հարսին գովելու համար
Աստծոյ ցոյց տուած խորհուրդը լուսաբանում է
Համեմատելով իւղեփողական գինու հետ`
Զմուռսն առաքինութեան, առաջին իւղով հանդերձ,
Եւ զմուռս ու կնդրուկ մաքուր վարքի`
Ամէն տեսակ անուշաբոյր փոշիներով ու
Իւղով շաղախած,
Առաջ բերեց այնժամ ու աժմ եւս:
Քրիստոս, երկնքի թագաւոր,
Դանիելը կենսատու մահդ յստակ գուշակեց,
Քեզ անուանադրեց գերազանց բառով,
Եւ յորջորջեց քեզ օծեալ առաջնորդ.
"Օծեալը կսպանուի վաթսունինը եօթներեակ յետոյ":
Բարեքի որդի Ադովեան Զաքարիայի ճրագակիր աշտանակին
Իւղի բարեբաշխութեամբ վառուող եօթնմասնեայ գնդերից
Քո լրութեան մասին` յանուն մեր փրկութեան եւ օծութեան
Նախապատմեցիր գերբնականօրէն:
Ըստ հին օրէնքի գուշակելիս,
Տաճարի մէջ, խորանի առջեւ
Ամէնընտելութեամբ սովորոյթ էր մատուցելու
Բաղարջաբլիթներ, իւղով խառնած շարմաղալիւր,
Իւղով օծած մատաղ եզներ,
Որ կոչւում են տիրոջական,
Եւ որոշ հաւքեր` թաթախած Ճարպին ազգակից արեան մէջ:
[Այդ ամէնը] սրա խորհրդի յայտնի նշան են,
Որ յարմար են քեզ,
Մեծ Աստծոյ Միածին ծնունդդ օրհնաբանեալ,
Միայն դու ես օծուած նոր ու զարմանալի`
Ինքնութեամբ, ամբողջ էութեամբ,
Իսկապէս լրմամբ
Եւ ամէն ինչով անպակասելի:
 

Թ

 
Եւ ի՞նչ կարիք կայ բազմապատկելու
Անհասանելի այս մեծ խորհրդի զուգակշիռներ
Եւ չճաշակել քեզ, ո՜վ քաղցրութիւն,
Քեզնով իմանալ, թէ ինչ է իւղն այս,
Որ մեղքի փայտից եկած տխրութիւնը
Նրանով ես բուժում, զուարթացնում, ըստ Սաղմոսողին
Կամ պարարումը, որով մոռանում ենք մահացու կերը,
Կամ օծութիւնը, որով մոխիրի թշուառ տեսքը
Սրա միջով պիտի փոխարկենք
Յաւերժ խնդութեան պայծառութեանը:
Եւ փրկուելով քո անուամբ, զօրութեան Հոգով
Պիտի որդեգրուենք Հօրը:
Եւ մարգարէի հոգեւոր ըղձականութիւնը,
Եւ բաղձանքը ամենատենչ
Իր ծերութիւնը պարուրուի ձէթով,
Կամ գլխի կատարը օծանել իւղով:
Հին խարդախութիւնը սաստիկ սուգի,
Մահի ու կործանման,
Կեանքի այս դեղով չկենագործուի`
Պատսպարելով պիտ օժանդակես.
Եւ ո՞րն է ճրագի լուսաւորելուն շնորհակալիքը,
Եթէ ոչ մեղքի անհասութեան մէգի եւ կռապաշտութեան խաւարի մէջ
Կերպակցելով միաւորեցիր ինձ հետ իբրեւ Էմմանուել:
Եւ կամ ինչո՞ւ մարգարէն, որ աստուածաբանում է
Սփոփիչ ու զուարթարար օրհներգութեամբ,
Յստակ ու վայելուչ աւետում է ոմանց,
Թէ "Կօծուեն իւղով` մրուրից մաքրած":
Կամ իմաստունը հարսի անունից ասում է օրիորդներին.
"Ինձ իւղով զօրացրէք եւ ծածկեցէք
Գեղեցկազարդ խնձորով",
Եւ "Ձիթենեաց պարտէզ տանելով գրկեցէք",
Թէ ահաւասիկ այս ընտիր նիւթով, քո Հոգով լցուած չլինէր,
Այս լոյսով կտեսնէինք, գովեալ, անիմանալի քո բարձրութիւնը,
Եւ այժմ քեզ, միակ խնամակալ,
Բոլոր ստեղծուածների բարի պատճառդ,
Ձեռք եմ կարկառում ես բազկատարած,
Գործակցութեամբ երիկամներիս, սրտիս հեծութեամբ,
Լեզուիս ու շրթունքներիս ձայնարկումով.
Լսի՛ր ողորմութեամբ, տէր,
Քեզ ուղղուած խնդրանքս պաղատական:
Պարգեւներով այս շնորհուած
Իմ գոհութիւնն եմ քեզ վերառաքում,
Հզօր, ահաւոր, բարձրեալ, անքնին,
Եւ միշտ համբուրուած անտակ փափագով,
Սուրբ, սուրբ եւ միակդ միշտ սուրբ,
Մշտապէս օրհնեալ` յաւերժ, անդադար երգեցողութեամբ:
Իսպառ վրիպածիս ընձեռիր առաւել բարերարութիւն,
Քաղցրութեան յոյս տուր, որ քո լոյսից մի մասին
Անարժան եմ եղել,
Քեզնով ընդլայնուել, բարի,
Ծածուկ խորհրդի նրբութիւնը,
Աղերսանքիս գոհութիւն խառնել,
Դաւթի հետ ասել` Աստուած,
Ստացանք ողորմութիւնդ
Եւ գաղտնիքների ծածուկ մասերը
Քո իմաստութեամբ յայտնի դարձրիր:
 

Ժ

 
Արդ, մեծութիւն քեզ, [ով] ամենակալ,
Աննուազելի առատաձեռն,
Գթութեան գործում [միշտ] ամենափոյթ,
Մշտայօժար բժշկութեանը,
Որ միացրիր, մերձաւորին խառնեցիր,
Դիւրագիւտ, ընտանի նիւթիս անճառ հրաշքը
Քո սքանչելիքի ահաւորութեան:
Որովհետեւ ամէն բարձրութեան երկինքը
Երկրի լայնութեամբ եւ ներքին անդունդների խորութեամբ
Ծովերի բազմութեամբ չի կարող տանել,
Այլ իբրեւ չնչինը բարի մեծից
Փոքր գոյիս մէջ տեսակաւորեցիր զօրութեամբ
Սահմանելով ճշմարտօրէն անհրապուրելի,
Որ ինչ-որ նոր երեւալով այլ էութիւնից
Հարեւանցի կասկած յարուցի
Վիրաւորելու, քան բժշկելու,
Առանց խտրութեան մտքի, կարծիքի:
Օրհներգուած Որդի Աստծու,
Ինչպէս մարմինդ ցորենի հացից ես հանդերձում`
Ուղիղ իմաստով եւ ոչ այլաբան,
Եւ խաղողի արիւնը` կայլակ քո կողից,
Իսկ ջրերի առատութիւնը`
Հոգեւոր ծննդի ու կեանքի արգանդ,
Նոյնպէսեւ անմահիդ փչմամբ մեզ տրուած հոգին
Սրանով, սրա մէջ արդիւնատրեցիր կեանքի երկունք,
Որից առաջացած կերպարանքը չի ձեւափոխուի
Անգամ հեթանոսութեամբ,
Ինչպէս չի երկրորդուի տեառնագրութիւնը
Խաչափայտի:
Տէր, խաւար երկրում նստածներիս
Քոյանման լոյս ծագեցրիր:
Որովհետեւ շնորհի այս կերպաւորումով
Աշխարհին ցոյց տուիր
Անհասիդ անպակասելի լրիւութիւնը
Եւ լուսաւորեցիր, որպէսզի տնանկը կարօտ չմնա
Եւ ոչ հարուստը մեծամտանայ,
Ինչպէս որ օդն է հաւասար բաշխւում,
Կամ արեգակի լոյսն է տարածւում,
Եւ կամ հոսում են վտակներ ջրի,
Որ երկրածիններին տալիս ես հաւասարաբար
Մանանայի զուգամասնութեամբ`
Փոքրերին աւելի, քան մեծամեծին:
 

ԺԱ

 
Իսկ այս նիւթի խորին խորհրդի տեսանելութիւնը
Բնականօրէն եւ հրաշապէս է բացատրւում,
Որ ոչ թէ երկմիտ հապշտապութեամբ
Անհաստատապէս իր տեղն է փոխում
Եւ ոչ նենգելով լքում է իր պահարանը,
Քանի որ ոչ օճառով է իսպառ հերքւում,
Եւ ոչ ինչ-որ ընդդիմակցից ողողուելով դուրս է ելնում:
Որովհետեւ ինչպէս պատահած գոյնը
Անհրաժեշտ բան է մարմնի էութեան համար,
Որ լինելով գոյացնում է, չլինելով ապականում,
Այդպիսի մի յարմարութեամբ այս իւղի զօրութիւնը,
Որը իր յատկութեան բերումով
Զբաղեցրած տեղից անբաժան է,
Դու կցորդեցիր մեզ հետ միասնաբար,
Տէր Յիսուս Քրիստոս,
Եղած իրի հետ միաւորեցիր եւ օրինակը`
Որովհետեւ աչքի տեսութեան եւ մտքին, ըղձին անիմանալին
Առաջ բերելով կերպաւորեցիր,
Երկրի պտուղներից ճզմելով ու քամելով,
Զարմանալի հրաշագործութեամբ
Պատրաստեցիր մեզ մատակարարելու:
Մանաւանդ որ ոչ թէ բազում եւ զանազան ծաղկանց
Խառնումով ու խմբակցութիւնով
Եւ բազմաբոյր այլայլումով`
Օծման այս իւղը հրահանգեցիր`
Ըստ հին ու ստուերական օրէնքի,
Այլ դա օրինակ համարելով
Եւ ինքդ խառնուեցիր
Վերնալոյս ձէթի այս մաքրութեանը:
Ու թէպէտ անճառելի են քո անուշ համեղութիւնները,
Եւ համեմատելի չեն այլ օրինակների հետ,
Այլ դաշտի ծաղիկը, հովտի շուշանը,
Ընտիր նարդոսը, եղեգնախունկը`
Հալվեով խառնած,
Քրքումի հաճելի բոյրով,
Փթթած ողկոյզի եւ ազնիւ գինու,
Ոչ սոսկ իւղի միութեամբ,
Պատշաճօրէն պատկերացար,
Փառաւորեալ եւ անքնին անուն,
Որ ամէն ինչ լիացնում ես
Եւ որեւէ բանի բնաւ չես կարօտում:
Ուստի ոչ թէ հակառակ առարկաների
Բռնօրէն խառնում,
Որ օրինակն է բաժան կամքերի,
Այլ յօժար սիրով մեր կողմից պարարւում ես
Դու աստուածապէս.
Մեզ համար ըստ մեզ պատկերանում ես
Կատարեալ վայելչութեամբ,
Եւ բարի լոյս, ջերմացնող հուր
Եւ սիրոյ տապ,
Առանց անգութ ցրտի շնչման,
Տեսնում են մաքուր մտքերը եւ ճանաչում
Ձէթի նիւթեղէն կաթիլների մէջ,
Որով հնարաւոր է իրօք Աստծուն միանալ:
Օծուած եւ Աստծուն որդեգրուած Սողոմոնի հետ
Հարսի բերանով երգում եմ երկնային փեսայիդ
Բարեբան գոհութիւն,
Մտքի ըղձանքով համբուրելով քո իւղերի հոտը,
Աւելի քան բոլոր խունկերը,
Եւ որպէս յաւիտենական կեանքի խօսք ունեցողի
Իմաստուն եւ աստուածաբան Աւետարանչի
Հոգելից խօսքի համաձայն,
Իւղերիդ բոյրով քո հետքով պիտի ընթանանք
Երեսներս լուանալով կեանքի ջրերով,
Որ վեր է քան այս օդի երկինքը,
Եւ գլուխս օծելով երկնային անապական իւղով`
Ուրախութեամբ քեզ ընդառաջ կգամ,
Զուարթօրէն եւ ոչ տխրութեամբ:
 

ԺԲ

 
Խնկելի իւղն այս,
Պաշտելի ու երանելի,
Սոսկ ուղեղի պահանոցը
Կամ գագաթի վարսերը օծելով օգուտ չի տայ,
Եթէ տէրունի կենսատու խաչովդ չտեառնագրուի
Զարմանահրաշ օրհնալոյս իւղն այս
Հրեային ու խուժին, հնդիկին ու բարբարոսին,
Սկիւթացուն ու հելլենին,
Դժնի դուժին ու արհավրատեսիլ
Սոսկավիթխար շնագլխին,
Ազատ տիրոջն ու ծառայածին ստրուկին
Քրիստոսեան դարձնելով`
Քո անուամբ է կնքում, ընծայում Սուրբ Հոգուդ
Եւ երկնային Հօրդ հարազատ որդի հաստատում:
Բազմատեսակ են սրա հրաշալիքները
Նախ` յարմարուած նիւթին, ապա` զօրութեանը:
Որովհետեւ ինչպէս փայտեղէն անօթը
Քանի չի օծուել,
Հեշտութեամբ ջարդւում է ու դառնում անպէտք,
Արժէզրկւում է,
Նոյնպէսեւ մարդը` չօծուած սրանով,
Հեշտութեամբ խորտակւում է
Եւ քեզնից հեռու լինելով` չի լուսաւորւում:
Յիսուս, սա քո մատն է, որով
Զարմանագործում ես հրաշալիքներ,
Որովհետեւ նրա անգծելի կազմութեամբ
Ու կարծր պահպանութեամբ պաշտպանելով
Ամենապատրաստ շրջաբերութեամբ
Ծածկում է այլեւայլ եկամուտ բաներից,
Այնպէս որ սրա մաքրութեամբ օծուածը
Արեամբ չի ներկուի
Եւ չի այլայլուի տխուր գոյներով:
Եւ մանաւանդ իր թափանցել-խառնուելու յատկութեամբ
Հոգեպէս մտնում է մեր թանձր մարմինը,
Ու եթէ Սաղմոսողի անէծքը ձէթի պէս
Չարի բոլոր ոսկորներին է հասնում,
Որչափ առաւել Հոգիդ
Լոյսի սոյն ճարպով կեանք տալով ողջացնում է
Ներքին վէրքերը անտեսանելի,
Եւ այն խորքերից ազդումն է տալիս
Հագագի շունչին,
Ներգործելով ծայրանդամների վերջը,
Մոռացնել տալիս մարմնի մահուան արկածները,
Որովհետեւ, միշտ ահաւոր, տեր Յիսուս Քրիստոս,
Քո կենսարար զօրութիւնը խառնուած է սրան,
Եւ բնակւում է նրա հետ:
 

ԺԳ

 
Այս օծումը բարետեսիլ
Բռնամարտիկ, մերկամրցման ըմբիշները եւս ունեն:
Իբրեւ ճգնական հնարանքների զօրաւոր խթան,
Անբռնելի` հակառակորդի համար
Պաշտւում է օրէնքով,
Հզօր եւ ահարկու է դեւերի եւ հիւանդութեան դէմ:
Զի Եզեկիէլի բազմապաճոյճ պճնած խօսքով,
Որ հեգնում էր իմանալի փարաւոնին այլաբանօրէն,
Ողբական երանգներով.
"Երբ ստեղծուեցիր, ասում է,
Օծեալ քերովբէի դէմ կռուելու պատրաստուեցիր,
Ուր հրեղէն քարեր էին հաստատուած":
Օրհնաբանուած ահաւորութիւն,
Որ ձեռքդ հասնում է ամէն տեղ,
Խօսքով անճառելի եւ քննութիւնից վեր,
Մշտապէս խնկւում ես աւետարանով,
Իբրեւ օծեալ նորածին` Դաւթի քաղաքի մէջ,
Եւ քահանայապետի հարցին` թէ
"Դո՞ւ ես Օծեալը` օրհնեալի Որդին"
Պետրոսի երանելի դաւանութիւնն էր`
"Միակ օծեալը` կենդանի Աստծոյ որդին"
Իսկ թերահաւատ քննողները հարցնում են`
"Դո՞ւ ես օծեալը, ասա համարձակ"
Նաեւ քո կանոններից հաւատում ենք
Օծեալ ուսուցչիդ եւ բոլորի Տիրոջդ:
Սրանից առաջ Հերովդեսը օծեալ անունով
Քեզ էր փնտրում յայտնապէս
"Ի՞նչպէս ես գրում, – ասացիր ինքդ, -
Աստծոյ օծեալը եւ տէրը Դաւիթի, որդին անսկիզբ,
Որդի` ժամանակով":
Այսպէս ըմբռնեցինք վայելչաբար
Այս բացատրութիւնը, որ մեզ տալիս է
Խորհրդաւոր կոչման լրումը,
Որ նախապատիւ է [դարձնում] քրիստոնեաների վիճակը:
 

ԺԴ

 
Այնքան ահաւոր, միաժամանակ այնքան սուրբ է
Իւղի սոսկալի, խնկաւոր "օծութիւն" անունը,
Այնպէս որ, ոչ ոք երկրայիններիցս չի համարձակուի
Աստուած կոչուել, այլ` լոկ աստուածային,
Նոյնպէս չի կարող մարմնաւոր մէկը
Իրեն Քրիստոս համարել, այլ` լոկ քրիստոնեայ,
Դա անհնար էր եւ առաջին մեծ մկրտչին`
Ջրերով Հոգուն հրաւիրողին,
Որովհետեւ, ասում է, ես օծեալը չեմ,
Այլ ուղարկուած եմ նրա առջեւից:
Ինչպէս Մարկոս Աւետարանչի խօսքն է`
Սրանով էին շրջում առաքելական լծակիցները,
Իբրեւ Աստծոյ ձեռք, օգտուելով սրանից,
Քո անուամբ բուժում էին, առանց մարդկային դեղամիջոցի:
Քանի որ ինչպէս խաւարը լոյսից,
Հիւանդութիւնը առողջութիւնից,
Գիշերն օրուանից ու մահը կեանքից,
Այդպէս եւ այս տիրապարգեւ նիւթից
Մերժւում են չարի բոլոր հանգամանքները,
Խափանւում են եւ իսպառ վերանում:
Քանզի ինչպէս որ զազիր ճանճերը,
Սարդեր, զեռունները ականջամուտ,
Իբրեւ թոյնից` սպառւում, պակասում են այս նիւթից,
Այդպէս այս իւղը երբ զօրանում է
Օրհնութեան շնորհիւ` ե՛ւ դեւերին է հալածում,
Ե՛ւ չարքի մուրհակներն է ոչնչացնում,
Եւ մահավճիռն է պատռում:
Աւազանը կատարեալ է լոկ օծման օգնութեամբ:
Թէ՛ աւազակներից մահացու խոցուած
Առաջին մարդուն տրուեց փրկութեան այս դեղը,
Թէ՛ Յակոբոսի եւ Իսրայէլի անբոյժ վէրքերին
[Իբրեւ դեղ] այս պատուական իրը յիշուեց:
Այս իւղն էր փափագում Դաւիթը յարակայ յոյսով
Իբրեւ պտղաւետ ձիթենի Աստծոյ տան մէջ,
Այնժամ մերժելով թլփատութիւնը`
Գուշակեց շնորհը մկրտութեան:
Եւ ինչո՞ւ եմ ես ճառում սրանից,
Կարծելով` կարող եմ սպառել նիւթը,
Մինչդեռ վերիններն իսկ ի զօրու չեն
Մասնակիօրէն բացայայտել այս խորհուրդը,
Եւ կամ` էապէս:
 

ԺԵ

 
Փառք քեզ միշտ եւ ամէն ինչում, անմահ թագաւոր,
Այժմ իմ երգած օրհնաբանութեամբ,
Որ արեցիր, կատարեցիր ինձ համար,
Բարեխնամ, գթած եւ ներողամիտ,
Հարուստ եւ առատ, ամենայաղթող,
Հայրերից սկսած` օրինակ տուիր,
Լրման հասցրիր իսկութիւնը ճշմարտապէս:
Դու` բնութեամբ` լոյս ես եւ արեգակ մշտապայծառ,
Եւ աշակերտներիդ դասը լոյս անուանեցիր,
Որով երկրի բոլոր արարածներին
Նրանց երջանիկ շնորհի շողերով լցրիր:
Մէկից անուշ իւղ ստացար ոտքերիդ`
Նշան, որ ընդունելի են քեզ ուղղուած խնդրանքները,
Եւ մի այլ պոռնկից` գլխիդ,
Նշանակ մեր հանդէպ գթառատ սիրոյդ:
Անսահմանելիդ մշտափափագ բաղձանքով հոտոտեց իւղն այս,
Հաստատուն ուխտով սահմանածդ մշտակայ օրէնք օրհնաբանելի`
Կեանքի պատգամներ քոյահրաման
Քարոզելու աշխարհով մէկ
Արժանաւորութիւնը համեստ իւղի`
Ի զարմանս հրաշքը լսողների,
Ի յուսադրութիւն գալիք սերնդի:
Դուք սրբից ունէք օծութիւնը`
Ասաց երջանիկն առաքեալներից,
Մեկնաբանելով օծման խորհուրդը,
Որ տալիս ես մեզ կենդանարարիդ
Անպակաս էութեան առաւելութիւնից:
Ուստի գերազանցօրէն քեզ նմանատիպ եւ յարմարաւոր
Լոյսիդ եւ Սուրբ Հոգուդ,
Օրհնութեան կաթեցումն այս, որ սրսկւում է մեզ վրայ անսպառ,
Նաեւ Լոյս է կոչւում,
Իբրեւ ստեղծուածներից առաջինը
Եւ արաչութեանդ պատկերակից,
Որով հալածում ես մեղքի խաւարը:
Իսկ Հուր է կոչւում, որովհետեւ
Ամէն տեսակ տարրերի հետ
Հաւասարապէս զուգաւորւում է`
Բաշխուած յայտնապէս, թէ ծածուկ,
Լուռ, թէ հռչակուած,
Ու թէ չբախուի հակառակորդի`
Չի բաղձա բորբոքուել ինքնասաստ կամքով:
Նաեւ` Օծումն, որ արքայաբար
Որդեգրելով, քեզ հետ միասին`
Մատուցես Հօրդ ի ժառանգութիւն,
Ողորմութեանդ [այս] ազգակիցը
Մեր մէջ նկատուի անեղծանելի,
Որպէսզի փայլենք գալիք փառքի մէջ:
Կոչւում է Հոգի,
Որպէսզի խաբեութեան հետքը մաքրելով,
Որ բանսարկուի ներգործութեամբ էր,
Նոր փոփոխուելով
Երկնային Հօրդ երկրպագենք
Հոգով եւ ճշմարտութեամբ
Յոյսի հաւատքով քեզ հետ բեւեռուած,
Ամենապարգեւ:
 

ԺԶ

 
Ահա արդարեւ ճշմարտագունեղ
Այս լուսապատար, խնկալից իւղը
Վերնայնիդ սիրոյ արտացոլումն է,
Որի համար եւ Պօղոսը պատշաճ դատեց
Գոհաբանական ճառի մէջ ասել յայտնապէս.
Ով մեզ օծեց ձեզ հետ միասին ի Քրիստոս Յիսուս`
Աստուած է, որ եւ կնքեց մեզ եւ մեր սրտերին
Հոգու առհաւատչեան տուեց
Ու նաեւ ասաց. Մի՛ տրտմեցնէք
Աստծոյ սուրբ Հոգին,
Որով կնքուելու էք փրկութեան օրը
Պատկառելի եւ անուանելի է
Այս օծութիւն հորջորջումը
Ինչպէս հին օրէնքում,
Առաւել եւ նորում:
Տիրական տնօրինութիւններիդ ու չարչարանքիդ
Անցած խորհուրդն է ակնյայտ դարձնում
Դաւթեան սաղմոսի այն ասոյթը, թէ`
Տիրոջ եւ իր Օծեալին դէմ
Հաւաքուեցին, կուտակուեցին
Իշխանները ժողովուրդների:
Մեծ մարգարէութիւնն էր ակնարկում
Մոլեգնաչար հրեաների խմբի`
Անջնջելի արեանդ մեղքի տակ մտնելը,
Երբ հանդգնեցին տէրութեանդ դէմ.
Ո՞վ է, որ ձեռք պիտի մէկնէ Տիրոջ օծեալին
Եւ քաւութիւն գտնի:
Որովհետեւ թէպէտ Սաւուղը
Իր ազգակցի ձեռքով սպանուեց,
Օտար ազգերի ամօթն ու նախատինքը
Իսպառ չմերժեց [նրանց],
Մինչեւ որ Աստծոյ արեանդ հաղորդուեցին:
Ապագայի մեծ յիշողութեան գրաւական են
Աղօթանուէր աղերսանքներն այն,
Որ ասում էր իր սաղմոսով.
Յանուն քո սիրելի Դաւթի
Երես մի՛ դարձրու քո օծեալից:
Ու դարձեալ. նայիր եւ տես քո օծեալի երեսը,
Եւ Ողորմութիւն արա օծեալիդ:
 

ԺԷ

 
Քրիստոս, երկրպագելի պարգեւն է ձեռքիդ
Լուսակիր հիւթն այս,
Եւ արքայական իր ճոխութեան մէջ
Չի տեսնում ուրիշ բարձրութիւն մի մեծ,
Քան քո անունից ասուած քո խօսքը.
Գտայ իմ ծառա Դաւթին
Եւ իմ սուրբ իւղով օծեցի նրան:
Ըստ սովորութեան յիշելով եւ համբուրելով
Քո լուսեղէն օծութիւնը,
Տէր Յիսուս Քրիստոս,
Քեզ ճանաչում ենք`
Անփոփոխելի մշտնջենութիւն,
Դու ես ամէնը, ամէն ինչի մէջ,
Միակ թագաւոր թագաւորութեանց,
Եւ իւղուածների ճշմարիտ օծեալ,
Երեկ եւ այսօր
Փառաբանուածդ երկրպագութեամբ:
Ինչպէս պատրոյգը ճարպի մէջ թրջուած
Նշողում չունի` մինչեւ չվառուի,
Այդպէս եւ լոյսի այս օծութիւնը` թափուած մեզ վրայ,
Ապագայում է լուսավառուելու:
Սա [օծման] մէկին բացատրութիւնն է`
Նախնիներից մինչեւ օրս,
Բարենշան օրինակով մի յարմարած,
Հրաշապայծառ գոյնով ներկած:
 

ԺԸ

 
Արդ, պատճառը ապրեցուցիչ վեհագոյն մասանց,
Աստուածային արարչութեանդ հարազատների,
Առանց որի հնարաւոր չէ քրիստոնեայ լինել,
Եւ կամ անուանուել Նազովրեցի,
Կամ յիշատակուել Յուդայի որդի,
Խրախոյս կարդալ յանուն Յակոբի Աստծու,
Այս ձէթի հիւթը, որի մէջ
Միաւորւում է սուրբ Երրորդութիւնդ,
Շնորհքի ճառագայթ, շուքը մեր դէմքի,
Նկարագիրը մեր երեսների, բարեձեւութիւնը պատահմունքի,
Աչքերի լոյսը, բիբերի տեառնագրութիւնը,
Այտերի վայելչութիւնը, կերպարանքի զարդը,
Շրթունքների պահպանարանը,
Հանդերձիչը կրօնների,
Վարքի յարմարիչ, հաւաքման շաղկապ,
Անձանց զօրութիւն, ընդդիմացող ուժ,
Հուռութ խափանող, հմայանք քակտող,
Ձեռնածուների հալածիչ, կախարդների խայտառակիչ,
Աղանդները բացայայտող, դեւերին յաղթող,
Ցաւեր փարատող, կնքուածներին սրբագործող,
Նորադարձների տենչանք, անիմանալի` իմաստուններին
Ապշութիւնը հեթանոսների, անհաւատների նախանձը շարժող,
Գաղտնիքները բացայայտող,
Յարգանք` նուաստներին, փառք` ստրուկներին,
Պճնումն կանանց, աճումն մանկանց,
Ծերերի հրճուանք, նուիրուածների ձեռնադրութիւն,
Զգուշացում մաքուրներին, պսակ թագաւորներին,
Ճոխութիւնն արքաների եւ կայսրերի մտադրութիւն,
Քանի որ կնքուած ամանը ցոյց է տալիս
Պարունակութեան մեծագնութիւնը,
Նաեւ մեզ տրուած շնորհի բարձրութիւնը`
Սրանով ծածկուած քո անուամբ,
Աստուած տէր Յիսուս Քրիստոս,
Վայելուչ ինչ-որ համեմատութեամբ
Դառնում է ճանաչ:
Իսկ նրա անունը նոյն հորջորջումով,
Ըստ հոգելից իմաստունների,
Դեռ եգիպտացիներից սկսած
Բացայայտում է իրի պատկերը`
Ահեղ խորհրդի կերպարանքը:
 

ԺԹ

 
Չէ՞ որ միւռոնը այս օրհնաբանուած,
Որ մարգարէն նախապէս աղերսելով
Աչքի լոյս էր խնդրում,
Քերթողական խօսքով բացատրած`
Հոմերոնը թարգմանւում է "իմ մայր",
Այսինքն, որ մեր բնութիւնը ուժգնօրէն ձգող,
Եւ կայունացնող չքնաղ փոփոխմամբ
Հոսուն ջրերը լուսաւոր աւազանի,
Եւ կաթ մածուցող մակարդի նման
Իր մէջ է հաստատել վայրենութիւնս
Եւ հեղեղը աղբիւրների մշտահոս:
Իսկ մառնամուտը նոյնպէս միւռոն է նշանակում,
Մի այլ բառով արտայայտուած,
Այսինքն` մթին, որ խաւարչուտ է
Եւ ծածկուած է, անտեսանելի:
Օտարացեղ չէ այս դիմառնական կոչումը բառիս,
Քանի որ իրօք անուն է դրւում իրին համաձայն
Եւ անքննելի է խորութիւնը այս,
Քան թէ ամէն մի սրբութիւն սրբոց:
Քանի որ ոչ թէ ջրի նման է աղտը լուանում,
Կամ սիրտն ամրացնում հացի բնութեամբ,
Այլ նորոգ ինչ-որ մի յարմարութեամբ
Տնօրինապէս տեառնագրւում է զգայարաններին,
Սակայն վերնական անհասութեամբ
Ունի անուն անքննելի:
Եւ ինչպէս ասւում է` Աստուած անմատոյց
Լոյսերի մէջ է, իսկ անսահման փառաւորութեամբ
Անբաւ խաւարում ծածկուած է անտես:
Արտաքուստ փակուած` հասու չենք նրան:
Նոյն կերպ է եւ այս ծորումը լոյսի
Որոշ ճարտար լեզուներից
Պատշաճ ասութեամբ անուանագրուած`
Մռայլ է կոչւում,
Քանի որ անհնար է
Երկրածին բնութեամբ իսկութիւնն զգալ:
Իսկ իր մէջ հարստաբար ու տիրականապէս
Երկու աստծոյ անուն է կրում:
Եւ բարձրեալի անուանը նմանուելով
Կրկնակի է մեծանում այս իւղը`
Նուիրագործուած ամենաբուրեան ազնիւ կնդրուկով,
Զի Աստուածը մեր սպառիչ կրակ է ըստ Մովսէսի,
Ու նաեւ լոյս է, ըստ Յովհաննէսի,
Ուստի Եսային ճշմարտօրէն է սրան ակնարկում`
Լոյսն Իսրայէլի հուր պիտի դառնա:
 

Ի

 
Դարձեալ նոր ձեւով ներկայացնեմ`
Իրը յայտնելու նոր մի պատկերով,
Չմոռանալով իմ նողկութիւնը,
Որը քաղցրացաւ գթութեամբ մեծիդ`
Նորից ու նորից գովեստով օրհնել:
Մեռայ` դառնութիւն է նշանակում,
Տաժանելի կիրք եւ չարչարանքներ:
Միւռոն` մեր լեզվով թէ ստուգաբանենք,
Պիտի թարգմանենք մահ-մեռելութիւն:
Որովհետեւ այս հոգեւոր օծմամբ
Մենք կտրւում ենք սնոտիասէր,
Մահակերպարան, տաղտուկ ու զազիր
Հեշտութիւններից հակառակուողի,
Որ օդախոնաւ մեղկութիւններով,
Ինչ-որ ջրացիր մի խոնաւութեամբ
Աղաւաղում են հունչը քնարի իմ լսողութեան,
Թմբուկ-թաղանթի ներդաշնութիւնը
Ուժգին հնչումով մի անվայելուչ
Ներքեւ է ձգում, մատնում կորստեան
Հեռանկարը մարդուս գոյութեան:
Դարձեալ, վերստին յուսով ենք կապւում
Քո խաչի անճառ խորհրդին, Քրիստոս,
Դու, որ միշտ ողջ ես` մահով մկրտուած,
Աստուած, եւ հաղորդ քո խրախոյսով`
Սրանով ենք մենք հաղորդւում կեանքիդ,
Եւ` բոլորովին անբաժանելի:
 

ԻԱ

 
Յիսուս, չորս կողմից դրոշմած այս իւղը
Բարձրեալիդ խաչի պէս հաստատում է
Կեցուցչիդ զուգափառ եւ նմանատիպ արեան շնորհը,
Եւ մեծարում է`
Նոյն անմերժելի փառքով պսակուած:
Ծառն այդ կոչւում է օրհնեալ իւղի փայտ,
Ըստ մարգարէի կանխասացութեան,
Դա սովորական անտառի տունկից կազմուածը
Հզօր մի ուժով փրկում է չարի նենգ արկածներից
Եւ օտարոտի մտածումներից,
Վերադարձնում է քեզ` ստեղծողիդ,
Հասցնում նրան կեանքի նոյն նիւթին:
Եւ մեր մտքի պատուհանը մշտաբաց ու դիւրաթափանց
Տեառնագրում ենք յանուն ահաւոր մեծիդ զօրութեան,
Որ զգայարանքս խոհականօրէն զգաստանան քեզնով,
Իբրեւ ըղձական օթեւան Հոգուդ,
Եւ խաւարահողմ խարդախող չարի
Խաբեութեան դէմ անհաղորդ մնան:
Զսպուած այս լոյսով` կենտրոնանում ենք,
Երեկոյան պաշտամունքի
Գոհաբանական նուագերգութեան,
Աստղերի հետ, որ նշանն են
Մեր մէջ վառուող քո շնորհի:
Սրանով են եւ փրկութեան բարի յուշարկումները
Տնկւում մեր սրտում ու պտղաբերում,
Քո մեծ գալստեան վերջին գիշերի
Ընթրիքի համար
Այս լոյս ճրագն ենք, ահա` կիրառում:
 

ԻԲ

 
Իսկ այժմ տառաթուերի գումարով դիտենք.
Թէ քսանը չորսով մենք բազմապատկենք,
Եւ գտնենք տառը քսաներկուերորդ`
Կբացատրենք խորին իմաստը [սրբալոյս] իւղի,
Որ թարգմանւում է ճաշակ հեշտալի,
Եւ պատրաստում ենք այն ընկալելումենք ամբողջապէս:
Երբ ութսուն նշող գրի փոխարէն դնենք չորս հարիւրը,
Ստուգաբանենք`
Ձէթի անուան հետ նիւթ է ստացւում,
Որ կերպարանքն է թթու խմորի:
Սա զանգուածն իրեն ենթարկել գիտէ,
Որ ոչ թէ քիչն է շատի ընդերքում,
Այն ամէն ինչը իր կողմն է ձգում` աճեցնելով,
Ինչպէս ասում է աւետարանը:
 

ԻԳ

 
Այս համեստ իւղը միշտօրինակն ու նմանութիւնն է
Համբարձման եւ խոնարհութեան:
Երբեմն իբրեւ կակուղ պատառ է տրւում, ընկալւում,
Համակշիռ ու յարմար խօսքի պէս,
Երբեմն, սակայն, գերափառ է նա,
Բոլոր լուծական, հոսանուտ, ծորող նիւթերի վրայ
Շրջում է իբրեւ
Այն հրաշափառ խորհրդի պատկեր:
Երբ որ լցւում է կաշուէ պարկի մէջ`
Ոչ թէ գինու կամ ջրի պէս թրջում,
Այլ պահպանում է հին պատշաճ ձեւը:
Այսպէս ստանալով առաւելական
Այս բարիքը քո,
Որդիդ կենդանի Աստծու,
Սրբանուէր այս օծելութիւնը
Մեր ճակատին ենք գրում քո արեամբ,
Ու քո Հոգով տպաւորում ենք մեր սրտում,
Եւ հաւատում ենք խորապէս,
Որ նա մի օր թէ յայտնուի
Բազմաճաճանչ շառայլներով`
Տարածուելու բազմատեսիլ,
Զարմանահրաշ ընդլայնումով,
Լոյս կընծայէ գալիք օր ու սերունդներին:
Երջանիկ ու վերնանշոյլ ճարպն հոգեւոր
Թող իմ դէմքին քո նշանով լուսավառուի:
 

ԻԴ

 
Եւ կարծես անհաս, անըմբռնելի
Մեծ զօրութիւնն այս
Մտքի սլացքի թեթեւ թեւերով,
Որ շա՜տ, շատ վեր է մեր ըմբռնումից,
Անկանգ շարժումով, անհետ փախստեամբ
Ու լայն տարածքով տարաբաժանուած,
Թաքնուեց ինձնից եւ չօրինակուեց,
Կամ զուգորդաբար չնմանակուեց,
Կամ սահմանումով չձեւակերպուեց,
Եւ չկշռուեց զուգակցի չափով,
Այլ աստուածային խաչի նշանիդ հաւասարութեամբ
Եւ, կեցուցիչ, քո արեան հետ միայն
Հոգեւորապէս գերազանց եղաւ:
Եւ հիմա օրհնիր մեզ, տէր, սրանով:
Նաեւ ահաւոր, լուսեղ, երկնային եւ զարմանալի
Քո անունը, Տէր, թող փառաբանուի,
Մաքրակրօնների բուրվառով խնկուած,
Սուրբ, սուրբ անքնին, անպատում, բարձրեալ,
Ողորմած, երգուած, ճշմարիտ,
Բարերար եւ սուրբ,
Սրանով փրկագործիր, եւ քաւութիւն տուր,
Բժշկութիւն պարգեւիր, շնորհով օժտիր,
Առատաձեռնիր, ով երանութիւն:
Օծուելով երկնանձրեւ լոյսի այս ձէթով`
Անարատ լինեմ,
Իւղուած բանաւոր այս յենքի մէջ թող
Մեղքի բիծն անգամ չտխրեցնէ,
Որ հոգուս կերպը մնայ անարատ:
Եւ թող բոլորը, որ կմօտենան օծուելու սրանով`
Հարսնապաճոյճ վեհութիւնով գեղազարդ,
Սուրբ վայելչութեամբ ու երջանկօրէն
Հոգով զարդարուեն:
Թող այս լուսափառ եւ աստուածատուր
Կրակը իրեն մօտեցողներին լինի կրկնեռաց
Եւ բարեփափագ ջերմութեանու յօրինուածքի երկաթ,
Որով ամբողջովին, ամենապատրաստ պնդութեամբ
Քո կարծր վէմի վրայ յարակայ
Միշտ արձանանում,
Աներկբայօրէն քեզ որդեգրուած:
Ով Սրանով զինուի`
Նշանակ լինի երկնամրցանակ այս մեծ պարգեւին.
Ո՛չ ջրով թրջուի, ոչ այրուի հրով, ոչ ցրտահարուի,
Ո՛չ վնասաբեր հողմն իրեն մարէ,
Ո՛չ աղտեղանայ ինչ-որ ուրուական պղծութիւններից,
Եւ պահուածները չարին չմատնէ,
Ո՛չ աշխարհից հեռանալիս անմտաբար
Դուրս նետել կեանքի գանձերն ամբարուած,
Եւ քո թեւերի օգնութիւնից զուրկ չմնալ [հանկարծ],
Մեր մէջ էացած [սուրբ] օծութիւնից
Անմաքրութեամբ չմերկանալ:
Այլ քո հաճութեամբ կիզուենք նրանով,
Պարարուենք իրմով եւ լուսաւորուենք,
Նրանով ազատուած եւ արդարացուած,
Պսակուած ու թագաւորած:
Եւ քեզ, միակիդ, միակ օծեալիդ
Բոլորի երգը օրհնաբանական,
Եւ լեզուների փառատրութիւնը,
Հնչմունք ձայների, հանդիսաւոր գովք,
Եւ շրթունքների բարեբանութիւն,
Սրբաբանութի՛ւնը սաղմոսների
Հօր եւ սուրբ Հոգու հետ
Յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ՂԴ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա
ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

 
Աստուա՜ծ յաւիտենական, բարերար եւ ամենակալ,
Ստեղծող լոյսի եւ յօրինող գիշերի,
Դու կեանք` մահուան մէջ եւ լոյս` խաւարում,
Յոյս` սպասողների եւ համբերութիւն տարակուսեալների.
Որ ամէնարուեստ քո իմաստութեամբ ստուերը մահուան փոխում ես այգի,
Աննուազ ծագում եւ անմայրամուտ արեգակ,
Զի գիշերուայ մութն անզօր է իսպառ քողարկել փառքը քո տէրունական,
Որին ծնրադրում են արարածներն ու երկրպագում`
Երկնաւորներն ու երկրաւորներն եւ սանդարամետականները բոլոր:
Դու լսում ես հեծեծանքները կապեալների, ունկնդրում խոնարհների աղօթքին
Եւ ընդունում ես նրանց խնդրանքները,
Աստուած իմ եւ թագաւոր իմ, կեանք իմ եւ ապաւէն իմ,
Յոյս իմ եւ վստահութիւն իմ,
Տէ՜ր Յիսուս Քրիստոս, Աստուած բոլորի,
Սրբերի սրտում հանգչող սո՛ւրբդ դու,
Մխիթարութիւն վշտերի եւ քաւարան մեղաւորների,
Որ գիտես ամէն ինչ` նրանց լինելուց առաջ:
Ուղարկի՛ր պաշտպան զօրութիւնն աջիդ
Եւ գիշերային երկիւղից ու չար դեւից ինձ փրկիր,
Որպէսզի յիշատակը սոսկալի եւ սուրբ քո անուան
Միշտ համբուրելով հոգուս շուրթերով`
Ըղձական շնչով ապրեմ պահպանուած բոլոր նրանց հետ,
Որոնք անդադար ի բոլոր սրտէ քեզ են կանչում, Տէ՜ր:
 

Բ

 
Եւ դրոշմից խաչի քո նշանի,
Որ աստուածային արեամբդ ներկելով դու նորոգեցիր,
Եւ մկրտելով մեզ որդեգրեցիր,
Եւ նկարեցիր ու յօրինեցիր պատկերիդ փառքով, -
Պարգեւներով այդ աստուածային թող ամօթահար լինի սատանան,
Մեքենայութիւնները քանդուեն թող ու որոգայթները վերացուեն,
Մարտնչողները պարտուեն թող որ, եւ թող չլինեն զէնքեր սայրասուր,
Մշուշը ցնդի, մութը փարատուի, մառախուղն անցնի:
Բազուկդ հովանի լինի թող եւ աջդ կնքի.
Քանզի գթած ես դու եւ ողորմած,
Եւ քո անունով են կոչւում ծառաներդ
Եւ քեզ` Հօր ու սուրբ Հոգուդ հետ յաւե՜րժ փառք, իշխանութիւն:
 

ԲԱՆ ՂԵ

Ա
ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

 
Արեգա՛կ արդար, օրհնեալ ճառագայթ, պատկեր լուսեղէն,
Փափագ անձկալի, անքնին բարձրեալ, անպատում զօրեղ,
Բարու բերկրութիւն, յուսատու տեսիլ, գովեալ երկնաւոր,
Թագաւոր փառաց, Քրիստոս արարիչ, խոստովանեալ կեանք,
Եղկելուս բազմավրէպ եւ սխալներով լի այս շարադրանքի
Պակասները դո՛ւ լրացրու խօսքով քո ամենազօր
Եւ այն մատուցիր որպէս հաճելի աղերս բարձրեալ Հօրդ:
Դու ինձ համար անէծքների փորձութեան ենթարկուեցիր`
Կերպարանքովդ նմանուելով ինձ, կենա՜ց օրհնութիւն,
Բարեխնամ տեսուչ երկնայինների եւ ողջ երկրայնոց:
Զի թէ յանձն առար մեռնել ինձ համար,
Աստուա՜ծ բոլորի,
Ո՛րքան աւելի պիտի ուզենաս կարեկցել եւ այժմ ինձ, տառապալից տագնապահարիս,
Ազգակցիդ մեզ` մեզնից մարմնացեալ,
Մեղապարտիս հետ միշտ աղօթելով
Հօրդ համապատիւ:
 

Բ

 
Եւ պատուական արեանդ միջնորդութեամբ,
Որ մատուցւում է միշտ առաքչիդ կամքին ի հաճութիւն`
Թող վերացուեն վտանգները մեղաւոր դատապարտեալիս,
Պարտքերը զիջուեն, ամօթը փարատուի,
Մոռացուեն խայտառակութիւններն ու դատավճիռն ի բարին փոխուի,
Սատակեն որդերն, ու լացը վերանայ,
Դադարի կրճտումն ատամների թող,
Ողբերն սպառուեն,
Արտասուքները ցամաքեն թող որ, սուգը հեռանայ,
Խաւարն հալածուի, ու հուրը սաստիկ մարի, մոխրանայ,
Եւ բազմապիսի տանջարաններն ի բաց մերժուեն:
 

Գ

 
Եւ թող բոլորին կեանք կամեցողիդ ու պարգեւողիդ գթութի՜ւնը գայ,
Թող լոյսդ ծագի, փրկութիւնդ փութայ, օգնութիւնդ հասնի,
Այցելութիւնդ ժամանի, եւ ողորմութեանդ ցողը կանխահաս
Թող որ շտապի` յոյժ թշուառութեամբ մահուան վիհն ընկած
Իմ ոսկորների պապակ անդաստանը ոռոգելու:
Կենարար արեանդ բաժակն երկնաւոր, որ պատարագւում է միշտ, անսպառ
Յանուն ննջեցեալների հոգու փրկութեան եւ կենաց,
Թող ծաղկեցնի եւ պտղաբերի լուսաւոր օրուանդ համար մշակուած դաշտն իմ մարմնեղէն,
Որպէսզի նրա մեղքով իսպառ մահացած հոգիս,
Քո շնորհիւ, գթա՜ծ, քո մէջ զօրացած,
Եւ մեղքերից ազատ, անմահ կենդանութեամբ
Նորոգուեմ արդարների յարութեան օրը`
Հօրիցդ օրհնուած,
Որի հետ փառք քեզ եւ քո սուրբ Հոգուն
Եւ բարեբանութիւն վայելչական գոհութեամբ,
Այժմ եւ միշտ եւ յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ԺԲ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՈՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ արդ, քանզի զղջման նախընթաց գլուխներում
Յուսահատութեան խօսքերով լքուեցի սաստիկ,
Եւ տարակուսանքի հեծանով մահու չափ ձաղկեցի ինքս ինձ,
Ուստի եւ այստեղ վերադառնալով յոյսին վերստին`
Համարձակուեմ պիտի գո՜ւթ շարժել ես,
Սուրբ Երրորդութեանը մեղաւորիս օգնութեան կանչելով:
Գիտեմ, որ եթէ օրհնաբանեմ ես եւ դաւանեմ
Արարածներին բոլոր կեանք տուող Աստծուն,
Եւ ընտանի ձայնով կանչեմ անունն ահաւոր շնորհապարգեւ Բարերարի,
Նա կենդանութիւն պիտի տայ, անշուշտ ինձ` մեղաւորիս,
Ըստ մարգարէի կանխասացութեան,
Թէ` "Ով որ կանչի Տիրոջ անունը, նա պիտի ապրի":
 

Բ

 
Իսկ ես ոչ միայն կանչում եմ նրան,
Այլ հաւատում եմ նրա մեծութեանն ամէնից առաջ.
Ոչ թէ գալիս եմ խնդրելու նրա պարգեւները ես,
Այլ նոյնիսկ իրեն, որ կենդանութիւնն է ճշմարտապէս,
Շնչառութիւնն իսկ, առանց որի չի՛ք շարժում եւ ընթացք:
Ո՛չ այնքան յոյսի հանգոյցով, որքան սիրոյ կապով եմ ես կապւում նրան.
Ու ոչ թէ տուրքի, այլ այն տուողի կարօտով եմ ես վառւում շարունակ:
Ոչ թէ փառքն է ինձ համար անձկալի,
Այլ փառաւորեալն է համբուրելի,
Ոչ թէ ապրելու կեանքի փափագով,
Այլ կենարարի յիշատակով եմ տոչորւում ես միշտ:
Ոչ թէ վայելքի տարփանքով եմ ես հեծում ողբաձայն,
Այլ այն կազմողի տենչանքովն եմ խոր հառաչում սրտանց:
Չեմ փնտրում հանգիստ, այլ աղաչում եմ երեսը տեսնել Հանգստարարի:
Ոչ թէ հարսանքատան խնջոյքի, այլ փեսայի անձկութեամբ եմ մաշւում,
Որի զօրութեան շնորհիւ` վստահ ակնկալութեամբ,
Հաւատում եմ ես աներկմիտ յոյսով,
Որ վերոգրեալ մեղքերի բեռներն ունենալով հանդերձ`
Ապաստանելով ամենակարողի ձեռքին,
Ոչ միայն պիտի հասնեմ քաւութեան, այլեւ պիտի տեսնեմ իրեն,
Ընդունելու գութն ու ողորմութիւնը եւ ժառանգելու երկինքը նրա,
Թէեւ յո՜յժ մերժելի եմ:
 

Գ

 
Եւ արդ, ամօթահար սաստիկ ու կորագլուխ,
Գրչովս, որ խօսքի միջնորդ է դառնում
Ամուր կողպէքով փակուած, պապանձուած իմ շրթունքներին,
Չկարողանալով շարժել լեզուս անհամարձակ,
Պաղատանքների նոր երգեր ահա պիտի ոգեմ ես`
Ի վեր ուղերձուած իմ աղիողորմ հառաչանքների աղաղակներով:
Ընդունի՛ր սիրով, Տէր Աստուած հզօր, աղաչանքներն իմ դառնացած սրտի.
Քաղցր գթութեամբ մօտեցիր դու ինձ` ամօթահարիս.
Փարատի՜ր, ամենապարգե՛ւ, ամօթալի տխրութիւններս,
Վերցրո՛ւ ինձնից, ողորմա՛ծ, անտանելի ծանրութիւններս,
Հեռացրո՛ւ, հնարագէտ, սովորութիւններս մահացու.
Խափանի՜ր, մի՜շտ յաղթող, հրապոյրները խաբողի.
Վանի՜ր, վերնային, մառախուղը մոլորեցնողի.
Կասեցրո՛ւ, կեցուցիչ, ընթացքը կորուսչի.
Ցրի՛ր, ծածկատե՛ս, չար հնարքները կապկապողի.
Խորտակիր, անքնի՛ն, յարձակումները մարտնչողի.
Տյառնագրի՛ր անունովդ լուսացոյց երդն իմ յարկի.
Պարփակիր քո ձեռքով առաստաղը տաճարիս.
Գծագրիր քո արիւնով սեմը սենեակիս մուտքի.
Դրոշմիր քո նշանը աղօթեալիս ճանապարհին,
Ամրացրու քո աջով խշտեակն իմ հանգստի.
Զերծ պահիր թակարդներից ծածկարանն իմ անկողնի.
Պահպանիր քո կամքով տառապած հոգիս.
Անխարդախ արա՛ քո շնորհած շունչը մարմնիս.
Կանգնեցրո՛ւ շուրջն իմ` պարը երկնային քո զօրքերի,
Որպէս դիմամարտ` դեւերի գնդին:
 

Դ

 
Տո՛ւր հանգիստ բերկրալի մահահանգոյն նիրհիս խորին գիշերում`
Բարեխօսութեամբ սուրբ Աստուածածնիդ եւ բոլոր ընտրեալների:
Տեսութեանս պատուհանները, որոնք մտքի զգայարաններ են,
Ամփոփիր այնպէս ու պարուրիր,
Որ պաշտպանուեն միշտ անսասանելի
Կենցաղական հոգսերից բոլոր, անրջական երազներից,
Խռովայոյզ ծփանքներից ու ցնորքներից խենթ ու խոլական
Ու յիշատակով աներկբայ յոյսիդ մնան անվնաս:
Որպէսզի երբ սթափուեմ իմ ծանր քնից,
Ամենազգաստ արթնութեամբ եւ հոգենորոգ զուարթութեամբ քո դէմ արձանացած,
Աղաչանքն այս իմ` հաւատքի բուրմամբ,
Ո՜վ ամէնօրհնեալ թագաւոր անճառ փառքերի,
Երգակցելով երկնագումար փառաբանող խմբին`
Քո բարձունքն ի վեր` առաքեմ առ քեզ:
Զի փառաւորեալ ես դու արարածներից բոլոր
Յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ԺԳ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Աստուած բարերար, հզօր, ահաւոր,
Շնորհատո՛ւ, բարի, դու Հա՜յր ողորմած.
Անունըդ անգամ քո մեծութիւնն ու գթութիւնը եւ քո մտերմութիւնն է աւետարանում,
Քաղցր ես դժնիների եւ անգոհների համար.
Քեզ հետ Որդիդ էլ նման է միշտ քեզ, ձեռքիդ պէս նրա ձեռքն էլ զօրեղ,
Անժամանակ տէրութեամբ ահեղ` քո արարչութեամբ ինքն էլ բարձրացած:
Նաեւ սուրբ Հոգին քո ճշմարտութեան` բխելով քեզնից անսպառօրէն,
Իբր աստուածային կատարեալ իսկութիւն եւ էութիւն մշտնջենական,
Ըստ ամենայնի հաւասար է քեզ եւ իշխանութեամբ` փառակից Որդուդ:
Երրեակ անձնաւորութիւն` համակ անքնին,
Յատուկ առանձնացումով տրոհուած անձեր,
Բայց միաւորուած համազուգութեամբ,
Նոյնագոյ բնութեամբ տիրապէս, անշփոթ եւ անանջրպետ
Միեւնոյն կամքով եւ գործակցութեամբ,
Ոչ մէկը միւսից աւագագոյն չէ,
Եւ ոչ էլ մի ակնթարթ նոյնիսկ մէկ-միւսից նուազ երբեւիցէ,
Այլ իբրեւ պատճառ երկնային սիրոյ անստուեր լոյսի, յայտնուած մեր մէջ,
Սրբասացութեան միակ պսակով` անսկզբնաբար աստուածաբանուած:
 

Բ

 
Քանզի արդարեւ բարձրաձայն այս խոստովանութիւնը երեք փառատրեան այդ դաւանութեան`
Պետրոսին հաւատքի վէմ կոչուելու երանութեան արժանացրեց -
Դատապարտեալիս մեղաւոր հոգին բարեհրաման քո ակնարկութեամբ,
Ո՜վ դու, որ փնտրում ես գերեալիս, հրաշանորոգ թո՛ղ արդարացնե:
Զի քոնն են թէեւ պարգեւներն ու ողորմութիւնները,
Բայց դու ո՛չ այնքան քո պարգեւներով, որքան ողորմութեամբ ես հռչակուած.
Քանզի երկրորդը քո փառքն է աւելացնում,
Իսկ առաջինն առաքինական գործի է յայտարար.
Զի պարգեւները փոխարինութիւն են ծառայութեան դիմաց,
Իսկ ողորմութիւնը` բարերարութիւն մեղաւորիս:
 

Գ

 
Եւ արդ, մարդկային գործերը թող որ չգերազանցե՜ն իրենց զօրութեամբ քո շնորհներին, գթառա՜տ Աստուած,
Եթէ մինչեւ իսկ անցաւոր բնութեան օրէնքներից էլ վեր լինեն նրանք.
Այլ յաղթող հանդիսանալով քո երկայնամտութիւնը,
Երկրածինների ընթացքը երբէք չհաւասարուի՜ թող քո գործերին:
Քանզի եւ նրանք, որ օրէնքների մաքրութեամբ իրենց պարծենում էին,
Քո արդարութեան լոյսը երբ ծագեց, -
Որ նոր օրէնքի ճշմարտութիւնն էր ծանուցանում, -
Հրեաներն հետին անձկութեամբ լքուած ու նուաստացած,
Աւելի քան տարագիրներն ողորմելի` մարդասիրութեանդ կարօտ եղան:
Եւ քանզի ամենայն ինչ հնարաւոր է քեզ, բարերա՛ր,
Լսի՛ր ողբաձայն պաղատանքներս, որ ուղղում եմ քեզ.
Ողորմիր, փրկիր եւ մարդասիրիր, զի երկայնամիտ ես դու,
Եւ քոնն են քաղցրութիւն, փրկութիւն եւ քաւութիւն եւ փառք
Բոլոր հաւիտեան ապրող ազգերից. ամէն:
 

ԲԱՆ ԺԴ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Պաղատում եմ քեզ, լոյսի՛ ճառագայթ, արքա՛ երկնաւոր,
Գովեալ անապատում, եւ անճառ որդիդ դու մեծ Աստծոյ.
Ականջ դիր դարձեալ եւ այժըմ ահա,
Բարձրեալ, բարեգութ, կեանքի ապաւեն,
Վիրաւորեալիս նուազաձայն հառաչանքներին:
 

