 
  


  . 
                 ,          .    ,  -     ,        .

                       (    III ).       ,         ,         ,     .             .                     .

  PDF A4    .







 










  . 








@biblioclub:    -      : , DataCite (DOI),   








 .. , 2025

   (.), 2025







         217 .           . ,        ,    .         ,  ,  ,        ,       ,  .  ,            .     ,      ,        ,        ,           .        .

          ,    ,           , ,    ,         ,     . ,       ,  ,      ,        ,          .

,     ,        ,      ,     .         .                  .     , , ,      .  , ,    ,  ,         .        .




 


          .          ,        ,    ,    .   ,         ,      ,   .             ⻠  (Scriptores Historiae Augustae),    ,   ,     .      , ,    (        ),         ,     (         ,         ).          .       ,   ,  ,  ,      .           .

        ,    . ,           ,  ,      ,     .    ,       ,      ,     .  ,   , .        .

          ,  ,   ,      .     ,       ,    ,        ,       ,     ,              . ,     .

         ,   , ,     .      .

  , ,  ,    ,            , ,  ,     .

  ,   .           .      ,     ,       .     . , .   . . ,   ,     ,    XIX   XX :     .         .                .

  XX               .         (1911) .  ,    ,  ,    , ,   ,   ,         ,   ,   ,       .

    , , ,       (1934).      ,      . ,            .      -,   ,   ,     ,      ,    , ,       .

 1955   ,      Realencyclopadie der Classic Archaeology,   ,       ,  ,     .

 2014         (:  -   ).       , ,  ,        .

     , ,   2022            ,      The Spectator, BBC History Extra  Financial Times.                       .                    .

   XXI ,       . ,      (2008.;     2011  2012.)       ,             ,           .    ,   ,         .

  --    :   ? (2008),      ,   ,         .    ,          ,               ,      .    ,   ,        ,      ,      ,    . , ,  ,    ,        .

            , ,             ,  ,      .           , ,         ,  .   ,     ,   , ,       ,      ,   .       ,     . ,        ,         Sol Invictus 50  .  ,  Sol Invictus       , ,          .

  ,   ,     ,  , ,           ,     .        .  ,    ,       .          ,     . ,        , ,  ,                  .       ,   ,    ,   .          , ,      . ,        ,    ,       .

   ,      ,    ,   .   XVIII       , ,     ,  Historia Augusta,    .      ,  , .            1853 ,       ,      ,       .     ,    ,    ,    .

  XIX-     ,       .       (1909).       .          ,         .   (1939) ,  ,               .   (1939) ,        , ,    ,     () ,   ().   (1960)    , ,   ,   ,       .    (1973)   ,  ,        ,    ;       .   (1988)  ,         .      ,         .   (2002),     , ,           ,   ,      .  , ,         ,            ,   ,   .

                 ,      [Benario, Herbert W., Alexander Severus (A.D. 222235). URL: http://www.roman-emperors.org/alexsev. htm ( : 17. 06. 2015)].

  .          ,    ,         .          ,      ,  ,      [ .    ? . . ., 2009. .489].

             ,    .      [Canduci. Alexander, Triumph & Tragedy: The Rise and Fall of Rome's Immortal Emperors / Canduci. 2010. Pier 9. s.61].

      .   ,        ,          , ,   ,       . [Southern, Pat. The Roman Empire from Severus to Constantine / P. Southern. Routledge, 2001. s.61].

. .        . ,   ,      : ,          , [Campbell, J.B., The Emperor and the Roman Army 31 BC  AD 235 / J. B. Campbell. Clarenden, 1984. s.221]     [s. 224],        ,   [s. 237].

     ,     . ,         .    ,         .           .

  ,      ,         13           .

. .        ,        . ,  ,         -    [, . .   ? . . . ., 1948.-. 646].

. .    ,       ,           [ . .    ? . . , . . . ., 2010. . 284].    222235.        ,            .

. .      ,      ,   ,       ,    .       ,          ,   ,     [ . .     ? . . . ., 1979., . 222].       ,    .

,           ..          III .

  ,      . ,            .




 I

   (213222.)





 1

 


      .     .    ,    ,   ,      ,     ,    , -     ,       ,         ,         217  [ , 80, 3,2].

     .       ,     .         - (  ).  ,   ,   .     .     ,     .     ,    .      ,   -.      - ,           , ( XVI, II, 10)          .       ,   -.






  -     



        ,          :     ,    .  ,   ,    ,    ,     