Բ

 
Չի խօսուած երբէք, թէ քեզ աղաչեց աւազակներից խողխողուածը,
Քանզի կարկամած էր.
Ոչ էլ պաղատանքի ձայն արձակեց քո ետեւից,
Քանզի անկռինչ էր.
Կամ մատների շարժումով աղէտն ու վտանգը յայտնեց տեսողիդ,
Քանզի խորտակուած էր.
Ոչ էլ ողբագին արցունքներով լի աչքերը տնկեց բարերարիդ,
Քանզի վնասապարտ էր.
Եւ կամ միջնորդի բարեխօսութեամբ ողորմածիդ կամքը սիրաշահեց,
Քանզի լքուած էր.
Ոչ էլ ջախջախուած մարմնի արիւնով ներկուած հագուստները ցոյց տալով քեզ`
Գթածիդ սիրտը ճմլեց, քանզի յուսահատ էր.
Ոչ էլ հաստատուն ծնկներով` իբրեւ ոտքի գարշապարով` չընթացաւ,
Քանզի անկանգնելի էր.
Զի կիսամեռ ասել կենդանուն` հեռու չէ այնքան մեռելութիւնից:
Մանաւանդ որ խօսքով քո խրատուելուց,
Ողորմութեամբդ բարերարուելուց
Եւ քո փառքով լուսաւորուելուց յետոյ էլ դեռ,
Ոչ միայն չդադարեց քեզ հակառակ ընթացք բռնելուց,
Այլեւ չենթարկուելով, գլուխ բարձրացրած` իր թշնամեաց կողմն անցաւ
Եւ նրանց հետ մէկտեղ դաշն կնքած միաբանեց քեզ ատողների հետ:
 

Գ

 
Իսկ դու, բազմապարգեւ բարերար, անոխակալ եւ ամենափրկիչ,
Ոչ միայն չյիշեցիր մեղքերն այդ չարագործի,
Այլեւ ոչ իսկ խօսքով յանդիմանեցիր.
Չոտնահարեցիր ընկածին, այլ կարեկցաբար մօտենալով նրան,
Ծայրագոյն խնամք ցուցաբերեցիր:
Քահանայապէս, ըստ ահարոնեան տկար օրէնքի, -
Որ զօրաւոր է մահ գործելու մէջ,
Դատապարտիչ անէծքներով եւ բռնալիր քարաձգութեամբ, -
Դու չփութացիր վիրաւորուածին խորտակելու.
Եւ ոչ էլ, ինչպէս ղեւտական առաջնորդն այն թերապաշտօն,
Որը երկուսի միջեւ իբրեւ բաժանող անջրպետ`
Հնի լրումն էր եւ սկիզբը նորի,
Եւ որ հոգեզուրկ ապաշխարութեան հրաւիրակ հանդիսացաւ, -
Վիրաւորեալի տագնապը տեսար.
Որ չլինի թէ արմատակտուր տապարի օրինակով
Քո մէջ չարատանջ մահուան պաշտօնը նկատելով`
Սատակի գալիք փորձութիւններին դեռեւս չենթարկուած.
Այլ պահպանանուն ասորեստանցի հեթանոսներին,
Որոնք ստացան իրենց օրէնքը հրեաներից
Ու պահեցին միշտ, մինչդեռ նրանք մոռացան, -
Կցորդուելով` մեր բնութեամբ խառնուած մարմնիդ վերարկուով,
Օտար ազգերին էլ ազատութեան աւետիս համբաւեցիր
Եւ աստուածային քո ներգործութեամբ անապական` ձեռք երկարելով`
Մահացու կերպով մեղանչած մարդուն կանգնեցրիր դարձեալ իր սերունդներով:
Տխրաբեկ սիրտն ուրախացրիր եւ վհատեալին յուսադրեցիր,
Եւ թշուառին զուարթացրիր դարձեալ.
Աւազանի կենարար օծմամբ եւ բաժակով լոյսի` լցրիր.
Նորոգեցիր հացով քո երկնային` արարչական մարմնով.
Երջանիկների եւ ընտիրների վերակացութեամբ
Խնամարկեցիր ու փայփայեցիր ու դարմանեցիր,
Եւ հանդարտընթաց գրաստի խնամքին յանձնելով նրան`
Անփորձ պահեցիր, մինչեւ հանեցիր յարկը լուսեղէն:
Առաջին եւ երկրորդ կենդանատու կտակարանների միջնորդութեամբ դարման տարար դու մարդասիրաբար:
Եւ, ինչպէս երբեմն Մովսէսին թեւատարած արծուի պէս ընդունեցիր
Եւ բարի երկրի խաղաղ հանգստին առաջնորդեցիր,
Հրամայելով վարդապետներին` խօսքի կերակրով սնել նրան:
 

Դ

 
Եւ արդ, դու, որ ողջ առաւելագոյն լոյսդ բարութեան
Ամէն բանի մէջ բովանդակապէս հրաշագործեցիր,
Ցրուողի գանձը սեփականելով` քո ստացուածքը վերադարձրիր քեզ, -
Ինձ էլ ապրեցրու, մեղքերի պարտքերն իմ մաքրելով,
Ո՜վ դու, որ պարգեւում ես ձրի եւ հանպատրաստից,
Շնորհիր եւ ի՛նձ քաւութիւն ու բժշկութիւն,
Բարեգո՜ւթ, զօրեղ, անքնին, անեղծ, ահաւոր,
Օրհնեալ միշտ, յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ԺԵ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Արդ, նոյն ցաւագին հեծեծանքներով վշտահար սրտիս
Եւ բոլորովին տագնապած հոգուս տառապանքներով,
Այս անգամ դարձեա՛լ միեւնոյն ոճով դիմելով ես քեզ,
Ամենապարգեւ քո բարերարի գո՜ւթն եմ խնդրելու:
Պաղատում եմ իբրեւ մեռեալ` կենդանի անմահ Աստծուդ,
Փառքիդ հանդէպ իմ անարգութիւնը խոստովանելով,
Ինչպէս եւ քո բարութիւնն իմ չարութեան դիմաց.
Որոնցով յաղթուեցի ինքս, քան թէ բուժուեցի,
Ամաչեցի, քան թէ համարձակուեցի,
Ուխտակորոյսս ես եւ աւանդամոռաց:
Այն ոչխարի պէս, որին օրինակ է բերում առակն երկրորդ,
Ես էլ ծայրայեղ չափով մատնուած անզգայութեան
Ու մոլորուելով անմարդաբնակ լեռներում` երկար,
Եւ դեւերի հետ գազանաբարոյ վայրի կուռքերի մէջ թափառելով,
Առանց թեկուզ փոքր-ինչ հօտին մօտենալու, -
Չունէի լեզու, որով պատմէի ցաւերն իմ տանջող,
Ոչ էլ ձեռք, որի շարժուձեւերով համրերն են իրենց մտքերը յայտնում:
Իսկ դու, միա՜յն գովեալդ, սկսած նախնի սերունդներից մինչեւ այսօր,
Գտնելով եւ ինձ` մեղաւորիս էլ մոլորութեան մէջ անլոյս ու անել,
Ըստ գոչման առ քեզ մաղթանք երգողի,
Քո խնամարկու կամքի տեսչութեամբ
Հովիւ կոչուեցիր.
Ոչ միայն հոգ տարար, այլեւ փնտրեցիր,
Եւ, ո՜վ հրաշագործ, ոչ միայն գտար, այլեւ անճառելի բարերարութեամբ
Վերցրիր սիրով դու կենդանարար քո ուսի վրայ,
Եւ քո երկնային զօրաց հետ մէկտեղ`
Քո հայրենական ժառանգութեան մէջ դասեցիր ինձ:
 

Բ

 
Եւ արդ, դու հզօ՜ր, կենարար, օրհնեալ, այցելու գթած եւ մի՛շտ ողորմած,
Դու, որ ընդունեցիր նրանց` անաղերսներին այն անլեզու,
Որոնցից մէկը մահացու խոցուած` չարչարւում էր խիստ,
Միւսն անբանների անզգայութեամբ
Փախել էր դէպի հեռու ամայի վայրեր անբնակ,
Եւ վտարանդի, շուար ու վհատ` բառաչում էր խեղճ, անիմաստօրէն, -
Քո աստուածային բարեխնամութեամբ տիեզերահրաշ
Ցոյց տուեցիր դու հոգածութիւնդ թշուառութեան մէջ կորածի հանդէպ, -
Յայտնիր արդ եւ ի՛նձ գթութիւնդ խոր եւ բարիքներիդ յորդումներն առատ,
Ինձ, որ վեր բերուած օրինակներից շատ աւելի եմ եղել անօրէն.
Ինձ, որ մահապարտ եմ բազմօրինակ.
Ինձ, որ բարութեան քաղցր խառնուրդում` յատուկ համ եմ չար.
Ինձ, որ արժանի եմ անդամներիս հատմանն արդարեւ,
Ինձ, համաճարակ, ախտով վարակուած վիրաւոր հոգուս.
Ինձ, որ անզգայ անասուններին եմ հաւասարուել
Եւ օտարացել իմաստունների ընտանութիւնից.
Ինձ, որ նման չեմ բնութեամբ ինձ պէս բանականներին:
Եթէ մի օրինակ ունենայի, ես կասէի.
Թէ նմանակից ունենայի` կպատմէի.
Թէ հանգունակից ունենայի` կխօսէի.
Թէ ինձ հաւասարն ունենայի` կգրէի.
Թէ նոյն բանը անողն ունենայի` ցոյց կտայի.
Թէ ինձ համեմատն ունենայի` կիմացնէի.
Թէ անցեալում լիներ` կսփոփուէի,
Թէ ներկայումս` կյուսայի:
Սակայն, քանի որ ոչ նմանս ունեմ, ոչ էլ օրինակ,
Ուստի դո՛ւ միայն կարող ես քաւել ու բժշկել ինձ եւ կենսագործել,
Կենդանարարդ բոլոր մեռելների եւ նորոգո՛ղդ տիեզերաց:
 

Գ

 
Զի եթէ երջանիկ, սուրբ ու սրատես
Դաւթի գործած չարիքներն ու
Անօրէնութիւնները գլխից աւելի վեր բարձրացած էին,
Եւ մեղքերն ու յանցանքները դժուարակիր բեռների նման ծանրացած սաստիկ,
Յապա ուրեմն իմ սխալմունքներն աւելի են, քան
Տիեզերասոյզ, ամենասպառ ծովի ջրակուտակ հեղեղի յորդութիւնը
Ու անցնում են բոլոր լեռների կատարներից:
Բայց թող որ փչէ քաղցրաշունչ քամիդ, -
Ինչպէս այդ եղաւ Նոյի ժամանակ, -
Որ լեռներն անգամ կարող է հալել,
Ցամաքեցնելու բազմակոհակ ջրակոյտն իմ երկրակործան յանցանքների
Ու լեռնակարկառ բարձրութեամբ դիզուած մեղքերն իմ բոլոր:
 

Դ

 
Եւ արդ, համառօտ քո խօսքով հզօր,
Եւ ամենակարող հնարաւորութեամբ կարճ դատաստանիդ,
Ըստ մարգարէի, քաւութեան մի ելք ցոյց տուր ինձ`
Անօրէնութեան մէջ ընդերկար մոլորեալիս:
Եւ դու, ներելով յամառութիւնն իմ,
Ո՜վ երկայնամիտ, ողորմած, օրհնեալ,
Շնորհի՛ր ինձ կատարեալ թողութիւն եւ բարեգործիր ճշմարտապէս,
Ջնջի՛ր բոլորովին` անվճարելի պարտքերիս արժանահատոյց տոկոսների տոյժը տաժանակիր:
Չէ՞ որ դու չունես ցասումնալից սիրտ ու բարկութիւն բորբոք,
Ինչպէս նաեւ չկան քո մէջ նենգութիւններ եւ նշաններ մթութեան,
Քանզի դու կեանք ես կամենում եւ լոյս,
Դու մահ չստեղծեցիր եւ, ըստ Դաւթի ու Սողոմոնի,
Մարդու կորուստը քեզ ուրախութիւն չի պատճառում:
 

Ե

 
Քո բարեվիճակ կանոնների մէջ դու մեծագոյն պայման սահմանեցիր մարդկանց համար`
Չարութիւնը չարութեամբ չփոխարինել,
Այլ մի օրուայ մէջ եօթանասունեօթ անգամ գործած մեղքերը նոյնիսկ ներել պատգամեցիր մեզ,
Մեզ, որ ի բնէ հակամետ ենք միշտ ի յայտ բերելու բիւր ու անհամար չարութեան բծեր,
Որոնք աճում են ու միշտ նորոգւում
Մեր ամէն տեսակ փշեր բուսցնող բնութեան դաշտում`
Համաձայն անսուտ քո վկայութեան,
Թէ` "Մարդու միտքը իր մանկութիւնից տրամադիր է չարիք գործելու":
Քո Կենաց բանի աւետարանիչ
Յովհաննէսն անգամ,
Որը մաքուր էր կատարելապէս,
Նա ինքը` որպէս հասարակութեան բնութեան լծակից,
Ամբողջովին արդարացած` քո ճշմարտութիւնը հաստատեց իմ ստութեան հանդէպ:
"Եթէ ասենք, որ ոչ մի մեղք չունենք, – ասում է նա, -
Սուտ դուրս բերած կլինենք նրան":
Արդ, կատարուած է խօսքդ խնկելի
Եւ լիովին ստոյգ արդարացուած`
Իմ մոլորութեան խիստ դժնդակ անիրաւութեան հանդէպ:
Ուստի խնայի՛ր ինձ ողորմութեամբ, քաղցրահա՜մ աղբիւր,
Դո՛ւ միայն օրհնեալ յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԺԶ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ արդ, դո՛ւ միայն Աստուած երկնաւոր, բարձրեալ, բարեգործ.
Քոնն են զօրութիւնն ու ներողութիւնը,
Քոնն են բժշկութիւնն ու առատութիւնը,
Քոնն են պարգեւներն ու շնորհները ձրի,
Քոնն են քաւութիւնն ու պաշտպանութիւնը,
Քոնն են հնարքներն անիմանալի,
Քոնն են հրաշքներն անգտնելի,
Քոնն են չափերն անչափելի,
Դո՛ւ ես սկիզբն ու վերջը:
Սրտմտութեան խաւարը երբէք չի ստուերում լոյսը քո ողորմութեան,
Քանզի լինելով ինքդ մտքից վեր` զերծ ես դու նաեւ որեւէ ախտից:
Պատկեր ես դու անպարագիր` անկշռելի որքանութեամբ,
Ո՜վ անչափութիւն փառաց լայնութեան,
Անսահմանափակ ընդարձակութիւն հատու զօրութեան,
Անամփոփելի առաւելութիւն,
Անտկարանալի բարերարութիւն գթութեան:
Դու մահուան ստուերն, ըստ մարգարէի, այգաբացի ես փոխում,
Ինքնակամ իջար տարտարոսը դու` արգելուածների բանտն ստորերկրեայ,
Ուր աղօթքների դուռն անգամ փակ էր ամուր կողպեքով,
Խլելով նրանից այնտեղ վտարուած հոգիների կողոպուտը ողջ,
Յաղթական խօսքիդ հրամայող սրով
Սատակիչ մահուան կապը կտրեցիր
Եւ փարատեցիր երկիւղը մեղքի:
Դարձի՛ր այժըմ ինձ, որ տագնապում եմ տղմոտ իմ գուբի զնդանում խորունկ,
Մեղքի շղթայով ամուր կապկապուած
Եւ բանսարկուի նետի սլաքով խոցուած կարեվեր:
 

Բ

 
Դու Տէ՜ր բարերար, բացարձակ բարի, լո՜յս խաւարի մէջ,
Օրհնութեան դու գանձ, ողորմած, գթած, մարդասէր, կարող,
Զօրեղ, անպատում, անքնին, անճառ,
Դու` յո՜յժ ձեռնհաս, ըստ սուրբ Յակոբի.
Հնարաւորութիւն միշտ դիւրապատրաստ` ամէն անհնար բաների դէպքում,
Մեղքի խռիւներն սպառող կրա՛կ,
Կիզանուտ ճաճանչ դու ընդհանրական եւ մեծախորհուրդ թափանցողութեամբ:
Յիշի՛ր ինձ, օրհնեալ, քո ողորմութեամբ եւ ո՛չ ըստ իրաւունքի,
Ներողութեամբ քո եւ ո՛չ պատժելով,
Երկայնամտութեամբ եւ ոչ թէ հաւաստի համոզուածութեամբ:
Եթէ կամենաս կշռել ծանրութիւնն իմ մեղքերի,
Արա՛ քաղցրութեամբ քո մարդասէրի եւ ո՛չ արդարութեամբ.
Քանզի ըստ առաջին պայմանի` շա՜տ են թեթեւ նրանք,
Իսկ ըստ վերջինի` սաստիկ ծանրակիր:
 

Գ

 
Արդ, մօտեցիր ինձ, ո՜վ դու բարութիւն,
Ինչպէս բուժելու համար մօտեցար քո դէմ ելնողի ականջին,
Մահուան խռովիչ հողմը հեռացրու մեղաւորիցս,
Որ հանգչի իմ մէջ խաղաղութեան մեծազօր Հոգիդ:
Փա՜ռք քեզ ամէնուր, ամէն բանի մէջ յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԺԷ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Աղաչում եմ քեզ` վտանգուած, վշտոտ ու տխրաթախիծ տառապանքներով լի հոգիների խնամակալիդ,
Մի՛ աւելացնիր ցաւն իմ հեծութեան եւ մի՜ խոցիր ինձ` վիրաւորուածիս,
Մի՛ դատապարտիր պատժուածիս եւ մի՛ տանջիր չարչարուածիս,
Մի՛ գանակոծիր հարուածեալիս, մի՛ գլորիր ընկածիս,
Մի՛ կործանիր սայթաքեալիս, մի՛ հեռացնիր հեռացուածիս,
Մի՛ ամաչեցնի պատկառեալիս, մի՛ տարագրիր հալածուածիս,
Մի՛ կշտամբիր խրտնածիս, մի՛ խորտակիր ջախջախուածիս,
Մի՛ խռովիր վրդովեալիս, մի՛ ալեկոծիր փոթորկուածիս,
Մի՛ սասանիր դղրդուածիս, մի՛ շփոթիր մրրկեալիս,
Մի՛ կեղեքիր գիշատուածիս, մի՛ ջախջախիր փշրուածիս,
Մի՛ հոշոտիր մորմոքեալիս, մի՛ կուրացնի խաւարածիս,
Մի՛ զարհուրեցնիր ապշահարիս, մի՛ խորովիր խարշատուածիս,
Մի՛ մահացնիր հիւանդիս, մի՛ ծանրաբեռնիր տկարիս,
Մի՛ աւելացնիր անուր` կարկամած թիկունքիս,
Մի՛ բարդիր ողբեր դառն հեծեծանքիս,
Մի՛ ուժգնօրէն վարվիր հողիս հետ,
Մի՛ սաստկապէս` մոխրիս հետ,
Մի՛ անաչառօրէն` ստեղծուածիս հետ,
Մի՛ ահարկութեամբ` փոշուս հետ:
 

Բ

 
Մի՛ խստութեամբ ընդհարուիր մեծդ փոքրիս հետ,
Լոյսդ` ստուերիս հետ,
Բնութեամբ բարիդ` ի բնէ չարիս հետ,
Ողկոյզդ օրհնութեան` անիծեալ պտղիս հետ,
Քաղցրութիւնդ ճշմարիտ` համակ դառնութեանս հետ,
Փառաւորեալդ անփոփոխ` իսպառ անարգիս հետ,
Կենաց նշխարդ` կաւեղէն զանգուածիս հետ,
Տէրերի Տէրդ` երկրային տիղմիս հետ,
Աննուազ լիութիւնդ` չքաւոր ստրուկիս հետ,
Անկապուտ ճոխութիւնդ` անպատսպար տառապեալիս հետ,
Անկարօտ բարութիւնդ` ամենաթշուառ աղքատիս հետ:
Քանզի ո՞վ է նա, որ առաւօտեան լոյսին հասնելով`
Կտարակուսի, թէ խաւարի մէջ կարող է ընկնել,
Կամ մօտ լինելով կեանքին` մահանալ,
Կամ ազատութեան` եւ բռնութեան ենթարկուել,
Կամ շնորհին` եւ դատապարտուել,
Կամ փրկութեան` եւ մատնուել,
Կամ նորոգման` եւ քայքայուել,
Կամ օրհնութեան` եւ տարագրուել,
Կամ բժշկութեան` եւ վիրաւորուել,
Կամ լիութեան` եւ նուազել,
Կամ առատ հացի` եւ քաղցել,
Կամ հոսող գետերի` եւ պապակել,
Կամ մայրական գթութեան` եւ նրանից նենգուել,
Կամ աստուածային խնամող աջիդ` եւ տառապել:
 

Գ

 
Արդ բորոտութեամբ մարմնի սաստկապէս վարակուածի հետ
Ե՛ս էլ վշտահար հոգովըս ահա պաղատում եմ քեզ.
"Տէ՛ր, եթէ ուզես` կարող ես ինձ մաքրել":
Մշտագիշեր խարխափումներով տանջուող կոյրերի հետ
Հառաչում եմ ձայնով մեծակական.
Ոչ թէ անուանում եմ քեզ Դաւթի որդի,
Այլ աստուածային էութեան իբրեւ ծնունդ եմ դաւանում քեզ.
Ոչ միայն կոչում եմ Ռաբբի,
Որ պատուանուն է իսկութիւնը գիտենալ կարծող վարդապետների,
Այլեւ հաւատում եմ քեզ, որպէս Տիրոջ երկնի եւ երկրի:
Ոչ միայն մօտից ձեռքդ երկարելով, ո՜վ դու բարեգութ
Աստուած մերձաւոր,
Այլեւ վստահ եմ, թէ մեծ միջոցով նոյնիսկ ինձանից հեռու լինելով`
Խօսքդ կարող է բուժել թշուառիս:
Կամեցողութեանդ եւ ողորմութեանդ միջեւ անջրպետ չեմ դնում երբէք,
Որ երկմտութիւն է նշանակում տարակուսելի,
Այլ համոզուած եմ, թէ կկամենաս որպէս բարեգութ
Եւ կկարենաս որպէս Արարիչ.
Ասա՛ խօսքովդ, եւ ես կբուժուեմ:
Հարիւրապետի հաւատքին եւ ե՛ս կլինեմ լծորդ.
Ոչ միայն մօտիկ տարածութիւնից, խորանից խորան`
Զօրաւոր ես դու տալու յարութիւն եւ բժշկութիւն,
Այլեւ երկնքում բազմելով նոյնիսկ,
Ստորեւ, երկրի վրայ բովանդակ դու սքանչելի հրաշքներ ես գործում,
Որոնց փոխարէն հատուցանելու ես ոչինչ չունեմ:
 

Դ

 
Շնորհիր եւ ինձ, ինչպէս որ պոռնիկին ընդունելիս
Վճռեցիր խօսքիդ դատակնիքով հինգ հարիւր դենար պարտքը շնորհել,
Աստուա՜ծ բարութեանց եւ Տէ՜ր երանութեանց:
Որքան շատ բաշխես, այնքան աւելի՛ կփառաւորուես.
Որքան որ շատ տաս, այնքան կսիրուես.
Եւ աւելին ողորմելով` դո՛ւ էլ կրկնակի կբարգաւաճես.
Այսքան բարիքներիդ համար իրաւամբ գովւում ես դու.
Ամէն բանի տէր լինելով հանդերձ` մեզ հաւասար ես ցոյց տալիս դու քեզ.
Եւ դու, որ ունես ամէն ինչ առատ` մեր ունեցածին արժէք ես տալիս.
Քո պարգեւների փոխարէն անճառ` մերն իբրեւ վճար ես ընդունում դու.
Երկրայինի տեղ անվախճանի տալն ես արժանի գտնում.
Մեծ համարելով մերը` վեհօրէն գոհանում ես դու.
Չե՜ս մեծամտի, երբ քո տուածի փոխարէն դոյզն-ինչ փառաւորուես:
Նո՜յն գթութիւնդ ցոյց տուր նաեւ ինձ` յոյժ մեղապարտիս,
Որ երբ թուարկեմ քո պարգեւների երախտիքը ես`
Նոյն չափով սիրելդ էլ չմոռանամ:
Ամէն բանի մէջ քեզ փա՜ռք յաւիտեան. ամէն:
 

ԲԱՆ ԺԸ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Արդ, ես ծնունդս մեղքի եւ մահացու երկունքի որդիս,
Արդարեւ պարտաւոր եմ մի օրուայ մէջ բիւր քանքարների տոյժը հատուցել:
Սակայն ոչ թէ մարդկային մտքի փոքրութեան համեմատ եմ ես ներումն հայցում,
Այլ փրկչիդ` Յիսուս Քրիստոսի աննուազելի լիութեան չափով եմ պաղատում մարդասիրութիւն:
Չկայի երբեմն, եւ ստեղծեցիր,
Ես աղաչեցի, եւ դու գոյացրիր,
Դեռ աշխարհ չեկած` տեսար դու ինձ,
Չէի յայտնուել, եւ դու գթացիր,
Չէի խնդրել ես` խնամարկեցիր,
Չէի բարձրացրել ձեռքս` նայեցիր,
Չէի պաղատել` եւ ողորմեցիր,
Չէի ձայն հանել, եւ դու լսեցիր,
Չէի հառաչել` եւ ունկնդրեցիր,
Գիտէիր, թէ ինչ կպատահի ինձ, եւ չանտեսեցիր,
Նախատես աչքով քո նկատեցիր չարագործութիւնը պատժապարտիս եւ յօրինեցիր ինձ:
 

Բ

 
Եւ արդ, ես, որ քո ստեղծածն եմ, քեզանով փրկուած
Եւ այնքան խնամօտ սիրովդ հոգացուած, -
Արա՛ դու այնպէս, որ չարահնար մեղքերի հարուածն ինձ դէպի կորուստ չտանի իսպառ:
Թող յամառութեան մառախուղը իմ` քո ներողութեան լոյսին չյաղթի,
Եւ ոչ էլ սրտիս կարծրութիւնը` քո երկայնամիտ համբերութեանը,
Եւ կամ մսեղէն այս մահկանացուն` քո լրութեանն ամենակատար,
Ոչ էլ նիւթեղէն տկարութիւնս իմ` քո բարձրութեանն անպարտելի:
 

Գ

 
Ահա՛, կարկամած բազուկն իմ հոգու կարկառում եմ ես քո անուամբ, հզօ՛ր,
Արա՛ այն առողջ, ինչպէս էր առաջ,
Երբ դրախտի փափկութեան մէջ կենաց պտուղն էի քաղում ես:
Ախտաւոր կնոջ նման կաշկանդուած, գոսացած ձեռքով,
Գլխիկոր, շուար եւ անուղղելի մեղքերով կքած թշուառ իմ հոգին
Սատանայական ամուր կապանքով ակնկոր, ահա,
Չի նայում վերեւ, որ քո երկնայնոց ողջոյնը չառնէ:
Խոնարհուիր վրաս, միայն ողորմած, եւ բարձրացրու ինձ`
Գետնահար ընկած ծառս բանաւոր.
Բարեվայելուչ կեանքով վերստին ծաղկեցրո՛ւ չորացեալիս,
Ըստ աստուածաբանութեան սուրբ մարգարէի:
 

Դ

 
Ինչպէս ի ծնէ լուսազուրկ մի կոյր` չունեմ տեսողութիւն,
Որ կարողանամ տեսնել արարչիդ դէմքն ու պաղատեմ,
Հզօ՛ր բարեգութ, դու միա՜յն պաշտպան,
Քո անճառ սիրոյ հոգածու, ակնարկն ինձ դարձընելով`
Շնչաւոր, խօսուն քո անօթի մէջ անէութիւնից լո՜յս գոյացրու դու:
Տասներկու տարուայ ախտով տառապած, տանջահար, տխուր
Կնոջ նման ես մեղքի արեան մէջ ողողւում եմ, տե՛ս.
Անմատոյց լոյսով քո պարածածկուած` նայիր բարձունքից,
Ուր չկայ քղանցք ձեռագործ վերարկուի, որին ես դիպչեմ,
Բայց ամէնուրեք տարածուած են քո հրաշքներն հզօր:
 

Ե

 
Մեղսոտ կնոջ պէս պատժապարտս ես
Օծման իւղով չէ, որ մօտենում եմ կենսաձիր ոտքիդ,
Կաթիլներն աչքիս գլխիս վարսերով բերելով ընծա, -
Այլ հաւատս անբիծ` իմ բազուկների վերամբարձումով, ստոյգ դաւանմամբ,
Հոգու ողջոյնով եւ փակ շուրթերով երկրպագելով:
Եւ աղբերահոս արցունքներիս հետ խառնելով նաեւ հեծեծանք, ահա,
Բժշկութիւն եմ աղերսում հոգուս:
 

Զ

 
Գոյութիւնն հոգուս` մեղկութեամբ լուծուած եւ քայքայուած է մեղքերով համակ,
Եւ մարմնիս շինուածքը իրենց վրայ վերցնող ոտքերս,
Որոնք քայլում են կաղալով տխեղծ ու խիստ անհաստատ,
Եւ որոնց չարը արգելք է լինում մտնելու ուղիղ -
Դէպի կենսաթիռ պտղաբեր ծառը տանող ճամփի մէջ, -
Զօրացրո՛ւ դարձեալ, ո՜վ ամենազօր, քանզի դո՛ւ միայն կարող ես փրկել:
Քո ստեղծած լեզուս, որով քեզ էի փառաբանում միշտ,
Ամրափակ խցմամբ կապեց, համրացրեց հողմը բանսարկուի:
Զգայուն հոգուդ մեծ ողորմութեամբ,
Ինչպէս բուժեցիր Աւետարանում յիշատակուածին,
Հրաշափառօրէն շնորհիր եւ ի՛նձ Բանդ կենդանի,
Որպէսզի ես էլ խօսեմ անսայթաք:
 

Է

 
Ախտով վարակուած` մեղքի մահիճն եմ ընկել ես, ինչպէս կենդանի մեռեալ.
Ի լուր ողբագին հեծեծանքներիս եւ թշուառութեանն իմ կարեկցելով,
Ո՜վ դու բարերար Որդի Աստծոյ,
Քո օրհնաբանուած աչքերի ցողով ինձ ոտքի՛ հանիր կրկին կենդանի,
Ինչպէս սիրելուդ` անշարժ ու անշունչ մեռելութիւնից:
Ստոյգ անօրէն եմ տարակուսեալ` մեղքի գուբն ընկած.
Ձեռքըդ ինձ տալով, արե՜ւ անստուեր,
Որդիդ բարձրեալի,
Քո ճաճանչափայլ լոյսի՛ն հանիր ինձ:
 

Ը

 
Ինչպէս աղեխարշ թշուառ ճիչերով, մատների տխուր տատանումներով
Կուրծքը ծեծելով, արցունք թափելով, տխրամած դէմքի տուայտանքներով
Իր միամօրիկ որդուն ողբացող Նայինի այրին, -
Ես էլ սրտագին, սաստիկ հեծութեամբ պաղատում եմ քեզ,
Տո՛ւր յուսահատիս քաջալերութիւն քո մխիթարիչ եւ գթոտ խօսքով,
Ասելով եւ ինձ, ո՜վ բարեբանեալ ստեղծիչ աշխարհի,
Թէ` "Մի՛ լար այդպէս սաստիկ ողբալի".
Որպէսզի կրկին կենդանացած այն պատանու հետ,
Որ սփոփեց վիշտն իրեն ծնող մօր,
Ես էլ քեզանով իմ ամենապարտ հոգին ընդունեմ վերանորոգուած:
 

Թ

 
Այսահարութեամբ անզգայացած, դիւալլուկ ու քարակոշկոճ,
Հեղձամղձուկ ու եղկելի, քստմնելի, գիսախռիւ մազերով,
Վայրենադէմ ու ցնորամիտ մարդկանց հետ, որոնց դու ողորմեցիր,
Ես էլ նրանց պէս քեզ պիտի դիմեմ, ամենափրկի՛չ:
Հեռու վանիր դու ապականարար գնդերը չարի մարմնիս խորանից,
Որպէսզի հասնի հոգին քո բարի եւ հանգստանայ այնտեղ վերստին,
Եւ մաքուր շնչով լցնելով մարմինս ու անդամներս`
Զգաստացնես ինձ` խելագարուածիս ամենաթշուառ:
 

Ժ

 
Դժոխաբնակ եւ վտարանդի հոգիների հետ գերուած` նաեւ ես
Արգելափակուած տառապում եմ խիստ:
Փառայեղ ճառագայթը քո ողորմութեան, լոյսդ իմ անձկալի,
Ծագելով վրաս` ինձ պառակտիչի կապերից փրկիր:
Վհատ կերպարանք է առել հոգիս,
Որ գաղտնորոգայթ եւ աներեւոյթ արահետներում մոլորաթափառ`
Գարշ իմ մեղքերով է հիւանդացած:
Իմ` չարագործի թոյնից գոյացած այտուցքներն անտես,
Որդի՛ Աստծոյ,
Քեզ միայն յատուկ քո կարողութեամբ առողջացրու դու գթասիրաբար:
Զանազանակերպ եւ բազմատեսակ ախտերն մահացու,
Որոնցից ամէն մէկն իր առանձին արդիւնքն ունի,
Եւ որ ժանտամատ շառաւիղներով հաստատուած են մեր անօրէն մարմնի մեղկ անդաստանում,
Ամենակալի քո ձեռքով թող որ կորզե՜ս արմատից,
Դու, որ արորով` մեր հոգիների դաշտերն անոպայ մշակում ես միշտ,
Որպէսզի կենաց քո խօսքը յաւէտ արդիւնաւորուի:
 

ԺԱ

 
Եւ քանզի ճարակող քաղցկեղի նման
Յանցանքներիս վէրքն այս իմ բերած օրինակները գերազանցեց,
Եւ ախտն ամբողջովին անդամներիս մէջ տարածուեց, -
Չիք սպեղանի, ինչպէս Իսրայէլին, որ դրուի անչափ իմ խարանների վրայ,
Ազդրերիս խարսխից մինչեւ ծայրն իմ անդամների կառուցուածքի`
Չի մնացել մի տեղ լիովին առողջ եւ բժշկելի:
Իսկ դու, ողորմա՜ծ, բարերար, օրհնեալ եւ երկայնամիտ թագաւոր անմահ,
Լսիր վշտահար սրտիս խղճալի պաղատանքներն այս,
Որ դառնահառաչ քեզ եմ ուղերձում իմ նեղութեան մէջ,
Տէ՛ր ամենակալ:
 

ԲԱՆ ԺԹ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Ով դու, բարի կեանքի յուսատու ամենահայեաց տեսողութիւն,
Ուշք դիր ցաւագնած հոգուս հեծեծանքների բարձրաձայն աղաղակին,
Անհա՜ս մեծութիւն, անուն ահաւոր, բարբառ կենդանի,
Լուր ցանկալի, ճաշակ ախորժելի, կոչումն պաշտելի,
Բարութիւն խոստովանելի, ազդումն խնկելի,
Դաւանելի իսկութիւն, էութիւն փառատրելի, գոյութիւն օրհնաբանելի,
Ո՜վ դու Տէր Յիսուս, Հօրդ հետ գովուած ու երկրպագուած
Եւ սուրբ հոգուդ հետ բարձրացած ու հռչակուած,
Որ մարմնացար մեզ պէս ու մեզ համար,
Որպէսզի մեզ էլ անես քեզ համար ու քեզ նման,
Լոյս ամենայնի, համակ ողորմած, հզօր երկնային:
Եւ այժմ քայքայուած ու խորտակուած անօթն իմ հողեղէն
Աստուածօրէն հրաշակերտելով, աղաչում եմ, գթա՛ծ, նորոգիր նորէն:
Մեղքերով հնացած պատկերն իմ` քո ինձ տուած,
Հալելով կրկին քուրաների մէջ խօսքիդ կայծակով`
Պաղատում եմ քեզ, ձուլի՛ր վերստին:
Հոգիս պահպանող մարմնիս խորանի շինուածքը խախտուած` հանգստարանը քո,
Աղաչում եմ, ո՜վ բարերար, մաքրագործիր քեզ ի բնակութիւն:
Իմ չար գործերի փոխարէն մի՛ հատուցիր նոյնը դու ինձ:
Արբած եմ ես, բայց ոչ թէ գինով, ինչպէս մարգարէն է ասում.
Թափիր հրամանով քո ազատարար, ամենակեցո՛յց,
Մահուան բաժակիս թմրեցնող մրուրն անօրէնութեան,
Որ բաժակդ ես չքամեմ վերջին օրը հատուցման:
 

Բ

 
Արդար ես դու իրաւունքիդ մէջ եւ յաղթող` քո դատաստանում.
Թէ մատնես մահուան` ճշմարիտն արած կլինես.
Թէ դատապարտես, այստեղից սկսելով կշտամբութիւնդ տանջողական` հատուցում է ճիշտ
Թէ անդունդների խորքերը սուզես,
Թէ կենդանութեան շարժումները դադարեցնես,
Թէ զօրութիւնն իմ խօսքի ունայնացնես,
Թէ պատուհաններն աչքերիս ստուերացնես,
Թէ կեանքի ճաշակն ինձնից հետ առնես,
Թէ ընդհանրական կերակրից ինձ զրկես,
Թէ օրերիս երկարութիւնը կարճացնես,
Թէ իջնող քաղցր ցողի հետ մէկտեղ վերից հուր թափես,
Թէ խօսքդ լսելուց ինձ քաղցած թողնես,
Թէ ականջներիս դռները խցես,
Թէ շնորհիդ պատկերն ինձանից կտրես,
Թէ ոտքիս տակի հողը սարսես,
Թէ ինձ անձկալի քո լոյսից հանես,
Թէ այս աշխարհից ինձ բոլորովին դու դուրս վտարես,
Թէ հրաբորբոք փայլատակումով ինձ ահաբեկես,
Թէ անբուժելի ցաւերով պատժես,
Թէ ինձ չարչարող դեւերին մատնես,
Թէ ցասման հողմով ինձ հեռու քշես,
Եւ թէ ուրիշ նոր չարչարանքների գործիքներ կազմես -
Տարտարոսից վատ եւ գեհենից էլ աւելի սաստիկ,
Աւելի թունոտ, քան թէ որդերը, եւ քան խաւարը տարակուսելի
Եւ երկիւղալի` խորխորատից էլ, եւ ողորմելի` մերկութիւնը քան, -
Ես ինքս անձամբ վկայում եմ, թէ արժանի եմ խիստ այդ բոլորին:
 

Գ

 
Եւ քանզի մեղքերս նման են իրար,
Ուրեմն եւ նրանց հատուցումներն էլ պէտք է որ նման լինեն իրարու,
Իբրեւ միմեանց պատկերակից, միատեսակ եւ զուգակշիռ,
Այս հասկացողութեան կրողներն են,
Ուստի կարեւոր է խոստովանել եւ քողը վերցնել նրանց երեսի,
Որպէսզի տեսնի փնտրողը նրան եւ ծանօթանայ,
Քանի որ ջերմ սիրով չմօտեցայ ես ընկերոջս կարիքներին,
Իրաւացի է, որ առաջին իսկ վտանգի պահին սառեմ տագնապած:
Եւ որովհետեւ ես չսանձեցի ցանկութիւններս ապերասան,
Ուստի եղկելուս արժանի է, որ կրում եմ կիզումն անզովանալի:
Եւ քանի որ ես չսիրեցի աւետիսը լոյսիդ`
Արդար է, որ ես կորստեան մէգի թանձր խաւարում խարխափեմ մոլորագնաց:
Եւ քանզի խտրութիւն չդրի մանր ու մունր յանցանքների միջեւ, համարելով նրանք անվնասակար,
Զազիր զեռունների խայթումներից խոցոտւում եմ արդ արժանապէս:
Եւ քանի որ ես ձեռք չերկարեցի վտանգի մէջ վշտակրին օգնելու,
Տեղին է, որ գարշ ապականութեան գուբին մատնուեմ:
 

Դ

 
Եւ արդ, ո՛չ աստուածային քո գանձերից` չարիք,
Ո՛չ քո լոյսի շողերից` խաւար,
Եւ ոչ էլ քեզ ապաւինելուց սայթաքումներ առաջ կգան,
Այլ ես ինքս` կորստեան որդիս գտայ այս բոլորը:
Բազում անօրէն մեղքերս են, որոնք նիւթեցին այսքան բարկութիւն:
Մոլորեցուցիչ իշխանի կամքին հնազանդելով` նրան թողի ես քո տեղն իսկական,
Ըստ Գրքի յանդիմանութեան:
 

Ե

 
Եւ քանզի յայտնի դարձաւ մարմնիս անդամների գաղտնիքն ու խայտառակութիւնը,
Եւ երեսիս ընկաւ անվայելուչ ստուերն ամօթանքիս, ըստ մարգարէի առակի,
Ինձ բոլորովին տգեղացնելով` մերկ, խայտառակուած պոռնիկի նման, -
Ծագիր իմ մէջ լոյսը քաւութեան, երկնաւո՛ր արքա,
Որպէսզի թոթափելով մեղքերիս փոշին,
Աւետեաց ձայնը լսած,
Բաբելոնից ետ դարձողների պէս,
Հողից վեր կենալով` վերստին նստեմ,
Եւ անսասան` յոյսիդ ամրութեանը հիմնուելով, ինչպէս Եսային է ասել,
Նախնի մաքրութեամբ հագնեմքո բազկի զօրութիւնը կարող,
Քո քաղցր փառքի մեծութեան համար եւ աստուածութեանդ ամենապարգեւ,
Օրհնեա՜լ յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ Ի ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Տէ՜ր անոխակալ եւ երկայնամիտ, ներող, բարեգութ, հզօր, ողորմած,
Ահա՛ ճշմարիտ են քո գործերը եւ դատաստաններդ խոստովանուած,
Եւ որոշումներդ վկայուած են, ո՜վ ծածկութիւնների տեսանո՛ղ:
Երեք երջանկայիշատակ երիտասարդների հետ,
Որոնք կիզանուտ բոցով փորձուեցին ու չվնասուեցին Բաբելոնի մէջ,
Նրանց թախծալից ե՜րգն եմ հառաչում. -
"Ես մեղանչեցի եւ անօրէն դարձա,
Ապստամբուեցի եւ պատուերներին քո չանսացի":
Մաքուր լինելով հանդերձ` այսպէս գոչեցին նրանք խոստովանաբար,
Իսկ ես, որ իսպառ մահապարտ եմ մի,
Ձայնակցելով նրանց այդ ողբերին,
Այս ողբերգութեանս դեռ ուրիշնե՜ր էլ պիտի աւելացնեմ ես` ամէն բանով մահապարտս,
Դանիելի հետ` երանելի եւ սուրբ մարգարէի,
Որը հարազատ ազգական էր քեզ եւ Հուդայի տան ընտիր շառաւիղ,
Նրա հաճելի եւ նուիրական պաղատանքների խօսքերն առնելով`
Իմ պատժապարտի հեծեծանքներով դեռ ուրիշնե՜ր էլ պիտի կրկնեմ ես:
 

Բ

 
Գիտակցելով մէկտեղ` անպատշաճ ընթացք ունեցայ,
Զարտուղելով շարունակ եւ դժնդակօրէն սխալուելով.
Եւ այսպէս` մեղանչեցի ես ամէն բանի մէջ, ամէն եղանակով:
Կամքիդ որոշակի սահմանից ես ի դուրս սլացայ,
Որ եւ իսկական օրինակ է մի անմաքուր անօրէնութեան:
Անչափելի չարիքներն յաճախակի կրկնելով` իրենց լրումին հասցրի,
Ինչ որ ճշգրիտ մի պատկեր է յանցաւորութեան:
Սպառնացիր` չզարհուրեցի, խրատեցիր ինձ, եւ չանսացի,
Որ յայտնի նշան է ըմբոստութեան:
 

Գ

 
Արդարութիւն յարդարեցիր քեզ, ո՜վ բարերար,
Եւ ինձ` պատրաստեցիր ամօթ ու պատկառանք:
Քեզ` փառք վայելչական եւ ինձ` նախատինք յարմարաւոր.
Քեզ` քաղցր յիշատակ եւ ինձ` մաղձ քացախեալ վերջում.
Քեզ` անլռելի բարեբանութիւն եւ ինձ` ողբ ու կոծ.
Քեզ` օրհներգութիւն խնկելի եւ ինձ` մերժումն ի բաց.
Քեզ` իրաւունք բազմարժան եւ ինձ` ամենավարան պատասխանատւութիւն.
Քեզ` փառք անճառ գովեստներով եւ ինձ` մոխիր լիզելու անարգական պատիժ:
 

Դ

 
Արդ, ընդունեցիր դու, ո՜վ անկշիռ սահման ընտիր բարութեանց,
Քոյիններից վեր առար կնդրուկներ ախորժանուշ` քեզ համապատասխան,
Իսկ ես ստացայ այստեղ բազում պարսաւանքներ սրանց դիմաց` կրկնակի բարդութեամբ:
Եթէ անբիծներն յանձն էին առնում այսպէս աղօթել,
Իսկ ես պարսաւի ի՜նչպիսի տողեր հիւսեմ ինձ համար,
Երբ քան բոլոր դժնաբարոներն առաւել վրիպեցի:
Անառակ ընթացքովն իմ ես մոլորուեցի որպէս վայրենամիտ,
Եւ հանդգնեցի իմ շրթունքներով երկրաւոր խօսքեր բարբառել:
Մոլի դարձայ անկասելի կերպով ամօթալի գործերի մէջ,
Փքուեցի եւ վերացայ ես, որ փոքր-ինչ ժամանակից յետոյ մահուան հողն եմ իջնելու.
Գոռոզացայ եւ բարձրամտեցի ես, որ տէրն իսկ չեմ հոգուս գրաւական եղող շնչառութեանը:
 

Ե

 
Ամբարտաւանացայ՜ փոշիս շնչաւոր,
Ամբարհաւաճեցի կաւս ձայնաւոր,
Հպարտացայ հողս անգոսնելի,
Դէպի վեր ելայ մոխիրս մերժելի,
Բազուկ բարձրացրի` բաժակս փշրելի:
Տարածուեցի առաւել, քան իբր վեհ,
Եւ իբրեւ հետ մղուած` դարձեալ ինքս իմ մէջ ամփոփուեցի:
Բարկութեան բոցով ցոլացա` տիղմս բանաւոր:
Իբրեւ անմեռ մի` մեծամտեցի, ես, որ չորքոտանիների հետ մահից եմ կառչած:
Այս կեանքի սիրոյն բացի գիրկս ես եւ դէմքիս փոխարէն քեզ թիկունք դարձրի.
Մտքիս թեւերով մութ խորհուրդների միջից սլացայ.
Անարատ հոգիս մարմնիս փափկութեամբ յաւէտ հիւծեցի.
Զօրութիւնն իմ աջ կողմի տկարացրի,
Իսկ ձախակողմիս ուժգնութիւն տալով` յաղթեցի նրան:
Հոգածութիւնդ իսկ տեսայ ինձ համար, – որն այստեղ գրել անկարող եմ ես, ու չպատկառեցի.
 

Զ

 
Վայրի հաւքի պէս սլացայ դէպի սովորութիւնն իմ վաղեմի,
Ինչպէս Ովսէէն Եփրեմի վերաբերեալ է ասել:
Աղօթավայրում ես այս կենցաղի զբաղումներով շրջանակուեցի.
Մտքիս երիվարը բանականութեան երասանակով ոտքի չհանեցի:
Հին չարութիւնների վրայ ես ինքս նորերն ստեղծեցի,
Եւ, ինչպէս Յոբն է ասում, անտանելի ծանր անուրներն ինձ վրայ ես ինքս ծանրացրի:
Ինքս ինձ սփածանելի արի անկարկատելի, ըստ Երեմիայի.
Եւ առակողի խօսքի համաձայն,
Անունն անգրելի մի վիժուածի պէս` մարդահամարից ջնջուեցի,
Եւ ըստ Եսայու` դաշտանաւորի զգեստի նման զազրելի դարձա:
Որպէս թրծուած խեցեղէն աման` աննորոգելի կերպով փշրուեցի:
Եդովմին ուղղած մարգարէական մեղադրանքների համաձայն, ե՛ս էլ
Անօրէնութեան սատակիչ չորրորդ չափն իմ ինձ պատրաստեցի:
Եւ սո՞ւտ կլինի, որ աւելացնեմ ես այդ բոլորին,
Թէ Մողոքի դիւանուէր վրանն անգամ առայ ես` դժոխքը ժառանգելու համար:
Երկնայինը լքած` ես ինքս էլ ձեւակերպեցի խայտառակ պատկերն Ռեփանի աստղի,
Որն Իսրայէլից պաշտուեց Սինայում:
 

Է

 
Եւ արդ, քանզի զրկուեցի ես նախկին շնորհի համարձակութիւնից,
Ելայ նրանից, հեռացայ դարձեալ եւ բաժանուեցի,
Եւ անպատուաստելի կերպով կտրուեցի, -
Ընդունի՛ր ինձ, Տէր, հոգուդ պատկերով կերպարանելով ինձ կրկին անգամ,
Ինձ, որ անարժան եմ ապրելու իբրեւ մահապարտ եւ չարագործ,
Իբրեւ ամօթահար ու ոտքի կոխան եղած բանսարկուի կողմից,
Որպէս անբժշկելի մանրուած,
Որպէս մահուան յատակը հասած,
Որպէս գարշելի դարձած,
Որպէս կոչումիդ խոտան համարուած,
Որպէս միանգամայն կորստեան մատնուած,
Որպէս դեգերեալ, որպէս վտարուած,
Որպէս տարակուսեալ, որպէս թշուառացած,
Որպէս վհատեալ, որպէս կործանուած,
Որպէս խորտակուած, որպէս կոտրուած,
Որպէս թախծոտուած, որպէս խիստ տրտմած,
Որպէս թշնամանուած:
 

Ը

 
Իսկ նայելով վրաս, գթա՜ծ, մարդասէր, հզօր,
Ինչպէս նաեւ աղերսական այս խօսքերիս`
Ընդունիր ինձ դարձեալ որպէս զղջացած, որպէս խոստովանուած,
Որպէս ոտքիդ դիմած, որպէս ապաշխարած:
Դու, որ կշռում ես, չափում ու համարում մեծ`
Հառաչանքն հոգու, ձայնն հեծող շնչի,
Կսկիծը շուրթերի, ցամաքելը լեզուի, տխրութիւնը դէմքի,
Կամքը խորհուրդների եւ յօժարութիւնը սրտի խորքերից.
Դու, որ փրկութիւնն ես հոգիների
Եւ տեսնում ես չգործուածները,
Ստեղծիչն ես բոլորի եւ աներեւոյթ վէրքերի բժիշկ,
Պաշտպանն ես քեզ յուսացողների
Եւ բարեխնամ տէր ամենեցուն`
Ամէն բանի մէջ քեզ փա՜ռք յաւիտեան. ամէն:
 

ԲԱՆ ԻԱ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ քանի որ ես ինքս ինձ անձամբ մատնեցի մահուան իմ ինքնագրութեամբ,
Ու չկանգնեցի երբէք ինչպէս մարդ` ոտքի,
Ոչ էլ ստացայ սիրտ բանականի,
Գրքի համաձայն,
Չթողի նախկին մեղանչումներն իմ ու չփոխուեցի,
Չընթացայ ուղիղ ճանապարհով ես, -
Ինչո՞ւ խաւարի հետքերը խոտոր ցոյց չտամ ես այս խօսքիս սկզբում:
Ուստի նախընթաց խօսքերի իմաստն ու ձեւն անփոփոխ պահելով, այստեղ,
Ըստ այդմ պիտի ես խոստովանեմ
Մնացած բոլոր չարութիւններս` յաջորդ տողերով:
 

Բ

 
Արժանապատիժ ժանտագործս օտար`
Գունդը Բելիարի աճեցրի անսաստ իմ ընթացքով:
Ճարպիկ, խաբեբայ եւ գարշօրէն պարող դեւերի համար
Կաքաւումներ, կայթեր, ցոյցեր ու վազքեր պատրաստեցի ես իմ ծուլութեամբ,
Եւ ընդունեցի դահիճներից այդ կործանուած`
Հարուածներ գաղտնի եւ խոցեր անյայտ:
Քրիստոսի խաչով չհալածեցի ես այդ վտարուածներին,
Այլ առաւել եւս զօրացրի նրանց:
Հեգ ողորմելուս անօրէնութեան հետեւանքով
Հայհոյւում է Յիսուսիդ անունն այսականների մէջ,
Ինչպէս մի ժամանակ հեթանոսների մէջ`
Իսրայէլի պատճառով:
Ես ինքս իմ ձեռքով տնկեցի իմ մէջ
Ապականարար եւ վնասակար բազում պատուհասներ`
Հոգուս ծաղիկն ուտող եւ սպառող ժանգն ու թրթուրը եւ այլ ուտիչներ,
Որոնց սուրբ Հովելն է նկարագրում իսրայելացոց երկրի համար
Իբրեւ օրինակ աւազակների եւ չար ոգիների` իր հրաշակերտ ողբերգութեան մէջ:
Սատակեցնելու փոխարէն` իմ մէջ ինքս ստեղծեցի, աճեցրի նրանց,
Եւ իմ անձի դէմ հաւաքեցի բիւր մահազէն մարտիկներ.
Շուրջս անպատկառ եւ անիրաւ կշտամբիչներ գոյացրի.
Զինեցի իմ դէմ անզգամ եւ անպարտելի հակառակորդներ.
Քաղցրի փոխարէն դառնութիւնն առա ինձ իբրեւ բաժին`
Ես` արարչի դէմ նենգաւորս միշտ եւ բանսարկուի հանդէպ` հաւատարիմ:
 

Գ

 
Աւա՜ղ աղէտիս, վիշտ ու վտանգիս, մթին ամօթիս եւ անարգանքիս.
Ես ինչպէ՞ս հիմայ պիտի հանդգնեմ խօսքերս յայտնապէս հրապարակել:
Մեծ է գուժկան ձայնս ու բարձրաղաղակ բողոքն իմ ահա յոյժ անտանելի:
Քանզի եթէ հնար լիներ հոգիս տեսնել,
Պիտի երեւար, թէ ո՜րքան տգեղ է նա, տկար եւ ազազուն,
Հեծեծագին ցաւերով մատնուած ծայրաստիճան վարանումի,
Եւ մրոտուած, աղտոտ գոյնով զազրելի, ինչպէս մեհեանի պաշտօնատար,
Զի միեւնոյնն է, թէ`սպասարկել կուռքին ձուլածոյ եւ կամ ծառայել մեղքերի ախտին:
 

Դ

 
Արդ, ես քայլեցի կորստեան այս խաւարահետ ճանապարհով
Եւ ցանկալի բաժինը դարձրի անկոխ անապատ,
Ինչպէս մեղադրում է մարգարէն
Իսրայէլի քահանաներին:
Եւ ես, որ տմարդների կարգն եմ դասուած` ինչպէ՞ս համարեմ ինձ մարդ.
Ինչպէ՞ս անուանուեմ բանական, երբ կցորդուել եմ յիմար անբաններին,
Ինչպէ՞ս կարող եմ կոչուել տեսանող, երբ խաւարել եմ ներքին լոյսս ես,
Ինչպէ՞ս համբաւուեմ ես իմացական, երբ իմացութեանս դռներն են փակուել,
Կամ ինչո՞վ ցոյց տամ ինքս ինձ որպէս պատկեր Աստծոյ անեղծ եւ անմահ, երբ անձնասպան եմ եղել հոգեպէս.
Եւ ոչ իսկ շարժուն եւ կամ շնչաւոր կարող եմ կոչուել, թո՛ղ թէ հոգեւոր եւ իմացական:
 

Ե

 
Անօթների մէջ անպիտան եմ ես եւ անարգագոյնը` որմնաքարերի մէջ,
Արհամարհուած եմ կանչուածների մէջ եւ վատթարը` հրաւիրուածների խմբում,
Ահաբեկուած մահուան արհաւիրքով եւ բոլորից լքուած անխրախոյս:
Երուսաղէմի ցաւերով ու տանջանքներով եմ ես պատժուած, ըստ Երեմիայի խօսքի.
Պակասել են օրերս հեծութեամբ եւ տարիներիս ընթացքը` հառաչանքներով,
Ըստ սաղմոսողի նուագերգութեան:
Ինչպէս ասուին ցեցից եւ փայտը որդից`
Այդպէս նաեւ ես սրտիս խիթերից հալուեցի իսպառ ըստ իմաստունի:
Ու սաղմոսողի խօսքի համաձայն սարդոստայնի պէս մաշուեցի ահա եւ դարձայ անպէտ.
Առաւօտեան ամպի եւ վաղորդեան ցողի պէս ցնդեցի ես, մարգարէութեան խօսքի համաձայն:
 

Զ

 
Բայց ես իմ յոյսը մարդու վրայ չեմ դրել,
Որ տեսանողի ակնարկած անէծքն վրաս առնելով վհատուեմ անյուսօրէն,
Այլ քեզ վրայ, Տէ՜ր իմ ոգեսէր,
Որ լցուած անբաւ բարեգթութեամբ
Նոյնիսկ խաչի վրայ բեւեռուած պահին`
Մեծ ողորմութեամբ աղօթեցիր դու առ հայրդ բարձրեալ` քեզ չարչարողների համար:
Արդ, շնորհի՛ր ինձ դու քաւութեան յոյս, կեա՜նք եւ ապաւէն,
Որպէսզի թշուառ շունչս երբ փչեմ` ստանամ հոգին քո բարի:
Եւ քեզ քո Հօր հետ ու քո սուրբ Հոգուն`
Զօրութիւն, յաղթութիւն, մեծութիւն եւ փառք, յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԻԲ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Նախատուած անձիս կշտամբանքների շարքը նոյն ձեւով ու պատկերներով
Պիտի կրկնեմ ես այստեղ վերստին նոր-նոր բարդութեամբ.
Կսկծեցուցիչ դառն այս խօսքերիս դատակնիքը յանդիմանական
Ամենագէտը թերեւս համարի ճիշտ խոստովանանք
Իմ բոլոր գաղտնի եւ չար գործերի:
 

Բ

 
Խօսուն մի ձի եմ ես, կարծրերախ, սանձակոտոր եւ ապերասան,
Հովանակ անհամբոյր, վայրենի եւ անկրթական,
Երինջ խրտչող, անուղղայ եւ անվարժական,
Մարդ մոլեգին, տարագրուած եւ կորստական,
Մանուկ մեղաւոր, անխրատ եւ թափառական,
Տնտես մահապարտ, տարտամ եւ անգործնական,
Բանական անասնաբարո, գազանացեալ եւ անմաքրական,
Ձիթենի լքուած, անպտուղ եւ կործանական,
Մարմին` հոգիս տրտմեցնող, դատող ու տանջողական,
Խոցուած եմ անբուժելի, անխնամ եւ անկանգնական,
Վատնուած եւ անգտնելի ոսկի շարոց եմ կայսերական,
Ծառայ եմ սխալական, փախստական եւ թշուառական:
 

Գ

 
Եւ այսպէս, ահա, ես ինքս իմ դէմ եղա կամովին անձնամատ սաստիկ եւ մարմնակործան,
Հոգեկորոյս եւ միշտ մտախաբ,
Կամակոր իսկական եւ սրտաբեկ,
Ուշագնաց եւ խելակորոյս,
Զգայազուրկ եւ իմաստասպառ,
Հայրատատես եւ եղեռնալուր:
Ես ամէն կողմից բռնուած ամբողջովին մահաբեր երկունքի բորբոքումներով`
Մի լաւ բանի մէջ, Տէր իմ, ոչ մի կերպ քեզ պիտանի չեմ:
Ողբում եմ ես այն որովայնը, որ ինձ երկնել է,
Ողբում ստինքներն այն, որ սնել են ինձ:
Ինչո՞ւ կաթի հետ մակարդուած ես մաղձ չծծեցի,
Եւ ինչո՞ւ քաղցրութեան փոխարէն չտրուեց ինձ դառնութիւն:
 

Դ

 
Զի եթէ ես իմ խօսքերով այսքան ինքս իմ դէմ եղայ անձնադատ դատախազ դժնի,
Եւ իմ բարկութեան սուրն է տակաւին անխոնարհելի,
Ո՞ր երկրածինն ինձ կկարողանայ ողոքել այլեւս:
Ամէն ինչ պիտի հրապարակեմ,
Էութիւնս համակ ես պիտի դատեմ ու դատապարտեմ,
Ողջ վնասակար գնդերը պիտի ես գանակոծեմ,
Ես ինձ խոցոտող զինուորների դէմ պիտի բողոքեմ
Եւ իմ գլխաւոր զգայարանքներս պիտի կշտամբեմ:
Ամէն բանի մէջ եւ ամէն ձեւով ես մեղանչեցի, ողորմի՜ր, գթա՛ծ:
Նոր չէ, որ գտար յանցապարտութեան մառախուղն իմ մէջ,
Այլ նոյնն եմ յաւէտ, միշտ նոյն արատով յանցապարտութեան
Անկարկատելի ձորձով սխալուած անփոփոխելի քո առջեւն եմ ես,
Եւ ինքդ միայն իսկապէս գթած, օրհնեալ, մարդասէր,
Քո ներողութեամբ անայլայլելի փութա աջ կողմս ի փրկութիւն ինձ:
 

Ե

 
Արդ, ո՜վ երկնաւոր, հզօր ու բարի դու խնամակալ,
Ստեղծիչդ ամէն ինչի` ոչնչից,
Կայծն իմաստութեան զօրաւոր խօսքիդ մօտեցրու լեզուիս,
Որպէսզի դառնայ առիթ մաքրութեան`
Քո ձեռքով կերտուած մարմնիս մաս կազմող զգայարանքներիս:
Եւ ես նրանցով` քո կամքով կազմուած եւ քեզնով բուժուած`
Նոր պատրաստութեամբ, անպակաս ձայնով, անհատ բարբառով
Քեզ վերընծայեմ գոհաբանութիւն`
Ի փառս քո Հօր` մեծ Աստծոյ, յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԻԳ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Տէ՜ր, Աստուած ամենայնի եւ զօրաւոր ամէն բանում,
Տէ՜ր անպարագիր եւ անվայրափակ,
Բոլո՜ր իսկութեամբդ ամէնքին մօտիկ,
Ամէնուր ես դու, եւ չկայ ոչ մի սահման առանց քեզ:
Չես երեւում երբէք, բայց առանց լոյսիդ չի տեսնւում ոչինչ,
Ո՜վ ահաւոր փառք եւ անհաս անուն,
Մեծութեան կոչում, ձայն անբաւելի,
Իսկութիւն անքնին, անմատչելի հեռաւոր եւ անընդմիջելի մերձաւոր,
Տեսնող` հեծութեան եւ նկատիչ` թշուառութեան,
Տխրութեան այցելու եւ ամենաբոյժ հնար` անճարութեան,
Հայր գթութեան, ծագող ողորմութեան եւ Աստուա՜ծ մխիթարութեան:
 

Բ

 
Տէ՜ր, ողորմութեամբ նայիր բազմավտանգ ախտերի դառնավիշտ իմ պատկերին,
Որ քո հանդէպ եմ տածում ահա:
Կարեկից եղիր ինձ բժշկապէս եւ ոչ թէ որպէս քննիչ-դատաւոր:
Արդարեւ մեծ է տագնապն այս ցաւատանջ տարակուսանքի եւ վարանման,
Երբ մեղքով է տարուած մարմինն ամբողջովին,
Իսկ հոգին չի մեկուսացած չար գործերից,
Երբ զգայարանքները կապկապուած են մոլորութիւնների սովորութեամբ,
Եւ զանգուածը շաղախուած է մահացու կրքերով.
Երբ սրտի զգայութիւնը խայթերո՜վ է խոցոտուած,
Եւ բարիքների ակնկալութիւնն իսպառ վերացած.
Երբ բանականութեամբ հանդերձ` անասունների շարքն է դասուած,
Եւ գոյութեան հետ զազրելի գարշութիւններ են շարամանուած.
Երբ արտաքնապէս թէեւ առողջ, սակայն ներքնապէս է վիրաւորուած
Եւ յիշելով իր մեղքերը սաստիկ` յուսահատութեան է միշտ մատնուած.
Երբ որ նախապէս գործած մեղքերի տագնապումներով է տարակուսուած,
Եւ աղօթքի յստակութիւնն իսպառ պղտորուած.
Երբ խղճմտանքը խռովանքներով է յոյժ տոչորուած
Եւ ձեռքը մաճին` հետեւի գործերն հետազօտելով է միտքն զբաղուած.
Երբ դէմքով դէպի առաջ է դիմում, ոտքերով` դէպի հետեւ ընկրկած
Եւ գիտենալով հանդերձ ճշմարիտ գոյութիւնները, անգոներից է շարունակ խաբուած
Եւ մտքի մղած մարտերի մէջ միշտ փոքրութիւններից է յաղթահարուած,
Եւ սրտի սաստիկ հառաչանքներից հագագի դուռն է համակ հրդեհուած.
Երբ ամէնուրեք` խոնաւութիւնն է քիմքի տոչորուած
Եւ ամէն կողմից անարեւ մէգով է շրջապատուած.
Երբ ակնկալութեան ընդարձակութիւնն է իսպառ ամփոփուած,
Եւ անտանելի տառապանքներն են զգայարանների վրայ դրոշմուած.
Երբ որ կորստեան եղկելիութիւնն է մտաբերուած,
Եւ հատուցումի դատավճիռն է մտքի դիւանում արձանագրուած.
Երբ բարերարի աչքն է զայրալից երեւոյթ առած,
Եւ լոյսը խնդութեամբ հողազանգուածիս դէմ է զայրագնած.
Երբ որ Աստծոյ ահաւորութիւնն փոքրիկ էութեանս հետ է ընդհարուած
Եւ իր խօսքերի որոտումով միշտ` բանաւոր մոխրիս դէմ է բարկացած,
Երբ արդարութեան իր քարերով նա մահուան արժանուս է միշտ քարկոծած,
Երբ որ ինձ տրուած տաղանդը այստեղ անառակութեան մէջ եմ կորցրած,
Եւ իմ պատուական ասացուածքն իբրեւ անարգ անարժէք` հողի տակ է թաղուած.
Երբ ողջ արգասիքն իմ աշխատանքի` ծուլութեան մութով է ծածկուած
Եւ չի երեւում ճրագի լոյսի պէս հեռու տարուած,
Երբ իրաւազուրկ պատասխանարանն է լեզուիս կարկամած,
Եւ իմ անհամբոյր բարբառող շուրթերս իրօք արժանի կերպով պապանձուած.
Երբ հուզեալ միտքս ամէն ուղղութեամբ ցրիւ է եկած
Եւ օգտակարին հասու լինելու անկարող դարձած,
Եւ լաւն ու բարին ընտրելու կշռի մէջ յիմարացած.
Երբ ճանապարհը չարի արգելքով է խափանուած,
Եւ վառարանն է իւղի` հնոցի մոխիրով լցուած.
Երբ կենաց մատեանից իմ անուան գիրն է ջնջուած,
Եւ երանութեան փոխարէն այնտեղ կշտամբանք գրուած:
 

Գ

 
Թէ զինուոր եմ տեսնում` սպասում եմ մահուան.
Թէ պատգամաւոր` խստութեան.
Թէ գրագիր` կորստեան մուրհակի.
Թէ կրօնաւոր` անէծքի.
Թէ աւետարանիչ` ոտքի փոշին թոթափելու.
Թէ բարեկրօն` յանդիմանութեան.
Թէ անզգամ` կսկծանքի.
Եթէ փորձուեմ ջրով` կխորտակուեմ.
Եթէ մի դեղ քննութեան առնեմ` կսատակեմ.
Թէ բարիք տեսնեմ, կասկածելով չար գործերիցս` կփախչեմ.
Թէ բարձրացած մի ձեռք` կկորանամ.
Թէ խրտվիլակ փոքրիկ` կսարսեմ.
Թէ լսեմ թնդիւն մի թեթեւ` կընդոստնեմ.
Թէ կերուխումի հրաւեր ստանամ` կդողամ.
Թէ մեծիդ ներկայանամ` կսարսափեմ.
Թէ հարցաքննութեան կանչուեմ` կկարկամեմ.
Թէ իրաւամբ քննուեմ` կհամրանամ:
 

Դ

 
Արդ, իրար վրայ բարդուած իմ այսքան տարակոյսները ամենաթշուառ եւ ողորմագին,
Որոնք ի ներքուստ խոցում են սիրտս անբոյժ ցաւերով, նետերով անտես,
Եւ բեւեռուելով անարտաքսելի` նրանք հոգուս հետ հանապազամուխ ու յարամնաց,
Եւ շարաւներով լցնելով հոգիս, հարուածելով միշտ`
Սատակիչ մահուանս վտանգն են սաստիկ նախագուշակում:
Իր ներսը մխուած երկաթը պատող կոյտը թարախի,
Տագնապը ծածուկ ու մէջս պահուած վէրքերն անդարման
Իմ շնչառութեան միջոցին սաստիկ ցաւ են պատճառում:
Ուստի եւ նրանց նեղութիւններից չարաչար ճնշուած,
Թախծալից հոգուս ձայնով բարձրագոչ եւ աղերսախառն իմ արցունքներով
Ինձ համար նաեւ աղօթող բոլոր նահատակների հետ այն երկրաստեղծ,
Եւ հեծութեամբ ողբակից նրանց արտասուանուէր իմ այս ողբերով,
Ըղձակաթ աղերսն իմ` Բարեգործիդ ամենահնար`
Երկրիցս դէպի երկինքը, ահա, առաքում եմ քեզ:
Շնորհիր, ո՜վ Տէր, հանգիստ ու խաղաղ կեանք ողորմելի վաստակեալիս,
Ինձ, որ ընդունա՜յն երկրագործեցի.
Ո՜վ համայնդ դու ամէն ինչի մէջ, քեզ փա՜ռք յաւիտեան:
 

ԲԱՆ ԻԴ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ արդ, ի՞նչ բաների արժանի համարելով ինքս ինձ, մօտենամ ես քեզ աղերսելու,
Արքայությա՞ն, որից վրիպեցի,
Թէ՞ վայելուչ փառքիդ, որից զրկուեցի,
Թէ՞ անմահ կեանքիդ, որից վտարուեցի,
Թէ՞ պարակցութեանը հրեշտակների, որից տրոհուեցի,
Թէ՞ արդարների մասնակցութեանը, որից ջոկուեցի,
Թէ՞ ուռն լինելու կենդանի որթի, որից պոկուեցի,
Թէ՞ ոստը բերկրութեան ծառի, որից գօսացայ,
Թէ՞ ծաղիկը փառքի շնորհի, որից թափուեցի,
Թէ՞ ժառանգաւորն պանծանաց, որից կորացայ,
Թէ՞ հայրական հարազատ գրկին, որից դուրս ընկայ:
 

Բ

 
Լուսեղէն զգեստո՞վ պարծենամ, որից մերկացայ,
Թէ՞ ստացողի դարձին յուսամ ես, որից խորթացայ,
Ըղձալի լոյսի՞ն դիմեմ ես արդեօք, որից մեկնեցի,
Թէ՞ ոսկորներին յօդուեմ Յիսուսի, որից մերժուեցի,
Նրա թեւերի՞ն մօտենամ, որից օտարացայ,
Թէ՞ ապաւէնին ապաստանեմ ես, որից զատուեցի,
Նորոգությա՞նը յուսամ փրկարար, որից մահացայ,
Թէ՞ զուարթարար զգաստութեանը, որից լքուեցի,
Կամ ուխտադրական կենաց կանոնին, որից փոխուեցի,
Թէ՞ հաստատական օրինադրութեան, որից սահեցի,
Անշարժ, անսասան Վէմի՞ն կառչեմ ես, որից սասանեցի,
Թէ՞ սրբոց գնդին լինեմ դասակից, որոնցից ինքս ինձ ի դուրս մղեցի,
Անդրանիկների քաղաքո՞ւմ շինուեմ, որից ես գերի քշուեցի,
Թէ՞ ամէնօրեայ հացին աղօթեմ, որ չվաստակեցի,
Թէ՞ տաժանքների վերացումն խնդրեմ, որոնց համար չքրտնեցի,
Թէ՞ պարգեւներով պսակուեմ ես այն, որոնց արժանի չհանդիսացա
Կամ կենաց գրքո՞ւմ արձանագրուեմ, որից ջնջուեցի,
Թէ՞ երախտիքներդ յիշեմ ես արդեօք, որոնք մոռացայ:
 

Գ

 
Եւ ահաւասիկ, ապրելու յոյսի լարը կտրուեց,
Ու վարակուեցի՜ ես բոլորովին գարշ բորոտութեամբ.
Տգեղ, սպիտակ ու փոքր-ինչ փայլող պալարի պէս այն,
Որը կրկնակի մեր անմաքրութեան իբրեւ նշանակ`
Նախնական ախտի սպին է պահում երկդիմի կերպով,
Ապականութիւնն ինձ պաշարելով` սպառեց մարմինն իմ բոլորովին
Պարծանքի նշոյլը բոլորովին շիջաւ ինձ համար,
Փրկութիւնը վտանգուեց, բարին ստուերացաւ,
Կեանքի դուռն ընդմիշտ փակուեց,
Մխիթարութիւնը վերացաւ,
Դատաստանի ատեանը մօտեցաւ,
Մահուան թոյնն արծարծուեց իմ մէջ,
Սպանուածն իմ մէջ կրկին կենդանացաւ,
Նաւահանգիստը քարերով խցուեց,
Յոյսի շաւիղը կուրացաւ,
Շնորհի ծածկոյթն ինձանից հանուեց,
Փառքի վայելչութիւնն աղօտացաւ,
Առաջնորդող հանճարը խափանուեց,
Կշտամբանքների փուշը շատացաւ,
Անօրէնութեան ուղեշը ծաղկեց,
Գեհենի բոցը բորբոքուեց իմ դէմ,
Ծառայութեան լուծը սաստկացաւ,
Ստրկութեան կապը զօրացաւ,
Կառոյցը պահող սիւնն ահա ընկաւ,
Բարձրութեան վստահարանը կործանուեց,
Ընտանի միաբանութիւնն անջրպետուեց,
Եւ տխրեց սաստիկ սրբութիւն սիրող
Աստծոյ հոգին:
 

Դ

 
Եւ քանզի ես դառնութիւնների մրուրը ճաշակեցի, -
Տանջանքներ, խայթեր ու տխրութիւններ, վշտեր հոգեկան,
Ցաւեր անդարմանելի եւ տարակոյսներ անյուսադրելի,
Ամօթանքներ անպարտակելի, խայտառակութիւններ անծածկելի,
Պատկառութիւններ անհամարձակ, փախուստներ անդառնալի
Եւ հալածանքներ անմարդասիրելի,
Երկար ու ձեռնունայն, անպաշար ուղեւորութիւն, -
Ուստի եւ դու, ո՜վ փրկութիւն, զօրութիւն եւ օգնութիւն,
Ողորմութիւն, լուսաւորութիւն, քաւութիւն եւ անմահութիւն,
Տէր Յիսուս Քրիստոս, Որդի կենդանի Աստծոյ, արարիչ երկնի եւ երկրի,
Որ ջուր ես տալիս ծարաւներին անջուր անապատում,
Օրհնեալ, բարեգութ, հզօր, մարդասէր,
Երկայնամիտ, խնամակալ, հնարաւոր, այցելու,
Պաշտպան աննախանձ, պահապան յաղթող եւ կեանք անկորուստ,
Միջնորդ երկնային, լիութիւն աննուազ, երանութիւն տօնելի,
Քո ողորմութեան աջ ձեռքը սիրով երկարելով ինձ`
Ընդունի՛ր եւ ներկայացրու քաւուած եւ սրբուած ամենապարտիս`
Քեզ հաւասարապատիւ Հոգուն, ո՜վ կենդանի Բան,
Որպէսզի քեզնով հաշտուած վերստին` իմ մէջ դառնայ նա:
Եւ քո միջոցով Նա, որ զօրեղ է ինքնութեամբ
Իր մաքուր կամքով ինձ սրբագործած`
Հօրդ ընծայելով`
Միաժամանակ ամբողջ իմ շնչով անբաժանօրէն
Կապի, միացնի բարեշնորհիդ հետ:
Որի համար` քեզ, Հօրդ ու սուրբ Հոգուդ`
Երրեակ անձնաւորութեանդ` մի բնութեամբ եւ մի աստուածութեամբ -
Փա՜ռք եւ բովանդակ արարածներից գոհաբանութիւն
Յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ԻԵ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ քանզի նախորդ իմ ողբերի մէջ ես մասամբ միայն նկարագրեցի
Մէկը միւսից ծանր ու գերազանց մեղքերն իմ այնքա՜ն,
Որոնց գերին է դարձել վշտակիր եւ թշուառ հոգիս, -
Ուստի ես պիտի փոխեմ իմ խօսքի եղանակն հիմա,
Բայց ո՛չ աւաղանքն իմ աղէտների:
 

Բ

 
Կեանքըս ինձ համար նման է սաստիկ ծփացող ծովի,
Ուր հոգիս, մարմնիս շինուածքով` իբրեւ նաւակում,
Իրար վրայ խուժող անթիւ, անհամար ալիքներից
Տարուբերւում է միշտ այս աշխարհում:
Եսային եւս այս օրինակով պատկերացրեց
Երուսաղէմի հախուռն ու հանկարծադէպ քանդումը պարսիկ հրոսակներից,
Որ եւ սխալ չի լինի համեմատել իմ հոգեւոր խորտակման հետ:
Մինչ ես չւում էի անհոգ անտարակոյս վստահութեամբ,
Հազիւ թէ մտքիցն իմ անցկացնելով դոյզն-ինչ կասկածանք ինչ-որ արկածի
Փոքր այն միջոցին հանգստի միջեւ եւ աշխատութեան,
Իբրեւ թէ արդէն նաւահանգիստը հասած լինէի, -
Եւ ահա, ամառուան մէջ ձմեռն յանկարծահաս` հողմով իր բքաբեր
Երեքալեան ուժգին բախումով խաղաղութիւնը խռովեց հանկարծ:
Խորտակուեց նաւը` վայրագ ալիքների բախումից.
Թիակների կազմուածքը քայքայուեց.
Պոկուեց իր տեղից կայմը վերամբարձ,
Թռչարանն առագաստի պատռուեց ծուեններով անկարկատելի.
Շինուածքի շքեղութիւնն անշքացաւ,
Ու խզուեցին բոլոր առասանները ձիգ.
Գլխակողմի բարձրադիր դիտարանը խոնարհուեց,
Կտրուեց պարանն ապավանդակի,
Խարսխի յենարանը քայքայուեց,
Ու բաժանուեցին իրար կցորդուած գերաններն երկու.
Ուղղիչների սամիները գալարուեցին,
Ընկղմուեց լաստի յատակը իսկոյն, հիմքն ու հաստարանն ամբողջ շինուածքի.
Ղեկի սարքն ամբողջ սուզուեց տեղնուտեղ,
Չուելու յարմարանքները պակասեցին,
Կոտրուեց իսկոյն ողնափայտն ամուր.
Կապարանները զիստի ջարդուփշուր եղան,
Նաւագոգն անպէտքացաւ,
Հետնակողմը նաւի, եզերող շրթներով, խախտուեց ու դուրս թռաւ.
Բազմոցներն ընկնելով` անհետացան.
Վայելչագեղ վանդակապատն իջաւ յատակ.
Շուռ եկաւ գահաւորակն հանգստաւետ.
Իրար կպած տախտակաշարքերն անջատուեցին իրարից,
Եւ նրանց ամրապնդող բեւեռները ելան:
 

Գ

 
Ողբերի յիշատակարան դարձած արդիւնքն ինձ նմանուեց:
Նաւապետը դէմ-յանդիման նաւի` դեգերում է, ողբում,
Ձեռքը ծնոտին դրած` արցունքի գե՜տ է հոսեցնում:
Նաւից մնացած սակաւաթիւ բեկորները ալեկոծ ծովի ծփանքի վրայ
Բանականների նման խողխողուած` հեծում են թախծոտ ու ողորմագին:
Եւ այսպէս, ահա, սխալուած չենք լինի, եթէ ասենք,
Որ նաւապետը բարի իր երկնաւոր զօրքով` այս աշխարհի ծովում
Իմանալի իմ գոյութեան խորտակուած տապանն է աշխարում.
Քանզի արդարեւ բարեգութ Տէրը լացեց
Իր թաղուած ազգակցի վրայ, որպէս օրինակ` համայն մարդկութեան,
Լացեց նա նոյնպէս մոլորեալ Երուսաղէմի, ինչպէս եւ մոլեգնած Հուդայի վրայ,
Որոնցից երկուսը մնացին անյոյս` նման քայքայուած նաւի.
Իսկ մէկը նրանցից արդէն անդունդի յատակը հասած`
Յոյսի առասանն իր ձեռքն ունենալով`
Դէպի ապահով խաղաղութիւնը դուրս եկաւ նորէն:
 

Դ

 
Կտեսնե՞մ արդեօք ես երբեւիցէ մարմնի տապանակն իմ բազմախորտակ` կրկին նորոգուած.
Կտեսնե՞մ արդեօք ողբալի հոգուս նաւը փշրուած` կրկին ողջ-առողջ.
Մեծ տարածութեամբ բաժանուածս ես կլինե՞մ արդեօք դարձեալ միացած.
Կտեսնե՞մ արդեօք հոգնաթախիծ վշտացեալիս սիրտը դարձեալ ուրախ.
Կարո՞ղ եմ յուսալ` յաւէտ խաթարուած պատկերն իմ բնութեան յարդարուած նորից.
Կտեսնե՞մ արդեօք թշուառացեալիս քանդուած տաղաւարը կրկին կանգուն.
Յուսա՞մ, թէ պիտի տեսնեմ տարամերժ հոգիս ազատուած,
Եւ լոյսիդ շնորհից զրկուածիս կրկին վերակազդուրուած.
Պիտի ցոյց տա՞ս արդեօք ողորմաբար վայելքն ընտանի քո պայծառութեան.
Կտեսնե՞մ արդեօք երբեւիցէ ամենատխուր դէմքը հոգուս` ժպտուն.
Արդեօք կլսե՞մ գուժկան ձայնի տեղ աւետեաց համբաւն ինձ առաքուած.
Կտեսնե՞մ արդեօք իմ բիւրակործան փշրուած անօթն վերանորոգուած.
Պատուհաններն իմ մտքի աչքերի կտեսնե՞ն արդեօք պարտամուրհակն իմ մի օր պատռուած.
Օրն իմ անձկութեան քաւութեանդ շնորհիւ` կծագի՞ արդեօք քո լոյսը վրաս,
Արդեօք կմտնե՞մ լուսախորանի խնջոյքը մի օր քո առաջնորդութեամբ.
Անկեանք, ցամաքած ոսկորներս կրկին կկենդանանա՞ն,
Ըստ Եզեկիէլի` ներգործուն շնչիս ետ գալով դարձեալ զօրութիւն առած.
Կլինի՞ արդեօք, որ կրկին նայեմ քո սուրբ տաճարին, -
Ինչպէս մարգարէն, որ աղաղակեց կետ ձկան պորտից. -
Ես, որ կանգնել եմ դէմդ ամօթահար` լոյսիցդ մերժուած.
Մթնածիս վրայ խաւարասնունդ կծագի՞ արդեօք պայծառ առաւօտ.
Եւ մշտասառոյց տագնապեալս ես կհասցնե՞մ արդեօք գարուն տեսնելու.
Կտեսնե՞մ արդեօք ճարակ ինձ համար հոգիները դալարեցնող ցողն անձրեւային.
Կլինի՞, որ տեսնեմ գազանաբեկ մերժելի ոչխարս կրկին քո ամենագութ կամքի հօ՜տը դարձած:
 

Ե

 
Եւ, սակայն, ինչպէս որ Յոբն է ասում,
Չարի թակարդներն անելանելի պաշարել են ինձ,
Իսկ եթէ քո բարերար կամքի ողորմութեան լոյսն ինձ ցոյց տրուի,
Քո գթութեան դուռը բացուի,
Փառքիդ ճառագայթը ծաւալուի,
Ձեռքիդ խնամքը յայտնուի,
Կենացդ արեգակի օրը տարածուի,
Քո առաւօտեան ըղձալի դէմքը պարզուի,
Քաղցրութեանդ առատութիւնն աղբիւրի պէս բխի,
Արարչի կողի վտակը հոսի,
Անապակ սիրոյդ ծորումը թափուի,
Աւետեաց շնորհիդ ծագումն երեւա,
Պարգեւիդ ծառը ծաղկի,
Քո օրհնեալ մարմնի մասունքը բաշխուի,
Սակաւ ակնկալութիւնն իրագործուի,
Ընդհատուած ձայնը ողջոյնիդ լսուի,
Հեռացած խաղաղութիւնդ մօտենայ:
Այնժամ յաւիտեան այս պայմաններով երանելի,
Հաստատուն յոյսով եւ հաւատով զինուած,
Ապաւինելով սուրբ Հոգուդ, որ պաշտւում է
Հօրդ հետ եւ փառաբանւում քաղցրաձայն,
Քեզ հետ լոյսի մէջ անմատչելի, քաւութեամբ հանդերձ,
Ինձ` մեղապարտիս կընծայուի ե՛ւ կեանք, ե՛ւ երանութիւն:
Եւ սրանք որպէս անկորուստ աւանդ կպահուեն իմ մէջ,
Իբր առհաւատչեայ ճշմարիտ յիշատակի` ի ձիր անեղծութեան,
Երրեակ անձնաւորութեամբ հզօր, սուրբ ու միակ
Եւ անքննելի տէրութեանդ անճառելի, ահեղ անունով,
Դո՛ւ ես, որ իսկութեամբ քո եւ էութեամբ,
Եւ բարձրութեամբ քո յարակայ, քաղցրութեամբ, ողորմութեամբ
Եւ մարդասիրութեամբ պսակուած յաւէտ թագաւորում ես:
Այո՛, բոլորի համար եւ ըստ ամենայնի, ամենայն բանում կարող ես, գթա՜ծ:
Եւ քեզ վայել է փա՜ռք երկրիս վրայ,
Նաեւ հանդերձեալ մշտնջենական աշխարհում,
Մեծ օրն յայտնութեան, յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԻԶ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ արդ նրանց հետ, որոնք ողբագին եղանակների
Համաձայն խօսքեր են շարահարում, յօրինում յարմար,
Ամէն մի տողի վերջում միեւնոյն գիրը դնելով,
Որով արտասուք հոսեցնելու չափ մորմոքեցուցիչ
Առաւել սաստիկ ու սուր են ճմլում սրտի ցաւերը, -
Ուստի ես ինքս գլուխն անցած այժմ այդպիսիների,
Որոնք լալագին բանաստեղծութիւն են եղանակում,
Նրանց ողբաձայն հեծեծանքներով վշտակիր հոգիս եմ պարզում ահա,
Որը չի մեռել դեռ բոլորովին աշխարհի համար,
Ոչ էլ իսկապէս կենդանի է նա Աստծոյ համար.
Ոչ իսկապէս ջերմ, ոչ էլ ցուրտ իրօք, -
Ըստ աւետարանչի առակի` գրած իր յայտնութեան մէջ, -
Որը երիցս ատելի է երրեակ տէրութեանն ու ամենատես արարչութեանը:
Այս է եղանակն ամենայարմար` թախծութիւնը մեր նկարագրելու,
Հանգաւորելով իւրաքանչիւր տող,
Որով եւ հոգու յոյզերը տխուր ե՛ւս առաւել են հնչում սրտառուչ:
 

Բ

 
Դրամական պարտքն ուրանալով, ես վատս, յիրաւի,
Գործովս անարժան մատնուել եմ վաղ տոյժ ու տուգանքի.
Կրկնայանցագործ վատնիչս կորած` գանձին արքունի,
Որ մեծ Աստծոյ հաշիւ պէտք է տայ եւ պատասխանի.
Պէտք է բիւր քանքար, մինչդեռ ես չունեմ կշիռ մի ունկի:
Ես անբարեխօս դառն արգելքի տակ կապկապուած գերի,
Ճաշակում եմ խիստ ցաւ ու հեծութիւն խաւարում բանտի.
Տանջւում եմ անօգ հեգ ողորմելիս առանց պաշարի.
Ինձ համար ողբի մի այլ եղանակ այստեղ ընտրեցի,
Եւ այս խօսքերովս այն կսկծալի կոծի փոխեցի.
Նոյն չափով ու նոյն վերջաւորութեամբ ես շարադրեցի,
Թիւ անհատելի եւ խորհրդաւոր երկեակ տասնեակի:
Հնոցն աղքատութեան մրրկւում է ամէն կողմից ուժգնակի.
Անպաշտպան, թշուառ` դրուած է տխուր սիրտն իմ գրաւի.
Ապաշնորհ, տկար մարդ եմ ենթակա միշտ վրիպանքի,
Շուտով ինձանից անզիջում կերպով դատ կպահանջուի:
Զգայարանս մահուան ու մեղքի զէնքով կխոցուի,
Գերիս` անփախուստ կերպով մատնուած բռնի ախտերի,
Հոշոտում է ինձ սաստը սուր սրով իր սարսափելի:
Այժմուանից, նոյնիսկ, երբ բեմն եմ յիշում ես դատաստանի,
Անլոյս մռայլը չարատես աչքիս առջեւ կփռուի.
Անօգ, կապկապեալ եղկելիս մատնուել եմ տարակոյսի.
Երեւում է ինձ պատկերը երկիւղ ազդող վերնայնի:
Տարտարոսի մէջ անարեւ սաստիկ եւ անծածկելի,
Գեհենի հրում մորմոքւում է յոյժ անձն իմ եղկելի,
Անյայտ ու անհետ կորած-կործանուած անդնդում մեղքի:
Ահա ունեցածս արծաթն անպիտան, որ արժէք չունի,
Որ չի ընդունուի տէրունի գանձում եւ չի ամբարուի:
Յանցանքս է պղտոր, եւ ձեռքս անմաքուր, աննուիրելի.
Բայց ես սրտաբեկ, մատներս շարժելով, յուսալով դարձի,
Երեսս հողին` պաղատում եմ քեզ, դու մա՜յր Յիսուսի.
Բարեխօս եղիր ինձ մեղաւորիս, երկնի՛ց իսկուհի.
Մաղթիր քաւութիւն ինձ, ո՜վ զօրաւոր փրկանակ կեանքի,
Թող երկրի վրայ միշտ օրհնութիւններ, բուրումներ խունկի
Եւ անուշահոտ իւղեր մատուցուեն քեզ ախորժելի:
 

Գ

 
Իմ այս ողբերի հիւսուածքի վրայ ես մի ուրիշ մաս եւս աւելացրի,
Շնորհապարգեւ մեծ բարերարին առատ արցունքներ ընծայ բերեցի.
Չկարողացայ չափելով երբէք գտնել խորութիւնն ես իմ կորուստի,
Հազիւ թէ հակիրճ խօսքերով միայն ես նրան հանդէս բերել ջանացի,
Չհասայ նրան ես մինչեւ անգամ արագացնելով թեւերն իմ մտքի:
Խորունկ մեղքերից խելքըս պարտուած` բարկութեան բաժակն իմ ձեռքը առի,
Տարակուսանքի տարտամութիւնն իմ ես ինքս իբրեւ մահ ճաշակեցի:
Եւ այժմ էլ, ահա, յանցանքներս անթիւ երգեցի ձայնովն իմ ողորմելի:
Մի աներեւոյթ բարկ կրակարան բորբոքւում է մէջս անզովանալի,
Ասես թէ անտես հալոց-քուրաներ եռում են սաստիկ, անշիջանելի:
Թունաւոր նետի սլաքներ կան սուր` շտեմարանի խորքը իմ սրտի.
Ցաւառիթ խիթեր մահացու կերպով խոցում են բոլոր երակներս լյարդի:
Ճեպելու անճար` աղիքներիցս չեն կարող ելնել ցաւերն երկունքի.
Երիկամունքներն իմ երկու կողմից այրում է ջերմը անդարմանելի.
Անչափ կուտակուած դառն մաղձն ահա նախադուռն է իմ հասել կոկորդի:
Շնչափողիս մէջ հնչում են ուժգին վհատեցուցիչ ձայներ աւաղի,
Էութեանս բազում մասերը` ներհակ իրար դէմ ելել են պատերազմի.
Կասկածանքների վախով վարանած` մատնուել եմ ես անհուն տագնապի,
Թէեւ հարազատ` ջարդում են իրար դաւաճանաբար, ինչպէս թշնամի,
Թաղուած մեղքերի գարշելի տիղմում` ո՛չ մեռած եմ ես եւ ո՛չ կենդանի:
Հայեացքս քեզ եմ ուղղում, բարերա՛ր, կասկածը սրտումն իմ պատժապարտի,
Որպէսզի կեանքի անյոյս այս վիհից դուրս հանես դու ինձ լոյսին անձկալի:
 

Դ

 
Նա, որ մատեանը այս շարադրեց`
Երջանիկների շարքում պսակուի,
Ակնկալելով ողորմութիւնըդ`
Անարատներին թող հաղորդակցի,
Եւ յանուն Բան-Աստծուդ զենման`
Բարեգործութեամբըդ կենդանանա,
Գովեալ շուրթերիդ օրհնութիւնը թող
Գիրքս ընծայողի գլխին [միշտ] մնա,
Հաստուի ըղձական խօսքը առակի:
 

ԲԱՆ ԻԷ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Քանզի ողբաձայն բանաստեղծութեան հետ վերընծայեցի ե՛ւ չափական խօսք,
Հիւսեցի կական ու կողկողագին հառաչ-հեծութիւն,
Դառնաթախիծ լաց, արտասվագին երգ, -
Այժմ վերստին պիտի սկսեմ պաղատանքներն իմ
Խոստովանօրէն եւ զղջողաբար, բարբառելով բաց
Ու մերկանալով ծածուկն ու գաղտնին:
Որպէսզի սկիզբն ամէն մի տողի, ինչպէս եւ վերջը միեւնոյն բառի կրկնութեամբ,
Այս թախանձալից եւ նմանաձայն աղօթքը այստեղ ես պիտի դնեմ,
Որ խոնարհութիւն է հոգեկեցոյց:
 

Բ

 
Մեղա՜յ ես Մեծիդ բարերարութեանն, անարգս` մեղա՜յ.
Մեղա՜յ ծագումիդ ճառագայթների, խաւարս մեղա՜յ.
Մեղա՜յ շնորհիդ երախտիքներին, արդարեւ մեղա՜յ.
Մեղա՜յ երկնային գթառատ լոյսիդ, յայտնապէս մեղա՜յ.
Մեղա՜յ ոչնչից կեանք ստեղծողիդ, ստուգիւ մեղա՜յ.
Մեղա՜յ գերագոյն գոգիդ գրգրալիր, անսահման մեղա՜յ.
Մեղա՜յ աննուազ լոյսիդ վայելմանն, նենգողս մեղա՜յ.
Մեղա՜յ ճաշակմանն անճառ քո կենաց, բիւր անգամ մեղա՜յ.
Մեղա՜յ միշտ անհաս քո պարգեւներին, հանապազ մեղա՜յ.
Մեղա՜յ քո գովեալ մարմնին Աստծոյ, մահու չափ մեղա՜յ.
Մեղա՜յ արարչիդ պաշտելի արեանն, իսկապէս մեղա՜յ:
 

Գ

 
Ահա՛, արդարեւ, հատուածն այս խօսքի`
"Մեղան" օրհնեալ է եւ յուսադրական, սրտերի համար:
Աւանդ է նա պատուական, անմոռաց պատկեր, հայրենական տուրք,
Նախահարց օրէնք, պաշար ընդհանրական,
Անհերքելի խօսք, զօրաւոր պատասխան,
Կենդանութեան կամուրջ` ախորժելի` վերնայնին, սիրելի` սրբոց,
Անխզելի կապ, հրաշալի բարբառ, անժխտելի փաստ,
Բաղձալի աղերս, փափագելի սեղան, անճարներին ճար,
Կարծրութեան վանիչ, կարգ աստուածապաշտների,
Հեթանոսաց գիրք, վաղնջական օրէնք,
Քրիստոնեաներին հարազատ եւ յաղթող` արարչութեանն,
Անջրպետ հզօր, ահաւոր խտրոց,
Բարձրագոյն արուեստ, խորութիւն անչափ, հիահրաշ տեսիլ,
Կնքուած խորհուրդ, որին չի կարող թափանցել ոչ ոք,
Արագաթռիչ միտքը մինչեւ իսկ անընդունակ է ըմբռնելու այն:
Ձայն բարեպատեհ եւ հրաշալի, որը չլսուեց,
Երբ դասը մերժուած ընդունում էր իր վճիռը վերջին.
Գուցէ եւ այնժամ ետ առնուէր իսկոյն մահապարտութեան վճիռը արդար,
Որով դատաստանն այլեւս անելիք չունենալով`
Յաւիտենական սահմանը պիտի լուծուէր, վերանար:
Մեծագոյն փառքի զարդն է այն, որով նոյնիսկ աստուածութիւնն ինքը կպսակուի պայծառօրէն:
 

Դ

 
Քանզի ո՞վ էր, որ վազելով` բռնեց եղջիւրներից այս սուրբ սեղանի
Եւ ազատուելով իսկոյն պատժից` չմաքրուեց:
Իսկ եթէ Աքար Քարմեանն ու Սաւուղ Կիսեանը եւ Սիմոնեան Հուդան
"Մեղան" այս ասելով հանդերձ չարդարացան,
Վկայում եմ եւ ես իրաւամբ, խոստովանելով, թէ արդարացի էր ճշմարտապէս:
Զի նրանք, որ ակամայ եւ բռնադատեալ են այդ խօսքն արտասանում,
Չունեն կատարեալ սէր, հետեւապէս` եւ փրկութիւն:
 

Ե

 
Իսկ ես կամովին եմ համբուրում, կրկնելով դարձեալ խօսքն այդ երջանիկ, որ մկրտութիւնս է հարազատ:
Մեղա՜յ, որ մոռացայ երախտիքներդ, վերստին մեղա՜յ.
Մեղա՜յ, որ եղա ես յանձնապաստան, յիմարս մեղա՜յ.
Մեղա՜յ, որ կեանքիդ դրժողը եղա, իսկ եւ իսկ մեղա՜յ.
Մեղա՜յ, որ խօսքերդ արհամարհեցի, չարաչար մեղա՜յ:
Մեղա՜յ, սատակման օրուան վազելուս, վատթարս մեղա՜յ.
Մեղա՜յ պարտականս անկենդան մահուան, ծաղրելիս մեղա՜յ.
Մեղա՜յ անպատկառս` բարձրութեանդ հանդէպ, տաղտկալիս մեղա՜յ:
 

Զ

 
Դարձեալ ու վերջին անգամ աշխարանք իմ հոգու համար: -
Ես ինքս եղայ ինձ դէպի կորուստ-կործանում տանող,
Զի անդարձ կերպով հեռացայ եւ որդիս` թշնամի համարուեցի,
Ընկայ երկնքի բարձրութիւնից եւ վարքի փշեր դիզեցի:
Եւս առաւել է սաստկանում ողբերիս աղաղակն ահա, -
Զի ես ինքս անձամբ անարգեցի
Ու դարձըրի ինձ կորուսիչ բագին:
Ունեմ ես նաեւ մի այլ դժնդակ կսկիծ իմ սրտում. -
Ուրիշները ինձ համարում են այն, ինչ որ չեմ երբէք:
Արտաքնայարդար բաժակս անմաքուր,
Ծեփուած որմս գարշելի,
Սին պարծանքներով պաճուճեալս, լոյսս` մռայլի փոխուած,
Գերանակիր աչք թշուառ, փառքի շիջած ջահ.
Յանցապարտ իրօք եւ վնասակար ամէն ինչի մէջ ըստ ամենայնի,
Հանդէպ տէրունեան տնօրինութեանց եւ աստուածային յայտնութիւնների,
Եւ արարչագիր երեւումների եւ խոնարհութեանց հանդէպ սոսկալի,
Եւ նրա հանդէպ, որին ես իմ իսկ աչքերով տեսայ,
Եւ որի համար ես աւելի եմ պատասխանատու, քան թէ համօրէն Աւետարանի:
Եւ այդ է, որ ինձ պատճառում է զարմանք եւ հիացում,
Հոգսեր մաշողական եւ տարակոյսներ անկարելի,
Հաշիւներ` մտքում անզետեղելի,
Ելքեր անկատար, էջքեր անհաստատ, յուսալքումներ,
Հանդիմանութիւններ տեղին ու ծաղրուծանակ,
Նզովքներ իրաւացի եւ անէծքներ արժանահատոյց:
Սրանք են ահա կշտամբութիւնները մեղաւորիս
Եւ ինքնահարուած տանջանքները իմ:
 

Է

 
Միայն դո՛ւ կարող ես յանցանքներս ներել
Եւ բուժել մահացու խայթուածներն ամէն,
Տէ՜ր ողորմութեանց, Աստուա՛ծ բոլորի,
Քրիստոս թագաւոր բարձրեալ Հօր որդի,
Ստեղծիչ, գթած, բարերար, օրհնեալ առատաձեռն, հարուստ,
Ահաւոր, հզօր ողորմած տեսուչ, ձեռնկալ հաստիչ,
Ապրեցնող, դարմանող, փրկող,
Երկայնամիտ, անոխակալ, ապաւեն,
Բժիշկ գովեալ երկնաւոր, անճառ լոյս ու կեանք,
Հարութիւն, նորոգութիւն եւ քաջութիւն,
 

Ը

 
Եթէ համաձայն քո սովորութեան` մարդասիրութեամբ նայես ինձ վրայ,
Ես էլ նայելով քեզ` դառնապէս կողբամ.
Եթէ լսես ինձ` կհառաչեմ.
Եթէ ականջ դնես` կպաղատեմ.
Եթէ ներես ինձ` կաղաչեմ.
Եթէ դառնաս դէպի ինձ` կգոչեմ.
Իսկ եթէ անտես առնես` կկործանուեմ.
Եթէ ոտնահարես` կուլամ.
Եթէ հոգեպահիկ չընծայես` կմեռնեմ.
Ապայ եթէ ահարկու դէմք ցոյց տաս` կսատակեմ.
Իսկ եթէ սաստես` կդողամ.
Եթէ խեթ աչքով նայես` կսոսկամ.
Եթէ բարկանաս սաստիկ` կսարսափեմ.
Եթէ հալածես` կհեծեմ.
Իսկ եթէ ընդվայր զարկես ինձ` կոչնչանամ.
Եթէ վհատ ողբերս չդադարեցնես` կտագնապեմ.
Եթէ խստանաս` կփախչեմ.
Ապայ եթէ սպառնաս` կընկճուեմ.
Իսկ եթէ քննես` կքարկոծուեմ.
Եթէ ուժգնակի ակնարկես` կսուզուեմ.
Եթէ չխնայես` կմերժուեմ.
Եթէ կանչես` կկասկածեմ.
Իսկ եթէ աչքդ յառես վրաս` կամաչեմ.
Եթէ ձայն տաս` կերկնչեմ:
Զի անարգել եմ ես պարգեւները բարի,
Երանութիւնը թողել, շնորհը լքել եւ ուխտը դրժել,
Կենաց աւանդը մոռացել,
Համարձակութիւնն ու վստահութիւնը կորցրել,
Արարածների ստեղծողիդ բարկացրել,
Անճառելի շնորհն եմ ընդոտնել
Եւ պատուական պատկերն այլայլել:
 

Թ

 
Իսկ եթէ խեղդող հեծութեանս այս իմ ու ցաւերիս մէջ
Մարդասիրութիւն հասցնես դու ինձ,
Տէ՜ր Յիսուս Քրիստոս,
Վրաս ի կատար ածելով խօսքն այն,
Թէ` "Բժշկութիւնը դադարեցնում է մեծամեծ մեղքերն", -
Ապայ ես այնժամ քո առատագոյն մարդասիրութեամբ պատուաստուելով քո մէջ
Եւ նկարելով լուսեղէն պատկերդ խորքը իմ հոգու,
Նորից գտնուած` կգոտեպնդուեմ քաւուած լիովին
Ու փրկուելով` կրկին կստեղծուեմ յաւիտենական անարատ կեանքով.
Եւ քեզ Հօրդ հետ եւ սուրբ Հոգուդ փա՜ռք յաւիտեան. ամէն: …
… փա՜ռք յաւիտեան. ամէն:
 

ԲԱՆ ԻԸ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ արդ, ո՞ր մեղքերս յայտնեմ եւ կամ որո՞նք մատնացոյց անեմ,
Ո՞րպիսիների մասին ես խօսեմ.
Ո՞րքան ծածուկ յանցանքներ մերկացնեմ կամ որո՞նք խոստովանեմ, -
Ներկայիննե՞րը, որոնք արդէն ունեմ,
Թէ՞ անցեալինները, որոնք կուտակեցի.
Գալիքնե՞րը, որոնցից վախենում եմ,
Թէ՞ գայթումներս բազում, որոնք ինձ գլորեցին.
Փո՞քրն իմ կարծիքով, որը սակայն մեծ է համարում Աստուած,
Թէ՞ անմարմինը, որն յիշատակել մինչեւ իսկ չարժէ,
Քի՞չը, որ շատ է, թէ՞ թեթեւները, որոնք ծանր են ու խիստ.
Հոգեկան կրքե՞րը կորստաբեր, թէ՞ մարմնական ախտերն սպանիչ.
Հեշտառիթնե՞րն սկզբում, թէ՞ վերջում վնասողները,
Աներեւոյթնե՞րը, թէ՞ տեսանելիները.
Ձեռքով շոշափուողնե՞րը, թէ՞ հեռուից շնչողները.
Լայնակի դիւրին խածոտողնե՞րը, թէ՞ երկարօրէն արձակուած նետերը.
Խոր խոցողնե՞րը, թէ՞ յայտ¬յանդիման սպառողները.
Պոռնկությո՞ւնը բազմագլխեան, թէ՞ հիւանդութիւնն անբժշկելի.
Չարի պարարո՞ւմը մարմնովս, թէ՞ բարուն սովելը հոգովս.
Աստծոյ համար անախորժներին տածած խնամքնե՞րս,
Թէ՞ բռնադատման պարանով ձգուելս նոյն մոլեգնութեանը.
Դէպի մահ տանող մեղքե՞րը, թէ՞ խոհերն ունայն:
 

Բ

 
Արդարեւ որպէս կամաւ խելագար, ձորձերս հանելով,
Ամօթոյքս ցուցադրեցի ես, գործելով ընդդէմ իմաստունի.
Թէ` խոհեմները ամօթոյքն իրենց պէտք է որ ծածկեն:
Հեռացել եմ ես բարի կարգերից եւ օտարացել առաքինութեան,
Սրբութեան մէջ եղել եմ անսուրբ եւ կուսութեան մէջ` անմաքուր,
Արդարութեան մէջ` ամբարիշտ, բարեպաշտութեան մէջ` վնասապարտ.
Բերանովս մօտ եմ ստեղծողին եւ խորհուրդներով` հեռու.
Շրթունքներովս եմ ես պատուամատոյց, ըստ մարգարէի, եւ ո՛չ թէ սրտովս:
Եւ եթէ պէտք է քստմնելիներ ասել այստեղ, -
Մի հանդգնութիւն, որ տանջանքներից ծանր է աւելի, -
Որպէս Աստծոյ պաշտօնեայ անպէտ, անկայուն մտքով,
Դէպի մահ տանող զոյգ ճամփաների միջեւ վարանած`
Ջանում եմ ու չեմ շահում ոչինչ,
Հետապնդում եմ ու չեմ հասնում,
Շտապում եմ ու չեմ ժամանում,
Փափագում եմ ու չեմ հանդիպում,
Ունեմ ամենայն ինչ երկրաւոր,
Եւ պատգամաւոր եմ աղօթանուէր համայն աշխարհի:
 

Գ

 
Բայց դու, բարերա՛ր, ներիր այս բազում իմ յանցանքները եւ միտ մի՛ բերի.
Քանզի դիւրին է քեզ համար ջնջելը նրանք,
Քան թէ ինձ համար նկարագրելը հոգնատանջ ձեռքով:
Ուստի գրեցի առանց խնայելու,
Որպէսզի դու էլ առատապէս ջնջես, օրհնեա՜լ:
Չէ՞ որ մեղաւորներիս համար կոչուեցիր դու երկայնամիտ, -
Ինչպէս աղօթեց Եզրասն երջանիկ` սրտի հեծութեամբ,
Երբ յո՜յժ անձկութեամբ եւ վհատ հոգով յիշեց գործերն այն, որ պատմում է նա:
Ամէն տեսակի մահացու կրքերով տանջւում եմ ես,
Ընկած գարշելի վիհը` դժնդակ եւ ապականիչ մեղանչումների:
Եւ չեմ հաւատում, թէ մինչեւ անգամ կլսես դու ինձ, ինչպէս Յոբն է ասում:
Արդ, ահաւասի՛կ, ես ինքնապարսաւ, անձնադատ գերի`
Կամաւորապէս ինքս ինձ մատնելով,
Ապրելու բոլոր հնարներն իմ առջեւ փակեցի,
Խափանեցի ու կնքեցի ամուր ամէն կողմից,
Որ փրկելով ինձ` մեղքերով կապկապուածիս` կրկնակի անգամ մեծանաս, գովեա՜լ:
 

Դ

 
Եւ սակայն հետեւելով մարգարէի բարեխրատ խորհուրդներին,
Մենք էլ նրա հետ աղօթենք պիտի հոգովդ երգելով,
Հաստատուն յոյսով քեզ ապաւինած:
"Խօսքեր առէք ձեզ հետ, – ասում է Ովսէէն, – դարձէք ձեր տիրոջն ու ասացէք նրան.
"Կարող ես դու մեր մեղքերը ներել", որպէսզի բարիք ստանաք,
Եւ ունենաք վայելք բարօրութեան:
Աստուած ահա խօսեց եւ ո՛վ է, որ չկամենայ լսել.
Նոյն ինքը վկայեց, եւ ո՛վ է, որ չուզենայ հաւատալ:
 

Ե

 
Արդ, այս խօսքերն են` վճիռ պաշտելի,
Սրբազան պայման, օրէնք անփոփոխ,
Կենաց աւետիս, նշան տէրունի եւ բարութեան դուռ,
Սփոփիչ հրաւեր եւ ճշգրիտ պատկեր,
Անպակասելի գանձ, անմոռաց յիշատակ:
Առ այս, եւ ես հաւատալով` հաստատում եմ այդ` մարգարէի հետ,
Թէ կարող ես ներել բոլորովին մեղքերս բազմաբեղուն:
Եւ այդպիսով` աւելի պիտի մեծանաս դու ու բարձրանաս կրկին
Իմ կործանուած եւ ամենաթշուառ հոգու հանդէպ:
Ամէն ինչում կարող ես դու, բաւարարում ես բոլորին եւ հասնում ամէնուրեք,
Յաղթում ես բոլոր բռնութիւններին եւ փշրում կարծրութիւններն ամէն.
Վանում ես ամէն ընդդիմադիր ուժ եւ վատնում ամէն խստութիւն.
Ընդոտնում ես ամէն սրութիւն եւ բոլոր դառնութիւններն անուշացնում,
Քաղցրացնում ես բոլոր դժվարամոքելիները,
Բաշխում ես պարտքերը բոլոր եւ ներում յանցանքներն ամէն:
Կարող ես, զօրաւոր, հզօր, հնարաւոր ես դու եւ ամէնարուեստ`
Ընկղմել բոլորի մեղքերը, չքացնել ու բառնալ մէջտեղից.
Ինչպէս փայլն այն փոքրիկ կայծի, չնչին չափազանց եւ չքոտի,
Որ ընկնելով ծովը տիեզերատարած` կորչում է իսպառ:
 

Զ

 
Արդ, մատեանն այս վերծանողների աղօթքների խօսքով,
Ողորմի՛ր Որդուդ խաչի եւ մահուան չարչարանքների համար, Հա՜յր գթած,
Որ նախապատճառն եղաւ ողբաձայն եւ արտոսրածին իմ այս նուագի,
Եւ որ պատրաստեց կենաց փրկութեան դեղն այս մեզ համար,
Թող ի՛նքն էլ բուժուի քո անուամբ, հզօ՜ր:
Նա, որ մեզ այսպէս խոստովանութեան ճամփան ցոյց տուեց,
Թող իր պարտքերից լինի անարատ:
Նա, որ հպարտութեան թեւերը կտրել վարդապետեց մեզ կենաց կանոնի այս պատգամներով,
Թող որ ազատուի բոլոր մահառիթ պատահարների չար կապանքներից
Եւ Երրորդութեանդ բարեգործութեամբ նորոգուի դարձեալ եւ լուսաւորուի.
Ընդ որում եւ մե՛նք պիտի համարենք մեզ երջանկացած:
 

Է

 
Դո՛ւ, որ այսքան շատ հրաշքներ ես գործել,
Հայր ամենաստեղծ, անուն ահաւոր, ձայն սարսափելի,
Կոչումն ընտանի, խօսք համբուրելի, ազդումն սքանչելի,
Հրաման սոսկալի, էութիւն անքննելի, գոյութիւն անճառելի,
Իսկութիւն անբաւելի, զօրութիւն անզննելի, կամք ամենաբարի,
Տէրութիւն անսահմանելի, մեծութիւն անչափելի, բարձրութիւն անբովանդակելի,
Քանակութիւն անկշռելի, առաւելութիւն անհասանելի,
Պատճառ որդու` հայրութեամբ, այլ ո՛չ նախադաս լինելով.
Քո միջոցով եւ անպարագիր քո զօրութեան շնորհիւ
Սաստի՛ր տառապեցնող ու դիւական տենդիս ջերմութիւնը,
Որ սպրդելով` մեղքի հետ մտաւ ներս, որպէսզի փախչի մարդուց,
Զարհուրելով երկնաւոր գառիդ սխրալի եւ առատահոս արեան վտակից,
Որով սրսկուեցինք թէպէտ մի անգամ, բայց մաքրուեցինք մշտնջենապէս:
 

Ը

 
Եւ արդ, արարչակերտ այս խորհրդի պատկառելի խոնարհութիւնից
Թո՛ղ ամաչի սատանան իր հրեշտակների չար գործերի համար,
Տանջուի՛ թող եւ հալածուի, հեռանալով ու արտաքսուելով
Քո բնակարանն եղող մարմնի խորանից դէպի խաւարն արտաքին:
Եւ ջնջի՛ր, սրբիր, դու մեր դէմքերից արցունքն ողբագին
Եւ հեծեծագին հառաչանքները մեր սրտերից հա՛ն,
Յիշելով հարուածները քստմնափուշ, ժանտատեսիլ եւ մահառիթ այն բեւեռների,
Որոնցով գամուեց Միածինը քո` խաչի աշտարակի վրայ` թող չարը ցաւի գա
Եւ կողքը հերձող սայրասուր սլաքի ուժգին բախումից,
Որից խորապէս մեծ վէրք ընդունեց,
Նախապատճառը մահուան թող իսպառ սատակի՛, կորչի՜:
Եւ քանզի հոգին աւանդելիս իր գովեալ գլուխը խոնարհեց քո գիրկը, Բարձրեա՜լ,
Ուստի ապստամբութիւնն անբարի բարքի տեր Բելիարի
Թո՛ղ ի կոր կործանուի, ըստ ամենայնի կորուստի մատնուած:
Եւ դարձեալ, քանզի անմահ իսկութիւնն թաղուեց ու ծածկուեց երկրի արգանդում,
Ապա, ուրեմն դրանով թող որ գոռոզի հոխորտ հպարտութիւնը
Մահուան դժոխքի մթաստուեր ու խոր յատակը դիտի,
Եւ թող որ յիշի առաջին հարուածն անբժշկելի,
Որով մահացաւ դիմադրութիւնը թունոտ վիշապի`
Ամենազօրի կենարար չարչարանքների գնով:
 

Թ

 
Ի փառս քո եւ ի գովեստ Որդուդ ու սուրբ Հոգուդ է
Խոստովանութիւնն այս, Հա՜յր ողորմութեան,
Քանզի խորախորհուրդ ձեր միութեան մէջ
Մէկդ միւսի զօրութեանը կարօտութիւն չունի:
Ուստի եւ մենք փառաւորելով Բանդ անսկիզբ ու մարմնացած`
Փառաւորած կլինենք նոյնպէս
Հօրդ անժամանակ:
Եւ քեզ` միակ սուրբ Երրորդութեանդ,
Հաւասարապատիւ տէրութեանդ,
Համաբուն, անբաժան ինքնութեանդ`
Օրհնաբանութիւն, գոհութիւն, զօրեղութիւն
Եւ անճառ վայելչութիւն մեծութեան, բարեվիճակ հարթութեան,
Զուգակշիռ հաւասարութեան` յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԻԹ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Դո՛ւ ես բարիքի սկիզբը միայն,
Գթութիւն անճառ, որդիդ բարձրեալ միակ Աստծոյ,
Որ ամբողջ օրը արիր մեզ համար ներման փրկարան,
Եւ ո՛չ կորստեան դատապարտարան,
Օրուայ չարը փոխարկելով ինձ համար յոյսի աւետման:
Բժիշկ ախտաւորիս,
Հովիւ մոլորեալ ոչխարիս,
Տէր` քեզ ապաւինած ծառայիս,
Գինի անապակ` մեծապէս տրտմածիս,
Դեղ-սպեղանի` վիրաւորուածիս,
Ազատութիւն` մեղքով գրաւուածիս,
Բարի օրհնութիւն` մերժուածիս,
Շնորհաց կնիք` արհամարհուածիս,
Կոչումի օծումն` կողոպտուածիս,
Կանգնումն կրկին` կործանուածիս,
Պատսպարան հզօր` գլորուածիս,
Օժանդակդ վեհ` սայթաքածիս,
Դուռ բարձրադիր` տարակուսածիս,
Սանդուղ երանութեան` եղկելիիս,
Ճանապարհ ուղիղ` մոլորուածիս,
Թագաւոր ներող` պարտուածիս,
Քաղցր յուսադրութիւն` լքուածիս,
Կեանքի ձեռնտու` վտարուածիս,
 

Բ

 
Դո՛ւ միայն ես մեծ եւ ամէնառատ, որ քո լիուլի բարիքների մէջ`
Աւելի, քան մենք հասկանում ենք եւ խնդրում,
Սահմանում ես ու միշտ հեղում, ըստ Պօղոսի գոհաբանութեան:
Քանզի դո՛ւ պատուիրեցիր, որ վաղորդայնից մինչեւ արեւամուտ,
Միեւնոյն օրում` ինն անգամ յիսուն եւ չորս անգամ տասը հեղ բարիք գործենք`
Միշտ ակնկառոյց, սրտով անարգել ներելով միմեանց մեղքերը սիրով,
Մի բան, որ մարդիկ չեն յուսայ երբէք, թէ կարելի է այդքանը խնդրել:
Իսկ եթէ իմ թշուառութիւնն ու անարգութիւնը համեմատենք քո փառքի հետ,
Ամենակարող զօրութիւն ահեղ,
Աստուած բոլորի, օրհնեալ Տէր Քրիստոս,
Ի՞նչպիսի կշռով եւ կամ ի՞նչ չափով կհաւասարուի հողս` հաստողիդ,
Զի անհուն ես դու, անբաւ եւ անհետազօտելի,
Բացարձակ բարի եւ թէ բարկութեան խաւարին` անմասն:
Ուստի յոյժ նուազ են համեմատած քո մեծութեան հետ
Թիւն այն աստղերի, որոնք ոչնչից ստեղծեցիր դու ու հորջորջեցիր ուրոյն անուններով
Կամ մթնոլորտում հեղուած նիւթն երկրի, որոնք հաստելով անգոյութիւնից`
Կերտեցիր երկրի զանգուածն ահագին`
Շատ քիչ են, քան թէ վերեւում յիշուած այն թիւը, որով
Դու քեզ նմանուել վարդապետեցիր:
 

Գ

 
Ահա՛ ընկղմուեց, ծածկուեց անհետ քո երկայնամիտ կամքի լոյսի մէջ
Բոլորի չարիքն, իբրեւ դոյզն մէգ, որ փարատւում է արեւի տապից,
Ինչպէս որ այստեղ մեր իսկ բնական զգացումները
Նոյնը ցոյց կտան մեր հասարակաց բարքերի մասին:
Քանզի մարդկանցից այն ո՛վ մեղանչեց, եւ չզղջաց.
Ո՛վ ապականուեց` եւ չամաչեց.
Ո՛վ գարշելի դարձաւ` եւ չպատկառեց.
Ո՛վ սխալուեց` եւ չապաշաւեց.
Ո՛վ կործանուեց` եւ չհեծեծեց.
Ո՛վ գայթակղուեց` եւ չստրջացաւ.
Ո՛վ յաղթուեց` եւ իր բերանը չփակեց.
Ո՛վ խաբուեց` եւ հոգոց չհանեց.
Ո՛վ ճաշակեց լեղի` եւ չդառնացաւ.
Ո՛վ ընկաւ բարձրից` ու վեր չցատկեց.
Ո՛վ կորցրեց մեծութիւնը` եւ չաշխարեց,
Ո՛վ զրկուեց երանութիւնից` եւ չլացեց.
Ո՛վ կորոպտուեց փառքի շնորհներից` ու չողբաց.
Ո՛վ ինքն իր դէմ դարձաւ վնասակար` եւ իրեն չմեղադրեց.
Ո՛վ մերժուեց Աստծոյ երեսից` եւ չհառաչեց.
Ո՛վ լսեց Աստծոյ սպառնալիքներն` ու չսոսկաց.
Ո՛վ մի մեղքի դէմ հազար չաւաղեց.
Ո՛վ մերկացաւ ձմռանը` եւ չսարսռաց.
Ո՛վ գործեց անօրէնութիւն` եւ իր խիղճը չքարկոծեց.
Ո՛վ տեսաւ ստրուկին իր մեծութեան մէջ` եւ չցաւեց,
Ո՛վ չարիք գործեց` եւ ինքն իրեն չնզովեց.
Ո՛վ բռնուեց ախտով` եւ իր անձը չպարսաւեց.
Ո՛վ ամօթալի գործեր կատարեց` եւ իր մարմինը չձաղկեց.
Ո՛վ ձեռք զարկեց անպատկառ գործի`
եւ իր օրը չանիծեց.
Ո՛վ յիշեց գործածները` ու չտապացաւ.
Ո՛վ մտաբերեց գաղտնիները` եւ չխորովուեց.
Ո՛վ նկատեց ծածուկները` եւ կորստեան մահ չխնդրեց.
Ո՛վ աներեւոյթները պատկերացրեց` եւ գլուխը չկախեց.
Ո՛վ հեշտաւետ մեղանչումների հետ հնոցի անշէջ բոցը չխառնեց.
Ո՛վ պագշոտացաւ` ու չպապակեց.
Ո՛վ իր կամովին գործած չարիքներն յիշեց` եւ իր սատակման համար չաղօթեց.
Ո՛վ չպատմուելիքները` եւ չխռովուեց.
Ո՛վ մարդկային էութեան համար անտանելիները` եւ չթախծեց.
Ո՛վ մեծամեծներն` ու չմաշուեց.
Ո՛վ անբծութիւնն ապականողները` եւ չտոչորուեց.
Ո՛վ տարագրութեան պատճառ եղող յանցանքները` եւ չտագնապեց.
Ո՛վ իր երեսի աղտեղի տեսքը` եւ անձը վերնայնի բարկութեան արժանի չհամարեց.
Ո՛վ աչքի առջեւ բերեց գլխաւոր մեղքերից մէկը` եւ մահացու զէնքով չխոցուեց.
Ո՛վ խայտառակութիւններն յիշեց` եւ վհատութեան ողբաձայն վայեր չհիւսեց.
Ո՛վ արքայական իր գահից զրկուեց` եւ կարկամելով` վայր չգլորուեց.
Ո՛վ պսակի տեղ հող դրեց գլխին` եւ հոգով չարաչար չմահացաւ.
Ո՛վ պայծառ պատմուճանի տեղ քուրձ հագաւ` եւ չտխրեց.
Ո՛վ իր կորցրեց` եւ չերկնեց արիւն-արտասուք.
Ո՛վ լուսեղէն վերարկուի փոխարէն խաւար հագաւ` եւ չնուաղեց.
Ո՛վ իր սիրելու սուգի վրայ չթառամեց:
 

Դ

 
Սրանք են ահա ճշգրտագոյն կերպարանքը յանդիմանութեան արժանի մեղապարտիս`
Տխուր դէմք, շիջած ճառագայթ, ցամաքած խոնաւութիւն, նիհարած շրթունք,
Անշքացած տիպ, տխրամած հոգի, այլայլուած ձայն, ծռուած պարանոց:
Եթէ մէկը իսկական ճշմարտութիւնը ցոյց տա,
Չի ստի, ասելով`
Ամբարտաւան միտք եւ անհպարտ սիրտ,
Ու չլինի` պարգեւ խնդրելու անկարող թշուառ եւ աղերսելու ծարաւեալ,
Ինքնակշտամբ դեգերող, իրաւամերժ սովեալ,
Արդարալլուկ քաղցած, պատշաճադատ հարուածեալ,
Ինքնավկայ մահապարտ, արժանապէս արտաքսուած եւ անձնանեծ եղկելի:
Սրանց օրինակ են ծառայում արդարագործ փարիսեցին, որ կշտամբուեց,
Եւ մեղապարտ մաքսաւորը, որ հռչակուեց:
 

Ե

 
Եւ արդ, եթէ այն չարիքներն ամէն,
Որոնք հնարում ու սերմանում է մեր սրտերի մէջ մոլորեալներիս գտնող բանսարկուն,
Իրենց տեղն ունեն օրուայ հաշուի մէջ, -
Ինչո՞ւ չպիտի համրես դու նաեւ այն բարիքները,
Որոնք խնամակալ ապրեցնող քո կամքն է տնկել մեր մէջ,
Արիացնելու համար մեր հոգին, ո՜վ բարեգութ
Տէր, հզօր ու յաղթող,
Քաւիչ մեղաւորների, ամենակարող փրկիչ բոլորի,
Եթէ ուզենաս` անդունդները դու երկնքի կփոխես,
Եւ կամ խաւարը մթին` կփոխարկես լոյսի,
Դառնահամ լեղին` քաղցր մանանայի.
Եւ կամ սաստկավիշտ ողբ ու կոծերից հարսանեաց ուրախ պար ու նուագներ կարող ես կազմել:
Սրանք բոլորն էլ դիւրին են քեզ մօտ եւ հնարաւոր,
Եւ դեռ աւելի՛ն կարող ես անել,
Զի տիրում ես դու համայն բոլորին ահաւորապէս.
Փա՜ռք քեզ յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ Լ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ արդ, թող ճշմարտուի քո խօսքը, ողորմած Աստուած դու բոլորի,
Ներող եւ օրհնեալ` այն մեղաւորի մասին,
Որը մի օրում բազմաթիւ անգամ գայթելով` վերջապէս դարձի կգայ զղջացած,
Թեկուզ այդ լինի իր վերջին շնչում
Եւ կամ չարութիւն գործած միջոցին:
Մանաւանդ որ դժնեայ կցորդս այս անձնիշխանական`
Մի մարտիկ է միշտ, խաբող շողոքորթ, ստութեան յարած,
Ըստ առակողի` հողմեր արածող,
Դժվարբռնելի փախչող` հաստողից,
Որսողին գերի` մոլեկան մարմնիս,
Ներհակ տնկակից, որի պատճառած վարանումների
Որքանութիւնը դո՛ւ գիտես միայն:
Սակայն մեղքերին յաջորդում են խիստ յուսահատական եւ տաժանակոծ,
Բազմավաղելի յո՜յժ ողորմագին բարձրաձայն ողբեր,
Արցունքով գրուած եւ ի գութ շարժող թառանչներ թշուառ,
Որոնք մեղքերով տագնապողը, Տէ՜ր, տարածում է քո առջեւ ամօթահար:
 

Բ

 
Եւ որպէսզի կրկնաբանութիւնս շատախօսութեան չհասնի
Ու չդառնայ աւելի ողբալի, քան այս,
Ասեմ, թէ նա արքայութիւն չէ, որ համարձակւում է խնդրել քեզանից,
Այլ միայն թեթեւացում տանջանքների.
Ոչ թէ կյուսայ բնակուել լոյսի մէջ ապրողների հետ,
Այլ` խաւարի մէջ, գերեզմանականների հետ, զգայական շնչով.
Ոչ թէ բարձրերի, այլ խորտակուածների եւ բեկեալների հետ լինել.
Հոգնաբեկ է նա իր հանգստի մէջ եւ խրախճանքում` տրտում,
Դէմքով ժպտուն է եւ մտքով` խոցուած.
Երեսը ծիծղուն, եւ աչքն արտասուագին.
Առերեւոյթ սփոփուած է ձեւացնում իրեն,
Իսկ արտասուքը սրտի դառնութիւնն է վկայում:
 

Գ

 
Իր երկու ձեռքում երկու ըմպանակ, մէկն արեամբ լցուած եւ միւսը` կաթով.
Եւ վառուող երկու բուրվառ ունի նա, մէկը խունկով լի, միւսը` ճենճերով.
Անօթներ երկու, մէկը քաղցրութեամբ լեցուն եւ միւսը` դառնութեամբ.
Մի զոյգ բաժակներ երկու նիւթով լի, մէկը արտասուք եւ միւսը` ծծումբ.
Մատների ծայրով բռնած երկու տաշտ` գինի մէկի մէջ ու միւսում լեղի:
Տէսողութեան դռներ իրարու ներհակ` մէկը լաց լինելու եւ միւսը սխալուելու տրամադիր.
Իրար հակառակ երկու հալոցներ, մէկն արծարծում է եւ միւսը` մարում.
Երկդիմի նայուածքներ` մէկը ողոքիչ եւ միւսն անխնայ բարկութեամբ լեցուն.
Դէպի վեր պարզած երկու բազուկներ` մէկն հարուածելու, միւսը մերժելու.
Դէմք` երկու տարբեր արտայայտութեամբ – տխուր ու ցասկոտ.
Մէկի փոխարէն երկու կշտամբանք` ներկայի համար եւ ապագայի.
Ապաւինումներ կասկածելի` մէկը "գոնէ" եւ միւսը "թերեւս".
Մի բերանի մէջ երկակի բարբառ` մէկը եղկութիւն, միւսը խռովանք.
Միեւնոյն սրտում երկու զգացմունք` մէկը կասկածելի յոյսի եւ միւսը ճշգրիտ կորստեան.
Ամպ մի լրթագոյն, ահագնատեսիլ կրկնակ տեղումով` մէկը սուր նետեր եւ միւսը` քարեր.
Որոտում ահեղ երկու բերումով` կարկուտ ու կրակ.
Ցաւագին գիշեր երկու վշտով լի` լալու ու մահուան.
Սուգի առաւօտ երկու գոչիւնով` մէկը սաստի եւ միւսն սպառնալիքի.
Արեւներ երկու` երկու կողմերից – մէկը խաւարի եւ միւսը կիզման:
 

Դ

 
Եթէ մի բռունցք բարձրանայ հանկարծ, կարծում է` իրեն է հարուածելու.
Իսկ եթէ երկարի ձեռք պարգեւաձիր` նա ինքը իրեն համար յոյս չունի:
Երբ մէկը պարծենում է, կորանում է նա,
Եւ երբ գլուխը բարձր են պահում` ընկճւում է.
Երբ չար արարքներ են յիշւում` հեծում է.
Երբ սրբերի մասին է խօսւում` ամաչում է.
Հանդերձեալի մասին պատմուելիս` երերում է.
Երբ մէկից օրհնուի յայտնապէս` ծածուկ անիծում է իրեն.
Երբ գովեստ լսի մէկից` կշտամբում է իրեն պարսաւանքով.
Երբ նախատուի սաստկապէս` գտնում է նա այդ իրաւացի.
Եթէ ուժգին ծաղրուի` համարում է այդ սակաւ հատուցում նա իր բազմաթիւ մեղքերի համար.
Եթէ լսի նա` իր մահն են ուզում` ասում է
"այո" եւ կրկնում դարձեալ.
Եթէ երկնքից մահ ու շանթ ճայթի` իր դէմքն հազիւ է բարձրացնում վերեւ:
Իր իրաւունքների մատեանն է գոցուած,
Պատասխան տալու յոյսն է կտրուած,
Համարձակութեան ճամփան է փակուած:
Չէր դանդաղի նա լինել անձնասպան,
Եթէ չլիներ այդպիսի կորուստն անփրկելի քայլ:
Արդարեւ վա՜յ այն մեղաւորին,
Որ տարակուսեալ կկանգնի երկու ճամփաների վրայ, ըստ իմաստունի հոգելից խօսքի:
 

Ե

 
Եւ արդ, ինչպէ՞ս չես ողորմում, բարեգութ,
Այսքան ողբաձայն ու կողկողագին հեծեծանքներիս,
Դու այս խօսքով բարձրացար, ասելով, թէ`
"Ես ողորմած Տէ՜ր եմ":
Ահա՛ չարութեան դէմ գերուս` կայ քո բարութիւնը,
Մահապարտիս դառնութեան դէմ` քո քաղցրութիւնը,
Կորուսեալիս գտնելու համար` քո ճառագայթը,
Հանդուգնիս մոլութեան դիմաց` քո ողորմութիւնը,
Վնասակարիս խստութեան դիմաց` քո հեզութիւնը,
Կործանուածիս օգնելու համար` քո աջը,
Ընկղմուածիս դուրս բերելու համար` քո ձեռքը,
Անողջանալի վէրքերիս բժշկութեան համար` քո մատը,
Ահաբեկուածիս պաշտպանութեան համար` քո ոգին,
Ապերախտիս վստահացնելու համար` քո երկայնամտութիւնը,
Ամենադաժանիս օծման համար` քո զօրութիւնը,
Մեղաւորիս քաւութեան համար` քո հրամանը,
Փախչողիս ապաւինութեան համար` քո ոտքը,
Դուրս սլացողիս պատսպարութեան համար` քո բազուկը,
Վրիպածիս առաջնորդութեան համար` քո լոյսը,
Տարակուսեալիս հնարաւորութեան համար` քո հանճարը,
Անիծեալիս դարձեալ ստանալու համար` քո օրհնութիւնը,
Վհատեալիս քաջալերութեան համար` քո խրախոյսը,
Վշտացեալիս մխիթարութեան համար` քո բաժակը,
Նեղեալիս ընդարձակութեան համար` քո կամքը,
Ատելուս կանչելու համար` քո սէրը,
Սասանեալիս հաստատութեան համար` քո խօսքը,
Հոգով վիրաւորուածիս համար` քո արեան կաթիլը,
Անտես ցաւերս ցրելու համար` քո ակնարկութիւնը,
Յուսահատուածիս վերընտրութեան համար` քո իշխանութիւնը,
Կտրուածիս պատուաստելու համար` քո կցորդութիւնը,
Մահուան խաւարով ծածկուածիս համար` շողդ կենսատու,
Խռովեալիս հանդարտութեան համար` քո խաղաղութիւնը
Վայրագօրէն օտարացածիս համար` քո ողջոյնը,
Մոլորուածիս դարձի բերելու համար` քո ձայնը,
Զի դու ես տիրում բոլորին քո գթութեամբ,
Եւ չկայ քո մէջ խաւարի մասնիկ,
Եւ չկայ բարութիւն առանց քեզ,
Եւ քեզ է վայելում փա՜ռք յաւիտեանս, ամէն:
 

ԲԱՆ ԼԱ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ այսպէս ահա սաստկացրի ես ինձ անսփոփելի ցաւ պատճառող կրքերս,
Ողբալով երկար ե՛ւ հեծեծագին, ե՛ւ մեծահառաչ,
Որ դու, ողորմա՜ծ, սկզբնահայրդ անյայտ ու ծածուկ մեղքերի խոստովանութեան,
Որդիդ կենդանի Աստծոյ, Տէր Յիսուս Քրիստոս,
Քաղցրությա՜մբ նայես քաւելու համար.
Արդարեւ կարող ես դու եւ ձեռնհաս ես ճշմարտապէս,
Եթէ կամենաս` հնարներ ունես դու.
Ինչքան որ կամենում ես, այնքան էլ կարողանում ես,
Հարստանում ես դու մեծապէս` տալով, քան թէ առնելով,
Բազմանում են գանձերդ ցրուելով, քան թէ հաւաքելով,
Շատանում է ստացուածքդ սփռելով, քան թէ խնայելով,
Դիզւում են պաշարներդ տարածելով, քան թէ ամբարուելով,
Հաւատալով այսպէս այս բոլորին` յոյս ունեմ ես,
Թէ փրկութեան ե՜լք կգտնեմ քեզանով:
Հաւատում եմ անարգս պատուականի հետ,
Եւ յոյս ունեմ ես Աբրահամի հետ եւ Աննայի.
Զի մէկը հաւատաց քո խօսքին, եւ միւսը քահանայապետի ձայնին անսաց:
Ուստի եւ մէկը խոր ծերութեան մէջ դարձաւ անհամար որդիների հայր,
Յուսալով, թէ պիտի կարողանար Սառայի արգանդն ամուլ ու զառամ`
Բազում ժողովուրդների, մարգարէների եւ ընտիր թագաւորների
Պտղածին եւ օրհնաբեր անդաստա՜ն տեսնել:
Իսկ միւսն` անմշակ երկիր – սենեակը իր որովայնի
Բարգաւաճեց եօթ զաւակներով, -
Թի՜ւ անհաշուելի, որ աստուածային յաւիտենութիւն է նշանակում,
Նրա յարակայութեան սահմանն անհետազօտելի,
Եւ աւազանի նորածին որդոց առատութիւն անսպառ:
Թիւն այս պանծալի, որ չունի իրեն զոյգը հաւասար, ո՛չ վերջ, ո՛չ վախճան,
Կուսութիւն է մի ուրոյն ընտրութեամբ միշտ նուիրական`
Որ անճառօրէն յաւիտենութեան դժուարմեկնելի խորհուրդն է խորին եւ մեր մտքից վեր:
 

Բ

 
Արդ, համարի՛ր դու փրկութիւնից յուսահատ հոգուս համար որպէս արդարացում
Ամենավարան ու կողկողագին ձայնն այս դառնապէս հեծեծող սրտիս,
Իմ հաւատքի փոքր այս դաւանանքը խնդրագին
Վերոգրեալ երջանիկների հաւատքին հաւասար դասելով,
Որպէսզի ես էլ ապրեմ նրանց հետ բերկրալից կեանքով,
Ամուր կառչելով քո շնորհներին, քան թէ գործերիս:
Մանաւանդ որ քո շնորհները բարձր են եւ կրկնակի փառաւոր
Եւ չեն կշռւում ու չափւում խօսքով,
Ու հաւատում եմ ես անտարակոյս, թէ հզօրապէս կարող են քաւել
Մեղքերս բոլոր` խաղաղեցնելով խռովութիւնն իմ:
Այդ շնորհներն են` քո ահաւոր արեան հետ միասին ե՛ւ մարմնաւոր ծնողդ խնկելի,
Առաքեալների խմբերը, դասը մարգարէների,
Եւ գնդերը ողջ` հեծեալ, հետեւակ եւ սպառազէն,
Ու մերկամարտիկ քաջաբար մրցող մարտիրոսների, մենակեացների,
Բոյլքը ընտրեալ եւ բարեկրօն վանականների,
Հոյլքն երկրի վրայ ապրող երկնային հոգեղէնների,
Զինուորութիւններն մեզ կցորդակից վերնականների,
Տուրքը երախայրիքների, մատուցումը զվարակների,
Ջահավառումներն ու բոյրը իւղով օծուած խունկերի,
Յաղթանակը փրկութեան նշանների,
Կառուցումներն աստուածաբնակ խորանների,
Եւ շնորհի խորհուրդը կատարող ձեռքերը քահանաների:
 

Գ

 
Այսպէս մեր ամէն մի շարժումի մէջ
Աստծուն ենք յիշում, -
Երբ քայլ ենք փոխում, ձեռք ենք կարկառում, բազուկ բարձրացնում,
Բարի գործերի համար գոհութիւն եւ գայթումների համար աղաչանք ենք վերընծայում.
Ընտանեկան զրոյցներում եւ հասարակաց խօսակցութեան միջոցին
Մեր բնական ձայնի, գործերի յաջողութեան եւ առաքինական ջերմեռանդութեան պահերին,
Գիշեր թէ ցերեկ, քնած ժամանակ եւ կամ արթմնի,
Քեզնով առաջնորդուած հոգեւորների օգտակար ընթացքում,
Ազգերի միջեւ պատերազմների եւ դեւերի հետ մղուող մարտերում,
Հերձուածողների հետ վիճաբանելիս,
Փոքրերի եւ մեծերի հետ վերաբերուելիս,
Ըմպելիքներ խմելու եւ կերակուրներ ճաշակելու միջոցին,
Մեզ համար հաճոյ եւ թէ վշտալից բոլոր դէպքերում,
Որոնցից առաջինների համար աղօթում ենք մենք, որ մնան այնպէս,
Եւ միւսները` որպէսզի դու զերծ պահես նրանցից`
Անճառ, անսահման քո հնարքներով սքանչելապէս,
Քանզի ամէն ոք հաւատում է, թէ օգնելու պատրաստ` կարող ես դու միշտ,
Տակաւին ծծկեր երեխաներին, դեռահաս պատանիներին,
Վայրենաբարոյ մարդկանց եւ գոռոզ ստամբակներին:
Եւ թատերական տեսարանների մէջ մինչեւ անգամ,
Եւ խառնիճաղանջ բազմութիւնների խուռներամներում,
Եւ կամ հզօրիդ կամքին անհաճո կաքաւումների ու կայթերի մէջ
Դու չե՛ս մոռացուած:
 

Դ

 
Դո՛ւ ստեղծեցիր, բոլորին, եւ քո՛նն են բոլորը,
Եւ դու բոլորի՜ն պիտի ողորմես, միա՜յն բարեգութ.
Զի թէ մեղանչեն իսկ` քոնն են, քանզի քո հաշուի մէջ են,
Եւ գիտեն քո զօրութիւնը, ինչպէս առակողն է աղօթել,
Որին ես ինքս էլ ձայնակից եմ իմ խղճուկ խօսքերով,
Որպէս յանցաւոր հաստատելով այդ:
Հանդգնում եմ ասել, թէ նա, ով գովեստով է տալիս անունդ, հաւատալով, թէ կաս,
Եւ եթէ նոյնիսկ նա եօթնապատիկ անգամ յանցանքով վարակուած լինի,
Ինչպէս բերուած է որպէս ապացոյց-օրինակ` արդեօք քոնը չէ՞ դարձեալ:
Երբեմն արջնաթոյր ագռաւների մէջ
Սպիտականիշ աղաւնիների երամներ ենք տեսնում,
Եւ ձիերի մէջ խրոխտ, անմաքուր` որոջներ հանդարտաբարո,
Եւ գազանակերպ շների թւում` օրհնուած գառներ,
Խստութեան մէջ` հեզութիւն,
Թերութեան մէջ` կատարելութիւն,
Հանձնապաստանութեան մէջ` խոնարհութիւն,
Ստութեան մէջ` ճշմարտութիւն,
Խորամանկութեան մէջ` միամտութիւն,
Նենգամտութեան մէջ` անբծութիւն,
Չարագործութեան մէջ` բարութիւն,
Լկտիութեան մէջ` պարկեշտութիւն,
Անգթութեան մէջ` ողորմութիւն,
Անյուսութեան մէջ` ապաշաւութիւն,
Բարկութեան մէջ` քաղցրութիւն,
Թշնամութեան մէջ` հաշտութիւն,
Խածանողութեան մէջ` անոխակալութիւն,
Չարչարանքի մէջ` քաջալերութիւն,
Եւ նետաձգութեան մէջ` օրհնութիւն:
Ուստի անկարող եղայ ես դատել ճշգրիտ կերպով,
Թէ այն ո՞վ պիտի երկրածիններից կարենայ կանխել ժառանգելու քեզ,
Որ կշտամբում ես անաչառօրէն եւ արդարութեամբ
Այն ամբարիշտին, որը ինքն իրեն մաքուր է կարծում
Եւ այն պոռնիկին, որ զղջացել է:
Բոլորի համար բարեգործդ դո՛ւ, միա՜կ թագաւոր,
Օրհնեալ ի բարձունս, յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԼԲ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ արդ, ես հետինս վերոյիշեալ արժանաւորներից,
Պատժապարտների կարգը արդարեւ դասելով ինքս ինձ,
Ողորմութիւն եմ խնդրում քեզանից բոլորի աղերս-աղօթքների հետ`
Նկունների հետ եւ անհամարձակների,
Տկարների հետ եւ փոքրիկների,
Ընկածների հետ եւ արհամարհուածների,
Տարագրուածների հետ եւ դէպի քեզ դարձածների,
Երկմիտների հետ եւ աներկմիտների,
Կործանուածների հետ եւ վերականգնածների,
Ընկճուածների հետ եւ հաստատուածների,
Գլորուածների հետ եւ կանգնածների,
Մերժուածների հետ եւ ընդունուածների,
Ատուածների հետ եւ կոչուածների,
Ապշածների հետ եւ զգաստների,
Անառակների հետ եւ զսպուածների,
Հեռացածների հետ եւ մօտեցածների,
Հերքուածների հետ եւ սիրուածների,
Ամօթահարների հետ եւ զուարթացածների
Եւ ամաչկոտների ու խնդամիտների հետ:
Սակայն ես այստեղ կպատմեմ դարձեալ ոչ թէ մեղքերը Երուսաղէմի,
Ըստ մարգարէի հրամանառութեան իր նախնի ժողովրդի վերաբերեալ,
Կամ Յակոբի տան գործերն անօրէն -
Այլ պիտի գամ յայտնելու իմ մեղքերը,
Քանզի իմ մահուան աղէտի վրայ աւա՜ղ ասելով ըստ մարգարէի,
Ես ինքս իմ ձայնով պիտի մեղադրեմ ինձ` սաղմոսողի խօսքի համաձայն,
Որպէսզի իմ այս համայնապատում խոստովանութեամբ
Պէտք չունենալով այլեւս աւաղ բացականչելու,
Մէկ անգամ ընդմիշտ մաքրուեմ
Էիդ օրհնեալ հրամանով:
 

Բ

 
Եւ արդ, ահաւասիկ, ծունկի գալով բարերարիդ քաղցրութեան առջեւ,
Փռւում եմ հողին ցոյց տալու համար, թէ ինչպէս եմ ես ի մահ գլորւում,
Ես, որ սողունի նման սահելով եւ անասնական գետնաքարշութեամբ,
Կամաւոր կերպով գամեցի ինքս ինձ այս կորստական անցաւոր կեանքին
Եւ սակայն հիմա յենուած քեզ, ո՜վ Տէր,
Ինչպէս մարմնով Դաւթի արմատից ընձիւղուած
Եւ անճառօրէն անեղ աստուածութեանդ հետ շաղկապուած հաստատուն գաւազանի վրայ, որպէս կեանքի նեցուկի,
Երախտիքներիցդ պատկառելով` կիսով չափ պիտի կանգնեմ դարձեալ,
Կիսաբաց դէմքս հակած դէպի վար, եւ աչքս դէպի վեր,
Խղճալի հայեացք յառելով քեզ,
Տէ՜ր, որ մօտիկ ես մեր հեծութիւններին,
Եւ ողորմութիւն ես բոլորովին, համակ քաղցրութիւն, -
Եւ լիճը լոյսիս լցրած արցունքով`
Յոյսով լեփ-լեցուն պաղատանքներս մեծութեա՜նդ պիտի ես վերընծայեմ:
 

Գ

 
Լսի՛ր աննուազ եւ ամէնառատ երկայնամտութեամբ` քեզ դառնացնողիս,
Դո՛ւ մեր փրկութեան պայմանըդ միակ:
Աստուա՛ծ բոլորի, անճառ մեծութիւն,
Անբովանդակելի բնութիւն, անքննելի իսկութիւն,
Հզօր զօրութիւն, կարող բարերարութիւն, անպակաս լրութիւն,
Անճառ ժառանգութիւն, վայելչական վիճակ,
Առատ պատրաստութիւն, անստուեր իմաստութիւն,
Տէնչալի տուրք, անձկալի շնորհ, բաղձալի բերկրութիւն,
Անտխուր հանգիստ, անտարակոյս գիւտ, անկապտելի կեանք,
Անծախելի ստացուածք, անփոխարինելի բարձրութիւն,
Ամէնարուեստ բժիշկ, անսասան հաստատութիւն,
Դարձուցիչ մոլորուածների, գտնող կորուսեալների,
Յոյս` ապաւինածների, լոյս` խաւարածների,
Քաւիչ մեղանչածների, ծածկարանդ փախչողների,
Անդորրիչ խռովեալների, փրկութիւն մահացածների,
Արձակիչ կապուածների, ազատիչ մատնուածների,
Պատսպարան սահածների, վշտակիցդ սայթաքածների,
Երկայնամտութիւն տարակուսեալների.
Լուսեղէն տեսք, ցնծութեան ցոյց, օրհնութեան անձրեւ,
Հոգի երեսաց, զօրութիւն դէմքի, հովանի գլխի,
Շարժիչ շուրթերի, ազդումն խօսքի, կառավար անձի,
Բարձրացնող բազկի, երկարող` ձեռքի, սանձակալ սրտի,
Ընտանի անուն եւ մերձաւոր ձայն,
Կցորդութիւն հարազատ, խնամածութիւն հայրական,
Խոստովանուած անուն, պաշտելի պատկեր, անպարագիր տիպ,
Երկրպագուած տէրութիւն, բարեբանուած յիշատակ,
Խնդութեան մուտք, անվրէպ շաւիղ, փառքի դուռ,
Ճշմարտութեան ճանապարհ, երկնաճեմ սանդուղք,
Եւ այլ բազմաթիւ խօսքեր գովեստի` անհամար շարքով, անբաւ տողերով,
Որոնք ո՛չ երկրածին բերանը կարող է արտաբերել,
Ո՛չ կարող է տանել մարմնեղէն գործիքը,
Եւ ոչ էլ հոգեղէն իղձերը կարող են կշռել:
 

Դ

 
Ամէն տեսնող աչք քեզ է նայում,
Տէ՛ր, Աստուա՜ծ բոլորի,
Եւ դո՛ւ էլ նայիր քեզ հառաչաձայն պաղատող բոլոր քո ծառաներին,
Աղախիններին, թէ նրանցից էլ աղաչող լինի:
Ընդունի՛ր եւ իմ այս ողբ ու լացով ցանկասէր աչքիս ցողն արցունքների,
Որով, Տէ՜ր Քրիստոս, թրջում եմ ահա ոտքը անարատ քո մարդեղութեան,
Եւ օրինակով այն խորհրդաւոր` յանցաւոր կնոջ մազերի,
Ընդունի՛ր նաեւ իմ դաւանութիւնն ու դարձը առ քեզ.
Եւ համբոյրներով իմ շրթունքների` կեանքի փրկարար հաղորդութիւնը քո ճաշակելու`
Համաշունչ կերպով կապիր ինձ քեզ հետ անլոյծ միութեամբ:
Որպէս երաշխիք քո ողորմութեան եւ քո գթութեան նո՛յնպէս բարերար,
Փոքր իմ հաւատքի փոխարէն թող որ քո մեծ պարգեւը ընդունեմ քեզնից:
Գթառատ սիրով, ծառայիս հանդէպ, որ դաւանում է անունդ անձկալի,
Թող որ խստաշունչ հողմերը ձմռան` փոխարկուեն հանդարտ մեղմաշունչ օդի,
Սաստիկ մրրիկը` ախորժ զեփիւռի,
Կասկածներն երկչոտ` մեծ վստահութեան,
Եւ պատիժների պատուհասները` երանութեան,
Թախծագին տագնապները` հոգեւոր խրախճանքի,
Ալեկոծութիւնները ծփանուտ` խորին խաղաղութեան,
Եւ ղեկի թիավարումները` ապահով նաւահանգստի՜ հասնեն թող,
Մեղքերի բեռների բերքն իմ փոխարկուի՛ թող շնորհաց թոշակի:
 

Ե

 
Քեզանից եկող այս բիւր եւ բոլոր բարութիւններով
Թող որ բարձրանայ ամենահզօրիդ անունը խնկուած ու խոստովանուած.
Թող ամաչի չար բանսարկուն` վռնդուած եւ հալածական.
Թող ոչնչանան մուրհակները մեղքերիս.
Կտրուեն կարթերը, եւ որոգայթները հեռացուեն,
Կտրատուեն կապանքներն ու վիհը վանուի,
Վնասները վերանան, ցնդեն պատրանքներն ու մեղքերը ջրուեն,
Պարտաթղթերը պատռուեն, լուծը խորտակուի եւ քեղիքը քանդուեն:
Թող որ փոխարէն չար յանցանքների մռայլ մթութեան
Նաեւ դեւերի մեզ շրջապատող բանակների տեղ`
Փառքիդ արեւը հասնի մեզ աջից, ձախից, դիմացից, թիկունքից նոյնպէս,
Լուսաւորելու եւ ապրեցնելու, փրկելու համար:
Իսկ նրանց վրայ, ովքեր լիայոյս սպասում են քո լոյսի երեւալուն`
Թող գարնանային ջինջ առաւօտեան ճաճա՜նչը շողա:
Զի կարող ես դու ամէն ինչի մէջ եւ բարերար ես բոլորի համար,
Կամենում ես դու, որ ամէնքն ապրեն եւ փրկութիւնն ես ուզում բոլորի:
 

Զ

 
Ո՜վ ամենապարգեւ ձեռք
Յիսուս Քրիստոսի,
Դարձի՛ր դէպի ինձ, քո շնորհատու աջը կարկառելով,
Բնակուի՛ր իմ մէջ եւ միացիր ինձ,
Չհեռանալով սիրոյ քո սենեակ` անձուկ իմ սրտից:
Նկարագիրըդ անեղծանելի, որ նշխարն է քրիստոնէական փրկաւետ կոչման պանծալի լոյսի,
Հանդիսանալով միջնորդ քո տեղակ`
Թող ինձ հետ յաւէտ մնայ անկորուստ այս մատեանի մէջ
Ա՛յն հոգով, որ մեզ յաւիտենական կեանքի կտակ էր խոստացել անճառ յօրինողդ երկնից:
Եւ քեզ` պատճառիդ միակ, եւ միւսիդ` միակ պատճառից,
Եւ քեզ` որ դարձեալ պատճառն ես մէկի,
Երրեակ անձնաւորութեանդ եւ մի աստուածութեանդ
Վայելում է փառք վեհ երկնաւորներից եւ սրբերի դասերից,
Յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ԼԳ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Բանաստեղծութիւնս այս պաշտամունքի,
Որ հոգուս բերքից նուիրում եմ քեզ, օրհնեա՜լ բարեգութ,
Խառնի՛ր, կցելով հաւասարապէս խնկազգեստների նուիրումներին,
Բարեպաշտ կնոջ` Մարիամի իւղի հետ անուշահոտ:
Հաւասարելով նոյն այն երջանիկ պոռնիկների հետ,
Որոնց յարգանքով յաւերժահրաշ ընդունեցիր դու, -
Թող որ մեծապէս պարարուես եւ իմ նուաստ խօսքերով,
Անհասանելի եւ բարեբանեալ բարձրեալիդ գլխին տեղ տալով նրանց,
Զերծ սաղմոսողի բամբասանքներից, որ ասում է, թէ`
"Մեղաւորի իւղը թող չօծի վարսագեղ գագաթը":
 

Բ

 
Այլ արա՛ այնպէս, որ զօրեղացած կրկնակի չափով
Բուրումն այս գրքիս խոստովանութեան ազդի շատերին,
Նման համասփիւռ, ամենատարած տանն աշխարհալիր,
Եւ լինի նրանց յիշատակի պէս անմոռանալի:
Դու նոյն այն տէրն ես, որ զգաստացրիր կանանց մեղաւոր եւ չարախորհուրդ,
Որոնց այլաբանական նմանութիւնն էր վարքը մարգարէի,
Որ ճշմարտատիպ քո պատկերի պէս կերպաւորեցիր.
Առաջ նրա՛նց մէջ այն անճառօրէն տպաւորելով`
Ծայրագոյն շնորհիդ կատարումը դու ինձ ցոյց տուեեք էքցիր:
Անասուններին որպէս կերակուր գարու փոխարէն`
Քո կենաց հացի ցորենի բերքը դու բազմահամբար մեզ պարգեւեցիր:
Ապականացու արծաթի տեղակ քո արքունական պատկերը տուիր.
Հիմարաբար թմրեցնող գինու փոխարէն արարչիդ արեան բաժակը տուիր.
Հին ժողովրդի հայրատ կնոջից առած իւղի տեղ` շնորհիդ օծումն ինձ դարձրիր դու.
Վերցուած գլխաշուք կտաւի տեղակ` անբիծ վերարկուն.
Պերճաշուք ապարանջանի փոխարէն`
Օրէնքով, աւետարանով եւ գործնական առաքինութեամբ ձեռք բերուած թռիչքներ բարեմասնութեան.
Ականջը վայելչօրէն զարդարող գինդի փոխարէն`
Յիշատակն անստուեր տէրունի ձայնիդ.
Եւ լանջքը պճնող մանեակի տեղակ`
Քո դրած քաղցր եւ արդար լուծի օրէնքներն համակ:
 

Գ

 
Բայց ինչո՞ւ սրանցով պարծենամ ես եւ չամաչեմ դարձեալ նրանց համար:
Ուստի փոխելով եղանակն այս ողբերգական աղօթագրքի,
Ինչ որ յարմար է ինձ եւ արժանի`
Մեղապարտութեանս պատիժը պիտի հատուցեմ ես այս գլխում,
Որպէս խստագոյն դատախազ` համառօտ մէջբերումներ անելով մարգարէական գրուածքներից,
Ոչ թէ նրանց հետ պարելով ուրախ, այլ լծակցելով նրանց ողբերին,
Ուր կան հառաչներ, հեծութեան ձայներ, ցասկոտ բողոքներ,
Խորտակիչ նախատինքներ, սաստիկ լաց ու կոծ:
Բայց մեծ Աստծուդ գութն ամենահաս յոյս ներշնչեց ինձ,
Որով եւ վերեւ յիշուած բազմաթիւ աղէտների հետ տրուեցին նաեւ`
Զղջումներ, խոստովանութիւններ, աւետիս, պարգեւ,
Լոյսի երեւումներ, խրախոյսներ աստուածային, փառքի ժառանգութիւն,
Հրաշքների յայտնութիւններ եւ տեսիլներ սքանչելի,
Որոնցից ոմանք յոյս են ներշնչում, ոմանք պատճառում վհատութիւններ,
Որոնց մէջ կամաւ, ինձ` կործանուածիս վիճակուեց կորուստ:
 

Դ

 
Զի եթէ վարագոյրի ծածկոցը
Եզեկիէլն Աստծոյ զգեստ անուանեց,
Որով ժողովուրդը կարկատուն կուռքեր ստեղծեց, որը պոռնկանալ է համարում նրանց համար,
Յապա ես ո՜րքան աւելի պատիժ պէտք է որ կրեմ,
Անմաքուրս, որ Աստծուն եմ հագել ներսից ու դրսից:
Զարմանում եմ ես, թէ ինչպէ՜ս չեմ կիզւում,
Շշմում, թէ ինչպէ՜ս չեմ այրւում.
Ապշում, թէ ինչպէ՜ս չեմ հափշտակւում,
Տանջուելով, լքուելով, չարչարուելով ու ջախջախուելով,
Մանրուելով, խորտակուելով, կտրուելով ու կտոր-կտոր լինելով
Կորուսչի ժանիքներից, ինչպէս որ գրուած է Գրքում:
Բայց պահուած է ինձ միայն սա՛, որպէս յիշեցուցիչ շող փրկարար յոյսի,
Թէ Քրիստոսեան Աւետարանը կեանք է ճշմարիտ,
Ինչպէս որ բառն էլ ա՛յդ է ծանուցում.
Որով տրւում է` մեր մեղքերին դարձ,
Պարտքերին` շնորհում, եղծումներին` նորոգութիւն,
Քաւութիւն անօրէնութեան, բուժումն վէրքերի,
Անդորրութիւն տագնապի, ներումն պատժի,
Հանդարտումն պատերազմի, անձրեւ` կրակի վրայ,
Պատուհասի փոխարէն` պարգեւ,
Եւ սատակման տեղակ` շնորհի արժանացում,
Եւ կեանքի ազատութիւն` մահուան գործիքի փոխարէն:
 

Ե

 
Բայց ինչո՞ւ յիշեմ այսքանն ու մէկ-մէկ թուարկեմ այստեղ,
Անճառելիներն ի բաց թողնելով: -
Բարձրեալ Հօր յիշատակութեամբ մեր կցորդութիւնը Որդու հետ,
Յանուն Միածին Որդու` ընտանութիւնը
Հօր հետ,
Եւ հաղորդումն Հոգու հետ` սրանց ակնարկութեամբ.
Խաչի փրկանքը եւ սփոփանքը խօսքի,
Ամենագէտի կշռով յօժարակամ վարձատրումն բարվոք,
Աւազանը կենդանարար, որպէս միջնորդ հաշտութեան,
Եւ այլ բարիքներ անթիւ, անհամար` բարերարիդ կողմից կուտակուած,
Որ զերծ են լծից եւ հարկից ազատ,
Իշխող են եւ ո՛չ իշխանութեան տակ:
Սրանք են ահա, որ մահուան դառնութեան մէջ ինձ անտարակոյս կեանք են աւետում.
Զի եթէ սրանք ես չունենայի, դեռեւս վաղո՜ւց կորած էի ես,
Իսկ եւ իսկ, ինչպէս երգողն է ասել:
Որդուն փոքրացնելով չէ, որ ես փառաւորում եմ Հօրը,
Եւ ոչ էլ Հոգին նուաստացնելով`
Որդուն եմ տալիս նախապատուութիւն,
Այլ դաւանում եմ երեքն համափառ` նոյն արարչութեամբ:
 

Զ

 
Ամենակալ, բարերար եւ մարդասէր
Աստուածըդ ամէնքի,
Երեւացողների, աներեւոյթների արարիչ,
Փրկող եւ զօրացնող, խնամող եւ խաղաղարար,
Հոգի հզօր Հօր,
Արդ` աղերսում ենք քեզ բազկատարած
Մենք ահաւորիդ առջեւ, գոչելով,
Մաղթանքով հեծութեան,
Սաստիկ դողալով եւ երկիւղով մեծ
Մօտենում ենք անզննելի զօրութեանըդ մատուցելու
Նախ` պատարագը մեր այս բանական,
Իբրեւ հայրական անսասան պատուին
Աթոռակցի եւ փառակցի, արարչակցի,
Եւ քննողի` գաղտնիքները խորածածուկ,
Կատարեալ կամքի Էմմանուել Հօր`
Քեզ առաքողի, բոլորի փրկչի,
Կենդանացնողի եւ ստեղծողի:
Քո միջոցով մեզ ծանուցուեց միասնական աստուածութեանդ
Անձնութիւնը միասնական Երրորդութեան:
Քեզանով եւ քո միջոցով շառաւիղները առաջին
Նահապետաց, որ տեսանող անուանուեցին,
Անցեալներն ու գալիքները,
Եղածներին ու չգոյացածներին
Անպաճոյճ խօսքով վերապատմեցին:
Քեզ Մովսէսը Աստծոյ Ոգի ճանաչեց,
Որ ջրի վրայ քո ընթանալով,
Զօրութիւն անսահման,
Հոգածու հզօր հովանաւորմամբ
Պաշտպանելով թեւատարած,
Գթասիրելով նոր ծնունդներիս`
Պարզեցիր խորհուրդը գաւազանի,
Որի օրինակով վերջին վարագոյրի
Հոսուն մանուածը ստեղծելուց առաջ,
Տիրապէս կարող,
Անէութիւնից` բոլոր գոյերի ու էակների
Բնութիւնն ամբողջ ստեղծագործեցիր:
Քեզանով բոլոր արարածները
Պատրաստւում են նորոգուելու Յարութեան ժամին,
Որ մեր այս կեանքի օրն է յուսկ վերջին
Եւ օրն առաջին` ողջերի երկրի:
Քո ազգակիցը յօժար միութեամբ
Հնազանդուեց քեզ` իբրեւ իր Հօրը:
Հօր էակիցը, անդրանիկ Որդին`
Մեր կերպարանքով, քո գալն աւետեց,
Ճշմարիտ Աստուած`
Հաւասար ու համագոյ Հօրը հզօր,
Քեզ հայհոյելն անքաւելի համարեց,
Քեզ հաստելով` ըմբերանեց չարախօսներին,
Եւ ներեց արդար ու անարատ գտիչն ամէն ինչի,
Որ մեր մեղքերի համար մատնուեց
Եւ յարութիւն առաւ` արդարացնելու մեզ:
Փառք նրան քո միջոցով,
Բարեբանութիւն քեզ` ամենակալ Հօր հետ
Յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

Է

 
Վերստին կրկնեմ խօսքի նոյն կարգով, մինչեւ որ ազդմամբ հաւատի լոյսը յայտնուի հրաշապէս վերաւետելու նոր խաղաղութիւն:
Արտասուալից հառաչելով`
Աղաչում եւ աղերսում ենք
Արարչութեանդ` փառաւորուած բոլորի կողմից,
Անեղծ, անստեղծ եւ անժամանակ գթած Հոգուդ,
Որ մեր անմռունչ հեծութիւնների
Բարեխօսն ես ողորմած Հօրդ առջեւ,
Որ պահում ես սրբերին
Եւ մաքրագործում յանցաւորներին,
Եւ տաճարներ ես կանգնեցնում
Բարձրեալ Հօրդ կենդանի ու ապրեցնող կամքին:
Արդ` ազատիր մեզ անմաքուր բոլոր գործերից,
Որ հաճելի չեն քո բնութեանը,
Թող չմարի փայլը լոյսիդ շնորհների
Մեր աչքերի հայեցումից,
Որովհետեւ իմացանք` կմիանաս մեզ,
Թէ յար աղօթենք եւ ապրենք ընտիր, խնկելի վարքով:
Եւ քանզի մէկըդ Երրորդութիւնից պատարագւում է,
Միւսն ընդունում`
Իր անդրանիկի հաշտարար արեամբ
Դառնալով դէպ մեզ,
Դու կընդունես մեր պաղատանքները
Եւ կյարդարես մեզ օթեւաններ`
Պատուական, բոլոր յարմարանքներով,
Երկնաւոր գառանդ ճաշակումը վայելելու,
Որպէսզի առանց դատապարտող պատիժների ընդունենք
Նոր կեանքի փրկութեան անմահարար այս մանանան:
Եւ թող հալչի մեր գայթակղութիւնն այս հրից,
Ինչպէս մարգարէն կենդանախարոյկ կայծակմամբ
Ունելիով մատուցեց,
Որ ամէնուր քարոզուի քո գթութիւնը,
Ինչպէս Աստծոյ Որդւով` Հօր քաղցրութիւնը,
Որ անառակ որդուն մօտեցրեց հօր ժառանգութեանը
Եւ պոռնիկներին առաջնորդեց
Արդարների երանութեան երկնային արքայութիւնը:
 

Ը

 
Այո, այո, մէկն եմ ես նրանցից,
Ինձ եւս ընդունիր նրանց հետ
Որպէս մեծ մարդասիրութեան կարօտածի,
Քո շնորհներով փրկուածի,
Քրիստոսի արիւնով գնուածի,
Որ այս ամէնի մէջ եւ ամէն ինչում
Երեւայ քո աստուածութիւնը:
Հօր հետ փառաւորուած համապատուօրէն,
Մի կամք եւ մէկ իշխանութիւն գովական,
Որովհետեւ քոնն է գթութիւնը,
Ե՛ւ կարողութիւնը, ե՛ւ մարդասիրութիւնը,
Զօրութիւնն ու փառքը`
Յաւիտեանս յաւիտենից:
Ամէն:
 

ԲԱՆ ԼԴ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Սրանք են ահա իմ թշուառացած շնչի իղձերը եւ դաւանանքներս քեզ յարմարական,
Քեզ, որ ամէն ինչ բովանդակում ես խօսքով,
Տէ՛ր Աստուած,
Ինչ որ ճառել եմ նախորդում` այստեղ պարզեմ պիտի ես երկրորդ անգամ:
Իսկ խուռն բազմութեան առջեւ գրաւոր բեմախօսութիւն
Կամ ժողովրդին մեկնաբանումներ անելու համար
Այս աղերսական աղօթքները ես նուէր բերեցի,
Որոնք հետեւեալ գոհաբանական տողերի մէջ եմ շարադրել ահա. -
 

Բ

 
Աղաչում եմ անփոփոխելի եւ ամենազօր տէրութեանը հզօր հոգուդ,
Ուղարկիր ցողը քո քաղցրութեան եւ բարեգործի՛ր,
Դրոշմելով հոգուս եւ զգայութիւններիս իշխող իմ մտքում
Ամենալից շնորհը քո բազմապարգեւ ողորմութեան:
Հերկի՛ր մարմնեղէն կարծրացած սրտիս բանական անդաստանը,
Որ կարող լինի պտղաբերելու սերմդ հոգեւոր:
Խոստովանում ենք` քո ամէնիմաստ էութեամբ է, որ
Ծաղկում են մեր մէջ, աճում-ուռճանում պարգեւներն ամէն:
Դո՛ւ ես ձեռնադրում առաքեալներին ու մարգարէներին ներշնչում,
Ուսուցանում ես վարդապետներին ու համրերին խօսեցնում,
Բացում խուլերի ականջները փակ:
Ազգակիցը քո, էակիցը Հօր անդրանիկ որդին
Քո գործակցութեամբ իրագործելով այս բոլորն ահա,
Քեզ Հօր իսկութեան հաւասարակից
Աստուած հռչակեց:
Շնորհ արա՛ նաեւ ինձ` մեղաւորիս, որ ես էլ խօսեմ համարձակութեամբ
Կենդանարար խորհուրդն աւետեաց Աւետարանիդ,
Արագաթռիչ մտքի ընթացքով անցնելով անհուն ասպարեզներով
Քեզնից ներշնչուած կտակարանների:
Եւ երբ ձեռնարկեմ ես հանդիսաւոր մեկնաբանութեան`
Հասնի՜ թող որ քո գթութիւնը նախ, իր ժամանակին ներշնչելով ինձ`
Քեզ արժանին, պիտանին եւ հաճելին`
Քո աստուածութեան փառքի եւ գովեստի,
Ինչպէս նաեւ կաթուղիկէ Եկեղեցու կատարեալ շինութեան համար:
Երկարի՛ր ինձ վրայ աջդ ամենամերձ
Եւ զօրացրո՛ւ ինձ գթութեանդ շնորհներով.
Փարատի՛ր իմ մտքից մոռացութեան մէգը մթին,
Ցրելով նրա հետ ե՛ւ խաւարը մեղքի,
Որպէսզի մտքով եւ խոհերով այս երկրաւոր կեանքից ի վեր բարձրանամ:
Լուսաւորի՜ր դու վերստին իմ մէջ, ո՜վ գերահզօր,
Աստուածային հրաշալի գիտութեան ծագումն անստուեր,
Որպէսզի արժանի լինեմ ուսանելու եւ ուսուցանելու,
Որպէս բարի օրինակ` աստուածասէր լսողներին:
* * *
 

Գ

 
Խոստովանում, դաւանում ենք,
Պաշտում ենք ու երկրպագում
Ամենասուրբ Երրորդութեան
Միասնութիւնը զուգափառ.
Անճառելի աստուածութիւն,
Մշտաբարի եւ նոյնագոյ համապատիւ,
Մտքի սլացքին անհասանելի
Վեր` ամէն մի օրինակից եւ բարձր` նմանութիւնից,
Որ գերազանց է անպարագիր բացարձակութեամբ,
Առաջ` քան հիմքը յաւիտենութեան,
Դեռ չստեղծուած, չտարրացած էակներից,
Անթարգմանելի օրհնաբանութեամբ
Ամենահարուստ մեծութեամբ յաւէտ պսակուած,
Ժամանակները սահմանող,
Ժամանակի մէջ կերպ առածների
Հօրինող-պատճառ,
Տեսանելիներն ու անտեսները ստեղծող
Ո՛չ անուամբ է չափւում,
Ո՛չ հորջորջմամբ է նշանակելի,
Ո՛չ որակով նմանուած
Եւ ոչ կշռած քանակով:
Չի ձեւանում օրինակով,
Չի ճանաչւում որպիսութեամբ,
Տարածուած չէ թերութեամբ,
Ամփոփուած չէ լրութեամբ,
Երբեւէ չէ գրաւուած
Եւ կամ մի տեղ ամփոփուած:
 

Դ

 
Հայր գթութեան, ամէն ինչի տէր,
Աստուած բոլորի, որ երկնքում են եւ երկրում,
Բացի Բանից միակ, որով իրենն է ամէն ինչ,
Բոլոր շնչերի տուող ու ստեղծիչ,
Բացի իսկակից հոգուց,
Որով համայնը կազմեց:
 

Ե

 
Մէկը երեք անձնաւորութիւնից`
Երջանկափառ համազօր ահաւորութիւնից,
Այն վերեւներից խոնարհուեց ներքեւ,
Որ ի սկզբանէ անբաժան էր ներքեւիններից,
Մնալով անբաժան փառքի աթոռից
Եւ անկարօտ իր ծնողի տեսութեան,
Պարզաբար մտաւ կոյսի արգանդը,
Այնտեղից ելաւ` մարմին առնելով անբաժանելի,
Լիակատար մարդ եւ անպակաս աստուածութիւն:
Միակ Որդին միակ Հօր
Եւ Միածին անդրանիկը
Աստուածամայր տիրածին կոյսի:
Իրական երկրածին մարդ եղաւ` լինելով արարիչ,
Բայց նման չէր նա երկրածիններին,
Այլ նոր ու չքնաղ
Թագաւորներին հրաշափառ,
Չտեսնուեց նա դարերում
Եւ չպատահեց ժամանակներում,
Ըստ Սաղմոսողի եղաւ անդրանիկ
Թագաւորների ամբողջ աշխարհի:
Մարմնում մեր բնութեամբ կերպ առաւ անապակ խառնմամբ,
Հոգու եւ մարմնի յարաբերութեամբ,
Ոսկու եւ հրի,
Կամ աւելի պարզ`
Լոյսը օդի հետ,
Անփոփոխ եւ անանջատ:
 

Զ

 
Նա եկաւ կամաւ խաչին մեռնելու,
Յանց անարատ գառ զոհուելու գնաց,
Եւ մի զօրաւոր ինքնիշխանութեամբ
Փրկագործեց իր արարածներին:
Երբ կենդանի էր` չարչարուեց իրօք
Եւ գերեզմանուեց` աստուածութիւնից անբաժանելի:
Եռօրեայ թաղմամբ
Այն դժոխական սանդարամետում վհատ բանտուածներին
Քարոզեց նորոգում եւ լոյս:
Եւ աւարտելով փրկագործ ամբողջ
Խորհուրդը իր մարդեղութեան`
Վերակենցաղեց նա աստուածաբար:
Հողմերի թեւով քերովբէների վրայ բարձրացաւ:
Ծածկուեց ամպով անքննելի:
Եւ ամբողջ երկնից վեր բարձրանալով
Ճոխութեամբ բազմեց սկզբնաժառանգ
Հօր աթոռին հաւասար,
Որից բնաւ չբաժանուեց,
Ձեռքբերովին չկորցնելով,
Չնուազեցնելով սեփականը:
Որով եւ գալու է դատաստանին յատուցման
Արդար իրաւանց չափով կշռելու գաղտնիները,
Որին սպասում ենք,
Որին` աղօթում,
Հաւատալով`
Ամէն ինչում, ամէն ինչով
Ամենակալ տէրութեանն իր,
Որ իսկապէս մէկն է միայն այն միակից
Եւ միակի փառակցութեամբ`
Յաւիտեանս երկրպագուած:
 

Է

 
Մշտապէս օրհնում, բարեբանում ենք
Հօր եւ Որդու հետ
Նրանց էակից Հոգուն:
Նա ամենազօր,
Կատարեալ եւ սուրբ եւ ճշմարիտ է,
Որ արարածներ ստեղծեց անէից,
Ինքնագործ է եւ իշխանակից միւս երկուսին`
Անեղծ, անսահման թագաւորութեամբ,
Պատճառն առաջին, ահաւոր Բանը
Նոյն այդ ինքնութեան,
Նոյնն է նաեւ բարձրացած Հոգին:
Բարի ինքնակալ,
Հօր պարգեւները ամէնքին բաշխող`
Յանուն Միածնի փառքի պանծացման,
Որ սահմանեց օրէնքները,
Ներշնչող եղաւ մարգարէներին,
Առաքեալների մէջ տպաւորուեց ազգակցի փչմամբ:
Աղաւնակերպ Յորդանանում յայտնուեց,
Եկողի փառքի մեծութեան համար,
Եւ աւանդական գրքերում փայլեց,
Հանճարեղացրեց եւ զօրեղացրեց իմաստուններին,
Վարդապետներին կատարեալ դարձրեց,
Օծեց արքաների, օժանդակեց թագաւորների,
Վերակացուներ տուեց, փրկութիւններ կարգադրեց,
Ձիրք շնորհեց, քաւութիւններ հանդերձեց,
Քրիստոսի մահուամբ մկրտուածներիս
Իր բնակութիւնը մաքրագործեց,
Որին Հօր եւ Որդու հետ
Նաեւ սուրբ Հոգին ներգործեց
Եւ ինքն Աստուած է`
Խնկուած տիրապէս
Ամենայնը եւ ամենայնի մէջ:
 

Ը

 
Երրորդութեան մէջ նախորդ յիշուողը
Մեծ չէ միւսից,
Նուաստ չի լինում իր նմանակցից յետոյ յիշուելով,
Կամ մէկին ակնարկելիս դէմքի շփոթում չի լինում
Եւ երեքի տրոհմամբ առանձին դէմք չի դառնում:
Եւ չէր մեծարուի Հայրն ամէն ինչով`
Իր մէջ չունենար Բանի զօրութիւն,
Եւ կամ չունենար թէ Հոգին իր հետ`
Անշունչ, անկենդան մէկը կլինէր
Եւ կնուազէր ամէն յորդորից:
Բանը եթէ չճանաչուի Հօր անուամբ`
Մի որբ կլինի, [կլինի] լքեալ
Սերած ինչ-որ մի մահկանացուից:
Նոյնպէս եւ Հոգին
Նշանակալից պատճառ թէ չունի`
Անշուք ինչ-որ բան կլինի միայն,
Թափառիկ իբրեւ անդասելի շունչ:
 

Թ

 
Բայց եթէ մէկը փորձի բաժանել
Հօրը իր Որդուց,
Հակաճառելով, թէ նախ նա չկար,
Կամ բամբասանքով մի անբանական
Պատուել ցանկանայ վեհ մեծութիւնը,
Եւ կամ բխողին նսեմ համարի
Իբրեւ էապէս ոչ հոգեւորի`
Այդպէս այլ, օտար մի բան է մուծւում
Կամ այլայլական ինչ-որ շփոթում
Սուրբ Երրորդութեան անարատ պատուին,
Այդպիսիներին հաւատոյ բանի պարսաքարերով
Հերքում ենք, դուրս ենք վտարում
Իբրեւ գազանի կամ դժնի դեւի,
Նզովում նրանց, նրանց դէմ փակում
[Սուրբ] եկեղեցու գաւիթը, որ եւ
Դուռըն է կեանքի:
Ուստի փառք տալով Երրորդութեանը`
Որպէս մէկ եւ նոյն տէրութիւն,
Ամբողջական ու հաւասարազօր,
Զուգաձայն սրբասացութեամբ, համարժէք հարթութեամբ,
Օրհնեալ, փառաբանեալ երկնքում ու երկրում,
Անդրանիկների խմբից եւ երկրածին բանականներից
Յաւիտեանս յաւիտենից: Ամէն:
 

Ժ

 
Արդ, այս մատեանում պատկերուած ծածուկ խորհուրդների բարձրաձայն խոստովանութիւնը
Մեծ Աստծուդ ամենալուր ականջներին ընծայեցի ես,
Եւ ահա նրանով սպառազինուած` մտայ ասպարեզ:
Բայց ոչ թէ նրա համար, որ կարօտ լինելով ձայնիս` նրանով մեծանաս, -
Զի երբ տակաւին չէիր ստեղծել դու ամենայն ինչ,
Երկինքը անմահ փառաբանելով
Եւ երկիրը` հողաստեղծ բանականներով,
Դու փառաւորուած էիր արդէն քո լրութեան մէջ, -
Այլ, որպէսզի ինձ` մերժուածիս նոյնպէս, անճա՛ռ քաղցրութիւն,
Արժանի անես քեզ ճաշակելու` խօսքիս հաղորդութեամբ:
Սակայն ի՞նչ պէտք է, որ կեանքի կանոն- արքունի հրամանիդ համաձայն ասեմ`
Ադոնա` տէր,
Եւ հրամայուած պատուէրդ չկատարեմ,
Ես, որ իմ ձեռքով իսկ ջնջեցի ինձ, -
Պատգամիդ նուիրուած ոսկեղէն տախտակս խօսուն,
Աստուածային մատներովդ գրուած, եւ որը խորտակելն է իրաւացի.
Եւ ես այժմ նրա նմանութիւնն երկրորդ` տխրատեսիլ մուրով եմ պատկերում:
Բայց, քանզի բազում խանդաղատանքով պաղատեցի քեզ, -
Որոնք չեն գրուած թէեւ այս գլխի տողերի շարքում, -
Լսիր, բարեգութ, այս խօսքերի հետ նաեւ բոլորը:
Թող աղերսագին այս աղօթքներս էլ յօդուեն նրանց հետ,
Թերեւս մաքուրների եւ քո կամքը կատարողների կողմից
Իւղով շաղախուած եւ մէջը խորիսխ բաղարջի նման
Հացն այս նուիրուած` դրուի քո փառքի սեղանի վրայ:
 

ԺԱ

 
Բայց դու, բարերար, համակ մարդասէր,
Քրիստոսդ մի` միակ Աստծոյ, հզօր եւ ամենակալ,
Որ գերազանցում ես քաղցր ու խնամածու քո գթութեամբ
Ոչ միայն ինձ գոյակից մարդկանց առհասարակ,
Որք ենթակայ են խռովումների եւ բազմապիսի հակառակութեանց`
Այլեւ անարատ հրեշտակներին,
Եւ սրանցից էլ նոյնիսկ աւելի` սրբասուններիդ անբիծ, անբասիր,
Որոնցից մէկն էր նաեւ Եղիան, որի խստութեան նշանները
Երեք ձեւով երեւան եկան Քորեբ լեռան վրայ`
Շարժով ահագին, կրակով կիզիչ, եւ ուժգին հողմով:
Իսկ քո հեզութիւնը երկայնամիտ յայտնուեց մեղմիկ օդի քաղցրութեամբ, հանդարտաբարո.
Զի ողորմութիւն ես կամենում դու միայն ու միայն, ինչպէս գրուած է:
Թէեւ մարդկային սերնդից ոմանք գեղեցիկ վարքով
Առաքինաբար այլ նմանութիւն առան երկնային,
Սակայն երկրածին են նրանք նոյնպէս` մարդկանցից ընտրուած:
Իսկ դու չես կարող չարանալ, զի բարի ես իսկութեամբ,
Համօրէն օրհնեալդ, համա՜կ փրկութիւն,
Լիովին հանգիստ եւ անդորրութիւն ընդհանրական,
Դեռ առողջարար` ախտաւորների համար համօրէն,
Կենդանի ջրի աղբյո՛ւր դու վճիտ, ըստ Երեմիայի:
 

ԺԲ

 
Դարձի՛ր դէպի ինձ եւ ողորմիր, անկարո՜տ Աստուած,
Դու, որ այնքա՜ն ծարաւի ես ու պապակ իմ փրկութեանը,
Որ մինչեւ անգամ երկնային անմահ եւ օրհնաբանող զուարթուններին պաշտօն յանձնեցիր
Յանուն մարդկութեան փրկութեան կարգուած
Քահանաներ եւ քաւչապետներ յաւիտենական ի դիմաց մեր երկնաւորների,
Թշվառ լքեալիս հաշտութեան համար պաղատելու քեզ մշտնջենապէս, -
"Ողորմիր Երուսաղէմին". որը լուսաւոր մի խորհուրդ ունի,
Թէ այս երկրաւոր Երուսաղէմի սոյն օրինակով խնդրում են նրանք
Քո մեծ յայտնութեամբ ողորմել վերին Երուսաղէմին,
Եւ քեզ կցորդուած մարդկանցով` ընկած հրեշտակների դատարկը լցնել:
 

ԺԳ

 
Արդարեւ լսեցիր դու, բարեգո՛ւթ, անսացիր, թագաւո՛ր,
Ունկնդրեցիր, կյա՜նք եւ յոյս, ի միտ առար, երկնաւո՛ր,
Յարգեցիր, հզօ՛ր, նկատեցիր, ծածկագե՛տ,
Տեսար, խնամակա՛լ, կարեկցեցիր, անպատո՛ւմ,
Խոնարհեցիր, մի՜շտ բարձրեալ, նուաստացար, ահաւո՛ր,
Յայտնուեցիր, անճա՛ռ, ամփոփուեցիր, անսահմա՛ն,
Չափուեցիր, անքնի՛ն, թանձրացար, ճառագա՛յթ,
Մարդացար, անմարմի՛ն, շոշափուեցիր, անքանա՛կ,
Կերպաւորուեցիր, անորա՛կ,
Կատարեցիր իսկապէս բաղձանքն աղաչողների:
Զուարթունների բերանով եղար թշուառիս`
Բարի, բարեխօս, միջնորդ կենդանի,
Պատարագ անմահ, սպանդ անվախճան,
Նվեր մաքրունակ, ողջակեզ անծախ, բաժակ անսպառ:
Ուստի, ողորմած, մարդասէր, օրհնեալ,
Քո կենդանատու կամքով թող որ միշտ բարեբախտ լինի հոգիս մեղաւոր,
Գովեա՜լ երկայնամիտ, քեզ վայել է փառք յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԼԵ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Արդ, Տէ՜ր զօրութեանց, մեծութիւն ահեղ,
Անտարակոյս տեսողութիւն, կամք ամենաընդարձակ, առատությո՛ւն անպակաս.
Ո՞վ կկարողանայ պարերգութեան հանդէսով պատուել ցողի մէկ կաթիլը քո բարութեան,
Դո՛ւ, որ հետամուտ ես միշտ միջոցներ գտնել իմ փրկութեան համար:
Եւ դեռ աւելին պիտի գրեմ, որպէսզի պատմուի գալոց:
Հրեշտակասէր չանուանուեցիր դու, որ հիմնեցիր պետութիւնները նրանց:
Ոչ էլ ասացիր երբեւիցէ, թէ սիրում ես երկինքն իր ջահերով,
Որոնք քո մատներով յօրինեցիր դու.
Այլ ի պատիւ քեզ` մեծագոյն գովութեան արժանի` մարդասիրութիւնը գերադասեցիր,
Որով կրկնակի՛ մեծացրիր դու քո անունը անճառ սոսկալի խորհուրդներով:
Լուսակերպարան երկրայիններին այն` սպասաւորներ կոչեցիր
Եւ յատուկ մատակարարումների վերակացուներ.
Իսկ երկրածիններիս մահկանացու`
Պերճացրիր դու տիրական եւ աստուածային քո պաշտելի անուամբ.
Ամէն սահմանից, կշռից ու չափից վեր քո ծայրագոյն բարութեան մաքուր ծորումի համար
Կտակներ անթիւ եւ անբաւ ճառեր յօրինուեցին քեզ:
Դու եւս, մէկն աստուածային էութիւնից, մարդանալով,
Ոմանց` իրենց համար, եւ ոմանց` այլոց,
Զեղեցիր կեանքի պարգեւներ առատ, պէս-պէս հրաշքներ,
Սքանչելիքներ աստուածագործ եւ նշաններ ճշմարտատեսիլ:
Եթէ գթալով դու ողորմեցիր թերահաւատ անդամալոյծին,
Տեսնելով, որ նրան խնամողները յոյսով են դիմում քեզ,
Ո՜րքան աւելի զօրաւոր պիտի լինի քո խօսքը ամենակարող
Մաքրելու համար մարմինն ախտալից քեզ հառաչագին աղաղակողիս:
Քանզի արդարեւ շատ աւելի մեծ հրաշք է սրբել անմաքուր հոգին,
Քան թէ լուացուած պատկերը աղտին դարձնել անենթակա.
Մանաւանդ որ աւազանի շնորհն աւելանալով երկրորդի վրայ`
Է՛լ աւելի է բարձրացնում հայրենի փառքն անճառ:
 

Բ

 
Դո՛ւ ես, Տէր, որ մաքրում ես մեզ,
Ինչպէս առաջուց ցոյց տուեցիր դու
Մովսէսի վրայ` քո ընտրեալի:
Դու վերակացու եղար Յակոբի տոհմին,
Նրա մեղքերի եւ անօրէնութիւնների մէջ,
Երբ Եգիպտոսում` հեթանոսական խաւարում նրանք խարխափում էին:
Դո՛ւ ես լուսաւորում մեղաւորներին իրենց ընթացքի մէջ, ըստ երգող Դաւթի:
Դո՛ւ ես, որ սրտի քարեղէն կարծրութիւնը փոխարկում ես մարմնի կակղութեան,
Որպէսզի կարող լինի քո խօսքն իր մէջ ընդունելու:
Դո՛ւ ես, որ կարող ես ընձեռել ա՛յլ սիրտ եւ մէկ ճանապարհ`
Երկնչել քեզնից կեանքի բովանդակ տեւողութեան մէջ:
Դո՛ւ ես, որ խստամիտների մէջ դնում ես քո երկիւղը միշտ,
Որպէսզի հաւատքով ուշք դարձնեն քեզ, մարգարէների խօսքի համաձայն:
 

Գ

 
Քո աշխարհաստեղծ բերանի օրհնեալ շրթունքների աստուածեղէն անձրեւների կաթիլը կենարար,
Որպէս բանալի` լսելիքներիս դռա՜նը մօտեցրու,
Որով խորամանկ բանսարկու օձի թոյնը վերցնես ու բժշկե՜ս դու:
Քո ամենակալ ձեռքով բռնիր շարժուող գործիքն իմ խօսողութեան,
Եւ ազդի՛ր նրան ձայնի զօրութիւն,
Դո՛ւ, որ տալիս ես լեզու բոլորին` ընտիր խօսելու.
Որպէսզի ես էլ, դաստիարակուելով պատշաճապէս,
Չլինի, որ մեր նախահօր նման հանդուգն խօսելով` զրկուեմ քո լոյսից,
Եւ անբանութեան դատապարտուեմ` որսողից քշուած:
Քո կենդանաբաշխ աջը երկարելով`
Լուսաւորի՛ր վերստին խաւարած աչքերն իմ հոգու,
Որ չլինի թէ վիշապի շնչով մարելով լապտերն համարձակութեան`
Գրվանի ներքոյ մնամ ծածկուած:
Վերցրո՛ւ անօրէնութիւններն իմ,
Տէ՛ր, եւ նետիր նրանք խորքերը ծովի,
Որ փոքր է անչափ քո անսահման մեծութեան համեմատութեամբ,
Ուր իմ մեղքերը կարող են սուզուել, ըստ մարգարէի:
Կործանուած հոգուս համար կանգնիր նշան վստահութեան,
Որ չլինի թէ կառուցուելով վհատութեան կոթող`
Ծածկուածները հրապարակ հանի բարձրաձայն:
Բա՛ց բժշկարանիդ կենաց վարդապետարանը, հզօ՜ր եւ գթած,
Որպէսզի մեր մէջ կորուսչի ցանած, մշակած բոլոր որոմները չար`
Կամքիդ մանգաղով ընդհուպ արմատից հնձես ու թափես:
 

Դ

 
Երբ Պետրոսի պէս քայլերս ուզեցի ուղղել դէպի քեզ, Աստուած բոլորի,
Սուզուեցի եւ ես այս աշխարհային մեղսածուփ ծովի ալիքների մէջ,
Մօտեցրու աջը քո ազատարար, օգնելու համար ինձ` սասանեալիս,
Քանանուհու հետ ձայնակից` ե՛ս էլ սրտիս խորքերից
Պաղատում եմ քեզ, ահա, սովահար որսորդական շան նման կաղկանձող.
Քո բազմազեղուն ու ճոխ սեղանից բաժին հան եւ ինձ` թշուառ սովեալիս,
Որպէս ապրուստի կերակուր տալով փշրանքներն հացի:
Փրկի՛ր նիւթեղէն խորանն իմ, ո՛վ դու,
Որ աշխարհ եկար փնտրելու կորածին եւ ապրեցնելու:
Զի քո է մեծութիւն, յաղթութիւն եւ զօրութիւն.
Դո՛ւ ես քաւութիւն եւ բժշկութիւն, նորոգութիւն եւ երանութիւն.
Եւ քեզ է վայելում փա՜ռք, երկրպագութիւն յաւիտեանս. ամէն: …
… վայելում փա՜ռք, երկրպագութիւն յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԼԶ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Որքան էլ շատ լինեն մեղքերս,
Շնորհիդ փրկարար արդիւնքներն անթիւ
Եւ հանդիսադրումն այն չարչարանքների, որոնք յանձն առար`
Գերազանցում են նրանց միշտ իրենց առաւելութեամբ:
Հոգիներն համայն իր մէջ ամփոփող աջդ արարչագործ
Մահուան գործիքի` Խաչի նշանի վրայ գամեցիր,
Որպէսզի կամքիդ դէմ երկարող ձեռքս թուլացնես:
Համընթաց քո զոյգ ոտքերդ ազատարար
Իմ անսանձութեան պատճառով պատժարանի փայտին կպցրիր,
Որպէսզի զսպէս դու գթածաբար վայրագութիւնը փախչող թշուառիս:
 

Բ

 
Չհրամայեցիր, որ քո օրհնեալ գագաթը կռփողների ձեռքը գոսանար,
Դու, որ քարերի կարծրութիւնը ճեղքեցիր, -
Որպէսզի այդ օրինակով` եւ ի՛նձ ներելդ կանխաւ աւետես:
Քեզ` խոստովանուած Աստծուդ գանող անպիտաններին չսպառնացիր,
Դու, որ արուսեակը մթնացրիր-
Որ մահացածիս բարութեամբ հանդերձ հանգիստ շնորհես:
Հայհոյիչների չարախօս բերանը չչորացրիր,
Դու, որ լուսնի պատկերը արեան երանգով գունաւորեցիր, -
Որպէսզի քեզ գովելու համար անհամարձակ լեզուս զօրացնես:
Չսաստեցիր քեզ նախատողների մոլեգնութիւնը,
Դու, որ տարերքն անգամ սասանեցիր, -
Որպէսզի թշուառ գլուխս գթութեանդ օծումով իւղես:
Քեզ մոլորեցուցիչ անուանող աստուածասպանների ծնոտների յօդուածներն իրարից բաժանելով չխախտեցիր,
Դո՛ւ, որ քարերի կարծրութիւնը ճեղքեցիր, -
Որպէսզի բարուց դատարկ իմ հոգին ընդունայնութեան յօժարութիւնից հանդարտեցնես:
Պահապանների սրերը իրենց ընդերքը չմխեցիր,
Դո՛ւ, որ օձի որովայնը հողի վրայ սողալուն մատնեցիր, -
Որպէսզի ոսկորներն իմ տառապեալ մարմնի, իբր գանձարանում պահուած`
Հարութեան կենացն արժանացնես:
Երբ կենդանակիր քո գերեզմանի տապանաքարը կնքում էին,
Նրանց տեղնուտեղը թիկունքի վրայ պառկեցնելով` երկրի անդունդները չսուզեցիր,
Որպէսզի հոգուս տապանակի մէջ լոյսիդ նշխարը հանգչեցնես:
Երբ քեզ կորած եւ իբրեւ երկրաւոր մարմին գողացուած էին համբաւում,
Դու` համայնաջինջ եւ սպառսպուռ չկրճատեցիր նրանց սերունդները,
Որպէսզի եւ ինձ, բարուն հետեւող յիշատակուելու անարժանիս իսկ
Անկորուստ կերպով, անվնասելի` փրկուածներին մասնակից դարձնես:
Երբ ուրացողները մոլեգնաբար, որպէս մատնութեան անարգ գրաւական`
Քո հօր տաճարի գանձարանից մաս էին հանում, կաշառք տալով արծաթ կրկնակապեն`
Չդարձրիր նրանց դու քարէ արձան,
Նման` Մովաբի տատին պատահած այն հին հարուածի, -
Որպէսզի եւ ինձ` հաստատութեանս մէջ վրիպեալիս
Եւ մահուան իշխանութեանը վաճառուածիս թշուառ`
Արեամբ քո փրկելով` հաստատուն վէմիդ վրայ կառուցես:
Օրհնեա՜լ ես կրկին, օրհնեա՜լ վերստին,
Ամէն ինչի մէջ միշտ օրհնաբանուած` յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ԼԷ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ արդ, թէպէտեւ իմ բարու համար քո ինձ շնորհած վերոյիշեալ պարգեւներից
Շատ քչերն այստեղ ես գրի առա,
Ո՜վ ամենագութ բարերար, գովեալ եւ ամենազօր,
Բայց եւ այնպէս` նրանք արքայազուններ են եւ ինքնակալ իշխաններ,
Զօրութեան որդիներ են նրանք եւ վեհածիններ մեծափառ, լուսանորոգ եւ հրաշապատիւ,
Որոնք հռչակուած են բարձր բռնած յաղթական դրոշներով` պսակապաճոյճ գեղազարդուած,
Բերելով իրենց հետ անթիւ օրհնաբան, քաղցրահամբոյր եւ հեզ,
Երջանիկ խաղաղասէր եւ աստուածահաճո պետութիւնները այն վերին նահանգների,
Որոնց վերաբերմամբ աղօթեց մարգարէն` ասելով.
"Տէ՜ր, զօրութիւններդ արթնացրու եւ մեզ փրկելու փութա՛",
Դրանք աւելի զօրաւոր են հալածելու մեր մեղքերը
Եւ հալելու ու հեռացնելու կարկուտն անյուսութեան,
Քան թէ զօրապետը նախամարտիկ` երկնային պարի -
Գիշերավարը այն խաւարասէր, որը առաջին հակառակորդն էր բարի Աստծուն:
Անհնար է թուել այն բոլոր շնորհները, որոնք բարձրեալի կողմից
Անձրեւեցին տկարիս, թշնամուս եւ ապերախտ ծառայիս վրայ:
Իսկ եթէ ոք համարձակուի խօսել կարողանալ, ամբողջը թողած`
Շատ քիչը պիտի կարենայ յիշել այդ շնորհներից:
Դրանց հետ նաեւ մտաբերելով առաջին նիւթը, որից ստեղծուեց,
Իբրեւ մի տկար եւ նկուն` հերքուած մեծ զօրութիւնից պիտի պարտուի:
 

Բ

 
Սակայն, թէպէտեւ այսպէս գրեցի,
Եւ դարձեալ նոյնը պիտի վկայեմ հողիս թերահաս խակութեան
Եւ ստեղծողիդ կատարելութեան ու բարիքների եւ իմ անարժանութեան մասին, -
Բայց ամենալոյս եւ բազմազեղուն, աննախանձ, գովեալ քո արարչութեան զօրութեան հանդէպ
Կփշրուի բանսարկուի պատճառած սրտի կարծրութիւնը:
Նա է, որ փորձում է յուսահատ վհատութեամբ քարացնել սիրտս,
Սպառել եւ խոպանացնել երկու աղբիւրներս,
Որոնք իմ զգայական եդեմի մէջ բխեցրեց տնկողը,
Որպէսզի նրանցով ոռոգուի առատ ու ծաղկի իմ մէջ բարեգործութեան դրախտը կենսատունկ:
Ուստի թող չլինի, որ արտասուքներս ցամաքեցնելով,
Աղանդահնար պատրանքներով եւ չարաչար խորամանկութեամբ
Դուրս հանի դարձեալ ինձ իմ նախկին փափուկ վիճակից:
Իսկ երբ երեւայ հրաշափառօրէն համբարձուած Աստուածն
Իր խաղաղութեամբ միջնորդն հաշտութեան աստուածների մէջ,
Շնորհաց կտակը բերելով իր հետ, -
Բախուելով նրան, ինչպէս վիմեղէն ամրապինդ լեռան,
Կցնդեն բոլոր վնասակար խարդախութիւններն ու կարճամիտ սրտնեղութիւնները,
Հազիւ թէ հոսող փոքրիկ ջրի պէս, կամ հողի նման, որ փշրուելով կփոշիանա:
 

Գ

 
Արդ, ոչ թէ մարդկանցից են գալիս կշտամբանքներս, ինչպէս Յոբն է ասում,
Այլ ամենատես աչքերից վերին հրամայողիդ,
Որի երկիւղից խիղճս տագնապած` սոսկում եմ, սարսում կասկածանքներով:
Եւ սակայն դարձեալ սրտաբեկ`
Ապաստանում եմ յոյսիդ հաստատուն, կենդանի, անեղծ.
Որպէսզի ողորմութեամբ նայես դու ինձ,
Իբրեւ կորստեան պատժին արժանու,
Երբ ես երկնայնիդ բարերարութեանը ներկայանամ ձեռնունայն եւ ապշահար,
Երախտիքները անպատում փառքիդ բերեմ ես ինձ հետ ու քեզ յիշեցնեմ.
Քեզ, որ ո՛չ մոռացութեամբ տարուած ես նիրհում,
Ոչ էլ մինչեւ իսկ ակնթարթի չափ ընդմիջումներով` հեծեծանքներն ես անտեսում վշտի:
Վերցրո՛ւ ինձանից, աղաչում եմ քեզ, լուսաւոր խաչովդ` խեղդը յանցանքիս,
Հոգատարութեամբ տարակուսական տխրութիւնը իմ,
Փշանիւթ պսակով` բողբոջն իմ մեղքերի,
Գանակոծութեամբ` հարուածը մահիս,
Ապտակի յուշով` տանջանքն ամօթիս,
Թքի թշնամանքով` գարշութիւնս անգոսնելի,
Լեղու ճաշակմամբ` դառնութիւնը հոգուս:
 

Դ

 
Քոնն են այս բոլոր բարութիւնները անբովանդակելի,
Միակ Աստծոյ միածի՛ն Որդի,
Որոնց հետ եւ իմ չարութիւնները յիշատակելով,
Քո ամէնօրհնեալ անունն եմ կանչում բարձրաղաղակ` հոգեղէնների պաղատանքներով:
Մեղապարտութեամբ ամօթահարիս զղջման խոստովանութեան նայիր
Եւ սատակելու արժանի որդուս ողորմիր` անմահ մահով մեռնելու.
Որպէսզի բազում մեղքերիս չափով
Կրկնապատկուելով առաւելապէս` քո ողորմութի՜ւնդ աւետարանուի
Եւ հռչակուի վեհ ահաւոր հնչմամբ երկնքի մէջ միշտ եւ երկրի վրայ:
Եւ քեզ` Հօր եւ սուրբ Հոգու հետ` փա՜ռք յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԼԸ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Ինչպէս որ նախորդ գլուխներից մէկում գրութեան առայ
Մարմնական անդամների օրէնքի արգասիք համարուող
Մեղանչանքների այն խաւարային գլխաւոր ծնունդները,
Որոնք տիրեցին մահուան ժառանգորդիս, -
Այդպէս էլ եւ այժըմ, այստեղ, հետեւեալ խօսքերիս կարգին
Պիտի յիշատակեմ ես փոքր ի շատե,
Ինչպէս անսահման ծովի ջրերից մի կաթիլ առած`
Հոգեւոր կեանքի այն օրէնքները,
Որոնք լուսածնունդներին ազատագրում են
Յիսուս Քրիստոսով:
 

Բ

 
Կայսերական են ոմանք արդարեւ, բազմած բարձր գահի վրայ,
Եւ շնորհների պաշարով լցուած ու հարստացած: -
Թագաւորն իր սիրելիներով,
Արքան իր պատուաւորներով,
Պսակաւորն իր իշխաններով,
Բարեհռչակուածն իր համբաւներով,
Յաղթողն իր փողերով,
Զօրավարն իր մարտիկներով,
Գովեալն իր փառքով,
Փեսան իր պարաւորներով,
Դշխոն իր օրիորդներով,
Փեսաւերն իր հանդերձանքներով,
Ազատութիւնն իր շնորհներով,
Խոստովանութիւնն իր քաւութիւնով,
Օգնութիւնն իր ձեռքով,
Պահպանութիւնն իր աջով,
Պարգեւն իր զարդով,
Կենաց նշանն իր ամրութիւնով,
Կնիքն իր նկարագրով,
Ամպն իր հովանիով,
Արուեստն իր հրաշքներով,
Հոգին իր անեղծութիւնով,
Խօսքն իր կատարումով,
Ուխտադրութիւնն իր լրումով,
Զօրութիւնն իր հրամաններով,
Աւազանն իր սքանչելիքներով,
Մանանան իր ապականութիւնով,
Կենդանի վէմն իր վտակներով,
Հրեղէն սիւնն իր ճառագայթներով,
Որոտումն իր ազդումներով,
Վերին յոյսն իր փրկութիւնով,
Օրհնութեան ծառն իր պտուղներով,
Եւ բարունակն իր բարիքներով:
Եւ որպէսզի, չլինի թէ բոլորն ասելով` ամբողջն աչքաթող անեմ,
Ինչպէս արեւին նայելիս կայլայլուի աչքն ու կտկարանայ,
Պէտք է որ լռեմ ես շատն ասելուց եւ քչին հասնեմ,
Բաւականանալով ամէն ապիկար իմ կարողութեամբ:
 

Գ

 
Բայց աւա՜ղ յաւէտ այստեղ իմ թշուառ, եղկելի հոգուն,
Քանզի խօսքիս կարգն ստիպում է ինձ
Աւետաւոր ձայնի հետ խառնել ե՛ւ գուժկան բողոք.
Քանի որ սրանց հետ եւ սրանց առընթեր
Կան` արդարութիւնն իր կշիռներով,
Վճիռն իր հատուցումներով,
Քննութիւնն իր լոյսով,
Հանդիմանութիւնն իր լապտերներով,
Մերկութիւնն իր պատկառանքներով,
Յայտնութիւնն իր ամօթով,
Անբիծն իր վաստակներով
Եւ սխալուածն իր պատիժներով:
 

Դ

 
Դարձեա՛լ եւ դարձեալ ողբ ինձ կրկնապէս, թշուառ եղկելուս,
Քանզի անհնար բարկութեամբ, ահա,
Գալիս է, հասնում հասակիս հասկին մանգաղը նրան հնձելու համար.
Դատաւորն` ատեանի, եւ հզօրը բեմի համար,
Սպառնացողը կորուստի մատնելու, բազուկը` դատաստան տեսնելու,
Պատժիչ գաւազանն` հարուածելու, սպառազինումը` վրէժխնդրութեան,
Եւ հովիւն ընտրութիւն անելու համար:
Եւ քանզի վերջին օրը հատուցման դատի պիտի ինձ դատապարտեալիս
Քո այն խօսքը, որ դու ինձ ասացիր,
Կանխի՛ր այն, բարեգութ, նախընծաքո քաղցրութեամբ,
Եւ ինձ, որ վարանական երկիւղով հեծում եմ նուաղաձայն,
Զօրացրո՛ւ վերջին տագնապման ժամիս քո օրհնեալ ձեռքով,
Առաջին օգնութեամբ մխիթարելով, բժշկելով, քաւելով, եւ կենդանի պահելով:
Եւ քեզ փա՜ռք ամէն ինչի մէջ, յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ԼԹ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ քանզի թողի կերպըս առաջին դեւի թելադրանքով
Եւ կորցրի իսպառ իմ ծուլութեամբ, -
Ուստի այժմ իմ մէջ ցոյց պիտի տամես կերպարանքը հին.
Դառն ու թախծալից հոգու հեծութեամբ
Անաչառ խայտառակումով, հրապարակօրէն,
Հաւաքուած անթիւ եւ ամէն ազգի բազմութիւնների
Վերապատմեմ ես պիտի բարձրաձայն եւ մեծաբարբառ աղաղակելով:
 

Բ

 
Շնչաւոր մի մատեան եմ ես, որն ունի իր մէջ
Ներսից ու դրսից ողբեր ու վայերեւ ձայներ տխուր,
Իսկ եւ իսկ նման Եզեկիէլի տեսլի տոմարին: -
Քաղաք անպատուար եւ անմահարձան,
Տուն` դռան ամուր փականքներից զուրկ,
Աղ` միայն տեսքով, այլ ոչ թէ համով,
Ջուր աղի, անախորժ` ծարաւների համար,
Գետին` անօգուտ` հողագործութեան,
Դաշտ լքուած` հեղեղավայր կնիւնի,
Անդաստան` խոպանացած եւ տատասկաբեր,
Աստուածախնամ հողս հոգեւոր, որ բանսարկուի պատրանքներո՜վ մշակուեցի,
Իւղընձիւղ փայտ եմ պտղակորոյս,
Հատանելի մի ծառ ունայնաբոյս,
Կրկնամեռ խօսուն մի տունկ եմ անյոյս,
Ամբողջովին շիջած ճրագարան անլոյս:
 

Գ

 
Այժմ վերստին սոյն նմանութեամբ
Այլ աւաղական բազում պատկերներ պիտի կրկնեմ ես: -
Ամօթի դառն պատուհասն է պահուած հեգիս,
Կրճտումն ատամների եւ աչքերի լաց անվերջ` եղկելիիս,
Հայրական անսպասելի ցասում` ստահակիս,
Ապականութիւն աննորոգելի` մեղանչած մարմնիս,
Նոր կշտամբութիւն` ախտալից հոգով, չարիք գտնողիս,
Տարակուսանքի տարտամ տագնապներ` մահով գերուածիս,
Որոնք երկնային զօրքերը կտան թշուառիս,
Վկայելով, թէ որոմի խրձի պէս վառուելու է վշտակիր հոգիս,
Ահարկու ձայնով ազդարարելով անբժշկութիւնը յուսալքուածիս:
 

Դ

 
Արդարեւ, սրանք կատակերգական նուագներն են ահա
Այն քնարահար շրջիկ պոռնիկի, որ ծեծելով իր կուրծքը, լալագին
Հնչեցնում է յոյժ կսկծեցուցիչ, խղճալի ողբեր,
Ինչպէս Եսային է ասում առակով`
Տիւրոսի մասին գրած պատգամում:
Եթէ ապառնի դիպուածն այն փոքրիկ, իբրեւ մօտալուտ պատկերացնելով,
Բողոքում էր նա պէս-պէս, բազմակերպ աւաղումներով,
Լացով ու կոծով պարողների պէս, -
Յապա ինձ համար, որ սպասելով Տիրոջ գալստեանն անպայման մնացի անպատրաստ բոլորովին,
Ո՜րքան եւ ո՜րպիսի վհատեցուցիչ երգեր պիտի մրմնջեմ ես:
 

Ե

 
Արդ, եթէ դատաստանի ահաւորութիւնը յիշեմ վերստին,
Բազմացնեմ պիտի աշխատանքս ես,
Իսկ եթէ տանջանքներս իսկութեամբ աչքիս առաջ բերեմ` երկիւղս կաճի,
Եւ եթէ ճշգրիտ պատկերացնեմ ես տեսարանները նրանց`
Ինձ համար նախատեսուած հատուցումները կաւելանան,
Քանզի առաջուց նախատեսելով այդ բոլորը ես, չապաշխարեցի, թեկուզ անագան:
Բայց դու խնայեցիր ինձ, գթած, մարդասէր, հզօր, բարերար,
Ամենապարգեւ Քրիստոս թագաւոր, օրհնեալ յաւիտեան. ամէն:
 

ԲԱՆ Խ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Ամենակալ Աստուած բարերար, ստեղծո՛ղ բոլորի,
Ունկնդրի՛ր հառաչանքներիս ձայնին տագնապայոյզ.
Եւ ինձ ապագայ կասկածանքների երկիւղից փրկի՛ր,
Կարող զօրութեամբդ ինձ ազատելով մեղքի պարտքերից,
Քանզի քո անբաւ մեծութեամբ եւ իմաստութեամբ անհուն`
Հնարաւոր է քեզ մօտ ամէն ինչ:
 

Բ

 
Եւ քանզի հեռուից տեսնելով հոգուս աչքերով ահա
Ահաւորափայլ հանդէսը քո հանդերձեալ դատաստանի,
Նկատում եմ ես արդէն կանխապէս
Ցերեկը լուսաւոր ու յուսալից` սրբերի համար,
Եւ օրը խաւար` պատժապարտիս պատուհասի համար
Ուստի եւ չկայ ոչինչ, որ լինի փախուստիս համար ապաստանարան.
Ո՛չ անդունդները խորունկ եւ ո՛չ վիհերն անտակ,
Ո՛չ լեռները բարձրաբերձ եւ ո՛չ քարանձաւները,
Ո՛չ ժայռերը կարծրակուռ, ո՛չ էլ ծործոր ու ծերպ,
Ո՛չ փապարները փոսաւոր եւ ո՛չ հոսանքը հեղեղների,
Ո՛չ բաւիղները խորշերի, ո՛չ շտեմարանները յարկերի,
Ո՛չ թաքստոցները սենեակների, ո՛չ էլ ծմակները հովիտների,
Ո՛չ ծործորները դժվարանց, ո՛չ բլուրները բազմակուտակ.
Ո՛չ քամիները մեծաշունչ, եւ ո՛չ ծովերն անծայր,
Ո՛չ հորձանքները սահանքների, եւ ո՛չ ափերը հեռաւոր,
Ո՛չ ողբերի ձայները եւ ո՛չ հեղեղներն արցունքի,
Ո՛չ շարժումը մատների, ո՛չ ձեռքերը վերամբարձ
Եւ ոչ էլ պաղատանքը շրթունքների:
Այս բոլորից` սաստկագոյն եւ անճողոպրելի`
Դո՛ւ միայն, Քրիստոս, կարող ես փրկել բազմամեղ հոգիս
Քո անդորրութեամբ եւ քո դիւրութեամբ ամենահնար:
 

Գ

 
Ուստի եւ նայի՛ր ինձ շրջապատող վտանգներին անզերծանելի,
Դո՛ւ միայն քաղցրդ բոլորի հանդէպ.
Կենազէն խաչիդ յաղթական սրով կտրատի՛ր բոլոր ցանցերը վարմիս,
Որոնք ամէնուստ պաշարել են ինձ մահու գերեալիս,
Տո՛ւր հանգստութիւն սասանեալ ոտքին թիւր ընթացողիս.
Բուժի՛ր հրատապ ջերմին տոչորումն մղձկեալ սրտիս,
Մերժի՛ր դիւային եւ չարահնար շշուկները իմ` քեզ պարտաւորիս.
Հալածի՛ր անյոյս մթութիւնն հոգու` չարին կենակցիս.
Ցրի՛ր ծխամած թանձրութիւնները բռնաւոր մեղքերիս.
Կորցրո՛ւ ապական ցանկութիւնները զազիր կրքերիս.
Նորոգի՛ր մեծիդ անուան պաշտելի փառքի լուսեղէն պատկերն ի հոգիս.
Զօրացրո՛ւ շնորհիդ փայլը շողշողուն որպէս շուք դէմքիս,
Մտատեսութեան ընդունակութիւն տուր հողեղէնիս,
Հարմար յօրինմամբ վերայարդարիր, որ տեսնի քեզ պարզ`
Լուսազարդ մաքրութեամբ զտելով մռայլը մեղաւորիս,
Աստուածային կենդանի, անեղծ, երկնաւոր լոյսովդ ծածկելով երեք պատկերներն անձիս:
Զի դու ես միայն օրհնեալ հօրդ հետ ի գովեստ սուրբ Հոգուդ
Յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ԽԲ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Տէ՜ր Աստուած գթութեան, փրկութեան եւ ողորմութեան,
Քաւութեան եւ նորոգութեան, բժշկութեան եւ առողջութեան,
Լուսաւորութեան եւ կենդանութեան, յարութեան եւ անմահութեան,
Յիշի՛ր ինձ, երբ գաս քո արքայութեամբ,
Ահաւոր, հզօր, բարերար եւ ամենաստեղծ,
Կենդանի, գովեալ, ամենակատար
Եւ մերձ համօրէն արարածների հեծութիւններին:
Ես էլ եմ ահա պաղատում քեզ խաչակցիդ հետ,
Որը քեզ համար ո՛չ բռնուած էր եւ ո՛չ էլ կապուած,
Ո՛չ կախուած եւ ո՛չ բեւեռուած,
Ո՛չ խոշտանգուած էր մեծիդ անունով եւ ո՛չ անարգուած,
Ո՛չ լլկուած եւ ո՛չ արհամարհուած,
Ո՛չ խորտակուած եւ ո՛չ մահացած,
Այլ արքայութեանը` արդարների համար պահուած լոյսին արժանի համարուած:
Եւ դու հաստատուն ուխտի խոստումով
"Ամէն" – ի երդմամբ,
Յայտնելով տրուած բարիքների անփոփոխութիւնը,
Փառաւորեցիր նրան եւ փրկութեան յոյս ներշնչեցիր ինձ` իսպառ լքուածիս:
 

Բ

 
Օրհնեա՜լ, օրհնեա՜լ եւ դարձեալ օրհնեալ,
Ընդունելով եւ ինձ նոյն հաւատքով`
Փրկի՛ր կործանումից եւ բարձրացրո՛ւ, ո՜վ բարերար.
Բժշկիր հիւանդութիւնների ախտերից, ողորմա՜ծ.
Մահուան եզերքից ինձ կեանքին դարձրու, ո՜վ կենդանութիւն.
Քոնն եմ նաեւ ես, ուստի նրա հետ ապրեցրո՛ւ եւ ինձ ապաւինութի՜ւն.
Կենդանութեան շունչ ընծայիր դու ինձ` հոգով մեռածիս,
Յարութի՜ւն, դու կեանք եւ անմահութիւն,
Անպակաս բարութիւն, անսպառ շնորհ, անփոփոխ ներողութիւն,
Աջ ամենազօր, ձեռք ամէնիշխան, մատ ամենամերձ:
Կամեցիր դու, Տէր, եւ պիտի փրկուեմ.
Ակնարկիր միայն գթութեամբ, եւ պիտի արդարանամ.
Ասա՛ դու խօսքով, եւ իսկոյն պիտի դառնամ անարատ:
Մոռացի՛ր թիւը իմ չարիքների`
Եւ անմիջապէս համարձակութիւն պիտի առնեմ ես.
Առատաձեռնի՛ր, եւ շուտով պիտի պատուաստուեմ քո մէջ,
Փառաւորեալդ ամէն ինչի մէջ յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԽԳ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Բժշկական հմտութեան ամենափորձուած հնարաւորութեամբ
Անախտական կեանքի դու պատճառ, երկնային զօրեղ թագաւոր` Տէ՜ր Յիսուս Քրիստոս,
Աստուած` իմանալիների բոլոր եւ տեսանելիների:
Ահա՛ իմ մէջ ես դու, ինչպէս մարգարէն է ասում, նոր կցորդութեամբ,
Ուստի եւ ես միացած քեզ հետ խօսքի դաշինքով այս բարեզարդ`
Թո՛ղ լուսաւորուեմ կրկին ողջացած` շնչով ու մարմնով,
Ըստ ամենայնի կարող եւ անդրդուելի:
 

Բ

 
Սպեղանիների կարիք չես զգում դու
Հոգուս վէրքերին փաթաթաններ պատրաստելու համար,
Ո՛չ ժամանակի, ո՛չ միջնորդի եւ ո՛չ էլ երկարաձիգ օրերի,
Ո՛չ փոփոխական դեղեր տալու եւ ո՛չ անդամահատման,
Ո՛չ էլ խարելու, վիրահատութեան.
Եւ այլ երկրաւոր դարմանումների,
Որոնք ենթակայ են յաճախ վրիպանքի եւ ամենասխալ տարակուսութեան:
Բայց քեզ` հոգիների եւ մարմինների արարչիդ
Ամենայն ինչ լուսաւոր է, ամենայն ինչ ակներեւ,
Ամէն ինչ գրուած, ամէն ինչ դիւրին եւ հնարաւոր,
Խորհուրդը գլխաւորուած է, խոստումը լցուած, կամքը կատարուած,
Քո կտակն աւետարան է, քո վճիռն` ազատութիւն, մատեանդ` շնորհ:
Չես կաշկանդուած դու օրէնքներով, ոչ էլ կանոններով շրջափակուած.
Արգելակուած չես նուաստութեամբ, ոչ էլ հպատակութեամբ խոնարհուած.
Չես պարփակուած փոքրկութեամբ, ոչ էլ սահմաններով չափուած.
Չես վրիպած բարութիւնից, ոչ էլ ցասումից այլայլուած.
Չես սխալուած խստութիւնից, ոչ էլ խռովութիւնից վրդովուած.
Չես դղրդուած անգիտութիւնից, ոչ էլ ողորմութիւնից` փոփոխուած.
Չես իջել բարձրութիւնից, ոչ էլ օգնութիւնից ընկրկած,
Ոչ էլ փրկութիւնից տկարացած:
Սկիզբն ու լրումն ես դու ամէն ինչի, եւ ամենայն ինչ քեզանից է.
Փա՜ռք քեզ եւ երկրպագութիւն յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԽԴ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Աստուա՜ծ անսահման, անբացատրելի հարազատ ծնունդ միակ Աստծոյ,
Արարիչ բոլոր արարածների, Քրիստոս թագաւոր,
Լոյս` խաւարի մէջ` մթնած սրտերի.
Մեզ հետ` մարդ կատարեալ եւ առաքչիդ հետ` իսկական Աստուած,
Որ մեր բնութեամբ քոնն ես ծանուցում հրաշապէս:
Օրհնեա՜լ է Հայրդ երկնաւոր եւ անճառ,
Որ առաքեց քեզ երկնից եւ որին փառակից ես դու արարչութեամբ.
Տարագիր գերուս փրկութեան համար նա այնքա՛ն հոգաց,
Որ մինչեւ անգամ քեզ մատնեց մարդկանց:
Իսկ դու, որ կարող էիր առանց վշտի աւարտել խորհուրդը տնօրինութեան,
Հաճեցար մահուան բաժակը ըմպել մեղապարտիս հետ`
Անթերի մարդկութեամբ եւ անպակաս աստուածութեամբ:
Եւ սուրբ Հոգին քո կենդանարար, ինչպէս որ քո, այնպէս եւ իսկակից է Հօրդ,
Եւ էութեամբ համապատիւ` ծնողիդ հետ ե՛ւ ծնուածիդ:
Մի Երրորդութիւն կատարեալ` անբաժանելի եւ անանջատ երեք դէմքով.
Անսկիզբ եւ անժամանակ, բացարձակ բարերար,
Համակ կենդանարար, ամբողջապէս խաղաղարար,
Ստեղծիչ գոյութեանց եւ յօրինող ամենայնի,
Անքակտելիօրէն եւ մի բնութեամբ փառաւորուած:
 

Բ

 
Իսկ եթէ գթած երկնաւոր Հայրը հզօր` մէկն է էութիւնից`
Մահապարտիս յանցանքների համար զոհաբերեց իր անքնին ծոցի ծնունդը միակ,
Չխնայելով իրեն համապատիւ սիրելի որդուն,
Այլ կամովին նուիրեց նրան մահուան զէնքերով չարչարողներին,
Ըստ Զաքարիայի մարգարէութեան,
Թէ` "Պիտի զարթնի սուրը հովուի վրայ,
Եւ պիտի զարկուի հօտապետն ինքը,
Ու ոչխարների հօտը ցրուի",
Ինչպէս նախագրողի օրինակը նուրբ եւ ուխտը խորանի,
Եւ նուիրումն արեան սպանդի,
Եւ խորհուրդն աբրահամեան պատարագի,
Որոնք կանխապէս նկարագրեցին փրկութիւնն հեգիս` կեցուցչիդ կամքով, -
Ուրեմն էլ ինչո՞ւ ես տխրում, ա՛նձն իմ,
Որ քո իսկ գործով եւ յօժարութեամբ ես կործանուել դու
Եւ ո՛չ Աստծոյ կամեցողութեամբ.
Կամ ինչո՞ւ ես դու խռովում, սիրտս`
Մտատանջուելով սատանայական յուսահատութեամբ:
Յուսայ՛ Աստծուն եւ խոստովանիր,
Եւ նա քեզ համար կհոգայ անշուշտ`
Դաւթեան սաղմոսի եւ մարգարէի կենսախրախոյս խօսքի համաձայն:
 

Գ

 
Իսկ ստեղծողի խնամակալութեան չափն ու եղանակը աւելի վեր է,
Քան հրեշտակների եւ մարդկանց մտքի կշռութեան սահմանն,
Ու թէ բիւր անգամ կրկնուի` դարձեալ չափել չի լինի,
Զի բարձրեալ տիրոջ ե՛ւ բաւարարելն է անճառելի:
Մանաւանդ որ նա` մէկը օրհնուած համագոյական Երրորդութիւնից`
Ուղարկեց միւսին այն օրհնաբանուած,
Որը եւ մեռաւ ի հաճութիւն իր առաքչի կամքին:
Միւս երրորդն ահեղ երկուսի հաւանութեամբ
Բարեմաղթում է մեծաջան բաղձանքով:
Իսկ միեւնոյն բարի իրագործումների մէջ
Նրանց համամիտ միակամութեան ապացոյցներն են`
Հոգին` կենդանու եւ բանը` բանականի,
Պայծառութիւնը` փառքի եւ կերպարանքն` էութեանը:
Փոյթ` ապրեցնելու, սթափ` ողորմելու,
Օգնութեան ձեռք կարկառելու եւ փրկելու` պատրաստ,
Առատատրութեամբ` յորդ, շատութեամբ` զեղուն,
Անբաւութեամբ` լի, աննուազութեամբ` փարթամ,
Երկայնամտութեամբ` ճոխ եւ անհասութեամբ` բարձր, -
Մի Երրորդութիւն կատարեալ եռանձնեայ,
Օրհնեալ յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԽԵ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ արդ, ով կործանուած իմ անձ, բարի յոյսը տնկած սրտիդ մէջ
Եւ հաւատքի գոտիով պնդած երիկամներիդ մասերն երկու`
Ցանկական գործարանները քո կրկնապղտոր խորհուրդների,
Խոստովանի՛ր բարերար Աստծուն մտածածներդ` որպէս թէ արդէն գործուած մեղքեր,
Խոհածներդ` իբրեւ կատարուածներ,
Անտեսներն` իբրեւ արդէն յայտնի,
Սրտիդ մէջ թաքուն պահածներն` իբրեւ բարձրաձայն ասուած.
Ակնարկումներդ` իբրեւ իրագործած մեղանչումներ,
Շուրթերիդ շարժումն` իբրեւ չարութեան գործադրութիւն,
Ոտքերիդ հետքերն` իբրեւ վազք ընդդէմ
Աստծոյ պատուիրանների,
Ձեռքերիդ ցասկոտ երկարումն` իբրեւ արիւնահեղութիւն,
Անվերջ ծիծաղելն` իբրեւ կամաւոր լքումն շնորհի,
Երդումն ի դէպ թէ տարադէպ` իբրեւ գործակցութիւն խաբողին,
Ամբարտաւանութիւնն` իբրեւ հին կործանիչ նախաստեղծին իր բարձրութիւնից,
Սրտնեղութիւնն` իբրեւ թերահաւատութիւն,
Մեղկութիւնն` իբրեւ պարտութիւն զօրաւոր ամրութեան,
Վշտակրութեան համար տրտնջալն` իբրեւ ուրացութիւն` Տիրոջ հետ արած ուխտի,
Անսանձութիւնը` իբրեւ մի թոռը անգթութեան,
Անբարհաւաճութիւնն` իբրեւ վեհերի դէմ գոռոզացում չնչին բաներով,
Պարծենկոտութիւնն` իբրեւ կամակոր հարազատութիւն չարագործի հետ:
Ակամայ մեղքերն էլ խոստովանիր կամովին գործած յանցանքների հետ,
Բռնիները` հաւանութեամբ կատարուածի հետ,
Նորամոյծները` բնածինների հետ,
Անօրէնութիւնը` ապաստուածութեան հետ,
Փոքրերը սաստկագոյնների եւ քչերը` շատերի հետ,
Անասելիներն ասա` արդէն իսկ ասուած իմացողին,
Անգրելի մեղքերը` իբրեւ տեսնողի աչքի առջեւ մագնիսաքարի վրայ արձանագրուած,
Մեղքի համար թեթեւագոյն համարուածներն` իբրեւ ստուար ու ծանր բեռներ,
Ծածկուածների չափի որոնումը` իբրեւ ճշտիւ պահանջումն
Կետի կորիւնի բերանից առած սատերի տուրքի` չորեքդրամեան ծանրութեամբ.
Անդնդային գործերը` իբրեւ Աստծոյ ականջին արագ հասածներ:
Շարունակի՛ր սրանք եւ կուտակի՛ր կրկնապէս`
Հանձնառու լինելով պատմելու այստեղ վերստին
Սաստիկ հեծութեամբ չեղածներն իբրեւ արդէն եղածներ
Ցոյց տուր Աստծուն պարտութիւնը քո հալածեալ անձի,
Որպէսզի ընդունես դու փոխատուից պարտքերիդ թողութիւն,
Այն մեղաւորի նման, որին արդարացրեց
Տէրը եւ հռչակեց հրաշափառապէս,
Եւ բազմապատիկ ներբողով կրկնեց գովեստը զղջման,
Քան թէ պարսաւեց մեղքերը նրա:
 

Բ

 
Բարդիր եւ դիզի՛ր, ա՛նձն իմ, մեղապարտ հոգուդ յանցանքները,
Կշտամբելով յոյժ` խօսքերով սաստիկ եւ նախատական
Քո բազմամասնեայ խոհերը բոլոր եւ գործերը ժանտ`
Չարութիւն, անօրէնութիւն եւ սխալանք,
Մարտահանդէսից փախուստ եւ պարտութիւն,
Մոլեգնութիւն, ամբարշտութիւն եւ ապշութիւն,
Թմրութիւն եւ քուն` արթմնի եւ նիրհումն` ընթանալիս,
Օտարոտի խորհուրդ եւ նանիր խօսքեր,
Սէր` զազիր գործերի եւ դանդաղում նրանց մէջ,
Տենչեր` Աստծոյ համար ատելի,
Աներկիւղութիւն, անսաստութիւն, անշիտակութիւն,
Թերութիւն, թիւրութիւն, թուլութիւն, ժլատութիւն,
Սանձարձակութիւն, ծաղրածութիւն, խեղկատակութիւն,
Եւ շարժուձեւեր գայթակղեցուցիչ ու պատրողական,
Անտեղի քաջութիւններ, անյարմար մարտնչումներ, արիութիւններ անօրինական,
Հոգու խեղդումներ, տատանողական երկչոտութիւններ,
Բազմոստայն ճիւղեր թափուր, անպտուղ,
Անպատկառ լկտիութիւններ, գժդմնութիւններ եւ գժտութիւններ,
Անմիտ ատելութիւններ եւ մարմաջումներ դիւրին որսացուող,
Անկշռելի փոքրութիւններ, խոստմնադրժութիւններ,
Ուխտազանցութիւններ, այլակերպութիւն նմաններից,
Կեղծիքների քողարկումներ, փառամոլութեան յիմարութիւններ,
Հաւակնութիւն բարձրահոն, ապիրատութիւն, եսասիրութիւն,
Նախագահական տենչանք, չարով հատուցում չարագործներին,
Եւ դրանց հանդէպ բարբաջանք եւ ի զուր ու փուչ կրքեր,
Գործակցութիւն բանսարկուի խորամանկութեանը,
Խօսքերի շաղ տալն ու կենաց վաճառք սատակման գնով,
Աւանդների կորուստ, ժառանգութեան վատնում, կապանք ձգողական,
Երինջների լծափոկով անխզելի` բռնուած անօրէնութիւններ,
Մշտաթաթաւ տղմաբնակութիւններ,
Լքումն լաւերի եւ ենթարկումն վատերի,
Դարձի գալուց ետ վերադարձ դէպի նոյն դժնութիւններ`
Նորամուտ մտքեր, օտար խորհուրդներ եւ անկայուն կամք,
Հագագային հեւքեր, անասնական կրքեր,
Իշխանականի ամենասփիւռ ընդարձակութիւն:
Եւ կան դեռ, որոնք անգրելի են եւ անասելի,
Կամ անպատմելի, անպատկերելի:
 

Գ

 
Եւ հիմա, ինչպէ՞ս պիտի բժշկուես, ա՛նձն իմ եղկելի,
Դու, որ խոցուած ես այսքան տեգերով,
Երեսից ընկած անողջանալի այր մի տարագիր, ըստ մարգարէի,
Զի միայն մէկն էլ վերոգրեալներից բաւական է քեզ սատակեցնելու,
Դեռ թողնենք, որ դու ժանտ դահիճների այսքան խմբերով ես շրջապատուած:
Մանաւանդ` սոսկ ա՛յս օրինակներով չի տրւում պատկերը տառապեալիս,
Այլ, ինչպէս վխտացող բազմութիւնն անթիւ կարիճների,
Որոնք օրհասական թոյնը կրում են իրենց պոչի ծայրին,
Ինչպէս մաշկեղէն մի ամանի մէջ ամփոփուած, որտեղ խայթոցն է նրանց,
Որոնք արտաքուստ թւում են թէեւ բարի, անվնաս,
Բայց ներքուստ ունեն չարի ամբարներ, կորստեան պահեստ,
Կսկծանքի կոյտ, սատակման գործոններ, մշակներ մահուան:
 

Դ

 
Այդպէս են նաեւ ամբարուած դաժան անօրէնութեամբ
Թշվառաքրտինք թոշակները քո, ա՛նձն իմ պարտական կրկին սատակման:
Կամաւորաբար ընդունեցիր դու քո մէջ այն, ինչ որ
Ցանեց թշնամին աշխարհի ագարակում` ցորենի վրայ,
Ո՜վ այր անմաքուր, ամբարիշտ եւ ծոյլ, իսպառ ատելի,
Որին սիրելի եւ դուրեկան են անառակութեամբ լցուած ամէն ինչ,
Որոնք թւում է առաքեալն ինքը խիստ կշտամբական իր այն խօսքերով` վերջացրած այսպէս`
"Եւ նրանք, ովքեր գիտնալով հանդերձ օրէնքն Աստծոյ գործում են այսպէս
Կամ գործողներին լինում կամակից` արժանի են մահուան":
Արդ, ես ինքս ինձ արժան դատեցի կրկնակի պատժի -
Կորչելու իսպառ եւ սատակելու որպէս մահապարտ.
Բայց դու խնայիր ինձ ողորմութեամբ, բարեգո՜ւթ, հզօր, կենդանի,
Կամարար, կարող եւ հնարաւոր, օրհնեա՜լ յաւիտեանս, ամէն:
 

ԲԱՆ ԽԶ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Վրիպեալս ես ամենայն անգամ, ամենապատիժ,
Միշտ դժնեայ վայրենաբարո, մահով եմ անձամբ կշտամբում ինքս ինձ.
Ինչպէս արոտական խոզերի զազիր եւ վայրագասուն երամակներ`
Գարշելի մեղքեր արածացնող եմ ես նախատելի վարձով.
Ամայաբնակ ուլերի հորանը խնամող հովիւ եմ ես մի
Տաւարածների վրանների մօտ,
Ըստ Երգ-երգոցի առակի, որ ինձ է վերաբերում,
Ինձ, որ չեմ ճանաչում նոյնիսկ ու չգիտեմ երբէք,
Թէ որի՞ ձեռքով եւ ո՞ւմ պատկերով, ինչո՛ւ գոյացայ:
 

Բ

 
Ահա՛ մարմինդ կրող երկու միակցորդ ու խորհրդակից ոտքերիդ վրայ
Հրեշտակի ձեւով ես կառուցուել դու,
Որպէսզի երկու վերեւ բարձրացած քո բազուկներով վերասլացիկ,
Իբրեւ թռչելու համար թեւ առած` դիտես հայրենի աշխարհը բարձրից:
Ո՜վ յիմար, ինչո՞ւ ինքդ քո կամքով կորացար գետնին,
Եւ միշտ աշխարհի չնչին ու ճղճիմ հոգսերով տարուած`
Անապատական ցիռերի կարգը դասեցիր դու քեզ:
Մարմնիդ աշտանակի վրայ իբրեւ ճրագ բազմականթեղեան`
Գլխիդ կլորութիւնը հաստատուեց,
Որպէսզի այդպիսով, չհեռանալով օրինակելի լոյսի շնորհից,
Տեսնես Աստծուն եւ անանցանելիքն իմաստասիրես:
Բանականութեան պատուով կրկնապէս ճոխացար,
Որպէսզի վերուստ քեզ տրուած բոլոր բարեմասնութեանց
Յաղթանակը դու պատմես անարգել անկաշկանդ լեզվով:
Մատնելով յարմարապէս ճիւղաւորուած ճարտար քո ձեռքերով
Գործելուդ համար եւ կառուցելու`
Աստուած կոչուեցիր`
Համացեղութեամբ իբրեւ գործակից ամենապարգեւ աջին Աստծոյ:
Երեք հարիւր վաթսուն յօդերով դու շաղկապուեցիր,
Միացնելով նրանց քո մէջ պատշաճող թիւը հինգ զգայարանքների,
Որպէսզի արտաքին առերեւոյթ նիւթեղէն շինուածքդ
Չմնայ մտքիդ տեսութեան կողմից անքննադատելի.
Զի ոմանք դրանցից ստուար են եւ զօրաւոր,
Եւ ուրիշներ` փոքր են ու պիտանի,
Կան, որ կարծրակերտ են եւ` զգայուն,
Եւ դարձեալ, որ գողտրիկ են ու պատուականագոյն,
Ինչպէս նաեւ կան, որ կարեւոր են եւ ամօթալի:
Իսկ բացատրութիւններն այդ բոլորի քո մէջ են նկարուած,
Իբր անջնջելի արձանի վրայ, ա՜նձն իմ եղկելի.
Որի միտքն այն է, թէ ժամանակի մասն ամենափոքր ու տարին կազմող բոլոր օրերի կարգն յաջորդական
Սահմանուած` մարմնի մասերի թուով
Անսխալ կերպով անայլայլելի` պահուած են այնտեղ:
 

Գ

 
Կա եւ հոգեւոր մի այլ օրինակ, -
Սիրոյ յօդերով շաղկապուած ի մի սուրբ
Եկեղեցու միութիւնն է այդ,
Որի խորհուրդը դարձեալ քեզանով է մեկնաբանւում.
Այնպէս որ առանց բոլոր մասերի իրար հետ ամուր սերտ կապակցութեան`
Մեծը փոքրի հետ համաձայնուած մի ընդհանուր լծի ներքոյ
Քրիստոսի անուամբ հալածանքների շենքի կատարելութիւնը վնասուած կլինի:
Ինչպէս որ մարմնին պատուաստուած աննշան անդամներից մէկն եթէ կտրուի եւ կամ պակասի`
Կրճատուած կլինի մարմնի կազմուածքը, որ զգայական սենեակն է մարդու,
Որով եւ ահա՜, պատկերն ընտանի կենթարկուի անարգ մի փոփոխութեան:
Ուրեմն այսպիսով, ինչպէս եւ բազում այլ անզուգական հրաշակերտութեամբ ստեղծուած`
Աստծոյ հարազատ պատկերն ես դու, հոգի՛դ իմ գերի, իսպառ կշտամբուած:
Թէեւ առաջին նմանութիւնիցդ կողոպտուեցիր,
Կենաց դրախտում մեղանչելով պատուիրանի դէմ,
Բայց աւազանի լուսազարդ շնորհով,
Հոգու փչումն ընդունելով,
Նախկին նոյն պատկերն ստացար դարձեալ:
 

Դ

 
Եւ այժմ ինչո՞ւ կորցրիր դու այդ փառքը երկնաւոր,
Ինչպէս կորցրեց նախաստեղծն երբեմն վիճակն երկնաւոր` Ադեն դրախտում:
Ինչո՞ւ ինքդ քո ձեռքով փակեցիր երկինքը քեզ համար,
Եւ վերելքի դուռը կողպեցիր քո առաջ.
Ինչո՞ւ խառնեցիր մաքուր ջրի հետ աղտն արցունքներիդ.
Ինչո՞ւ լուացուած ձորձը` գարշելի գործերով զազրելի դարձրիր,
Ինչո՞ւ մեղքերի պատմուճանդ հանած` նորից հագար այն անառակ վարքով.
Ինչո՞ւ ժանտերի ճամփով գնալով ոտքերիդ մաքրութիւնն աղտեղեցիր.
Ինչո՞ւ կրկնեցիր իրաւադատին ուխտազանցութիւնն հին պատուիրանի.
Ինչո՞ւ զրկուեցիր շնորհաց պտղից, ինչպէս Ադամը` կենաց ծառից.
Ինչո՞ւ նենգեցիր ինքդ կամովին յաւերժութիւնը անստուեր յոյսի.
Ինչո՞ւ թոյլ տուիր, որ անհամարձակ` ծածկուի դէմքդ սաստիկ ամօթից.
Ինչո՞ւ զինուեցիր դու ինքդ քո դէմ հակառակուելով, ո՜վ ընդունարան խելագարութեան.
Ինչո՞ւ որս եղար մահուան ծուղակին, թողած արահետը վստահելի.
Ինչո՞ւ պատրանքների կարթով բռնուեցիր, կենդանարարի մարմնին հաղորդակի՛ցդ դու:
Բայց դու վերստին յուսալով նրան` պաղատի՛ր առ նա,
Որ ապաւէն է, քաւիչ, նորոգիչ, փրկիչ, կեցուցիչ եւ կենդանարար,
Ողորմած, խնամող, մարդասէր եւ անոխակալ,
Բազմագութ, օրհնեալ յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԽԷ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ արդ, ամաչելով մեծիդ ահաւորութիւնից, ի՞նչ կարող եմ ասել,
Եթէ ոչ համրանալ եւ բերանս հողին` լռել սրտիս մէջ,
Աչքերս յառած բարի յոյսին, ըստ մարգարէական խօսքի.
Իսկ եթէ բանամ փականքը` շարժուող իմ շրթունքների
Եւ կամենամ բռնադատել նրանց, որ խօսեն,
Խղճմտանքիս ձայնը դարձեալ կթելադրէ ինձ
Հիւսել լալագին ու կրկնակական եղերերգութիւն:
 

Բ

 
Ուստի ողբակից մեծ մեղաւորին,
Որը կամովին մահացու կերպով անօրինացաւ,
Նրա գոչն իր հետ կրկնում եմ եւ ե՛ս:
"Մեղա՜յ, Տէր, մեղա՜յ, անօրէնութիւններիս մասին ես ինքս եմ վկայում":
Դրա հետ մէկտեղ հիւսելով նաեւ յիսուներորդ սաղմոսի խօսքերը,
Մեղաւոր հոգուս պարտքերի հաշիւը ես համարում եմ անթուելի,
Աւելի քան հողմից քշուած հիւլեները փոշու` օդում համատարած:
Մեղա՜յ երկնքի եւ քո առջեւ.
Անառակ որդու հետ ամօթապարտ եւ ես
Հայրենի գութիդ վերադառնալով` թախանձում եմ քեզ:
Եւ տխրադէմ, ահա, քեզ մօտենալով,
Ձայնը ողորմելի աղերսանքներիս, արտոսրածին ողբերի գոչիւնով`
Քո առջեւն եմ տարածում, Հա՜յր գթութեանց,
Աստուա՜ծ բոլորի:
Ես արժանի չեմ ոչ միայն որդի կոչուելու,
Այլեւ անուանուելու անպիտան եւ անօգուտ վարձկան:
Ընդունիր սովեալ տարագրականիս եւ յանցապարտիս,
Եւ նեղուածիս ու նուաղածիս տանջող ցաւը քաղցի`
Կենաց քո հացով դարմանի՛ր դու:
Ընդառաջի՛ր ինձ քո ողորմութեամբ, քանզի ես նախ քեզ եմ ապաւինել.
Հագցրո՛ւ, գթա՜ծ եւ անոխակալ, անօրինեալ մեղապարտիս
Զգեստն այն, որից ես դեռ նախապէս կողոպտուած էի.
Մեղքերով աղտեղուած աւանդակորոյս ձեռքիս
Մատուցիր կամքով քո ամէնառատ` մատանին կնքով համարձակութեան.
Ոտքերիս գարշապարների մերկութիւնը թշուառ
Աւետարանի ամրածածուկ կոշիկներով պատսպարելով`
Ապահովի՛ր դու օձի թոյնի դէմ:
Զվարակդ պարարեալ, երկնային, որ քո Միածին Որդին է օրհնեալ
Ճշմարիտ մարդասիրութեամբ` իմ բարեկարօտ հոգուն նուիրիր:
Մատուցւում է նա միշտ ու չի սպառւում երբէք.
Մորթուելով անթիւ սեղանների վրայ` անսպառ է նա միշտ,
Մնալով ամբողջ` բոլորի մէջ եւ բովանդակ` իւրաքանչիւր մասում,
Իր էութեամբ երկնքում է նա եւ իսկութեամբ` երկրում,
Աննուազ մարդկութեամբ եւ անթերի աստուածութեամբ,
Որ փշրուելով բաշխւում է միշտ անհատնում մասերով,
Որպէսզի բոլորին հաւաքի մի մարմնի մէջ` ինքը լինելով գլուխ:
Քեզ փա՜ռք ընդնմին, Հա՜յր ողորմութեան, յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԽԸ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Բարձրեա՜լ, հզօր, անսկիզբ, ահեղ, անբովանդակելի,
Ա՜չք աննիրհելի եւ ամենատես, ծնող անքնին փառքով միածնիդ.
Երկնաւորների եւ երկրաւորների առջեւ ճշմարտի՛ր քո ողորմութիւնն իմ նկատմամբ.
Տօնի՛ր վերապրումը կորուսեալիս` վերնականների պարերգութեամբ.
Օրհնաբեր խօսքովդ աւետարանի՛ր կենդանութիւնը մահացեալիս.
Յայտնի՛ր քո կամքի բարեբաստութիւնը, գովեա՜լդ բոլոր արարածներից.
Ստացի՛ր անճառ անուն քեզ համար, իսկ ինձ թշուառիս` նորոգ փրկութիւն.
Կորցրո՛ւ մեղաւորիս ամբաստանութեան մուրհակի գիրը.
Մահավճիռը հոգուս ջնջի՛ր դու սիրելի որդուդ արեան կայլակով.
Վստահութիւնը բարի փրկութեան`
Քրիստոսի արեամբ նկարի՛ր իմ մէջ.
Բարեգթութեանդ հրաշքները ցոյց տուր հարսանեաց ճաշկերոյթում քո հարազատին:
Մի՛ փակիր քեզ դիմողիս դէմ սրահի առագաստը քո կենաց տան.
Մի՛ բաժանիր ինձ բազմականներից եւ քո բարիքներից մի՛ զրկիր.
Մի՛ պահիր գանձարանիդ մէջ մեղքերն իմ նիւթած անօրէնութեան.
Մի՛ կնքիր բարեմասնութիւններիդ քսակում գարշութիւնն իմ զազրութիւնների.
Մի՛ ծածկիր երկար` վէրքերն իմ մեղքերի` ախտալից մարմնիս մէջ.
Մի՛ դարձնի ինձ տնկակից մահամնա նեխուածքն ու փտութիւնն իմ ցաւերի,
Այլ քո ողորմած խօսքով վերացրո՛ւ ժանտութիւնն ապականիչ,
Որպէսզի ազատ հիւծող ախտերից` առողջութեա՜նը պատրաստուեմ.
Խորապէս խոցուածիս համար ճարի՜ր զօրաւոր սպեղանի, ո՜վ գթութեանց հայր.
Տո՛ւր բարի այցելութիւն կարեվեր կործանուածիս, քանզի քոնն եմ ես, ո՜վ ոգեսէր Տէր:
Եթէ մինչեւ իսկ բիւր հեղ մեղանչեմ, դարձեալ մեղաւոր չեմ համարուի,
Ապաւինելով քո կենսապարգեւ շնորհին, ո՜վ բարերար իմ եւ կեանքի տուիչ.
Զի քեզ ճանաչելը կատարեալ արդարութիւն է,
Եւ զօրութիւնդ գիտենալը` անմահութեան արմատ.
Ինչպէս որ առաջուց իմաստունն է գրել.
Եւ դարձեալ այսպէս է ասում նա. -
"Տիրում ես բոլորին, դրա համար էլ խնայում ես սրանց".
Եւ նմանապէս` "Կարող ես դու միշտ, երբ էլ կամենաս":
 

Բ

 
Յուսատու աղերսն այս` Սողոմոնի` օրինակ եմ ես առնում ինձ համար,
Զի ոչ ոք, քան նա, ինձ զուգաշաւիղ` չեղաւ բազմամեղ.
Երբեմն որդի` յետոյ ատելի.
Երբեմն միջնորդ խաղաղութեան
Աստծոյ ժողովրդին,
Եւ յետոյ խտրոց պառակտիչ` բազում խռովութիւնների.
Երբեմն կեանքի օրէնքը եղած եւ ապա փոխուած մահուան մուրհակի.
Երկնաւորի պաշտումն ընդոտնած, եւ օտարի անունը ճանաչած:
Անտեղի ցրող, անկարօտ զրկող, անսովելի գող,
Շոյուած տրտնջող, փափկացած փախստական, խրտնած սեղանանենգ,
Պապանձեալ վնասապարտ, քաղցրասնոյց հայհոյիչ, հայրատեաց զաւակ,
Կտակարանների մատնիչ, Մովսէսի դէմ չարախօս,
Երախտիքներ մոռացող, սխալական իմաստուն, ամենագէտ յանցաւոր,
Ամօթապարտ զղջացած, տարակուսեալ աշխատող, աղօթաւոր կռապաշտ,
Դարձի գալու մէջ դանդաղկոտ եւ ընդունուելու` երկմիտ,
Կասկածաւոր հաշտութիւն, ապառնի յուշարար, երկբայելի փրկութիւն,
Անհաւատալի գիւտ, մեծութեան մնացորդ,
Խարդաւանուած գերի, կիսակտուր պրծած, կամաւոր անձնամատնիչ,
Տմարդի յղփացած, բազմավրէպ հանճարեղ:
Նա ինքն իր մասին ասածների մէջ դրել է երկու տարբեր զգացում` իրար հակադիր
Ինքնակամօրէն կորստեան համար.
Արգահատանքի եւ երգիծախառն լացի խօսքերով`
Ամէն տեսակի բարելաւութեան թելադիր է նա,
Այն ինչ իր կեանքի խոտորումներով
Բոլոր շուրթերին պատճառել է խոր թախծալի թառանչ:
 

Գ

 
Զարմանում եմ ես եւ յուսահատւում տարակուսեալ ապշութեամբ,
Զի եթէ նա այնքան գայթեց, յապա ի՞նչ պիտի պատահի ինձ:
Ինչպէ՞ս ընկաւ բարձրացածը,
Ինչպէ՞ս սասանուեց հաստատուածը,
Ինչպէ՞ս կործանուեց կառուցուածը,
Ինչպէ՞ս օտարացաւ ճանաչուածը,
Ինչպէ՞ս կատաղեց զաւակն ընտրեալ,
Ինչպէ՞ս հեռացաւ մերձաւորը,
Ինչպէ՞ս աղօտացաւ փայլողը,
Ինչպէ՞ս պատանդուեց ազատուածը,
Ինչպէ՞ս անօրինացաւ ուսուցիչը,
Ինչպէ՞ս անշքացաւ հռչակուածը,
Ինչպէ՞ս անարգուեց փառաւորուածը,
Ինչպէ՞ս փոքրացաւ մեծատունը,
Ինչպէ՞ս ամբարշտացաւ բարեպաշտը,
Ինչպէ՞ս գոռոզացաւ ընտրեալը,
Ինչպէ՞ս ունայնացաւ պատարունը,
Ինչպէ՞ս խզեց նա իր ուխտը բարձրեալի հետ:
Ամաչում եմ ասել, թէ նաեւ սանդարմետականի հետ կապուեց:
Ի՞նչ ուներ նա կուռքերի հետ եւ ուսկի՞ց նրա սէրը պատկերներին.
Ինչո՞ւ կամակցեց խտրականութեանը,
Ինչպէ՞ս չյիշեց Սամուելի յանդիմանութիւնը Սաւուղին,
Թէ` "Հմայութիւնները մեղք են, եւ մարդակերպ կուռքը պատճառում է ցաւ ու նեղութիւն":
Ինչպէ՞ս չյիշեց նա յանդիմանութիւնը հայրենի,
Թէ` "Հեթանոսների կուռքերն անշունչ դեւեր են,
Եւ նրանց նման են լինելու պաշտողները նրանց":
Մովսէսն ինքն է առաջինը ծաղրում եւ ամբաստանում սաստիկ, ասելով -
"Տէրն էր միայն առաջնորդում նրան,
Չկային նրանց հետ օտար աստուածներ, որոնց չէին ճանաչում նրանց հայրերը":
 

Դ

 
Ո՞ւր է մահատու այլանդակ արձանը Փագովրի,
Ո՞ւր սիդոնացոց տխեղծ, անպարկեշտ եւ ամենանզովեալ իգական ձուլածոն,
Ո՞ւր անգրելի խայտառակութիւնը զազրակերպարան կանացի սեռի,
Որին անխտիր եւ անասնօրէն անձնատուր բոլոր մարգարէները պիղծ պաշտամունքի`
Նուիրւում էին մոլի անաստուածութեամբ յանուն չարութեան անժուժկալ դեւի:
Կինը, որ նախահօրն ի կորուստ որսաց,
Տարաւ ե՛ւ նրա բարեբաստութեան ստացուածքը ողջ.
Մեծութիւնն յաղթեց մտքի առաւելութեանը,
Գոռոզութիւնը գերեց նրան, եւ փափկութիւնն յիմարացրեց,
Ստրկացնող արծաթը նրան կառավարեց,
Կործանարարի հինաւուրց զէնքը խոցեց խորապէս մարդուն տօնելի,
Աստծոյ գրկից հանելով նրան` ստամբակի ոտքերի տակ գլորեց.
Մեղկութիւնը մեռցրեց նրան, ծուլութիւնը թմրեցրեց,
Շվայտութիւնը հարբեցրեց նրան:
Ո՜վ դիւրապատիր մարմին երկրածին, ի՞նչ ողբ ու կոծով աւաղեմ ես քեզ.
Քանզի ոչ միայն նրան են վերաբերում բանադրանքներն այս,
Այլեւ կամովին սխալուողներին եւ մոլորուողներին բոլոր:
Ուստի եւ ահա պէտք է իմանաք այս օրինակով,
Թէ անօգուտ է պարծենալ մարմնական իմաստութեամբ,
Եթէ Աստծոյ դատելով ընտիր չհամարուի ոք:
Այնպէս որ, եթէ մէկը մինչեւ իսկ յիմար էլ լինի, բայց յոյս դնի ստեղծողի վրայ`
Նա զերծ կմնայ այն չարիքներից, որոնց Սողոմոնն եղաւ ենթակայ:
 

Ե

 
Բայց Սողոմոնն ունի ինքնապարսաւ կշտամբանքով լի
Եւ սաստիկ քստմնելի` դարձի մի յիշատակարան,
Իբրեւ մէկը, որ մեռցրել է իր մէջ անձնասիրութեան աշխարհը համայն,
Որն, եթէ ուզենք ճիշտը նկատել,
"ունայնութիւններով" է իմանալի.
Այլեւ մատեանով քահանաների եւ սիլոնացի Աքիայի Գրքով,
Որի մէջ նա իր անցած ողջ կեանքի դառնութիւններն է երգում արցունքով. -
Զուր ջանք, անօգուտ վաստակ, անմիտ հետեւանք, անշահ արշաւանք,
Անկայուն գործեր, օտար խորհուրդներ, սին հոլովումներ,
Բամբասելի բերք, անճիշտ կարծիքներ, սնոտի սերմեր,
Աւազափուլ շինուածքներ, ապականացու ստացուածքներ,
Քամահրելի տաժանքներ, ինքնամարտ կռիւ, իր ոգու դէմ դատ,
Ընդունայն քրտինք, վնասակար փափագ,
Կորստեան շաւիղ, վրիպակ ճանապարհ,
Կործանարար կրթութիւն, մոլորոպատիր վարժութիւն,
Մշտասխալ տեսողութիւն, ակնահայրատ պչրանք,
Պոռնկատիպ կերպարանք, ախտաբորբոք նիւթ,
Դժնատեսիլ գոյն, հոգնատխուր գեղ,
Սաստիկ մրոտ ծուխ, ցնդելի շոգի,
Աւարի վաճառք, քանդելի տաղաւար,
Ի զուր աղաղակ, անառիթ ծաղրանք,
Արհամարհելի ասպարեզ, անձնավաճառ գիր, սատակչական ելք,
Անաստուած մտածմունք, ստայօդ ճառ,
Զայրացուցիչ զրոյցներ, եպերելի խծբծանք,
Խելագար խոյզեր, ամօթանքի ցոյցեր, խայտառակ յայտնութիւններ,
Ապառնի անառակութիւններ, ապաշաւելի արարքներ,
Ըմբոստների պատմութիւն, ծոյլերի օրինակ, խորխորատ ծածուկ,
Որս խաւարային, մահագուշակ վիհ, անյատակ անդունդ,
Ուղեկցութիւն սպանողներին, յիմարական բարբաջանք,
Դարանակալների վայր, խարխուլ յարկ,
Սասանած շինուածք, խախտուած կամուրջ,
Խուսափուկ երեւոյթ, խաբող շողոքորթ, անոպայ մատնիչ,
Հակառակութիւն ընդդէմ բարձրեալի: -
Խոստովանական խօսքերի բոլոր մասերն այս որպէս կանոնադրութիւն
Ժողովողն ինքը նախասերմանեց բոլոր,
Զղջումով դարձի եկողների սրտում,
Որպէսզի մարդկանցից ոչ ոք չպարծենայ` բամբասանքների նետերով զինուած`
Իր անձը եւ իր ընկերոջը խոցոտելով.
Զի կռապաշտ է նա, ով քողով է ծածկուած կեղեւի տակ
Եւ ստեղծողին անախորժ գործեր է կատարում:
 

Զ

 
Եւ արդ, նա, որ այնքան չմեղանչեց, որքան զղջաց,
Թող չպախարակուի իսպառ, այլ այդպիսին ի բարին յիշուի,
Իբրեւ հիմք յուսադրութեան բոլոր նրանց, ովքեր տէրունական ոտքին դիմեցին,
Երբ աստուածութեամբ անբաժանելի նա դժոխքն այցի իջաւ իր հոգով`
Կենսագործելու այնտեղ խոստովանողներին,
Որով մեռեալները կենդանիներիս բերին աւետիս անտարակոյս:
Եւ ես յանցապարտս, որ հասու չեմ նրա իմաստութեանը,
Բայց մասնակից եմ եղել նրա մեղքերին,
Աղոթում եմ արդ նրա հետ ահա եւ բարեբանուած մեծիդ պաղատում:
Լցրո՛ւ դու համեստ շարադրանքն այս իմ այն երջանիկի հանճարեղութեամբ,
Թախանձանքներս թող որ խառնուեն այն յոյժ աշխատող արքայի աղերս-աղաչանքներին
Եւ դառնան թող որ մեծարանք առ քեզ:
Խնդրանքներն այս իմ մի՛ թողնի անտես,
Ինչպէս խնդրանքներն վեհ արքայորդու, որ իբր օրինակ տուիր միածնիդ:
Եւ մենք արենակցին նրա` փառակցիդ ճաշակեցինք:
Տո՛ւր փրկութիւն քո ծառային, ամենահնար, զօրեղ, ահաւոր,
Եւ աւելացրու փառքն ստեղծողիդ`
Ջնջելով նրա մեղքերն անքաւելի:
Յիշելով բարի խորհուրդները նրա, ողորմեալների հետ նորոգիր նրան,
Որ ամենահամեղ, ախորժաճաշակ եւ բազմապաճոյճ առակագրութեամբ
Աստուածութիւնդ քարոզեց եկեղեցուն ընծայուած լուսազարդ իր մատեանում,
Ցոյց տալով բարի ճամփան բոլորին,
Դէպի քեզ գալու խոստովանութեամբ,
Հա՜յր ամենեցուն:
Նրա այս խօսքերն ապացուցում են, թէ հեռու չէր նա ողորմութիւնից,
Եթէ եռանդուն նրա սրտի մէջ յուսահատութիւն կաթած չլիներ,
Որ եւ զղջումի աճապարանքը փոքր-ինչ կասեցրեց:
 

Է

 
Արդ, ի յուշ բերելով բարեմասնութիւններդ անճառելի,
Ողջունի՜ր գթութեամբ եւ քո երանութեանն արժանացրու դարձեալ
Դարերից ի վեր մեղադրանքների քարաձգութեամբ խոշտանգուածին,
Որ առատահոս արտասուքների վտակներով
Իր խրախճանքների ապարանքի յատակը հեղեղեց սաստկակսկիծ ապաշաւութեամբ
Եւ ողորմելի հոգու հեծութեամբ հօր հուզումներին գերազանցեց:
Արցունքներն այդ քո դու երկայնամիտ ներողութեամբ
Միացրո՛ւ ու խառնիր, գթա՜ծ, միածնիդ արցունքներին,
Որ մեր մարմինն առնելով կրեց բովանդակ մեր վշտերն իր մէջ:
Անվաւեր կերպով նրանը կարծուած սաղմոսի բարեբանութիւնը ի փառս էակից որդուդ վճռելով,
Նրանով նրա՛ն եւս փրկիր քաղցրութեամբ աղքատների հետ,
Պուետիկոս մի բարեշնորհ,
Լիովին վարձք էր համարում իրեն
Սողոմոնի հետ միաբան ձայնակցութեամբ`
Նրա համար իսկ աղերսել առ քեզ,
Որը եւ լրիւ` յաւելուածաբար յիշատակուած է յաջորդ տողերով:
Քանզի նրա յօրինած օստացու բազմահրաշ, մարգարէաճառ պատմագրութիւնը,
Որ աստուածութեանն է արդարացնում,
Հաստատում է, թէ Սողոմոնն արժանացաւ ողորմութեան:
Ապա ուրեմն նրա համար աղօթելն աւելի անպարսաւելի է, քան չարախօսելը:
 

Ը

 
Ուստի եւ ես եմ աղօթում ահա մեծ վստահութեամբ,
Նրա հետ մէկտեղ գոչիւնս ողբի քեզ ընծայելով.
Զի եթէ ըստ մեր գործերի դատես ու կորցնես մեզ`
Չի պակասի քո փառքը, քանի որ իրաւունք ունես դու,
Իսկ եթէ գտնես մեզ` կբարձրանաս այնքան, որքան վայել է քո մեծութեանը:
Զի դու յաւիտեան օրհնաբանելի ես
Ողորմածութեամբ, քան թէ սաստկութեամբ նախահրաման:
Դարձի՛ր, Տէ՜ր, դարձի՛ր քո խնամարկու գթութեան քաղցրութեամբ
Եւ սիրոյդ ձրի եւ ամէնառատ պարգեւներով սփոփիր մեզ,
Որ համանման անբժշկելի տագնապի տապով տոչորուած` տրտում-տխուր ենք յաւէտ:
Փրկարար ձեռքդ դնելով կրկին` նորոգի՛ր դու մեզ,
Քաւելով եւ պաշտպանելով մեզ մեղսակործան խորտակումներից:
Եւ քեզ` սկզբիդ միակ եւ անսկզբիդ,
Եւ սկիզբների սկզբնաւորողիդ`
Սուրբ Երրորդութեանդ եւ մի աստուածութեանդ
Փառք եւ իշխանութիւն յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ԽԹ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ արդ, անօրէնութիւնները թող չտիրապետեն
Քո երկնային թագաւորութեան կայսերական իմ պատկերին,
Դու լո՜յս բոլորի, Աստուա՛ծ:
Թող որ չկապտի գոռոզն ապստամբ` շնորհիդ զարդը իմ կերպարանքից, որ դու ես ստեղծել:
Չթագաւորի մահացու մարմնիս` մեղքը խափանուած գրաւելով ինձ:
Քեզանից բացի չունեմ ես, Քրիստո՛ս, իմ շնչին իշխող մի այլ թագաւոր,
Որ անբռնադատ հնազանդեցնում ես ինձ քաղցր լծիդ.
Որ ջնջում ես իմ բազում մեղապարտ կրքերը խօսքովդ ամենակարող.
Որ քո արեամբ ստացար ինձ եւ քո մարմնով կերակրեցիր.
Որ սահմանեցիր կեանքի ուխտ անդարձ, անփոփոխելի.
Որ կնքելով ինձ քո հոգով` կցորդեցիր ինձ քեզ եւ տուիր Հօրդ ժառանգաւորապէս.
Որ յիշատակով չարչարանքներիդ` զոհիդ անունով
Համարձակութիւն տուիր աղօթել նոյն բարերարին,
Ո՛վ դու բոլորի ստեղծիչ ու կեանք:
Դու ես բոլոր հոգիների Աստուած.
Քո շնորհների պարգեւատրումն այս դու համարեցիր շատ աւելի մեծ, քան հրաշալի գործերդ բոլոր:
Ո՛չ երկինքն իր զարդերով համակ եւ պայծառագեղ հրեշտակներով,
Ո՛չ երկիրն ու մարդկութիւնը եւ զարմանասքանչ գործերը նրանց,
Ո՛չ լայնատարած ծովն իր մէջ եղող արարածներով,
Ո՛չ անդունդները իրենց ողջ անբաւ գոյաւորներով, -
Ո՛չ այնքան այս վեհ արարչութեամբ էր, որ բարձրացար դու,
Որքան դէպի ինձ կարեկցանք ու գութ ցուցաբերելով,
Երբ մարգարէի բերնով ասացիր, ո՛վ քաղցր յոյսի բարեշնորհ Տէր. -
"Ո՞վ կայ ինձ պէս Աստուած, որ կարող է միշտ ներել մեղքերը եւ ջնջել անօրէնութիւնները":
Եւ ահա խնկուած են խօսքերդ, ողորմա՜ծ, եւ խոստովանուած են բարերարութիւններդ,
Փառաւորուած են խորհուրդներդ խորին եւ երկրպագուած` շնորհներիդ առատութիւնը:
 

Բ

 
Արդարեւ, ո՛չ ոք արարածներիդ նիւթեղէն լեզուով կարող է մեկնել
Գթութիւններիդ մի մասնիկն անգամ, որ ցոյց տուիր ինձ, յօրինո՜ղ.
Զի ճշմարտապէս մեծ է աւելի այն զօրութիւնը,
Որ հնացածը նորոգում է դարձեալ իր առաջին պայծառութեամբ,
Քան թէ այն ուժը, որ ոչնչից է ստեղծագործում:
Զի չունես երբէք անկարողութիւն, զօրաւորդ դու ամէն ինչի մէջ,
Եւ քո մէկ խօսքը բաւական է լոկ, որ հասնեն գործերն իրենց լրումին,
Ելի՛ր ուրեմն, փառաւորուելու, բարեգործ,
Կրկին ստեղծելով ինձ, որ յոյսս կտրել եմ փրկութիւնից,
Որ այս ճշմարիտ եւ հաստատական ուխտի համաձայն`
Մեծապէս բարձրանայ ձայնդ օրհնաբան եւ աւետաբեր,
Առաւել` յայտնի քաւութեանդ շնորհով եւ ողորմութեանդ լոյսով առինքնող,
Քան թէ գործերով ստեղծողական:
Զի մէկով որպէս արարիչ ես դու ճանաչւում միայն,
Իսկ միւսով` ոչ թէ միայն արարիչ, այլեւ երախտաւոր.
Ոչ միայն ստեղծող, այլ նաեւ քաւիչ,
Ոչ միայն նորոգող, այլեւ բարերար,
Ոչ միայն հաստող, այլեւ ողորմած,
Ոչ միայն կամեցող, այլեւ հնարաւոր,
Ոչ միայն յօրինող, այլեւ հեզ, համեստ,
Ոչ միայն նկարող, այլեւ ամենազօր,
Ոչ միայն առաջնորդ, այլեւ լոյս,
Ոչ միայն խնամող, այլ նաեւ հովիւ,
Ոչ միայն դարմանող, այլեւ հոգածու,
Ոչ միայն ողջացնող, այլ նաեւ բժիշկ,
Ոչ միայն պաշտպան, այլեւ զօրավար,
Ոչ միայն անյաղթ, այլեւ թագաւոր,
Ոչ միայն արարիչ, այլ նաեւ քաղցր,
Ոչ միայն պարգեւատու, այլեւ առատաձեռն,
Ոչ միայն համբերող, այլ նաեւ ներող,
Ոչ միայն չբարկացող, այլեւ անոխակալ,
Ոչ միայն կարեկից ու վշտակից, այլեւ ծածկագէտ,
Ոչ միայն գթոտ եւ հոգատար, այլեւ ապաւէն,
Ոչ միայն գերազանցապէս գորովող, այլ նաեւ Աստուած,
Եւ քո անսպառ բարութեամբ` օրհնուած ըստ ամենայնի:
 

Գ

 
Արդ, ինչպէս որ ստեղծեցիր ինձ, մինչ ոչ իսկ էի, եւ գոյացնողս հանդիսացար,
Այժմ էլ վերստին յարդարիր ահա հոգին մաղթողիս` նրա տաղաւարն եղող մարմնիս հետ,
Մաքրութեամբ նախկին եւ ամենասուրբ անարատութեամբ, ինչպէս որ դեռ նոր աշխարհ էր եկել,
Որ է՜լ աւելի աճեն, զարգանան եւ բազմապատկուեն
Նորոգ ներկայիս` անսահմանելի քո սքանչելեաց շնորհներն առատ,
Քան ստուերական հներն անցեալի:
Եւ երբ պատմելով թուեմ ես մէկ-մէկ մեղքերս բոլոր,
Յիշատակելով անտանելիներն, որքան որ մտքիս թեւերը զօրեն,
Անունովդ, հզօ՜ր, թո՛ղ արդարանամ:
Եւ երբ ես ինքս պատմեմ բերանովս բծերն իմ հոգու,
Ների՜ր ամբարիշտ մեղքերը բազում խոստովանողիս, հզօ՛ր ծածկատես, ամենափրկիչ,
Որ չլինի թէ աւետումների ամենալրիւ առատութեան մէջ,
Նախկին վիճակին կարօտեմ դարձեալ`
Երանի տալով մկրտութեան շնորհներով փրկուածներին, ըստ սաղմոսի,
Եւ թող չլինի, որ ես մեղքերի փշերով արդէն սաստիկ խոցոտուած,
Այժմ էլ վերստին քո ձեռքը մխուի մէջս առաւել մեծ ուժգնութեամբ,
Ծանրացնելով պարտքերիս բեռը, քան պարգեւների քաղցրութիւնը քո:
Այլ ազատիր ինձ, աղաչում եմ քեզ,
Տէ՜ր ամենայնի,
Եւ փրկիր մահուան ու մեղքերի խիստ օրէնքներից քո սուրբ հոգով օրհնաբանուած:
Քա՜վ լիցի, թէ տկարանայ նուազելով ճշմարտութեանդ լոյսն, ինչպէս
Գիրքն է ասում.
Զի այնտեղից, ուր քաւութիւնն է թագաւորում` վտարուած է մեղքը,
Եւ ուր կենդանի խօսքդ է խրախուսում` չկայ յուսահատութիւն,
Եւ երբ շնորհներդ աւելանան, յանցանքները կհալածուեն,
Երբ մօտ է ձեռքդ աստուածային` չկայ անհնարութիւն,
Այլ կայ համօրէն լուսաւորութիւն, բովանդակապէս զօրութիւն եւ անպարտելի կարողութիւն:
Քոնն են` փրկութիւն, կենդանութիւն, նորոգութիւն, ողորմութիւն,
Միանգամայն եւ քաղցրութիւն, արքայութիւն, անկեղծութիւն
Եւ փա՜ռք յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ Ծ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Ինչպէս որ առանց Քրիստոս Աստծոյ մեր հոգիներին փրկութիւն չկայ,
Եւ ոչ էլ առանց աչքի տեսողութեան` լոյսի զուարճանք,
Եւ կամ արեւի քաղցրութիւն` առանց արեւածագի, -
Այսպէս էլ առանց ծածուկ մեղքերի խոստովանութեան
Եւ ինքնապարսաւ մեղադրանքների` չկայ քաւութիւն:
Զի քեզ ի՞նչ օգուտ քո մաքրութիւնից, փարիսեցու հետ եթէ դու դատուես,
Եւ կամ ի՞նչ վնաս ինձ իմ մեղքերից, թէ մաքսաւորի հետ պիտի գովուեմ,
Կամ ո՞ւր պարսաւուեց Հովել մարգարէն, երիցս կրկնելով եղկութիւնն անձի,
Կամ մեղադրուել կարո՞ղ է մի սուրբ` մեծագոյն օրը հաշուելու համար.
Եսային ինչպէ՞ս եւ ինչո՞ւ պիտի դիտուի պղծաշուրթ,
Որ Իսրայէլի տան արարքներից մնաց միշտ հեռու.
Եւ Յիսուսն ինչո՞ւ մեղաւոր լինի ադամեան մարմնով`
Կարեկցելով ինձ` յանցաւորապէս
Հօրը աղօթած լինելու համար.
Կամ ինչպէ՞ս մեկնել միտքն այս առակի. -
"Սիրտն իմաստունի` սգատան մէջ է,
Իսկ սիրտն անմտի ուրախութեան տան":
Զի նա, որ Ադամի սխալն իր անձին չի վերագրում
Եւ բոլորի մեղքերը չի համարում իրենը, -
Ինչպէս Երջանիկն այն արքաներից, որ մեղաւոր էր համարում իրեն հայրերի գործած յանցանքների մէջ, -
Դրանով իսկ նա մեղանչում է խիստ եւ կորցնում իր արդարութիւնը,
Ինչպէս մէկը, որ անախտակիր է կարծում մարդկային բնութիւնը իր,
Եւ սիրտը երբէք չի կարող բերկրել այն զուարթութեամբ,
Որ պարգեւում է աւետումն յոյսի, եթէ Քրիստոսի առաքեալից սովորած`
Չկարողանայ տրտմել Աստծոյ կամքի համաձայն, ինչպէս ասուած է:
 

Բ

 
Արդ, ըղձալի է ինձ այստեղ յիշել հոգեւոր այն հանճարեղի
Խրատն հինաւուրց, եւ սակայն միշտ նոր, որ Տէրն իսկ կրկնեց.
Ամբարիշտների նանրախորհուրդ ժողովներում
Չգնալ նստել հպարտների առաջին բարձին, -
Որից հաստատուն ուխտ ու պայմանով` հրաժարուեցին Դաւիթն ու Երեմիան, -
Այլ իրենց մեղքով խիստ ամօթահար մեծ դատաստանի հատուցման ահով սասանածների սրտանց զղջացածների հետ`
Եւ խոնարհ կամքով հաւասարուել հետիններին այստեղ երկրի վրայ.
Սրանցով է, որ բերկրում է բարձրեալ
Աստուածն ու պարարւում:
Եւ այսպէս ահա, ես էլ նրանց հետ, հետեւելով այդ խրատին,
Համարձակւում եմ նախադաս լինել բազմականների հետ երանելի:
Այսպիսով զերծ կլինենք մարգարէի մեղադրական այս խօսքերից,
Որն ակնարկում է վէսերից ոմանց.
"Մի՜ մօտենար ինձ, զի մաքուր եմ ես, եւ ո՞վ կարող է նայել ինձ":
Երջանիկ Դաւթի անսահման խոնարհութիւնից օգտուելով` կարող կլինեմ նրա հետ ասել. -
"Որպէս անասուն համարուեցի ես` զգայազուրկ եղած,
Վրայ հասան չարիքներն ու ինձ պաշարեցին.
Նեխեցին վէրքերս ու փտեցին անբժշկելի` անզգամութեան պատճառով",
Ինչպէս նաեւ Ասորեստանում` ընտիր, անարատ անձերից ոմանց
Ինքնադատական կշտամբանքները մեղապարտութեան,
Որոնցից Եզր մեծ քահանայի այս խօսքն եմ ահա կրկնում ես ինքս.
"Ոչ իսկ երեսն իմ կարող եմ առ քեզ բարձրացնել, Աստուա՛ծ":
 

Գ

 
Արդ, ես ճշգրիտ պատկերս ամենայն մարդկանց,
Խառնելով մեղքերս նրանց մեղքերին,
Եւ նրանցով դառնութիւնն իմ կրկնակի աւելացնելով`
Հեծեծեմ պիտի նրանց հետ դարձեալ,
Թէպէտեւ պէտք չէ գարշ գոյնի վրայ նոր տգեղութիւն աւելացնել:
Ահա եւ հիմա ես մեղանչեցի, զի անմտութեամբ գործեցի քեզ անհաճելին` բազում յանցաւոր սխալանքներով:
Նայիր ինձ, գթա՛ծ, ինչպէս որ երբեմն ուրացութեան մէջ բռնուած Պետրոսին,
Զի ծայր աստիճան ես ունայնացա:
Քո ողորմութեան ճառագայթը ծագիր ինձ վրայ, համա՜կ բարերարութիւն,
Որպէսզի, ո՛վ Տէր, քո օրհնութիւնն ընդունելով`
Արդարանամ, կենդանանամ եւ լինեմ մաքուր
Ինձ լլկող մեղքերից, որոնք դո՛ւ չես ստեղծել:
Մեղապարտ ձեռքերս քեզ պարզելու համարձակութիւն չունեմ.
Մինչեւ որ մօտեցնես քո օրհնեալ աջը դատապարտեալիս նորոգելու:
Արդ, յաղթի՛ր դարձեալ յամառութեանս քո հեզութեամբ
Եւ գալով դէպի ինձ մարդասիրաբար,
Եւ քո բացարձակ ու կատարեալ կարողութեամբ
Ների՛ր առաջին, միջին եւ վերջին մեղքերս բոլոր,
Ո՜վ անհասներին հասնող, լոյս արդարների,
Քրիստոս թագաւոր:
 

Դ

 
Արժանի չեմ ես քո օրհնեալ անունն յիշելու,
Զի յանցաւոր եմ մահացու կերպով բարեգործիդ հանդէպ,
Կնիքիդ հանդէպ ու շնորհիդ,
Փչումիդ ու պարգեւիդ,
Աւանդիդ, ձիրքիդ եւ անունիդ,
Որդեգրութեանդ,
Արքայական պատուիդ ու պատկերիդ,
Դրոշմիդ, օծումիդ ու ճոխութեանդ,
Համարձակութեանդ եւ ընտանութեանդ,
Կեանքիդ, լոյսիդ ու երանութեանդ,
Պսակիդ անկապտելի եւ խոստումներիդ ծածկուած
Որոնք, Տէ՛ր Քրիստոս, բազում ձեւերով աւետեցիր ինձ`
Յամառողիս, իժիս եւ քարբիս, եւ ամուր խոցուած խուլ ականջներիս:
Քո շարունակ աւելացող բարութեան դիմաց`
Բազմապատկուեցին չարութիւններն իմ եւ ինձ կործանեցին իսպառ,
Զատելով կեանքից, կապեցին մահուան,
Ծառայ կարգելով ապականութեան:
 

Ե

 
Արդ, դու ես միայն իրաւակշիռ եւ ճշմարտադատ, ո՜վ բարերար եւ օրհնեալդ գթութեան մէջ.
Ես մեղանչեցի քո դէմ` գործելով անօրէնութիւն, եղայ անիրաւ,
Եւ որի համար եղծուեցի ու զեղծուեցի,
Յանցաւորապէս ամբարշտացայ,
Ու չլսեցի քո խօսքը գովուած, խոստովանուած ու երկրպագուած:
Դու ինքդ իսկ երեւացիր անճառելի քո սիրով,
Որը գրելն իսկ դժուարին է խիստ եւ նշանակելը` սարսափելի:
Քեզ արդարութիւն եւ փառք, եւ մշտնջենական գովութիւն,
Իսկ ինձ` ամօթապարտիս քո դէմ, խնամակա՛լ,
Քաւութիւն եւ ողորմութիւն եւ բժշկութիւն,
Օգնութիւն եւ պահպանութիւն սրտի ու հոգու.
Բարեբանեալդ ըստ ամենայնի յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԾԲ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Օրհնեա՜լ տիրապէս էութեանդ մէջ,
Անսահմանելի, անփոփոխելի, իսկապէս բարի,
Պաշտում խնկելի եւ երջանկութիւն խոստովանելի ամենայն երկրի,
Յարատեւ յոյսի ամենապատրաստ դու յայտնութիւն,
Գթած, ողորմած, որ չես պահում ոխ մի ակնթարթ իսկ
Ընդդէմ բազմամեայ մեղանչումների:
Անսահման առաւելութեամբ եւ հրաշապէս զարմանալի,
Աւելի, քան թէ երբեւէ բոլոր նախահայրերին,
Դու քո երկնահոս եւ բարեբանեալ վտակները ողորմութեան
Նոր շնորհաբաշխութեամբ` մէկի տեղ կրկնակի հաճեցիր հեղել:
Երբեմնի անձուկ լուսամուտը այն, որտեղից հազիւ, ըստ Սողոմոնի,
Չափաւոր գիտութիւնների աղօտ նշոյլներն էին թափանցում,
Դու, ինչպէս նրա, այնպէս նաեւ ինձ` թշուառիս համար բացիր ընդարձակ,
Առագաստն այն անջրպետող, որ արգելում էր
Մուտքն աստուածային ողորմութեան ձրի պարգեւների:
Անցեալում` աւետաւոր յիշատակումների հետ
Պատկերաւոր օրինակներով ասացիր դու մեզ.
"Դարձէք դուք ինձ, եւ ես ձեզ պիտի դառնամ",
Կամ` "Երբ կդառնաս ու կհառաչես, այնժամ դու կապրես":
 

Բ

 
Եւ կամ թէ` "Աղջամուղջի սեւութիւնը դու կփոխարկես ձեան պայծառութեան,
Եւ արեամբ ներկուած մարդկանց դու կդարձնես գեղմի պէս մաքուր ըստ Եսայու եւ Զաքարիայի,
Թէ` բարկութեանդ մէջ ողորմութիւնդ էլ ես մտաբերում.
Թէ` Իսրայէլի քաղաքները անապատանան պիտի
Եւ ապա դարձեալ դառնան բնակելի.
Թէ` ճանապարհները պիտի ամայանան առ ի չգոյէ մարդկանց.
Եւ ապա դարձեալ դառնան բանուկ.
Թէ` պիտի թուլանան ոգու սովով եւ քո ձեռքով դարձեալ զօրանան.
Թէ` Աստուած զայրագին իր տեղը պիտի գնա
Եւ պիտի դառնայ դարձեալ ողորմութեամբ.
Կթողնի նա մեզ` բայց ե՛ւ կների,
Կսաստի թէեւ ու կսպառնա, բայց եւ կրկին կպաշտպանի.
Եւ մինչ խռովայոյզ է սիրտը նրա` կշարժուի գութն իր խնամքների:
 

Գ

 
Մարգարէների խօսքերն այս խնկելի,
Որոնք քո օրհնեալ գալստեան հրամանն էին ազդարարում առաջուց,
Եւ որ հնար չէ նիւթեղէն լեզուով բոլորը թուել, քանզի անբաւ են,
Օրինակներ են, նմանութիւններ նուազ, փոքր ու հին, ժամանակաւոր`
Քո աւետաւոր յայտնութեան եւ խաչիդ փրկագործութեան համեմատութեամբ:
Դու ամէնուրեք կառուցեցիր խորաններ` քո արեան ուխտի վկայութեան,
Որոնք մեծաբարբառ աղաղակում են միշտ`
Աբելի մահուան դատակնիքից աւելի բարձրաձայն հռչակելով,
Յաղթանակը բարի պատերազմիդ
Յանուն երկրորդ եւ անմահ կեանքի շնորհների`
Մկրտութեան, յարութեան, նորոգութեան,
Ընտանութեան քեզ հետ եւ քո սուրբ Հոգու միաւորութեան,
Քաւութեան, ազատութեան, լուսաւորութեան,
Մշտնջենաւոր մաքրութեան եւ ճշմարիտ երանութեան,
Վերնայինների հետ կցորդութեան, անկապուտ փառքի,
Եւ մեր շուրթերի բարձրեալին ուղղած աղաչողական հաշտարար խօսքի:
Եւ այն, ինչ ասելն իսկ ահաւոր է,
Գրում եմ այստեղ ես ի յիշատակ մեծ երախտիքիդ.
Կարող ենք լինել մենք աստուած նոյնիսկ` շնորհներով ընտիր
Եւ ստեղծողիդ հետ միանալ`
Տէրունի մարմինդ ճաշակելով եւ խառնուելով կենաց լոյսիդ հետ,
Մինչ ըստ Պօղոսի` չուներ հին օրէնքն այսպէս կատարեալ երջանիկ խոստում:
Իսկ դու, փրկութի՜ւն, քաւիչ բոլորի, եկար հայրենի քո հարստութեամբ
Եւ մեր յոյսն առ քեզ անկրճատելի` արիր յարատեւ կատարելապէս:
Փա՜ռք քեզ Հօրդ հետ` ի գովք սուրբ Հոգուդ բարեբանութեան,
Յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ԾԳ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Զօրութիւնների՛ դու Տէր եւ թագաւոր բոլոր գոյութիւնների.
Օրհնաբանուած ողորմութիւն եւ բոլորի Աստուած,
Որ իշխում ես լայնատարած եւ ընդարձակ անսահմանութեան վրայ,
Դու ես չափն ու քանակութիւնը բոլոր մեծութիւնների,
Մինչ այն աստիճան, որ կարծրը հեղուկ է քեզ մօտ եւ լոյծը` պնդակազմ,
Անհնար ոչինչ չկայ քեզ համար, ո՛վ դու յաղթական զօրութիւն ահեղ.
Հուրը զովասուն ցող է քեզ համար եւ անձրեւը` բոց կիզանողական:
Քարին կարող ես դու կեանք ներշնչել ու տալ կերպարանք,
Եւ բանականին դարձնել անխօս եւ անշունչ արձան:
Պատուի ես արժանացնում դու քեզ ողոքող մեղապարտին
Եւ կարծեցեալ մաքուրին` արդար քննութեամբ դատապարտում:
Մահամերձին բարի բերկրութեամբ արձակում ես դու,
Եւ ամօթահարին` օծութեամբ դարձնում զուարթերես:
Ոտքի ես հանում թակարդի մէջ գլորուածին
Եւ սասանեալին ապահով վէմի վրայ հաստատում:
Հիւանդին բազմահառաչ` երջանկացնում ես դու,
Առաջ գնացածին ետ դարձնում վերստին:
Եւ երբ սպառւում են բարիքները մեզ համար,
Այնժամ դու է՜լ աւելի զարմանասքանչ գործեր ես կատարում,
Քանզի դու գիտես ներել մեր մեղքերն ու անօրէնութիւնները ջնջել,
Քաւիչ լինել անիրաւութիւնների եւ մեր մեղքերը չյիշել,
Ինչպէս գրում են Եսային եւ Երեմիան:
 

Բ

 
Եւ քանզի այս նոր փրկութեան շնորհներին գոհաբանութեամբ հետեւելով
Եւ տեսնելով նրանց շատութիւնն անբաւ, լռեցի իսկոյն ու պապանձուեցի.
Ուստի եւ ահա յիշելով դարձեալ լոյսիդ անսպառ բարիքներն ամէն,
Որոնք քո կողմից պարգեւուած են ինձ` յամառ թշուառիս,
Քո՛ աղերսով` քե՜զ պիտի պաղատեմ,
Իմ այս մատեանի խօսքերին դարձեալ յարմարեցնելով
Թախծութեամբ լեցուն հեծեծագին բազմաթիւ տողեր:
Սակայն ի հաճոյս տուողիդ պիտի առնեմ ու խառնեմ`
Ցաւերի հետ` դեղ,
Վհատութեան հետ` խրախոյս,
Յուսահատութեան հետ` յիշատակն անուան հաստողիդ,
Տխրութեանս հետ` սփոփանքը քո,
Դառնութեանս հետ` քաղցրութիւնը կենարարիդ,
Օրէնքի պատժի հետ` քո շնորհը,
Անիծապարտութեան հետ` օրհնութիւնդ ազատարար,
Մարմնի մահուան հետ` նորոգութիւնդ կատարեալ:
 

Գ

 
Հաւատում եմ ես հզօրիդ խօսքին եւ հաստատում այն.
Լսի՛ր դու սրտիս լռութիւնը, Տէ՜ր Յիսուս,
Որը դէպի քեզ մեծաձայն հնչումն է երկրագոչ:
Մարմնակից ու պատկերակից լինելով մեզ հետ,
Ինչպէս անօրինակ քահանայապետ, օրինակի լուծը խորտակելով,
Անասունների տեղ մահուամբ զենուած,
Բարեբանուած մարմնիդ նուիրումով
Անմահապէս մատուցւում ես միշտ եւ քաւութիւն շնորհում աննուազօրէն
Ոչ միայն սակաւ մեղանչողներին, այլ նաեւ նրանց,
Որոնք փրկութեան ոչ մի յոյս չունեն:
Կեանքը մեղքի մէջ մեր մարմնի համար ինչքա՞ն կարող է տեւական լինել,
Եթէ մինչեւ իսկ բիւր-բիւր տարիներ երկարաձգուի,
Երբ դու Աստուածդ զենումն յօժար կամքով յանձն առած,
Մահն համբերութեամբ տարար` բաշխուելով ի քաւութիւն մեզ:
Աղբյո՛ւրդ մաքրութեան, ոչ թէ մահապարտ լինելով ես դու զոհւում օրէցօր,
Այլ որպէսզի մեզ հաշտեցնես Հօրդ հետ` հաճեցնելով նրան,
Քո կամքով, հոգուդ գործակցութեամբ` մատուցւում ես միշտ:
Իսկ դու, բոլորի Աստուածդ անքնին, իմ պատկերով` ինձ`
Փրկութեանս համար, իմ անունից,
Որպէս թէ ես ինքս կցորդուելով` միացած լինէի
Նոյն մարմնով պարունակուած էութեանդ հետ,
Ո՜վ բարերար, ինձ համար եւ իմ կերպարանքով,
Փոխ առնելով իմ պարտքերը եւ անպարտելիդ մահ ընդունելով
Մահապարտիս պատիժն ու պատուհասը
Որպէս թէ կամաւոր կերպով քո փոխարէն ես կկրեմ, -
Բազմիցս մեռնելով` մնում ես դարձեալ կենդանի:
Ոչ թէ ուրացողների ձեռքով, այլ հաւատացողների հաւատքով է,
Որ նուիրւում ես դու աստուածօրէն ու բաշխւում անհատնում մասերով:
 

Դ

 
Ոմն աղօթաւոր, կուռքերի մի պաշտօնատար
Այս մասին մի մեծ եւ անկշռելի դատողութիւն էր անում,
Յոյս տալով իրեն անյարմարագիր խօսքով այսպիսի.
"Հաւատում եմ ես տիրանալ փառքի եւ երջանկութեան,
Երբ հասնի վախճանն անցաւոր մարմնիս":
Այդ նոյն խորհրդի միջոցով, քան թէ մարտիրոսութեամբ,
Եւ կամ ուղղելով ընթացքս թշուառ:
Բայց նկատեցի, որ նա անճառութիւնն այս խորհրդի դաւանում էր այնպէս,
Թէ մաքուրներն իսկ, առանց նուիրման այս յիշատակին,
Թէ գոնէ հոգով խառնուելով այդ մեծ հրաշակերտութեան հետ`
Չեն կարող իսկապէս բոլորովին կատարեալ դառնալ:
Եւ ապա ասում էր նա յուսալով վստահապէս`
"Մեղաւորիս համար դու կրկնապէս մատուցուեցիր եւ եղար իմ եսը ճշմարտապէս
Քո համեղութեան փոխարէն դառնութիւնն իմ առնելով,
Եւ քո իսկ մարմնով` լուսեղէն կեանքի նշխարովդ դու պատարագուեցիր":
Եւ սակայն, քանզի վերնատան մէջ, առաջին անգամ,
Բարեշնորհ հաղորդութեան խորհրդի ժամանակ,
Որպէս անհնար եւ անբուժելի մեղքերի դարման`
Նա բաշխեց մարմինն ու արիւնը իր որպէս քաւութիւն, -
Ուստի եւ, ահա, հաղորդութիւնն այս վեր էր դասում նա,
Քան թէ վկայուածի նահատակութիւնն արեամբ կատարուած:
Այս օրինակով համոզուած էր նա եւ հաւատացնում էր միանգամայն,
Թէ այս փրկանքով հնարաւոր է հասնել յարգանքի եւ փառքի տիրանալ,
Քան թէ քաւութեամբ եւ ողորմութեամբ կամ շնորհումով.
Զի աստուածային զօրութիւնը վեր է, քան թէ մարդկայինը,
Եւ աստուածախառն տիրական մարմնի կամաւորական նուիրումն է վեհ,
Քան անասնական սպանդի մատուցումը.
Անմահը, քան թէ մահկանացուն,
Լոյսը ահաւոր, քան թէ խաւարը,
Հաւիտենականը, քան թէ անցաւորը,
Բարձրեալը, քան թէ երկրաւորը,
Անստեղծը, քան թէ եղածը,
Իսկութեամբ բարին, քան թէ բնութեամբ վատը.
Մանաւանդ որ իր ձեռքն է կամենալն ու կենսագործելը,
Տալով օրհնութեան առիթ եւ ոչ թէ պատճառ` դառն անէծքների:
 

Ե

 
Աղաչում եմ, գթա՛ծ, տուր հոգով-սրտով խոցուածիս
Երկնուց ընծայուած կենաց դեղը քո:
Քաղցրութեամբ, Տէ՜ր, մօտեցիր դու ինձ` բազում մեղքերով ախտաւորուածիս.
Ջնջի՛ր պարտքերս, ամենակատա՜ր բաւականութիւն:
Եւ ճշմարիտ է ինձ համար, իրօք, իմաստն այս խօսքի,
Թէ` ստեղծիչդ ամենայնի՛ սրբերի մէջ ես բնակւում.
Ճիշտ է արդարեւ, թէ ինչ որ ցանես, նոյնը կհնձես,
Ինչպէս Պօղոսն է ասում յիրաւի`
Ցաւագին աչքերն արեւի տապին տոկալ չեն կարող:
Իսկ դու, բարերար, ստեղծիչդ ամենայնի` ոչնչութիւնից,
Գնահատում ես յաւէտ իսկապէս դաւանելը քեզ,
Որպէս կարող ուժ` կեանք տալու համար:
Օրէնքով դու չես սահմանափակուած, այլ վեր ես ամէն մի սահմանումից,
Եւ մանաւանդ թէ կարող ես խզել կանոնի ամէն տեսակ կապանքներ,
Մնալով միայն ի՜նքդ աւետեաց պայման ու խոստում
Յոյժ տարակուսեալ յանցաւորների համար համօրէն:
Եւ քեզ` Հօր ու սուրբ Հոգու հետ` փա՜ռք, իշխանութիւն յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԾԴ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ այսպէս ահա, ողորմում ես դու բոլոր քեզ վրայ յոյս դնողներին,
Ո՜վ սկզբնալոյս աչքի տեսողութիւն եւ սրտի գիտութեան Յիսուս,
Դո՛ւ ես բարերարում, դո՛ւ ես տալիս կեանք եւ անմահութիւն:
Դէպի ինձ դարձիր քո գթութեամբ, եւ պիտի պատրաստես իմ դարձը առ քեզ կրկնակի՛ բերկրութեամբ,
Զի առանց քո կամքի չեմ կարող լինել վերանորոգուած.
Եւ եթէ չկամենաս գթալ, չեմ կարող փրկուել մահապարտս ես.
Եւ կառավարիչդ եթէ չհարթես դէպի քեզ բերող ճանապարհը`
Աջից ու ձախից խորունկ վիհերն ինձ կորուստ կսպառնան:
 

Բ

 
Չեմ պարծենում ես` նախատեալս ամէն կողմից,
Չեմ պանծա պարսաւեալս,
Չեմ խրոխտում լքեալս,
Չեմ մեծաբանում պապանձեալս,
Չեմ ըմբոստանում ծաղրեալս,
Չեմ երջանկանում եղկելիս, եւ չեմ արդարանում ամբարիշտս,
Քանզի, ինչպէս առանց սանձակալի երիվարն ուղիղ ընթանալ չի կարող,
Ո՛չ էլ նաւն առանց ղեկավարի կշարժուի առաջ,
Ո՛չ արորն ուղիղ ակոս կբանա առանց մաճկալի,
Եւ ո՛չ զոյգ լծերն յարմար կընթանան առանց հօտաղի,
Ո՛չ ամպը առանց քամու կչուի,
Ո՛չ աստղերն անժամանակ կցնդեն ու կգումարուեն.
Եւ արեւն առանց տարրեղէն օդի իր շրջանը կբոլորի, -
Այդպէս նաեւ ես այդ բոլորի հետ չեմ կարող անել ոչինչ, ոչ մի բան
Առանց բարեգործիդ ակնարկութեան եւ հրամանի:
Զի դու ես միայն, որ կեանք ես տալիս բանականներին
Ու խնամք տանում արարածներին բոլոր-բովանդակ,
Եւ քո ձեռքումն է իմ փրկութիւնը, ըստ սաղմոսողի:
Դո՛ւ ես հնչեցնում ամէն հասակի մարդկանց ականջին
Քո աւետաբեր ձայնը խնդալից, -
"Իմ հանգստին եկէք, սաստիկ հոգնածներ, եւ ես ձեզ պիտի մաքրեմ մեղքերից":
 

Գ

 
Իսկ ինձ ի՞նչ օգուտ լուացումից, եթէ պիտի դարձեալ դառնամ զազրելի,
Եւ կամ ի՞նչ օգուտ ճաշակումից, եթէ գեհենի պիտի մատնուեմ.
Ի՞նչպէս պարծենամ ես Աբրահամով, երբ խորթացել եմ նրա գործերից,
Գարշելի որդիս ամովրացի հօր եւ մօր` քետացի կամ քանանացի,
Ըստ մարգարէի խօսքի` կարծես թէ ինձ համար ասուած.
Ժառանգս մերժելի` եթովպացի եւ ո՛չ
Սառայի արգանդի ծնունդ,
Ըստ այն առածի, որով տեսանողն ինձ է ակնարկում.
Ես եղբայրս Շամրինի կամ Գոմորի,
Անլուայ եւ անաղելի
Ծնունդս` Ոողի եւ Ոողիբայի խակակութ եւ տհաս պորտի,
Ըստ Եզեկիէլի կշտամբութեան:
 

Դ

 
Ինչպէս ոմն, որ հողմակոծ ծովի ծփանքների մէջ
Սաստկապէս ծեծկուած, լլկուած ուժգին ու խիստ տագնապով
Կտարուի` ընկած հեղեղագնաց հախուռն հոսանքում,
Որ ձեռքի մատներն այս կողմ ու այն կողմ տարուբերելով,
Զերթ գարնանազայր գետերի յուժկու հորձանքից քշուած,
Ակամայ վազքով եւ թաւալգլոր խղճալիօրէն,
Ու խառնախռիւ, պղտոր, գարշահոտ, տղմախառն, մամռոտ ջրեր կուլ տալով,
Շնչասպառ իսպառ կքշուի մահաբեր սաստիկ ցաւերով
Ու կխեղդուի ուղխերում սուզուած, -
Այդպէս եմ եւ ես` եղկելիս, ահա,
Խօսում են` ու չեմ իմանում,
Գոչում են` ու ոչինչ չեմ լսում,
Ձայն են տալիս` ու չեմ արթնանում,
Կանչում են` ու տեղիցս չեմ շարժւում,
Փող են հնչեցնում` եւ չեմ գումարւում,
Վիրաւորւում եմ` ու չեմ զգում,
Ու գարշատեսիլ կուռքերի նման թափուր եմ իսպառ բարի մտքերի ներգործութիւնից:
Բերուած օրինակն, արդարեւ, պատկերն է իմ իսկական,
Բայց աւելի քան ատելի, վատթար եւ մեղադրելի
Եւ Քրիստոսի կողմից արժանի դատապարտուելու:
 

Ե

 
Եւ քանզի անդարձ ճանապարհի համար իմ այս կտակը,
Որպէս յիշատակ աշխարհում գործած մեղքերի` թողի ընթերցողներին,
Որ իմ խօսքերով հանապազ աղօթք կարդան առ Աստուած, -
Թող որ այն մնա իբր ընդունելի խոստովանութեան
Ողբաձայն աղերս-աղաղակ ընդմիշտ, ո՛վ ամենակալ,
Եւ գիրն այս` մարմնիս, եւ խօսքը` հոգուս տեղ
Թախանձեն թող միշտ անսահմանելուդ,
Իբր անեղծական անմահ մաղթողից ընդունելով այս աղերսն իմ ձայնով,
Բարեգո՜ւթ, մարդասէր, օրհնեալ յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԾԵ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Հոգուս թեւերով շրջեցի մարդկանց անթիւ անհամար սերունդների մէջ
Եւ ինքս իմ մէջ կշռադատելով` չգտայ ոչ ոք ինձ չափ մեղաւոր.
Եւ դրա համար Դաւթեան սաղմոսի խօսքերով սաստիկ,
Որ նմանում է դառն կշտամբող գաւազանաւոր կառավարչի,
Պախարակում եմ ինքս ինձ ահա. -
"Ո՞վ կհաւասարուի ինձ չարութեան եւ անօրէնութեան մէջ":
Վկայում եմ եւ ես, կրկին անգամ հաստատելով,
Թէ այս խօսքերն իսկապէս ինձ են վերաբերում.
Ուստի գտնում եմ ես իրաւացի համարել միայն մեղաւոր ինքս ինձ,
Քան թէ իմ խօսքերով շատերի դատապարտել:
Այսպիսով, իմ դէմ մեղանչողներին ներելուս համար`
Գուցէ դու էլ ինձ շնորհես ներում:
 

Բ

 
Եւ արդ, այս անգամ հաճոյական ի՞նչ աղաչանքներ
Եւ ընդունելի խունկերի անուշ ծուխեր մատուցեմ,
Գովեա՜լ երկնաւոր թագաւոր Քրիստոս,
Եթէ ոչ խնդրել, որ օրհնես ինձնից անիծուածներին,
Արձակել կապուածներին եւ դատապարտուածներին ազատել,
Բարիք անել նզովուածներին եւ պսակել թշնամանուածներին,
Սփոփել տրտմածներին եւ դարմանել խորտակուածներին,
Խնամել խրտնածներին եւ պատսպարել նենգուածներին,
Եւ մարմնով վիրաւորուածներին բժշկել հոգով:
Եթէ օրհնութեամբ մօտեցայ մէկին` լսի՛ր,
Իսկ թէ անէծքով` մի՛ ընդունիր, գթա՜ծ:
 

Գ

 
Ես տառապեալս ամենաթշուառ, հետինս այս մատեանով աղօթողների մէջ`
Բովանդակ հոգով ներեցի իմ դէմ մեղանչողներին:
Դո՛ւ արգելեցիր իղձը դժնդակ չար անէծքների,
Եւ ես խղճալով իմ հանդէպ բոլոր նենգաւորներին`
Իմ ամբողջ սրտով ցանկացայ նրանց` յաշտութիւն գտնել բարիների հետ,
Եւ որոնց համար ծունր դնելով` պաղատեցի ես:
Յապա դու, որ ինձ այցի ես գալու,
Որքա՜ն աւելի պիտի ողորմես, ըստ քո մեծութեան,
Գովեա՜լ խնամակալ, կեանքդ մահկանացուիս,
Հզօրդ` տկարիս, ամենակարողդ` վարանեալիս,
Աղբիւրդ իմաստութեան` յիմարիս եւ թմրեալիս:
Քանզի սխալուելով սաստիկ, ինչպէս խաւարին անընտել սուզակ,
Անզգայապէս ես ինքս մահուան ծուղակը ընկայ,
Չհասկացա կորուստը, որոգայթն անգիտացայ,
Չտեսա որսացող ծածուկ մեքենաները,
Չկասկածեցի կեղծաւոր վարմի խաբեութեանը,
Չնկատեցի գայթակղութիւնը ինձ շրջապատած,
Չշոշափեցի պատանդիչ ցանցարկը կարթի,
Չարիքները վրայ հասան ինձ,
Եւ ես չկարողացայ ճանաչել նրանց, ըստ սաղմոսողի:
Եւ արդ, ինչպէս որ մի հեթանոս իմաստասէրի չիմացուած մահը չարիք համարել թուաց իսկ որ ճիշտ,
Ես էլ իմ խօսքով հաստատում եմ այդ.
 

Դ

 
Քանզի անզգայ անասունների պէս մեռնում ենք ու չենք զարհուրում,
Կորչում ենք` ու չենք սարսափում,
Թաղւում ենք` ու չենք խոնարհում,
Տարագրւում ենք` ու չենք տագնապում,
Եղծւում ենք` ու չենք զղջում,
Մաշւում ենք` ու չենք հասկանում,
Պակասում ենք` ու չենք վերալրւում,
Քայլում ենք` ու չենք զգուշանում,
Գերւում ենք` ու չենք զգում:
 

Ե

 
Իսկ Յոբ երանելին հանգիստ է անուանում վախճանը մարդու.
Նոյնը սուրբի հետ եւ ե՛ս կասէի,
Եթէ մահացու գործերի բեռը ես չունենայի վրաս ծանրացած:
Մանաւանդ որ որոգայթը գաղտնի է, եւ այն լարողն աներեւոյթ,
Եւ ժամանակի տարրը ոչնչից,
Անցեալը անյայտ, եւ ապառնին կասկածելի,
Ես անհամբեր, եւ բնութիւնս թերահաւատ,
Ոտքերս անհաստատ, եւ միտքս ցնդած,
Կրքերս բռնաւոր, եւ բարքս անժուժկալ,
Մարմինս մեղսամակարդ, եւ ցանկութիւններս երկրասէր,
Դիմադրութիւնը տնկակից է ինձ եւ խառնուածքս ներհակական,
Բնակարանս է կաւեղէն, եւ անձրեւներն ուժգնակի,
Կարիքներս անթուելի, եւ պատահարներն ամենագրաւ,
Միտքս չարախնամ, եւ տենչերս չարակամ,
Կեանքս է միօրյա, եւ զվարճութիւնները վաղանց,
Խաբկանքներն են հիմնական, եւ խաղալիքները տղայական,
Աշխատութիւններն ընդունայն, եւ վայելքներն երազական,
Ամբարները ոչնչութեամբ են լի, եւ պահեստները քամով,
Ստուերի եմ նման, եւ կերպարանքս է ծիծաղելի,
Զի, ըստ Պօղոսի, երբ պատուիրանը վրայ հասաւ,
Ինձ անպատրաստ գտնելով իրեն,
Կենդանացան մեղքերն արդարութեան երեւումով,
Եւ ես մահացա կեանքի համար ու կորստեան համար կենդանացա:
 

Զ

 
Օտարներն ու չարի գունդերը գողացան սրտիս ստացուածքները, -
Համաձայն Գրքի կանխաբանութեան,
Որով սկսեց պակասել իմ մէջ իմաստութիւնը, ըստ առակողի,
Եւ աւելանալ ո՛չ բարու ցանկութիւնը:
Հոգուս աչքը չյառեցի կեանքիս գլուխը եղող Քրիստոսին,
Որպէսզի ուղիղ ճամփով գնայի:
Կամենալով ուժգին վազել` սուզուեցի սաստկապէս,
Անչափելիին ձգտելով` չկարողացայ հասնել իմ չափին,
Փորձելով բարձրանալ մեծագոյնին` գլորուեցի ցած,
Երկնային ուղուց` անդունդ գահավիժեցի,
Զգուշանալով առաւելապէս` խիստ վնասուեցի,
Ուզելով մնալ ամբողջական` մանրապէս մասնատուեցի,
Ձախի դէմ մրցել կարծելով` աջից գայթեցի,
Երկրորդը փնտրելով` առաջինը կորցրի,
Աննշանի հետեւից գնալով` կարեւորից զրկուեցի,
Ուխտը պահել ուզելով` դաշինքը դրժեցի,
Սովորութիւններիցս կտրուելով` կորուսիչները գտա,
Փոքրերից փախչելով` մեծամեծների մատնուեցի,
Ինչ որ ես ինքս էի ստեղծել` դաժան դատախազ կարգեցի իմ դէմ:
Սրանց բոլորին մատնուած գերուս` դու ինքդ միայն կարող ես փրկել,
Մահուան ընծայուած հոգիս վերստին կեանքին դարձնելով.
Զի դու միայն, Տէր Յիսուս, ճանաչւում ես բարերար,
Անսահման փառքով Հօր եւ սուրբ Հոգու հետ
Օրհնեա՜լ յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԾԶ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Իսկ իմ` մահառիթ մեղքերի դժոխարմատ ծառիս դառն պտուղները,
Որոնք ընտանի թշնամիներ են, հակառակորդ հարազատներ եւ որդիներ դաւաճան
Ստորեւ պիտ նշեմ մանրամասն ու ցոյց տամ իրենց իսկ անունով,
Որոնք են ահա. -
Սիրտ նանրախորհուրդ, բերան չարախօս,
Աչք հայրատատես, վրիպալուր ականջ, ձեռքեր մահաձիգ,
Երիկամունք անփորձ, մոլորաշաւիղ ոտքեր,
Ընթացք աներկիւղ, խոտորնակի հետք, ծխախառն շունչ,
Գնացք խաւարային, լեարդ քարահանգոյն,
Դատարկ խորհուրդ, անկայուն կամք, անփոփոխ չարիք,
Բարեմասնութիւն սասանեալ, հոգի տարագիր, վաճառուած աւանդ:
Վիրաւոր գազան, նետահար թռչուն,
Փախստական քարավեժ, բռնուած յանցապարտ, ծովակուր աւազակ:
Նենգաւոր զինուոր, անպատրաստ մարտիկ, անժոյժ սպառազէն,
Անաշխոյժ մշակ, անխրախոյս աղօթաւոր, ստորաքարշ բեմական,
Քահանայ անկնդրուկ, Օրէնուսոյց աննուէր:
Դպիր կշտամբուած` խելագար իմաստակ, անճոռնի ճարտասան:
Կերպարանք անպատկառ, անամօթ դէմք եւ լպիրշ երես,
Գոյն անհրապոյր, տմարդի տիպ, ծանակուած գեղեցկութիւն,
Խանգարուած խորտիկ, գարշելի ճաշակ,
Դաղձախեղդ այգի, որդնահար որթ, փշաբեր պարտէզ,
Հասկ ուտիճակեր եւ մեղր` դարձած մկների ճարակ,
Անպաշտպան անկեալ, սնապարծ յուսահատ անհամոզ նզովեալ,
Անհաշտ բաժանուած, ունայնաբան շաղակրատ, անասնամիտ գոռոզ,
Անասնօրէն ապիրատ, դժոխային ագահ, հանդուգն ապերասան,
Մոլեգնութիւն անաստուած, ձեռնձգութիւն սպանիչ,
Տատասկացան երկրագործ, երջանկութիւն եղկելի,
Վատթարացած մեծութիւն, անշքացած վայելչութիւն,
Տկարացած կարողութիւն, խոնարհուած բարձրութիւն,
Ոտնակոխ փառաւորութիւն, պատուիրազանցութիւն մշտական եւ ինքնակամ սխալանք,
Մատակարար խարդախ, նենգաւոր խորհրդակից,
Բարեկամ գժտուած, հազարապետ գողամիտ,
Մերձաւոր կծծի, բաշխող ժլատ, վերատեսուչ կարկամ,
Ոգի անկարեկիր, ըղձանքներ անսէր,
Մարդատեաց բարք եւ անգութ աղիք,
Ընթացք անխոհեմ, աներեւոյթ ախտեր,
Անիծեալ գաղտնիքներ, նախատելի դիպուածներ:
Վաճառական վատնող, շուայտ շահարար, արբեցող պաշտօնեայ,
Խարդախ գանձապահ, բանսարկու պատգամաւոր, դռնապան քնկոտ:
Աղքատ հպարտ եւ զլացող մեծատուն:
Դիւանապետ անօրէն, պահապան մատնիչ, բնակակից չարախօս,
Սուրհանդակ անժաման, մեղապարտ թղթաբեր,
Խռովարար առաքեալ եւ միջնորդ անմիտ:
Արքա արտալած, թագաւոր թարմատար, կայսր հոգեկործան,
Իշխան տիրադաւ, զրկող զօրավար,
Աչառու դատաւոր, ինքնագլուխ ռամիկ:
Նախատողի ծաղր, սիրելիի լաց,
Բանագրի պարսաւ, յանդիմանողի դատախազութիւն:
Քանզի վեհագոյն այդ կոչումները ես էի կրում երբեմն իրօք,
Իսկ յետոյ վատթար որակումներին այդ արժանացա:
Սրանք են ահա եւ այլ բազմաթիւ խարդախութիւններն այն վնասակար,
Որոնց մի քանիսից խաբուեցի ես որպէս յիմար,
Եւ ոմանց կողմից տկարաբար տիրուեցի,
Ինքս ինձ կամովին մատնելով մահուան:
 

Բ

 
Արդ, քեզ ատելի եւ ինձ դէպի կորուստ տանող
Վերոյիշեալներից որո՞նք ընծայեմ քեզ ի սպաս պաշտամունքի.
Ապականութեամբ պաշարուածիս որպիսի՞ք ներկայացնեմ քո ամենասուրբ մեծութեանը.
Եւ կամ դու ո՞րքան երկայնամտութեամբ պիտի համբերես այսքան մեղքերիս.
Ո՞րքան ներես, ինչպէ՞ս պիտի լռես,
Եւ մանաւանդ ինչպէ՞ս պիտի հանդուրժես.
Մահու սատակման արժանուս ինչպէ՞ս չենթարկես գանակոծութեան:
Բայց անճառագայթ մթութեամբ խաւարամած հոգիներին
Քո ողորմութեան լոյսո՜վ հանդիպի՜ր դու,
Բժշկելու, քաւելու եւ կենագործելու համար նրանց.
Ո՜վ զօրեղութիւն անվթարելի, քեզ փա՜ռք յաւիտեան. ամէն:
 

ԲԱՆ ԾԷ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Քրիստոս Աստուած, անուն ահաւոր,
Մեծութեան տեսակ, տիպար անքնին, բարձրութեան պատկեր,
Անսահման զօրութիւն, կերպարան փրկարար լոյսի,
Պաշտպան դու կեանքի, դո՛ւռ արքայութեան վերին հանգստի,
Խաղաղութեան ճանապարհ,
Ապաւինութիւն նորոգ եւ անտխուր երանութիւն,
Ամենակալ ինքնիշխանութիւն բոլոր էութեանց,
Օրհնութեան կոչումն, աւետաբեր ձայն, բերկրութեան բարբառ,
Անմահութեան դեղ,
Որդի՛դ դու անճառ միակ Աստծոյ,
Ինչ որ անհնարին է ինձ` դիւրին է քեզ համար.
Ինչ որ անհասանելի է ինձ` քեզ համար սահմանուած է.
Ինչ որ անանց է ինձ` մօտիկ է քեզ համար.
Ինչ որ ծածկուած է եղկելոյս` մերձաւոր է քո երանութեանը.
Ինչ որ անկարելի է ինձ` քեզ համար կատարուած.
Ինչ որ ինձ համար անկշռելի է` քո անճառութեան համար չափուած է.
Ինչ որ յուսահատեցնում է ինձ` քեզ սփոփանք է բերում.
Ինչ որ անբժշկելի է ինձ` անվտանգ է քեզ համար.
Ինչ որ հեծութիւն է պատճառում ինձ` քեզ համար խնդառիթ է.
Ինչ որ ծանր է ինձ` թեթեւագոյն է քեզ համար.
Ինչ որ ստեղծուած է ինձ համար, զօրեղութեանդ գրուած է.
Ինչ որ ինձ համար կորած է, քո ձեռքումն է այն,
Ինչ որ անթուելի է ինձ` քեզ համար համարուած է.
Ինչ որ ինձ համար մռայլ է, քեզ համար ճառագայթ է.
Ինչ որ ինձ համար անհաշուելի է, բովանդակուած է օրհնեալ ձեռքերիդ մէջ.
Ինչ որ սոսկալի է ինձ` հեշտալի է քեզ համար.
Ինչ որ փախչելի է ինձ` քեզ համար վանելի է.
Ինչ որ անմատոյց է ինձ` դիւրամատչելի է քեզ համար.
Ինչ որ մահաբեր է ինձ` քո աստուածային զօրութեան համար անգոյութիւն է:
 

Բ

 
Բայց դու, ողորմած Աստուած բոլորի,
Տէր Յիսուս Քրիստոս,
Եթէ գթաս ինձ, կարող ես ելքի մի հնար գտնել:
Յանուն քո օրհնեալ Հօր վսեմ փառքի եւ քո սուրբ Հոգու կամքի գթառատ`
Տե՛ս տառապանքներն իմ տաժանելի` քեզ յայտ-յանդիման,
Եւ սրտիս խորքից դատախազ լինելն ինքս իմ անձի դէմ:
Իմ ամենացրուած բնութեան իսկութեա՛նը նայիր դու
Եւ բժշկութիւն պարգեւիր իմ վէրքերին,
Տո՛ւր հնարաւորութիւն` կորուստից դուրս գալու,
Զերծումն` բազմամասնեայ մահից եւ կենաց շաւիղ` ապականուածիս,
Նորոգութիւն եղծեալիս եւ յոյսի մուտք ամբարշտիս,
Եթէ ես, հակառակ իմ բնութեանը, կամք ցուցաբերեցի այս բոլորն ասելու,
Յապա դու ո՜րքան աւելի պիտի բարերարես ինձ, ինչ որ բնածին եւ յատուկ է քեզ:
Եթէ փշերից քաղցրահամ պտուղ քաղուեց,
Քո կենաց ծառից ո՜րքան աւելի անմահական համ պիտի ստացուի:
Եթէ ես իմ ատելիների համար քո ողորմութիւնը խնդրեցի,
Դու ինչպէ՞ս պիտի կրկնակին չտաս քո անսպառ առատութիւնից ինձ, որ քոնն եմ, ո՜վ ամենազօր:
 

Գ

 
Արդ քո մեծութիւնը տե՛ս, բարձրեալ, եւ նայելով իմ փոքրութեան վրայ,
Ընդունի՛ր սակաւ խոստովանութիւնն անթիւ մեղքերիս,
Ո՜վ դու, որ տեսնում ես բոլորը:
Եւ ինչպէս որ հաշուի չառար Վէմի գլորուելը,
Անտեսի՛ր նոյնպէս սասանուելը դու փոքրիկ աւազիս.
Ինչպէս որ իսկոյն վերացրիր Դաւթի պատժապարտութիւնը, երբ ասաց` մեղա,
Նոյնն արա՛ եւ ինձ, ո՛վ երկայնամիտ, լսելով ձայնն իմ հեծեծանքների.
Դու, որ բոլորին անաչառութեամբ եւ առատօրէն
Տալիս ես, որպէս յաղթող բարի, բազմիմաստ
Եւ չես նախատում հետին ստրուկիս, որպէս ողորմած եւ ամենաստեղծ,
Ստացի՛ր կրկին եւ մի՜ կորցնի ինձ` քո արիւնով բուժուածիս, գթա՜ծ.
Զի դու կարող ես քաւել ու փրկել,
Եւ քեզ վայել է փա՜ռք ամէն ինչում յաւիտեանս. ամէն: …
… յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԾԸ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Օրհնեալ ես դու, Տէր Յիսուս, Հօր հետ` բարեհաճ կամքով սուրբ Հոգու,
Եւ բոլոր օրհնուածներն օրհնեալիցդ օրհնուեցին,
Դո՛ւ միայն օրհնեալ Որդիդ օրհնեալի:
Քեզանից բացի չի՛ք շնչիս իշխող թագաւոր, Քրիստո՛ս:
"Յակոբն, – ասում է Եսային, – օրհնուած կլինի ա՛յն ժամանակ,
Երբ կվերցնեմ մեղքերը նրա":
Եւ արդ, ողորմի՛ր ինձ, Տէ՛ր բարեգութ, համաձայն նախնի քո սովորութեան,
Եւ օրհնի՛ր անօթդ այս բանական, ըստ Դաւթի եւ ըստ Մովսէսի,
Որպէսզի խօսքովդ փրկութեան հասած` քաւութիւն գտնեմ քեզնից օրհնուելով:
Հրաշագործի՛ր ինձ աստուածապէս, ողորմած արքա երկնաւոր,
Ինչպէս որ արիր Բեթհեզդայի սրահում հաւաքուած
Եւ երկար ժամանակ մահիճը ընկած ախտաւորներին:
Դրանցից մէկը այն կրկնակի թերահաւատն էր եւ երեսունութ տարուայ անդամալոյծը,
Եւ դու չզլացար նրան քո բժշկարար օգնութիւնը,
Գիտենալով նոյնիսկ նրա չարութիւնն անուղղելի,
Որ նիւթեց նա քեզ` երախտաւորիդ, մեծիդ եւ բարերարիդ`
Մատնութեան օրը, տիրամարտութեան դառն այն գիշերը:
 

Բ

 
Թէեւ դու նրան նախօրօք զգուշացրիր,
Թէ` մի՛ մեղանչիր, որպէսզի կրկին չարիք չգա քեզ,
Բայց չդադարեց լինել ձեռներեցն ու առաջինը այն ժանտ մարդկանց մէջ,
Որոնք քեզ խաչին դատապարտեցին:
Եւ դու այդպէս կախարդ ջատուկի, անյարիր ընկած
Եւ մահվամբ չոքած չարաշուք մարդուն, ողորմեցիր,
Անճա՜ռ բարութիւն, սխրալի մարդասիրութիւն,
Սարսափելի ներողամտութիւն, սոսկալի երկայնամտութիւն,
Անբաւելի քաղցրութիւն, փառատրելի հեզութիւն,
Որ միշտ յաղթւում ես գթութիւնից ու չես թշնամանւում,
Պարտւում ես ողորմութիւնից ու չես պարսաււում,
Բռնադատւում ես մարդասիրութիւնից ու չես արհամարհւում,
Հարկադրւում ես բարութիւնից ու չես հայհոյւում,
Ստիպւում ես սիրուց ու չես բամբասւում:
Պաղատում ես դու քեզ դարձիս համար ու չես ձանձրանում,
Վազում ես ապերասանիս հետեւից ու չես հոգնում,
Ձայնում ես չլսողիս ու չես սրտմտում,
Շտապում ես մեղկացեալիս մօտ ու կանգ չես առնում:
Չարիս համար բարի ես եւ ամենապարտիս համար ներող,
Քաւիչ ես մեղաւորիս համարեւ խաւարեալիս լոյս,
Եւ մահացածիս համար կեանք ես դու:
 

Գ

 
Այսպէս են ասում բոլոր հոգեշունչ գրքերն օգտակար,
Եւ որոնք յաճախ ծնում են անճառ եւ զարմանալի երկնաւոր պտուղներ:
Ասա՛ նաեւ ինձ` թշուառիս, օրհնեա՜լ ամենապարգեւ, -
"Վե՛ր կաց ու վերցրու մեղքերի մահիճը կործանուածիդ,
Եւ իմ հետեւից արի, որ հասնես անհոգնում կեանքի խաղաղ հանգստին":
Քո հրամանի ամենակարող սուսերով կտրի՛ր
Կապանքները պիրկ եւ դժոխային երիզապատուած իմ մահազգեստի
Եւ մահասարսուռ սաստկութեամբ խեղդող հանգոյցները քանդի՛ր,
Ուղարկելով ինձ` մահուան արժանուս, քո աստուածային կենսաբեր խօսքով
Դէպի վեր` անանց, յաւերժ բերկրութեան ազատութեան մէջ:
Մի՛ կենագործիր տակաւ-տակաւ եւ մի՛ ձգձգիր օրէցօր երբէք,
Որ հետզհետէ մեղքերի բեռան ծանրութիւնն ստուար
Չճնշի ազդրերս ու չկռացնի ինձի վար` դժոխքին նայելու,
Եւ ուժգնակի գոռոզ բռնութեամբ հոգեւորական զէնքերս ի դերեւ հանելով մահուան ծառայեցնի ինձ:
Այլ դու օգնիր ինձ, բարի՛ վշտակից,
Մահուան երկունքի այս իմ ցաւագին հեծեծանքներում,
Սատակման փայտը վրայիցս առնելով, ինչպէս երբեմն` պահակի ուսից,
Որով վայելուչ կոթող կառուցես քո յաղթանակի արի զօրութեան,
Ամուր հաւատքով, հաստատուն յոյսով ինձ բեւեռելով քեզ հետ` անսայթաք:
Եւ քեզ` Հօր եւ սուրբ Հոգու հետ փա՜ռք, իշխանութիւն յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԾԹ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Հաւատում եմ ես եւ վկայում գիտակցաբար`
Քեզանից ազդուած մտատեսութեամբ
Թէ ըղձալի են քեզ, բարերա՛ր,
Աղաչանքները մեղաւորների, քան թէ խնդրանքներն արդարների:
Զի մէկն իր մեղքերը խոստովանելով շնորհիդ է սպասում
Եւ ճանաչելով չափն իր բնութեան` ծառանում ինքն իր դէմ,
Որպէս մեծ կշտամբիչ եւ ինքնոգոր մարտակից,
Դառն յանդիմանող ու ծածկատես դատախազ:
Իսկ միւսն իր բարի գործերին նայելով` յանձնապաստան վստահութեամբ`
Մոռանում է սահմանն իր բնութեան եւ պարգեւներ է ակնկալում, քան թէ ողորմութիւն:
Եւ այդ պատճառով մէկի մօտ յօրինւում են անթիւ ճառեր,
Որոնք բարձրաձայն քո ողորմութիւնն են փողահարում,
Իսկ միւսը լռում է դրանց մասին, ո՜վ անքննելի, ահաւոր եւ ամենախնամ:
Ամաչում եմ ասել, թէ երկրաւորիս գործերի պատմութիւնն իսկ քոնից էլ առաջ է անցել.
Ուստի արա՛ այնպէս, ո՜վ Տէր,
Որ քոնից աւելի չզօրանայ աջն հողեղէնի.
Մարդկանց ջանքերը թող որ չկշռեն ողորմութիւններդ:
 

Բ

 
Առողջ անդամներ ունեցողներն անկարօտ են բժշկութեան,
Եւ աչքով տեսնողներն առաջնորդի պէտք չունեն,
Ինչքով փարթամները լիացածների դռների շուրջը չեն դեգերում,
Եւ կուշտ ու կուռ կերածները չեն սպասում հացի սեղանի փշրանքներին,
Եւ վարքով մաքուրները ողորմութեան անկարօտ են:
Ուստի ինձ գթայ եւ ողորմիր, բարձրեա՜լ երկնաւոր հզօր,
Ինձ` վարանեալիս ամենատխուր:
Զի եթէ Յոբին ես նմանուէի,
Ինքս էլ նրա պէս կասէի` արդար եւ անարատ եմ.
Եթէ լինէի ես Մովսէսի պէս` ինքս էլ նրա պէս կասէի վստահ`
"Տէրը պիտի ճանաչի նրանց, ովքեր իրենն են",
Եթէ լինէի ես Դաւթի նման, կասէի նոյնպէս`
"Արեցի իրաւունք եւ արդարութիւն".
Եւ դարձեալ մարդկային բնութիւնից վեր այս խօսքը հոխորտ`
"Եթէ սրտիս մէջ անօրէնութիւն տեսնէի,
Տէրն ինձ չէր լսի".
Եթէ Եղիային նմանուէի ես` պիտի կոչէի ինձ
"ա՜յր Աստծոյ".
Թէ Երեմիային` ճշմարտութիւնդ կօրինակէի.
Եթէ լինէի Եզեկիայի պէս` ինքս էլ իրաւամբ կպարծենայի`
"Քո աչքի առաջ ես արդարութեամբ քայլեցի".
Պօղոսի նման եթէ լինէի, կանուանէի ես ինձ`
Բնակարան, ներշնչարան եւ ընդունարան
Աստծոյ խօսքի`
Բայց ես անօրէնս, օրէնքին գիտակ լինելով մէկտեղ,
Ոչ միայն չեմ կարող ներկայացնել քեզ անձս նրանց պէս վստահ խօսքերով,
Եւ չարս իսպառ, բարիների պէս` այդ նոյն խօսքերը քո առջեւ յիշել,
Այլեւ չեմ կարող` բովանդակ արարածներից բարեհռչակուած
Անունդ, հզօ՜ր, ամբարշտացած իմ լեզուով գովել:
Իսկ դու, որ կարող ես ամէն բանում եւ հնարաւոր,
Տուր ինձ ոգի փրկութեան, պաշտպանութեան աջ եւ օգնութեան ձեռք,
Բարութեան հրաման, ողորմութեան լոյս, նորոգութեան խօսք,
Քաւութեան պատճառ եւ կեանքի նեցուկ` օգնող գաւազան:
Քանզի դու ես յոյս ապաւինութեան,
Տէ՜ր Յիսուս Քրիստոս,
Օրհնեա՜լդ Հօր եւ սուրբ Հոգու հետ յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ Կ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Արդ, քանի որ ինձ յայտնի է ճշգրիտ առակով արդէն,
Թէ` չի վայելում մեղաւոր բերնին օրհնաբանութիւն, -
Ինչպէ՞ս պիտի նոյն գովութիւնը քեզ կրկնեմ վերստին աղաչաւորս խիստ ամօթապարտ,
Որ անէծքներ եմ ընդունում անվերջ` սաղմոսարանում, ինձ համար ասուած:
Ի՞նչպէս ինձ համար երգեմ վտանգներ եւ նախատինքներ արձանագրեմ
Ու մերկ գրկիս մէջ շուշանի տեղակ փշեր հաւաքեմ.
Եւ ի՞նչպէս պիտի համարձակուեմ ես
Դաւթի պէս ասել,
Թէ` "Պիտի փշրես մեղաւորների ատամները դու",
Եւ դարձեալ ինչպէս` "Անօրէննեը չպիտի բնակուեն քո աչքի առջեւ".
Ինչպէ՞ս, թէ` "Դատիր ինձ, Տէր, ըստ արդարութեան քո եւ իմ` անբծութեան":
Եւ կամ թէ ինչպէ՞ս` "Չարիքները մեղաւորների վրայ պիտի կատարուեն",
Ինչպէ՞ս, թէ` "Պիտի խորտակուեն չարի եւ մեղաւորի բազուկները",
Եւ ուրիշները հետեւեալ կարգով.
Ինչպէ՞ս կարող եմ ասել, թէ` "Մեղաւորների վրայ տեղան պիտի հուր, ծծումբ, որոգայթ".
Ինչպէ՞ս, թէ` "Տէրը կթուլացնի նենգաւոր շրթունքներն ու լեզուները մեծաբանող".
Ինչպէ՞ս, թէ` "Սիրտս քննեցիր եւ չգտար այնտեղ անիրաւութիւն".
Եւ ինչպէ՞ս դրան յաջորդող խօսքն այս,
Թէ` "Զգուշացա խստասիրտների ճանապարհից ես".
Եւ ինչպէ՞ս ապա, թէ` "Արդարութեամբ ես քո երեսը պիտի ելնեմ".
Ինչպէ՞ս, թէ` "Ես էլ անբիծ պիտի լինեմ նրա հետ".
Ինչպէ՞ս եւ միւսը, թէ` "Տէրն ինձ ըստ իմ արդարութեան եւ ձեռքի մաքրութեան պիտի հատուցի".
Ես ինքս ինչպէ՞ս իմ ստութիւնը պիտի ծանակեմ, ասելով սուրբի հետ, թէ`
"Ձեռքերս սրբութեամբ պիտի լուանամ".
Սնոտիների մէջ նստածս ինչպէ՞ս ամբարիշտների աթոռները բամբասեմ.
Ինչպէ՞ս թշուառս երջանկի պարծանքն ինձ վրայ առնեմ,
Թէ` "Դատիր ինձ, Տէր, զի անմեղութեանս մէջ քայլեցի ես".
Ինչպէ՞ս օտարս բարի գործերից` պիտի շարժեմ գո՜ւթը գաղտնագէտիդ,
Թէ` "Մի՛ դասիր ինձ ամբարիշտներին".
Ի՞նչպէս ես ինքս լինելով անիծապարտ, ուրիշների համար ասեմ`
"Տո՛ւր նրանց, Տէր, ըստ նրանց գործի",
Եւ համարձակուեմ շարունակելու:
 

Բ

 
Մնացածներն էլ եթէ գումարեմ առաջիններին,
Կրկնապէս պիտի ծանրանան ցաւերս ու դառնութիւններս աճեն,
Բայց արցունքների շեղջերից միայն դոյզն-ինչ առնելով,
Առայժմ պիտի բաւականանամ սաղմոսարանի
Ընտանի ձայնի հանապազօրեայ յանդիմանութեամբ,
Որ ամբարիշտիս կշտամբում է միշտ:
Դրանց հետ նաեւ քառասունիններորդ գլխի վերջին հատուածի յանդիմանական տողերը,
Որոնք գարշելի համարելով ինձ` խայտառակում են միշտ եւ հանապազ:
Խցելով բերանս, որպէսզի չփառաբանեմ` անձս եղկելի են ներկայացնում.
Եւ աստուածային ձայնով ինձ ամբաստանելով` զրկում են կեանքի յոյսից,
Միաժամանակ, ինչպէս պատնեշի վրայից, քարեր են նետում վրաս:
Եթէ ծանր է ուրիշներից անէծք ընդունել,
Ապա կրկնակի ծանրածանր է անձամբ ինքն իրեն անիծելը:
Իսկ եթէ օրէնք է մերձաւորներից նախատինքներ չառնել,
Ապա ուրեմն ամենատեսիցդ սպասել դրանք`
Արիւնալից ցաւ, սարսափելի վիշտ ու մտալլկանք են պատճառում մեզ:
Բայց ով որ նրանց խոնարհութեամբ անձնատուր լինի,
Եւ գաւազանով ծեծի ինքն իրեն, կշտամբի ու դառն անէծքներ կարդա,
Այդպիսին պիտի օրհնուի Վերնայնի խոստովանած եւ ամէնիշխան բերանի շրթունքներով.
Զի նա ճշգրիտ կերպով բացատրեց դարձն իր դէպի նա, կեանքի ճիշտ ճամփից չհեռանալով.
Սիրոյ օրէնքով նա իր մեղքերի արմատը կտրեց,
Չնուաճուելով չարախօսների խարդաւանքից,
Քրիստոսի հօտի բժշկուած ոչխարը եղաւ նա,
Դիմելով աղիքների խոցերը բուժող աղին:
Բայց անբանների բարքին է յատուկ ասուն կենդանիների
Կենսաձիր խօսքի դալար, ծաղկածին դաշտավայրում`
Մտքի թմրութեամբ մահացու արոտներ ճարակելը:
 

Գ

 
Արդ, քանզի իսկ եւ իսկ ինձ համար է ասուած վերջին օրինակն այս կշտամբողական,
Եւ չար դիպուածներն ու պատահմունքներն ինձ են ակնարկում,
Որոնք նիւթեցի ես ինքս որպէս սաստիկ տոչորող կիզիչ կրակներ,
Նրանք երկնքից թափելով իմաստութեանս ճրագարանի` գագաթի վրայ:
Այլեւս սաղմոսն ինձ ի՞նչ օգուտ կարող է բերել,
Երբ ինքս նրա բազմերանգութիւնից մնացի անպտուղ,
Ու չնվագեցի հոգով այն, ինչ որ
Պօղոսն է թելադրում:
Ի՞նչպէս կարող եմ մեծագոյնս ես մեղաւորներից եւ պիտանիներից նկունս
Մարգարէի երգերին խառնել Տիրոջ խօսքերը եւ ասել սուրբի հետ.
"Հեռացէ՛ք ինձնից բոլորդ էլ, որ գործում էք անօրէնութիւն":
Ես, որ չեմ կատարել օրէնքի եւ շնորհի բազում պատուիրաններից եւ ոչ մէկը`
Ինչպէ՞ս բարբառեմ երջանիկի հետ,
Որը մեզ համար սահմանածը նախ ինքը գործադրեց,
Թէ` "Ես` քո ծառան պահեցի այս", եւ դրանց հետեւող խօսքերը:
Կեանքի կատարեալ իմաստութիւնից թափուրս ինչպէ՞ս
Տիրոջ երկիւղածների հետ օրհնեմ.
Ինչպէ՞ս պիտի մաղթանքներից մեծագոյնին իմոնքն էլ կցեմ,
Թէ` "Մի բան խնդրեցի ես Տիրոջից` տեսնել իր վայելչութիւնը
Եւ իր տաճարի հրամանատարը լինել".
Ի՞նչպէս ձեռնամուխ լինեմ այն բանին, որ արգելուած է ինձ,
Երբ լսում եմ, թէ` ուղղամիտներին վայել է միայն օրհնութիւն կարդալ:
Ես իմ սեփական շուրթերովս ինչպէ՞ս ինքս ինձ անիծեմ,
Ասելով, թէ` "Տիրոջ աչքը չարագործների վրայ է,
Ջնջելու համար նրանց յիշատակն երկրի երեսից".
Ի՞նչպէս` եւ միւսը, թէ` "Չարերը շուտով պիտի ջնջուեն".
Ի՞նչպէս այն խօսքը, որ արդարեւ ինձ է վերաբերում,
Թէ` "Բազուկները ամբարիշտների պիտի խորտակուեն".
Ի՞նչպէս պաղատեմ սատակման համար,
Թէ` "Պիտի կորչեն մեղաւորները":
Ի՞նչպէս թաթախեմ թափառող լեզուս օրհնեալ խօսքի մէջ,
Թէ` "Հսկեցի ես կեանքիս ընթացքը, որ չմեղանչեմ ինքս իմ լեզվով".
Ի՞նչպէս մեղքերի փշերով խեղդուածս պարծենամ խօսքովն անարատի,
Թէ` "Իմ անբծութեան մէջ ընդունեցիր ինձ".
Ի՞նչպէս ես մեղաւորս եւ կրկնակի պատժապարտս
Պարսաւեմ պիտի իմ նմաններին, նրանցից ազատուելս մաղթելով,
Թէ` "Մեղաւոր ու նենգ մարդկանցից ազատի՜ր ինձ, Աստուած":
 

Դ

 
Ի՞նչպէս, որպէս ոչ կռապաշտ, անպատկառօրէն խրոխտամ ունայն պարծանքով,
Դաւթի հետ ասելով` "Մի՞թէ մոռացել ենք մենք անունն Աստծոյ,
Եւ կամ օտար աստուածներին աղօթելու ձեռք ենք երկարել":
Զի նա, որ գարշելի մեղքերի մէջ կընկնի,
Այդպիսին կառուցած կլինի պաշտելու համար
Անասնական, ախտարծարծ եւ պոռնկապատիր կերպարանքներ`
Աստարտի, Քամովսի, Մեղքոմի եւ թարմատար
Թարահատի արձաններ արու,
Ինչպէս նաեւ կանացի զազիր ու աղծապիղծ կուռքեր
Եւ իշանդամ առականքների անծածկոյթ ծանակութիւններ:
Ի՞նչպէս չամաչեմ ասել նահատակի հետ, որ բարութեան էր միշտ հետամուտ,
Թէ` "Ամէն օր մեռնում ենք քեզ համար",
Եւ հետեւեալ տողերն այդ սաղմոսի:
Ի՞նչպէս յիմարս մարդկանց մէջ եւ վատթարս հանդգնեմ ասել,
Թէ` "Բերանս իմաստութիւն պիտի պատմի, եւ սիրտս` հանճար":
Ի՞նչպէս ես` մարդակորոյս կեղծաւորս երեսպաշտների ոսկորների ցրումը մաղթեմ.
Ի՞նչպէս կրկին երկրորդուած մեծանուն բարութիւնն այն,
Թէ` "Հաճելի պիտի լինեմ տիրոջը կենդանեաց երկրում":
Ի՞նչպէս ես անբաւ մեղքերի տէրս, արդարից առած` բարբառեմ այսպէս, -
"Ոչ մեղք ունեմ ես եւ ոչ էլ յանցանք, ընթացքս եղաւ անմեղ եւ ուղիղ":
Ի՞նչպէս ինքս ինձ մատնեմ կորստեան այսպէս ասելով`
"Անօրէնութիւն գործողներին մի՛ ողորմիր":
Եւ կամ թէ ասեմ. "Ինչպէս մոմը, որ հալւում է կրակի դիմաց,
Այդպէս էլ պիտի լինեն մեղաւորներն
Աստծոյ առջեւ":
 

Ե

 
Ի՞նչպէս` ապականացու փափկութեամբ շոյուածս այս ինձ անվայել խօսքը հաստատեմ,
Թէ` "Ես ընկճեցի իմ անձը ծոմով".
Ի՞նչպէս նաեւ այս խօսքը նոյնիմաստ, -
"Նրանց նեղութեան մէջ ես քուրջ էի հագնում
Եւ, ինչպէս սգաւոր ու տրտում` խոնարհ էի".
Ի՞նչպէս հանդարտուեմ իմ նմանների պատիժն յիշելով,
Թէ` "Աստծոյ բարկութեան մրուրը չի սպառուի,
Եւ պիտի խմեն նրանից երկրի բոլոր մեղաւորները":
Ի՞նչպէս` սրա հետ եւ միւսը, թէ`
"Մեղաւորների բոլոր եղջիւրները պիտի փշրես դու".
Ի՞նչպէս, Յակոբի ապերախտութեան մասին պատմելով, կարող եմ հեգնել նրան
Ես, որ ստուերի տեղ ճշմարտութիւնն ընդունած, նրանց հետ եւ նրանց թերութեամբ
Մոռացա Քրիստոսի երախտիքները` աստուածահրաշ խաչի փրկանքով,
Եւս առաւել, քան նրանք, որոնք չուզեցին
Զօրաւորութիւնն Մովսէսի սքանչելագործ ցուպի,
Որ տէրունական տնօրինութեան մի օրինակն էր:
Ի՞նչպէս կարող եմ ցոյց տալ մեզ վրայ խուժող դեւերի -
Խմբերի խուժդուժ եւ օտարացեղ` աղէտները ողջ,
Ասելով, թէ` "Մեր մէջ գտնուող բարիների դիակներն իբրեւ կեր
Ձգեցին գիշատիչ թռչուններին, այսինքն` օդային դեւերին":
Ի՞նչպէս կարող եմ ճանապարհի վրայ ընկած խօսքի սերմը
Եւ չարի հետ միաբանուած կամքը անուանել սուրբ,
Ի՞նչպէս սուրբ կոչեմ պատերազմի հետ նոյն շաւղով գնացող`
Իմ ճանապարհից դուրս եկած մտքի գուպարը գաղտնամարտ,
Որ ես զօրացրի` գործակցելով բանսարկուի հնարքներին:
Չեմ կարող աղերսել քեզ, թէ` "Մի՛ լռիր եւ մի՛ դադարիր, Աստուած",
Ինչպէս եւ` "Խորհեցին քո սուրբերի վրայ եւ ասացին", -
Եւ միւս խօսքերը` սաղմոսարանի այս աղօթքի մէջ:
Զի յոյժ տեղին է, որ այս խօսքերով ճանաչենք մոլեկան բռնութիւնը դեւերի,
Եւ նրանց հետ նաեւ իրենց արբանեակներին,
Որոնք մղում են ճակատամարտ միշտ, խռովելով ներկան:
 

Զ

 
Այդ բոլորից, Տէր Քրիստոս,
Որդիդ դու բարձրեալ եւ մեծ Աստծոյ,
Պահե՜ս ու պահպանես երկնային զօրքիդ շրջափակութեամբ,
Բոլոր հողմերից ու խաբողների յարձակումներից
Լուսեղէն խաչովդ պաշտպանելով մեզ:
Զի թէեւ իմ մէջ գտնուեն անօրէնութիւններ բազմօրինակ,
Սակայն ո՛չ երբէք հայհոյութիւններ:
Չհանգստացա՜ր դու ինձ նման ամբարիշտների կորուստով,
Այլ ամենագորով թախծութեամբ, ջրհեղեղով ջնջուած
Զազրագործների վրայ մինչեւ իսկ կրկնապէս վշտացար,
Նրանց այդպիսի մահն համարելով անհանդուրժելի եւ յոյժ անհաճո:
Լսողներին զարմանալի այս խօսքն ասացիր դու,
Թէ` "Այլեւս մարդկանց գործերի պատճառով երկիրը չպիտի անիծեմ":
Մխիթարւում ես դու մեծապէս ու պարարւում`
Անմաքուր ու սատակման արժանի մարդկանց կենդանացման համար.
Ինչպէս որ երբեմն, դդմենու առակով ցոյց տուեցիր դու
Կործանուելու արժանիներին խնայելդ, ողորմա՛ծ.
Եւ մի ուրիշի վրայ նեղացար, սաստիկ վշտացած,
Երբ նա անձրեւն ուշացնում էր, որպէսզի ուրացողները ապրուստ չունենան:
Եւ բազմապիսի յիշատակարժան եւ անճառելի
Բարութիւններ ցուցաբերեցիր դու վերջին օրերին.
Քո կողմից` առաքեալներիդ միջոցով հրամայեցիր ողջոյն տալ քաղցրահամ`
Հասարակաց բոլոր եւ անհամբոյր հեռաւորներին:
Նաեւ ի՛նձ վրայ ցողիր հայրական սէրդ գթառատ, կենդանի Աստուած,
Որպէսզի ես էլ գտնեմ փրկութիւն`
Քաւուած մեղքերից ամէնառատ քո այցելութեամբ:
Եւ քեզ Հօր եւ սուրբ Հոգու հետ փա՜ռք յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԿԱ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ ինչո՞ւ համար պիտի մէջ բերեմ եւ իմ տաւիղով երգեմ անդադար,
Սաղմոսարանի խօսքերն այն բոլոր,
Որոնք իմ դէմ են միշտ եւ շարունակ, որպէս նախատինք եւ որպէս նզովք:
Ինչպէ՞ս կարող եմ շուքը երջանկի յարմարեցնել ինձ դատապարտուածիս,
Այսպէս ասելով նրա հետ մէկտեղ, թէ` նենգամիտը ինձ չմօտեցաւ:
Եւ ինչպէ՞ս դարձեալ զարհուրեցուցիչ, յաջորդ տողերում կարգով թուարկուած`
Բարեմասնութիւններն այն բոլոր, որոնք հին օրէնքի թագաւորի, զինուորական մարգարէի
Եւ մարմնական հրամանատարի նկարագրի գծերն են,
Երկնայիններին անգամ ցանկալի` կրկնեմ եւ կեանքից չյուսահատուեմ,
Ես, որ նոր օրէնքի աւետարանիչ եւ շնորհների աշակերտ լինելով հանդերձ
Այդ երկնահաճոյ արժանիքներից անմասն եմ իսպառ:
Ըստ իրաւախոհ արդարի` ինչպէ՞ս պիտի զինուեմ մեղաւորների դէմ,
Պատրաստ լինելով առաւօտեան վաղ արթնացածի պէս
Սպանել նրանց, ըստ առակողի:
Ես, որ իմ մարմնի անդամներն անգամ գանահարելով չխրատեցի:
Ի՞նչպէս արդ մեծի արիութիւնը օրինակելով`
Կարենամ ջնջել անօրէններին Տիրոջ քաղաքից,
Երբ իմ հոգու մէջ բուսած մեղքերն իսկչմեռցրի ես:
Ինչպէ՞ս սուտ խօսեմ նրա մօտ, որին ծածկուածները յայտնի են, արդէն,
Ասելով` "Մոխիրն իբրեւ հաց կերա".
Ես, որ Երգողի աղբերակների յստակ արցունքին
Իմ հուզումներից պղտոր մի կաթիլ իսկ չմիացրի,
Ի՞նչպէս նրա հետ կարող եմ ասել`
"Ըմպելիքս խառնեցի ես արտասուքներով
Եւ անկողինս արցունքներով թրջեցի":
Եւ ապա, որո՞նք վերագրեմ ես ինձ` մեղքերով մահացեալիս,
Երբ աստուածասէրն ի բոլոր սրտէ նախնեաց յանցանքներն
Իրենն է համարում, ասելով այսպէս. -
"Մենք մեղանչեցինք մեր հայրերի հետ, անօրինացանք եւ յանցանք գործեցինք",
Եւ այս սաղմոսի հետագա բոլոր տողերը, որոնք
Իրաւամբ ինձ են յարմար աւելի, քան Իսրայէլին:
Ինչո՞վ արժանի լինեմ դասուելու բարիների հետ,
Երբ չգտնուեց իմ մէջ այն դեղն իսկ, որ յարգուեց որպէս մարդկային մի գիւտ,
Այսինքն գարշելով կերակուրներից`մահու չափ քաղցել,
Եւ երկարատեւ ճգնութիւններով` հոգով նուաղել,
Ըստ տարակրօն հրեաների եւ հեթանոսների երբեմնի սովորութեան:
Արդարութիւնն իմ ինչպէ՞ս կարող է մնալ յաւիտեան, որը ես երբէք ի գործ չդրի:
 

Բ

 
Բայց, որպէսզի երկարաբանութեամբ չդառնամ տաղտկալի,
Պիտի աշխատեմ խօսքս համառօտել:
Ի՞նչ կարող ես ասել այն խօսքերի տեղ,
Որոնք նուագեց օրհներգ ու Դաւթի ձայնն աստուածաշունչ,
Թէ` "Բոլոր սրտովս ես քեզ փնտրեցի":
Ի՞նչպէս սրա հետ ասեմ աւելին,
Թէ` "Ամէն տեսակ չար ճամփաներից ոտքս կտրեցի":
Ի՞նչպէս սրա հետ ասեմ աւելին,
Թէ` "Իմ սրտի մէջ պահեցի խօսքերդ, որպէսզի քո դէմ չմեղանչեմ":
Ի՞նչպէս ունայնութիւններս որպէս կատարելութիւններ ճառեմ մաքուրների հետ,
Թէ` "Քո պատուէրներից դաս առնելով, ատեցի բոլոր ճանապարհները չարագործների":
Ի՞նչպէս ես հեզի ճշմարտութիւնը` իմ խաբեբայի մշտնջենական
Սուտ երդումների հետ համակարգեմ, ուխտելով հաւատարմի հետ,
Թէ` "Հաստատապէս երդուեցի պահել դատաստանդ արդար":
Ի՞նչպէս կրկնեմ ես այն պատգամը, թէ`
"Փրկութիւնը հեռու է մեղաւորներից":
Որը իմ վերջին վճռի մահագոյժ հրեշտակն է:
Ի՞նչպէս չարս իրօք, բարիների պէս, -
Որոնք Տիրոջից առնում են իրենց հատուցումն արդար,
Հեղեղելով այս տողը ասեմ, թէ`
"Տէրը բարիք կանի ուղղամիտներին":
Ի՞նչպէս այն անաչառ եւ կտրուկ փոխատրութիւնը մոլորեալիս,
Թէ` "Սխալուածներին հափշտակելով կտանի նրանց հետ, ովքեր գործում են անօրէնութիւն":
Ինչպէ՞ս պարծանքը Աստուածազգեստի պատուաստեմ ես ինձ ամօթահարիս,
Նրա խօսքն ասելով. "Չբարձրացաւ սիրտս, Տէր,
Եւ աչքերս երբէք չզվարճացան":
Ինչպէ՞ս ընդունեմ մարմնականից վեր խօսքն անճառելի,
Որպէս քաջալեր յուսահատուածիս, գանձիս գեհենի,
Ասելով Աստծոյ հոգով օծեալի հետ,
"Առաջուց տեսար, որ լեզուիս վրայ նենգութիւն չկա",
Եւ սաղմոսի այս մարգարէական գլխի սկզբից մինչեւ վերջ գրուած խօսքերը բոլոր:
Եւ ի՞նչպէս ինքս, որ համաբան եմ դժնասիրտ մարդկանց եւ դասակից նրանց,
Ես, որդիս մահով ջնջուելու արժան` բարեշնորհի խօսքը բարբառեմ. -
"Չէ որ, ահա, Տէ՛ր, քեզ ատողներին ես ատեցի", -
Եւ մնացածներն ապա այս կարգի:
Ի՞նչպէս դու, ա՛նձն իմ, որ աշխարհի ամէնէն աշխարելին ես,
Տօնելի Վեհի վստահութեամբ
Չստուգուած հոգիդ առաջ մղելով, պանծաս ինքնագով պսակուածի հետ,
Թէ` "Փորձիր ինձ, Տէր, եւ տես` կա՞ միթե անօրէնութիւն իմ ձեռքերի մէջ",
Դրա հետ նաեւ յաւելուածները:
Չար լինելով ես` ինչպէ՞ս չարերից ազատուել մաղթեմ,
Իրենց յոյսն Աստծոյ վրայ դրածներին ձայնակցելով,
Թէ` "Պահիր ինձ, Տէր, մեղաւոր եւ չար մարդու ձեռքերից":
Ի՞նչպէս վեր կենամ` փառաւորեալի հետ աղօթելու Աստծուն,
Թէ` "Դու ես իմ յոյսն ու բաժինը կենդանեաց երկրում":
Ի՞նչպէս, իբրեւ թէ ճգնաւորի հետ մրցման դուրս եկած,
Յաղթանակի մրցանակը թագաւորիդ մատուցելով,
Այս աննմանակ աղօթքն անեմ ես աղերսագին. -
"Արդարներդ պիտի սպասեն, մինչեւ դու հատուցես ինձ":
 

Գ

 
Բարեբանեալ է նաեւ հոգեւոր այս միտքը,
Որով ամէն ինչ արհամարհելով,
Արարածների սկզբնապատճառին է ընտրում միայն ասելով`
"Երանի՛ այն ժողովրդին, որի տէրը` իր Աստուածն է".
Եւ այս նման է Տիրոջ վարմունքին, որով նա փորձչին յանդիմանեց նրա անպատկառութեան համար:
Մեծ է նաեւ այն շնորհը երանութեամբ լի համարձակութիւնն այն երկիւղած,
Թէ` "Քո սուրբերը պիտի օրհնեն քեզ":
Ըղձալի է նաեւ հոգեւոր հաղորդութեան ընտանութիւնն այն մտերիմ,
Որով մարդ իր յոյսը դնում է միայն
Աստծոյ վրայ
Եւ նրա մէջ էլ մնում հաստատուն սաղմոսի խօսքերով քաջալերական,
Թէ` "Տէրը կատարում է իր երկիւղածների կամքը",
Եւ ապա թէ` "Տէրը պահում է բոլոր նրանց, ովքեր սիրում են նրան,
Եւ ջնջում բոլոր մեղաւորներին":
Պատգամներ տխուր եւ ուրախական սաղմոսարանի վերջին գլուխների մէջ,
Որոնք ցոյց են տալիս արդարների ու մեղաւորների վերջին հատուցման օրինակները:
Իմաստով միմեանց հաղորդակից են եւ ա՛յն երգուածները,
Թէ` "Տէրն հեզերին իր մօտ կընդունի
Եւ մինչեւ գետին կխոնարհեցնի ամբարտաւաններին": -
Ուրեմն ո՜րքան եղկութիւններ կան իմ առաջ:
Իսկ եթե` "Տէրը սիրում է իր սուրբ ժողովրդին
Եւ հեզերին բարձրացնում է փրկելով նրանց", -
Յապա ես զուրկս արժանիքներից` ի՞նչ յոյսով ամրանամ:
Իսկ եթէ Աստուած սրբերից է օրհնւում իսկապէս,
Յապա ես օտարս մաքրութիւնից` որո՞նց կարգը դասուեմ:
Իսկ եթէ սրանց մօտ դնեմ իբրեւ յանդիմանութեան յիշատակարան,
Կանխերգածներից այս տողը, թէ`
"Սիրեցէք Տիրոջը, ո՜վ նրա սուրբեր,
Զի ուղղութիւն է ուզում նա եւ կրկնակի կպատժի գոռոզներին", -
Յապա ո՞ր գնդում պիտի լինեմ ես,
Գերիս գրաւուած` գաղտնի մեղքերի գիւտարար չարին:
 

Դ

 
Քանզի, ինչպէս որ կտատանուեն տագնապով տերեւները եղեւնու դալար տունկերի
Ու շարժուելով ուժգին հողմերից` կթափուեն գետին, -
Այդպէս էլ ջանաց ջարդել չար ոգին իմ վարք ու բարքի
Բարեբեր ճիւղերն` ի վեր բարձրացած,
Եւ որոնք անեղ մշակիդ ձեռքով էին յօրինուած,
Կրկի՛ն ու կրկին արմատացնելով հաստատի՛ր ամուր
Նո՛ր անապական պտղաւորութեամբ զարդարելով այն
Քո խնամատար կամքին յանձնուած` կեանքի անդաստանում,
Ամենապարգեւ թագաւոր Քրիստոս, օրհնեա՛լ յաւիտեան. ամէն:
 

ԲԱՆ ԿԲ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
այց արդ, ես ինչո՞ւ վերոյիշեալ կանխագուշակող սաղմոսի վրայ
Մարգարէներից ուրիշ հատուածներ էլ չաւելացնեմ:
Սակայն ի՞նչ ճաշակ ստանամ պիտի այն կերակուրից,
Որն ուտելու եմ ցաւերիս մէջ անզգայացած.
Եւ կամ ի՞նչ օգուտ կտայ սաղմոսն ինձ, եթէ չըմբռնեմ իմաստը նրա:
Զի նզովում եմ ինքս ինձ նրանով` ու չեմ հասկանում,
Լուացւում եմ` ու չեմ պայծառանում,
Ծագում է արեւն` ու չեմ լուսաւորւում,
Մեղր եմ ճաշակում` ու չեմ քաղցրանում,
Դեղերով լցւում եմ` ու չեմ բժշկւում,
Դիմում եմ նոյնին` ու դատարկ դուրս գալիս,
Ծաղրւում եմ միշտ` ու չեմ խրատւում,
Յորդորւում նոյնպէս` ու չեմ զգաստանում:
 

Բ

 
Արդարեւ` իմ մէջ են մեղքերն ու անօրէնութիւնները,
Եւ ես նրանց մէջ մաշւում եմ,
Ինչպէս որ մարգարէն է ասում ի դէմս յանցապարտների,
Մեկնաբանելով առակն հին տիկերի եւ նոր գինու:
Զի եթե, ինչպէս Եսային է ասում`
"Անօրէններն ու մեղաւորները միասին պիտի սատակեն",
Ապա եւ ինձ դժնիիս համար էլ նոյնն է վիճակուած:
Քանզի յիշում եմ սաղմոսի այն խօսքը, թէ`
"Կհատուցի նրանց, որոնք աւելի են գոռոզանում":
Միւս ընթերցուածն էլ կցում եմ սրան. -
"Տիրոջ օրն հպարտ եւ ամբարտաւան մարդկանց վրայ է",
Ինչպէս եւ` "Մեղաւորներն իրենց մօր արգանդում իսկ օտարացան".
Եւ նմանիմաստ տողերն ըստ կարգի:
Կցում եմ սրան, թէ` "Անօրէնները երկրի` պիտի կործանուեն",
Եւ` "Ամբարիշտն երկրից պիտի վերանա",
Եւ` "Պիտի մերժուեն անիրաւները":
Ողբացէք վրաս այս խօսքի համար,
Թէ` "Ինչպէս եղեգը կվառուի կրակների մէջ,
Այնպէս էլ մեղաւորները այրուեն պիտի բոցերում բորբոք":
Լացէք սաղմոսի այս խօսքի համար, -
"Կրակի կայծեր պիտի թափես դու նրանց վրայ":
 

Գ

 
Ողբեր կարդացէք դուք աստուածային այն վճռի համար,
Որ մարգարէի բերանով է զարդարուած. -
"Եթէ չկամենաք լսել ինձ, սուրը ձեզ պիտի ուտի":
Կոծեցէք այն սաղմոսի առթիւ,
Թէ` "Մահը պիտի հովուի նրանց":
Աղի արցունքներ խառնեցէք դուք իմ հեծութիւններին հառաչանքներով,
Երբ բարձրեալն ինքը` Իսրայէլի հետ` սաղմոսի խօսքով նաեւ ինձ ասի. -
"Իմ ժողովուրդը ձայնս չլսեց":
Աւաղ ասացէք դուք ինձ թշուառիս, երբ նոյնն է կրկնում մի այլ մարգարէ. -
"Վա՜յ նրանց, զի հեռացան ինձնից":
Տխրամած սրտով նոր աղաղակի փող հնչեցրէք դուք,
Երբ Աստծոյ տեսնողը, ամաչեցնելով ինձ,
Կշտամբի սաստիկ Յակոբի տոհմի հետ ապերասան,
Թէ` "Տեսէք, ո՜վ արհամարհոտներ, զարմացէ՛ք եւ ջնջուեցէ՛ք":
 

Դ

 
Բայց դու, որիդ երեսից փախել եմ սարսափահար, հետ տար ինձանից
Եւ պատեան դիր ահաւորիդ բարկութեան վրաս բարձրացած սուրն սպառնալից,
Եւ քո բարեբաշխ, խնամոտ աջովդ ինձ հասնելով,
Կեանքի օծումը պարգեւիր ինձ` քեզ աղաչողիս:
Եւ քեզ փառք բարձր երկնայիններից եւ երկրային բոլոր մահկանացուներից,
Սահմանների մէջ բոլոր ազգերի, յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԿԳ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Բարերար եւ բազմագութ, մարդասէր եւ երկայնամիտ միակ թագաւոր,
Հօրդ հետ պատւուած եւ օրհնաբանուած
Տէ՛ր ամենայնի,
Որդի՛դ կենդանի Աստծոյ,
Դու, որ ինձ երբէք կորչելու տեղիք չես տալիս,
Եւ ամենեւին չես փորձւում չարից,
Ու մեղաւորի մահն իսկ չես ուզում,
Եւ կամքդ փրկութիւն է բերում բոլորին,
Մեղքի մրրիկը քաւութեան մեղմաշունչ զեփիւռի ես փոխում դու
Եւ բարկութեան հուրը փոխարկում անձրեւի:
Դու, որ քո բարի հրամանին չանսացող կնոջն հետ դարձրիր իր ընթացքից,
Նոյն արձանի մէջ կերպաւորելով զոյգ գոյացութեամբ երկու բնութիւն, -
Ո՛չ անմեղների եւ ո՛չ էլ իսպառ պատժուածների կարգը իրապէս դասելով նրան:
Դու, որ ծովի լոյծ ջրերն հորձանուտ` քարակոյտի պէս իրար վրայ դիզեցիր բարդ-բարդ
Եւ անապատի կարծրանիւթ վէմն իբրեւ հոսող վտակ բխեցրիր:
Դու, Յորդանանի սրընթաց վայրէջքը կանգնեցրիր հրաշապէս,
Դարձնելով այն որպէս լուացումի աւազան հեթանոսների հետնորդների համար:
Երիքովի պարիսպը պնդակուռ -
Սատանայի բռնութեան կործանման որպէս օրինակ -
Թեթեւ յարդի պէս օդ ցնդեցրիր դու,
Եւ այդ քաղաքի ջուրը վնասակար, այլաբանօրէն,
Որպէս օրինակ քանանացոց փրկութեանը, դէպի բարին փոխուելուն`
Դու խորհրդաւոր աղով համեմելով` անուշացրիր:
Մեռայի դառնութիւնը-նշանակ անհաւատութեան`
Դու կենաց փայտով պիտանի դարձրիր, քաղցրացրիր քեզ պէս` միացնելով քեզ հետ:
Գետից առնուած ջուրն ինչպէս արիւն մակարդեցիր դու ցամաքի վրայ, -
Իբրեւ նշանակ անհուն հաճութեանդ, որի համաձայն,
Անփոփոխ պիտի գունաւորվեր նոր երանգով բոսորային:
Անկենդան գաւազանին անթոյն վիշապի նմանութիւն ու տիպ տուեցիր,
Ի պատկերացումն քո ըստ մեզ ձեւակերպմանն ու ընտրութեանն օտար ազգերի:
Մովսէսի երջանիկ աջը պահպանելով անեղծ ու անփոփոխ`
Ցոյց տուիր դու մեզ նախապէս ապագայի հրաշքներդ, բարձրեա՛լ,
Որոնք մարդեղութեանդ ընթացքին պիտի կատարէիր,
Եւ ապա, քեզանով` ախտաւոր մարմնիս մաքրագործուելը գուշակեցիր:
Եւ դու այս բոլորով, ահա, ամէնուրեք,
Մեղաւորներին կորստեան ենթակա, բարեխնամօրէն,
Սիրոյդ հրաշքով կատարուող անակնկալ գիւտը գուշակեցիր,
Օրհնեա՜լդ ամենագութ:
 

Բ

 
Ծլեցնում ես դու երկրից կանաչ խոտ ու կեանքի կոչում անշունչ մեռեալին,
Անշարժին կառավարում ես որպէս ընթացող,
Անարգ արգանդից դուրս ես կոչում քեզ պատկերակիցներ,
Պատանիներին սեղանատամներ տալիս ըմբոշխնող
Եւ նրանց մաքուր այտերի վրայ մազ ես աճեցնում,
Եւ սեւասաղարթ վարսերը ձեան պէս զարմանագործում,
Ցոյց տալով, թէ քո կարողութիւնը անցնում է ամէն սահմանից, հզօ՜ր,
Շրթունքների բնազդական թոթովանքները, ինչպէս Յոբն է ասում,
Փոխարկում ես դու հարազատ ու պարզ արտաբերութեան,
Սասանում ես դու երկրին ու նրա սիւները` հիմքից,
Ցոյց տալով թէ, դո՛ւ կմնաս միայն անկորնչելի:
Դու թաւալում ես տարերքը, որպէս անցաւոր իրեր
Եւ դարձեալ նոյն տեղ հաստատում դրանք որպէս մնայուն.
Այսպէս` յայտնելով, թէ կարող ես դու նոյն այդ դիւրութեամբ
Կապել մեր բազում մեղքերը եւ կամ արձակել:
Անզգա էութիւնն արուսեակի սանձահարում ես կարծես թէ երասանով,
Այդպէս` ցոյց տալով, թէ մեր բնութեան հակումները չար
Կարող ես դիւրաւ դու հանդարտեցնել, երբ էլ կամենաս:
Անբարբառ լուսնի բոլորակը դու մերթ ունայն ես անում եւ մերթ պատարուն,
Ապացուցելով, որպէս աւետիս, այդ տեսնողներիս,
Թէ բարիքներից նուաղած մեր մեղապարտ մարմինները
Դու նախաստեղծ հարստութեամբ կամբողջացնես դարձեալ:
Անխօս աստղերի բազմութիւնը դու իբրեւ փոքրաթիւ հօտերի խմբեր,
Բաժանում ես իրարից եւ հաւաքում դարձեալ,
Ի խորհուրդ կենաց հաստատուն յոյսի, ո՜վ քաղցրահայեաց տեսութիւն,
Թէ դու չաղաչող լեզուներին էլ կարող ես լրիւ նոյնպէս ողորմել:
 

Գ

 
Ծովում, դու կեանքի ու մահուան միջեւ ճամփա ես բացում ուղիղ ապահով,
Այդպիսով հաստատ հաւաստիացնելով, թէ վտանգաւոր վայրում էլ նոյնպէս
Կարող ենք լինել անգայթակղելի` քեզնով պաշտպանուած:
Ինչպէս կաթսայում կրակի վրայ եռացող ջուրը,
Այդպէս` մեղքերի պղտոր մրրիկն էլ քո կամքի խօսքով կդադարեցնես:
Նայում ես երկրին ու շարժում ես այն,
Որպէսզի անբան այդ զանգուածով զգաստացնես մեզ` մտաւորներիս:
Ալիքների վրայ տատանուող փոքրիկ մակոյկի նման
Դղրդում ես դու հողազանգուածի թանձրութիւնն անբաւ,
Որով բովանդակ արարածներին ծանուցանում ես, թէ կաս աներկբա,
Եւ որ քո զօրեղ խօսքով ես հիմնել տիեզերքն համայն:
Սերմանում ես դու մեր անշնչացած մարմիններն հողում,
Եւ այնտեղ նրանց անկորուստ պահելով` կենդանացնում կրկին,
Ապականելին հողին պահ տալով անեղծն ստանում,
Դու մահկանացու նիւթի հետ կենաց նշխարդ ես խառնում:
Դու քո ակնարկող մի հրամանով ստեղծուածների ողջ անկերպարան
Փոքր-ինչ վայրկեանում ձեւակերպեցիր ամէն մէկն իր պէս:
Քոնն են զօրութիւնն ու կարողութիւնը,
Զի դու օրերի հոլովումներով շրջանակում ես տարուայ եղանակները,
Իւրաքանչիւրն իր ժամանակին, բազմապիսի գեղեցկութեամբ` մեր տեսողութեան համար:
Անմռունչներին ձայն ես տալիս դու իբրեւ կենդանու.
Ներշնչում միայն, ու քայլում են նրանք.
Դո՛ւ ես լոկ հինում հնարագիտութեան անճառ արուեստով մէգն ու առաւօտը:
Առաջնաստեղծ գոյացութեան նախակարգ յօրինուածքից յետոյ,
Ըստ երանելի մի գրուածքի կանխահիաց զարմացման, -
Երբ դու մարդացար, կատարեցիր մեծամեծ փառաւոր հրաշագործութիւններ, -
Որոնց թիւ չկա, ստեղծելով նոր ու նուիրական
Մի ուրիշ աշխարհ աւելի անեղծ, քան առաջինը:
 

Դ

 
Դու, որ մեր յանցանքը քոնը համարեցիր եւ արդարութիւնդ շնորհեցիր մեզ,
Որ մեր հաշտութեան փրկանակն ինքդ քեզ վրայ առար,
Որ դու չես դադարում ողորմելուց, -
Դարձրո՛ւ ամբարշտիս երկիւղածութիւնը բարեպաշտի,
Թմրածիս զգաստացուցիչ արթնութեանը սրտի,
Անմաքուրիս` պայծառ ու մաքուր կերպարանքի,
Բազմամեղիս` անբծութեանն համեստ սուրբ պատկերի,
Կոտրուածիս` առողջութեան անխորտակելի,
Լացածիս` զուարթ ուրախութեանն անտխրելի,
Յուսահատուածիս` միացնող սիրոյ անլուծելի,
Ամօթահարիս` հաստատուն վստահութեան անշարժելի,
Խաւարածիս` Երանութեան լոյսին անմեկնելի,
Մահուան գերուս` կեանքին անապականելի.
Որպէսզի խոստովանուած անունդ, Յիսուս,
Փառաւորուի Հօր եւ սուրբ Հոգուդ հետ`
Երկնքում եւ երկրի վրայ եւ նրանց բոլոր բնակիչներից,
Յաւիտեանս յաւիտենից. ամէն:
 

ԲԱՆ ԿԴ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՕՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Արդ, ամէն ինչում բացարձակապէս ուղիղ ես, Աստուա՛ծ,
Իրաւունքով դատում ես եւ արդարութեամբ կշռում,
Ճշմարտութեամբ չափում ես եւ օրհնութեամբ հետեւում,
Ընթանում ես ուղիղ եւ ստուգութիւն ես սիրում,
Յստակութիւն ես կամենում դու եւ լուսաւորութիւն համբուրում,
Փորձելով յանդիմանում ես, երկայնամտութեամբ քննում:
Չունես նենգութիւն եւ ոչ էլ գոռոզութիւն,
Այլ հեզութիւն համակ, հանդարտութիւն եւ ողորմութիւն:
 

Բ

 
Արդարացար, ո՜վ անայլայլ, վերին իմաստութիւն հանճարեղ քո Հօր,
Ինչպէս որ անզիղջ գովեստով վկայեցին շնորհովդ քեզ որդեգրուածները,
Քո մեզ պարգեւած աւետարանի այն սուրբ խօսքի համաձայն, թէ`
"Չողբացի ես, երբ կոծեցին, ոչ էլ կաքաւեցի, երբ փող հնչեցրին":
Մի՛ անօրինիր, ասացիր անօրէնիս,
Բայց ես ամրացա նոյն չարութիւնների մէջ.
Մի բարձրացնիր եղջիւրդ դէպի վեր, մեղաւորիս ասացիր,
Եւ ես քեզ հակառակ գործեցի.
Չզգացի խոտորեալս երբէք, թէ քո ձեռքումն են
Բարձրամիտ հպարտների եղջիւրներն արքայական
Խոնարհեցնել կամ բարձրացնել, ըստ Ամբակումի, Դաւթի եւ Զաքարիայի,
Դու ինձ օրհնութիւն կամեցար. ողորմա՛ծ,
Իսկ ես անիծեալս` մեծ տարագրութեամբ խոտորուեցի դէպի ինձ արժանին:
Սիրեցի բարկութիւն եւ ո՛չ բարութիւն.
Շոշափեցի խաւարն ու ոչ թէ լոյսը.
Կենդանի ձայնիդ, գթա՜ծ, անզգամօրէն պատասխանեցի.
"Որդն անմահ է" եւ "Կրակն անշէջ",
Կշտամբանքն անվերջ, տեղը յաւերժական, եւ օրինակը սոսկալի է, – ասացիր խօսքով Եսայու,
Եւ ես չիմացայ, ըստ սաղմոսողի, որ չըմբռնեցի,
Այլ ընթացայ մտաւոր մռայլ կուրութեան մէջ:
 

Գ

 
Դու մարգարէի խօսքով ցոյց տուիր,
Թէ` օրհնութիւն կստանայ նա, ով օրէնք է դնում,
Եւ ես փութացի այդ համառօտել:
Դաւթին իր խօսքերով, Տէ՜ր Յիսուս Քրիստոս,
Հոգեւոր վէմի վրայ քո մատով արձանագրուած`
Կանգնեցիր որպէս յիշատակարան, ինչպէս որ նաեւ ինքն է վկայում,
Թէ` "Ես պահեցի քո օրէնքները ամէն ժամանակ, յաւիտեան".
Այդ միեւնոյնը հաստատում է նա երկրորդ անգամ`
Վերջին բառի անդրադարձութեամբ
"Եւ յաւիտեանս յաւիտենից".
Որոնց հետ եւ այլ պանծալի խօսքեր խրախուսեցին ինձ,
Բայց ես անզգա` աճապարեցի տօնին
Բահաղու եւ ո՛չ Աստծոյ,
Եւ երկմտութեամբ զոյգ ճամփաների վրայ կաղացի,
Ձեռք վերցնելով բարի գործերից, ինչպէս ծաղրելով ասում է Եղիան:
Ունեմ Մովսէսին իր օրէնքներով` մեռելների աշխարհից եկած,
Նաեւ գրքերը մարգարէների` հոգուս մէջ գրուած,
Եւ մատեանները առաքեալների, շարուած իմ մտքի մատների վրայ,
Եւ Տիրոջդ` բոլորին հաւասարապէս` աւետեաց կտակով,
Թաղուելուց յետոյ յարութիւն առած` անթիւ-անհամար ննջեցեալներով:
Բայց ես աւելի՛ անհաւատ, քան այն մեծատան եղբայրները հինգ,
Որոնք մի տեսակ իսկապէս յարմար օրինակներ են
Ողորմելի յղփացածների զգայարանքներին, -
Դարբնի սալի պէս մնացի անոստ իմ անչափ յամառ քարացած սրտով.
Բելիարի նման եւ չապաշխարեցի:
 

Դ

 
Բայց դու վերստին շնորհի՛ր քո ողորմութիւնը լքուածիս,
Ո՜վ բարի, ահաւոր, մարդասէր, խնամակալ,
Կենդանի, սուրբ, լուսաւոր եւ անվախճան թագաւոր,
Պանծալի խաչիդ խորհրդի ազդելով
Հիմար երիկամներիս եւ յուսալքուած անպտուղ սրտիս
Մեղքերով կորդացած անբերրի անդաստանիս վրայ,
Որպէսզի հզօր ամենակալիդ գթառատ կամքի օժանդակութեամբ
Որոտայ հոգիս, եւ վշտագնածիս աչքերից յորդեն,
Վազեն ոռոգող արտասուքների վարար վտակներ,
Եւ ինձ մեղքերից մաքրելով` փրկեն,
Քեզ մօտ հաճելի եւ ընդունելի լինելու համար,
Ամենապարգեւ Տէ՜րդ բոլորի, փառաւորեալդ յաւիտեան. ամէն:
 

ԲԱՆ ԿԵ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՈՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ արդ, ես նախնիս ամբարիշտների,
Գլխաւորս մեղաւորների, պէտս անիրաւների,
Առաջինս պարտաւորների, պատկերս յանցաւորների,
Ատտիկեցիս` ըստ վատթարութեան եւ ո՛չ ըստ բարեբաստութեան,
Անպատումներն իմ պատմեցի ահա,
Ամօթալի արարքներս նշաւակեցի,
Գաղտնիքներն հրապարակեցի,
Ծածուկներն յայտնեցի,
Թաքցրածներն ի ցոյց հանեցի,
Ամփոփուածներն տարածեցի,
Դառնութեան մաղձը ժայթքեցի,
Գործակցութիւնս չարին` մատնեցի,
Վէրքիս թարախն ամբարուած` քամեցի,
Մեղքերիս խորութիւնը ծանուցեցի,
Կեղծիքների ծածկոյթը մի կողմ քաշեցի
Տգեղութեան քողը վերցրի,
Ամօթանքի զգեստը մերկացրի,
Գարշելիներն ի յայտ հանեցի,
Մրուրը մահուան փսխեցի,
Պալարներն հոգուս խոցերի քահանայապետ Քրիստոսիդ բացի:
Անձս անխնայ չարչարեցի,
Մարմնիս նկատմամբ սէր ցոյց չտուի,
Հին արմատներն ի տես հանեցի,
Բնութեանս կարիքներին չընդառաջեցի,
Միաբանութեան կապը նրանց հետ խզեցի,
Սրտիս դղեակը քանդեցի,
Որսացուած կամքիս հետ, իբրեւ մահուան դարանակալի հետ, կռուեցի,
Պահուստն անյայտ իմ մեղքերի արտաքս հանեցի:
Մթերուած ախտերի գանձը մեծիդ առջեւ դրեցի,
Դատախազին դատաւորի հանդէպ կանգնեցրի,
Ապառնիների փորձն այժմից առա,
Կործանողի հետ դաշինքն իմ բեկանեցի,
Խաբեբայի հետ ուխտս խափանեցի,
Մարտի յաղթական աւարտը,
Յիսուս, քե՜զ վստահեցի,
Ռազմիկ գնդերը շարժման մէջ դրի,
Հարձակումներին դիմադրելու յոյսն Աստծոյ խօսքի վրայ հիմնեցի,
Խաւարասէրների փաղանգը` լուսեղէնների զէնքին մատնեցի:
 

Բ

 
Եւ արդ, ամենայն արարածների ստեղծիչ Քրիստոս,
Որդիդ բարձրեալ Աստծոյ,
Մի՛ մեղադրիր ինձ` դատելով խստիւ մեծ օրն հատուցման,
Ինձ, որ ա՛յժմ արդէն պարսաւուած եմ խիստ խօսքերով այսպէս
Եւ ստացել եմ գանակոծութեան այսքա՜ն հարուածներ:
Ուրեմն, հզօ՜ր անքնին, անճառ. բարերար թագաւոր անմահ.
Այսպիսի ամօթալից ինքնապարսաւ խոնարհութեանս համար,
Որով ինքըս ինձ անողոք կերպով դատափետեցի, -
Նվագներով այս մատեանի,
Ծածկիր՛ սատանայի դէմքն ամօթի անարգանքով
Եւ խաչիդ նշանով զօրացրո՛ւ երեսն ամօթահարիս:
Լուսեղէն կնիքդ տեսքիս գեղեցկութեանը թող միանա,
Նշանդ ամրութեան թող որ դրոշմուի իմ կերպարանքին,
Թող կենաց փայտիդ ձեւը պատկերուի այտերիս վրայ,
Արուեստն հրաշքներիդ որպէս շուք թող որ տպուի ճակատիս,
Թո՛ղ չաղաւաղուի քո լուսապաճոյճ դրոշմն ինձ վրայ,
Աչքիս բիբերից թող չվերցուի ճաճանչդ օրհնութեան,
Չհեռացուի գլխիցս քո վստահութեան առհաւատչեան,
Տյառնագրութեանդ փառքը բերանիս ամուր սեմերիցն թո՛ղ չսասանուի,
Երկրպագելի պահպանակդ թող միանա սրտիս զգայարանքին,
Գոյակցութեանս չորս նիւթերի մէջ քառաթեւիդ լո՜յսը թող թափանցի,
Փրկչիդ իշխանութիւնն օժանդակի թող կարկառուող ձեռքիս,
Մատուցման համար ստեղծուած մատներիս
Համարձակութեան խորհրդարանդ թո՛ղ բարեգործե:
 

Գ

 
Աշխարհից մեկնելիս` սրբութիւնդ ինձնից թող չհեռանայ,
Երբ պատանեն պարտապանիս` պատիւս թող չպակասի,
Փրկութիւնդ անդաւաճան թող չլքի հոգիս,
Ու չջնջուեն քոնը համարուող շնչիցս գրերն կենդանատուիդ,
Զօրեղ արիւնիդ նկարը թող չեղծուի խորանից իմ աստուածատիպ,
Եւ բնակուի ինձ հետ գերեզմանիս մէջ:
Թշուառ մարմնիս մաշուելուց յետոյ շնորհիդ օծումն ինձ մօտ թող պահուի,
Որ նորոգութեան օրը նրանով ես ներկայանամ փառաց փեսայիդ,
Ճանաչուեմ թող ես այդ նշաններովդ ու վաստակներովդ պճնուեմ,
Ու մեծագոյնիդ երախտիքներով գնահատուե՛մ թող,
Եւ ողորմութեամբդ քաւուած` աւազանի զգեստով պերճանա՜մ,
Տո՛ւր ինձ, բարեգութ, վերարկուդ անապական,
Որ տառապում եմ մարմնիս մեղքերով:
Թող որ քոնոնց դէմ չելնի՛ բանսարկուն,
Հոգիս հնացնողը թո՛ղ ոչնչանա,
Խաւարաբնակների խաբկանքները թող հանդէս չգան,
Թող քո անունով օրհնուի, գթա՛ծ, վիհն իմ հանգստեան,
Թող ողորմութեամբդ լցուի լիուլի գուբն իմ գերութեան,
Թող որ քեզանով ընդարձակուի տեղն իմ թշուառութեան,
Թող խաղաղ լինի, խնամո՛ղ, ինձ համար բանտը բարկութեան,
Թող արգանդը մութ` սնի ինձ իր մէջ յանուն յարութեան,
Յոյսովդ թող ինձ իր մէջ ամփոփի տունը անձկութեան,
Թող ես քո ձեռքով պահուեմ խշտեակում այդ տարտամութեան,
Թող որ ընդունուեմ ես քո թեւերով տագնապի տան մէջ,
Եղի՛ր դու, գովեա՜լ, ինձ հետ վտանգով լեցուն սենեակում,
Աւա՜ղ ինձ այստեղ բիւր-հազար անգամ,
Զի երբեմն վերնային էի եւ այժմ անդնդային,
Տօնելի երբեմն եւ այժմ եղկելի:
 

Դ

 
Բայց եւ դու դարձեալ օրհնուած ես բոլոր արարածներից`
Երկնայիններից, երկրայիններից եւ մեռելներից սանդարամետի,
Անպարտականդ այս տարագրութեան:
Ե՛ս վրիպեցի, ե՛ս օտարացայ, ե՛ս յիմարացայ,
Ե՛ս պարտուեցի եւ դարձա խոտան:
Ե՛ս վհատուեցի, ե՛ս կարկամեցի եւ կործանուեցի.
Ե՛ս մոլորուեցի, ե՛ս մատնուեցի, ե՛ս մերժուեցի.
Ե՛ս խորթացայ, գերուեցի եւ գայթակղուեցի.
Ե՛ս նզովուեցի, ե՛ս թշուառացայ, հարբեցի եւ վատթարացայ,
Ե՛ս ընկղմուեցի, ե՛ս խաբուեցի, ե՛ս անօրէնացայ.
Ե՛ս ապականուեցի, մահացայ եւ իսպառ եղծուեցի:
Այս բոլորի մէջ դու չարութեան մատ չունես,
Մնում ես դու միշտ միա՜յն ու միայն անփոփոխ բարի:
 

Ե

 
Երբ կամքդ ինձ հետ է` խաւարը ճառագայթ է ինձ համար.
Յոյսիդ ճրագն երբ կայ, գիշերն արշալոյս է.
Հաղորդուելով մարմնիդ` կասկածների ամօթանքից զերծ կլինեմ.
Իսկ ես ինքս ինձ կենդանի չեմ համարում, յիշելով վախճանն անխուսափելի,
Եւ ոչ էլ կորած եմ կարծում ես ինձ,
Քանզի անկասկած հաւատում եմ ես նորոգման հրաշքին:
Կեանքիդ դուռն առջեւս համարում եմ փակ` իմ անքաւելի մեղքերի համար,
Բայց ես տեսնում եմ միաժամանակ դրախտն իմ առջեւ բաց,
Որ աւետում է փրկութիւնդ ինձ:
Քանզի ո՛չ այնքան վհատութեան գոյժն է տագնապեցնում,
Որքան փրկութեան համար կարկառած ձեռքդ է խրախոյս քաջալերական:
Ուստի, տո՛ւր դու, Տէ՜ր, տո՛ւր ողորմութիւն
Գոհաբանութիւն կարդացող բոլոր բանականներին,
Օրհնեա՜լ յաւիտեան. ամէն:
 

ԲԱՆ ԿԶ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՈՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Արդ, ով որ առնի այս համեստ մատեանի մաղթանքների սպեղանին,
Նրանով աղօթելու համար, եթէ այդպիսին մեղաւոր է մի`
Ե՛ս էլ թող նրան մասնակից լինեմ իմ այս խօսքերով.
Իսկ եթէ երբէք լինի ոմն արդար այր աղօթարկու,
Ես էլ նրա հետ թող այս մատեանով գտնեմ գթութիւն:
Եւ ապա, եթէ այդպիսին իրեն զգա երջանիկ, ինձ համարելով միայն եղկելի,
Այդ նոյնը նաեւ հաստատում եմ ե՛ս,
Բայց նա էլ յիշի թող Սողոմոնին եւ այս հոգեշունչ խօսքերը նրա, -
"Ո՜վ վստահօրէն կարող է ասել, թէ ունի սուրբ սիրտ,
Եւ կամ պարծենալ, թէ մաքուր է մեղքերից".
Եւ թէ` "Չի եղել երկրածին մի մարդ` զերծ իրեն համար պատասխան տալուց".
Ինչպէս եւ ոչ ոք` յաղթող համարուած` ինքնարշաւ վազքով,
Եթէ մինչեւ իսկ ունենայ թեւեր նա բարձրաթռիչ:
Ուստի նաեւ նա՛ թող զգուշանա, երկիւղ կրելով,
Որ հաստատ վէմի վրայ է նոյնիսկ,
Պօղոսից ուսած.
Որպէսզի միգուցէ գետին ընկնելով`
Նմանուի այս իրաւադատ կանոնը սահմանողին:
Այլ նոյնիսկ եւ նա՛, որ մաքուր է, թող այս կշտամբանքը դաս անի իրեն,
Չիջնելու համար անխոհեմ կերպով իր բարձրութիւնից.
Իսկ պատժապարտն էլ թող ընդունի այն` առիթ ազատութեան:
Որով հոգեւոր մահուան կործանումից վեր բարձրանալով` ապրի լիայոյս:
Իսկ ինձ համար այս պատգամները թող լինեն փորագրուած արձանագրութիւն յաւերժ անեղծանելի,
Որ իմ եղկելի եւ մահկանացու անձի փոխարէն`
Հեծութեան, լացի անդադար հնչմամբ, առանց լռելու միշտ աղաղակի:
Եւ թող որ լինի, որ բեկբեկուած ոսկորներս հողապատեան շիրմի ծածկոյթի տակ
Անմռունչ ձայնով` խոստովանական այս աղօթքներս եղանակեն.
Ինչպէս եւ հողում լուծուած մարմինս անլուր բարբառով
Այս պաղատանքներս թող որ առաքի քեզ` ծածկատեսիդ:
 

Բ

 
Տէ՜ր գթութեանց, աղբիւր ողորմութեանց, պարգեւաբաշխ բարի,
Որդիդ բարձրեալի Տէ՛ր Յիսուս Քրիստոս,
Ողորմի՛ր, խնայիր, մարդասիրիր,
Նայիր վշտերիս եւ տե՛ս սրտաբեկութիւնս,
Խոնարհուի՛ր թշուառութեանս վրայ,
Տե՛ս տարակուսական տագնապս անձեռնհաս,
Կարեկից եղիր ի կորուստ տանող ցաւերիս մէջ ինձ,
Շոշափի՛ր բժշկապէս վէրքերն իմ թշուառագոյն,
Ականջ դիր քաղցրութեամբ ողորմագին հեծեծանքներիս,
Լսի՛ր գերեզմանի խորունկ անդունդից հնչող անմռունչ հառաչանքներս,
Թող քո ամենալուր ականջներից ներս մտնի
Հիւծուած անդամներիս ձայնը պաղատագին:
Եւ քանզի անապական է կենդանութեանս գրաւական հոգին,
Ուստի թող անփոփոխ լինի սիրոյդ գթութիւնը նաեւ,
Կցորդ եղիր դու հեզութեամբ` տկարութեանն իմ տաժանելի:
 

Գ

 
Մեռեալ պատկերիս դէմ ոխ մի՛ պահիր,
Անշունչ կերպարանքիս հետ մի՛ մտնի դատաքննութեան,
Մահով տանջուածիս դու նոր հարուածներ մի՛ աւելացնի,
Կոտրուած խեցեղէն անօթիս հետ մի՛ մարտնչիր ուժգնութեամբ,
Վճռով խոշտանգուածիս վրայ մի՛ բարկանայ կրկին,
Կործանուած շինուածքիս մի՛ տար նոր պատուհաս,
Սպանուած շանս վրայ քարեր մի՛ արձակիր,
Ջախջախուած լուիս վրայ մի՛ որոտայ սաստկապէս,
Անարգ հողիս դէմ իբր անբարհաւաճի` մի՛ մռնչա ուժգին,
Մոխրիս մերժելի մի՛ կանչիր դատաստանի քննութեան,
Ցնդելի փոշուս մի՛ համարիր դու քեզ ընդդիմամարտ,
Տիղմս տաղտկալի մի՛ կարծիր դու քեզ որպէս ոսոխ,
Գարշութեանս անգոսնելի մի՛ վանիր իբրեւ բռնամարտիկի,
Դուրս շպրտուելիք կոճղիս մի՛ պահիր գեհենի համար որպէս վառելիք,
Այսքան խօսքերով բազմաթիւ անգամ կշտամբուածիս
Դու էլ վերստին մի՛ յանդիմանիր:
 

Դ

 
Սրանք են ահա այն սրտաբեկիչ ու հոգնաթախիծ աղաչանքները,
Որոնք իմ թշուառ ու խաւարարգել շիրմից պիտ հնչեն.
Եւ թող քո օրհնեալ խօսքը հաստատի, թէ աղօթողիս սրտի համաձայն
Պիտի մնամ ես անայլայլելի:
Քանզի հիմա էլ, մինչդեռ խօսում եմ դեռեւս կենդանի`
Մեռած եմ արդէն անհասիդ համար.
Ինչպէս եւ մահվամբ կոչելիս անգամ
Անեղծ կմնամ ես իմ հաւատքով, ըստ հրամանի ամենազօրիդ:
Արդ, աղաչում եմ, Տէր Յիսուս Քրիստոս, ողորմութեամբ նայիր դու ինձ
Եւ մի՛ թողնի, որ բնակակից լինեմ Բելիարին:
Թշվառիս թաղման ժամանակ, տապանի անկենդանական թնդիւնը մահազեկոյց,
Որպէս աղաղակ լալահառաչ` քեզ ինձ հետ հաշտեցնող,
Արժանացրու քո լսողութեանը, միա՜կ բարեգործ,
Հոգեսէր, հզօր եւ մի՛շտ մարդասէր.
Եւ քո բարի հոգին թող բնակուի ինձ հետ, լոյս տալով ինձ խաւարի մէջ,
Թող մնան ինձ հետ քո կենարար չարչարանքների մասունքները պաշտելի,
Որպէսզի, իբրեւ գանձարանի աւանդ, պահելով ինձ քո մէջ, կենսանորոգեն.
Որպէս զինուորական սարք անվատնելի թող պատկանեն ինձ
Ու մնան ինձ հետ իբրեւ մնայուն պարսաքարեր` հոգու հնարքների,
Չարի գնդերը հալածելու համար:
Նրա իմ դէմ մղած մարտը թո՛ղ քեզանով վանուի, Տէ՜ր,
Զի եթէ նա ելնի իմ դէմ պատերազմելու,
Տեսնելով քաղաքն առանց զինուորի եւ ազդարարող գործիքը` անձայն,
Քե՜զ կունենամ, Տէ՛ր, անքուն պահապան մշտնջենապէս:
 

Ե

 
Զի եթէ շտապի չարն այժմ եւեթ, առաջ քան օրը կատարածի,
Եւ պատրաստի ինձ համար անելանելի արգելարան,
Ես տէրունական աղօթքն իմ կուղղեմ նրա դէմ, որպէս մահացու հարուած.
Եթէ կարենայ ինձ գցել գետին,
Արարչին արած իմ ծնրադրութեամբ նրան կխոցեմ.
Եթէ յաջողի երկրի մոխրի մէջ գլորել նա ինձ,
Աստծոյ երեսնիվայր ընկնելը թող հալածի նրան.
Եթէ տանջալից ցաւեր նիւթէ ինձ,
Աշխարհի փրկչի քրտինքը առատ արեամբ շաղախուած` թող նեղի նրան.
Եթէ շունչս նա պատանդ վերցնի, որպէսզի բարի ճամփով չընթանամ`
Ամենաստեղծի կապանքը թող ինձ ազատ արձակի.
Եթէ բռնադատի ինձ ուրանալու լոյսի պարգեւները,
Համբերութիւնդ` աստուածամարտների հայհոյութեան դէմ`
Թող որ նրան էլ նրանց հետ մէկտեղ պապանձեցնի.
Եթէ գաղտնապէս հարուած հասցնող զէնքերի նետեր արձակի վրաս,
Կապարճների հօր շքեղ աղեղի խոցող սլաքը թող դիպչի նրան.
Եթէ խաւարած լոյսի շղարշով անամօթաբար աչքիս մէջ մտնի,
Ամենակատարեալի ծածկուած գլխի կռփահարումը թող տանջի նրան.
Եթէ մոլեգնի ձեռքիս վստահութիւնը կաշկանդել,
Թող ստեղծողի ձեռքը տրուած եղեգնը չարչարելով նրան լռեցնի.
Եթէ անամօթ ծաղր ու ծիծաղով ինձ հետ կատակի,
Ամենազօրի` ծաղրանք տանելը թող հեգնի նրան.
Եթէ պէս-պէս հուռութքների բժժանքով խորամանկի,
Հզօր Աստծոյ երեսին տրուած ապտակը նրան ամաչեցնի թող.
Եթէ գիշերուայ մութը իջնելիս խաբեութեան խաւարով կռուի լկտիաբար,
Տէ՛ր, լոյսիդ պայծառ ճառագայթման հետ` թող խայտառակուի.
Եթէ հաւակնի, թէ կկարենայ փորձութիւնների արեգակնակեզ
Վատնիչ խորշակի կեսօրուայ տապով ինձ բոլորովին արմատից խախտել,
Թող քո լուսեղէն նշանի զօրութեամբ արմատախիլ` չորանա.
Եթէ փորձի նա փչումով տրուած շնորհից ինձ զրկել,
Այն թուքը, որ մեղաւորիս փոխարէն քերոբեների տէրն ընդունեց,
Թող ամօթահար անի նրան:
 

Զ

 
Եթէ կծոտող ժանիքներ ցոյց տայ ինձ,
Երկնաւորի բերանի լռութիւնը թող նրան պապանձեցնի.
Եթէ ցանկական խայթուածքներ պատճառի հոգուս,
Ամենաստեղծին զարնուած բեւեռները նրան կսկծեցնե՛ն թող.
Եթէ անիրաւ խորհուրդների ճանապարհով ինձ մոլորեցնի,
Անհասանելու ոտքի մեխերը թող նրան կապեն.
Եթէ հարբեցնի ինձ դժնաբարոյ հրապոյրներով,
Թող բարերարին տրուած լեղիով խառնուած քացախը նրան դառնացնի.
Եթէ ծառի առաջին պտղի ճաշակման մէջ գտնի ինձ,
Խաչի սոսկալի խորհուրդով բռնուած` թող ի՜սպառ դատապարտուի.
Եթէ Տիրոջ հրամանին հնազանդուելու դէմ ընդվզել սովորեցնի ինձ,
Անսահմանելու պարանոցի բերումն թող կործանի նրան.
Թէ սատակամահ անելու համար հալածի նա ինձ եւ վիրաւորի,
Ադամին ստեղծողի կողքը մխուած ահագին տեգը թո՛ղ պատռի նրան.
Եթէ դժոխային վշտերի երկունքներով պաշարի նա ինձ,
Ամենակալի պատանքի կտաւը թող կաշկանդի նրան.
Թէ խարդախութեամբ փորձի ինձ մահուան յատակը ձգել,
Մահուան վէմի մէջ կենդանի Աստծոյ բնակուելը թող նրան մեռցնի.
Եթէ մարդկային իմ գայթակղութեան վրայ նա խնդա,
Թող կարկամ կամքով կորանայ կրկին.
Զի Աստուածն անմահ յարութեան փառքով`
Բոլոր մեռելներին նորոգեց իր հետ:
Թէ հազարամեայ փոքր կապանքի լուծումով բերկրի,
Բայց թող որ իսկոյն դողայ վերստին
Անվերջ-անվախճան տանջարանի մէջ սաստիկ կաշկանդող յուսկ շղթաների անզերծ տագնապից
Եթէ առաջին իսկ հարուածի հետ նա դժուարանայ,
Մեծ դատաստանի մեծ օրը ահեղ, կորստեան գո՜յժը թող տրուի նրան`
Նրա եւ իր հրեշտակների համար պատրաստուած անշէջ գեհենով:
 

Է

 
Իսկ ինձ, որ քեզ եմ ապաւինել,
Տէ՜ր Յիսուս,
Միակ թագաւոր, ինքնակալ, զօրեղ, արարիչ երկնի եւ երկրի,
Եւ նրանց մէջ եղած բոլոր զարդերի,
Ինձ, որ աչքս քո գալստեանն եմ յառել
Եւ փրկչիդ ողորմութեանն եմ սպասում յոյսով,
Քո ոտքն եմ ընկնում եւ համբուրում եմ հետքերը գարշապարիդ,
Պարտութիւնս եմ խոստովանում եւ մեղքերս հրապարակում,
Կշտամբանքների քարերով ծեծկւում եմ եւ սրտիս հառաչանքներով այրւում,
Խղճիս խայթերով խոցոտւում եմ եւ շնչիս բոցով տոչորւում,
Այրւում եմ արցունքներիս աղի ցողով ու երիկամներիս կսկծանքով կիզւում,
Յուսակտուր հոգով ցամաքում եմ եւ դառնաշունչ հողմով մարում.
Թախանձանքի խօսքերով երերւում եմ եւ կողկողագին հեծութեամբ դողում,
Տաժանելի տանջանքներով տուայտում եմ եւ հոգուս տագնապներով տատանւում,
Մրրիկների կոծով ծփում եմ եւ ալիքների բախումից սասանւում,
Ի լուր համբաւի սարսում եմ եւ վախի յիշատակով` կորչում,
Ատեանի տեսարանով հալւում եմ եւ մեծիդ սպառնալիքներով մեռնում, -
Լսի՛ր, բազմագո՜ւթ, քաւիչ, մարդասէր եւ երկայնամիտ,
Քաղցրութիւն անճառ, օր բարի եւ տիւ տենչալի,
Զի կարող ես դու ամէն ինչի մէջ
Ինչպէս եւ վերջին շունչս փչելիս ինձ փրկագործել:
Քեզ Հօր եւ սուրբ Հոգուդ հետ փա՜ռք յաւիտեանս. ամէն:
 

ԲԱՆ ԿԷ ՍՐՏԻ ԽՈՐՔԵՐԻՑ ԽՈՍՔ ԱՍՏԾՈՅ ՀԵՏ

Ա

 
Եւ սակայն Քրիստոս Աստծոյ իրաւունքի խօսքը արդարացի է յոյժ իմ նկատմամբ,
Քան սատանայի, որ սկզբնահայրն է չարիքների.
Քանզի յայտնուեց նա նրա համար, որպէսզի քանդի գործերը նրա,
Իսկ ինձ համար, որպէսզի իմ հնացած պատկերը նորոգի
Աստծոյ կերպարանքով,
Առնելով մեր իսկ նմանութիւնը կատարելապէս
Եւ միացնելով իր բնութեանը խառնուածքը մեր:
Բազում շնորհներից ոչինչ չտուեց նա սատանային,
Այնինչ ինձ վրայ հեղեց առատօրէն.
Նրա համար երբէք չչարչարուեց,
Իսկ ինձ համար զոհւում է նա հանապազ.
Սատանան անհաղորդ է կեանքին,
Իսկ ես փրկութիւն եմ վայելում միշտ.
Նա հալածուած է խաչով,
Իսկ ես զօրացած եմ այդ նո՛յն նշանով.
Նա մերժուած է լոյսից,
Իսկ ես միացած եմ նրա փառքի հետ.
Նրան երկրի վրայ անգամ հանգիստ չխոստացաւ,
Իսկ ինձ երկինքը տուեց սեփականութիւն.
Կտրեց նրա յոյսի առհաւատչեան,
Եւ իմը հաստատեց առանց խզելու.
Նրան խոզերի երամակում արգելափակեց,
Եւ իմ մէջ ի՛նքը զօրացաւ.
Կարիճների հետ համեմատեց նրան,
Եւ ինձ ճառագայթ յայտարարեց.
Սողունների նմանեցրեց նրան,
Եւ ինձ իր անունով կնքեց:
 

Բ

 
Իսկ ես լքեցի երախտիքն այսքան բարիքներ անող Աստծոյ
Եւ չարին հետեւեցի` նրա հետ մէկտեղ դժոխքի յատակը հայելու համար:
Ուստի արժան եմ բարիքների ապերախտս անշնորհակալ եւ անընդունակ սիրո,
Մեղքի պարանով եմ ձգուած` երիկամունքիցս խոցուած խորապէս.
Ճիւղակոտոր ծառ եմ արմաւենու,
Քացախացած գինի, հեղեղուած ցորեն,
Ջնջուած մուրհակ, պատռուած վճիռ, աղաւաղուած կնիք,
Ձեւ այլափոխուած, վերարկու կիզուած, կորած ըմպանակ,
Ընկղմուած նաւ, մանրուած մարգարիտ, սուզուած անգին քար,
Տունկ եմ գոսացած, նեցուկ խորտակուած, փայտ իսպառ փտած,
Խամրած մանրագոր, փլատակուած տուն, խարխլուած խորան,
Բոյս արմատախիլ, ձէթ` թափուած աղբոտ հրապարակում,
Մոխրակոյտերի վրայ հոսած կաթ,
Քաջերի գնդում մահապարտ եմ մի:
 

Գ

 
Զի անձն իմ ողբալի, Բաբելոնի առակի համաձայն` մարգարէներից ասուած`
Երուսաղէմի հետ եւ նրա նման յորդոր լսեց միշտ եւ չխրատուեց:
Պատճառն ա՛յն է, որ այստեղ անգոսնուած եմ, այնտեղ` խայտառակուած,
Այստեղ պարսաւուած եւ այնտեղ կշտամբուած,
Այստեղ ծաղրուած եւ այնտեղ նախատուած,
Այստեղ անարգուած եւ այնտեղ յանդիմանուած,
Այս կողմը ապշած եւ այն կողմը` լքուած,
Այստեղ հեծութիւն, այնտեղ հառաչանք,
Այստեղ կասկածներ եւ այնտեղ վախճան,
Այստեղ վախ ու վիշտ եւ այնտեղ հատուցում,
Այստեղ արկածներ եւ այնտեղ դատաստան,
Ուր ո՛չ խօսելու իրաւունք կա եւ ո՛չ պաղատելու,
Ո՛չ օրերը թիւ ունեն եւ ո՛չ ժամանակը վախճան,
Ո՛չ յոյսի կամուրջ եւ ո՛չ ողորմութեան դուռ,
Ո՛չ աջ պաշտպանող եւ ո՛չ օգնող ձեռք: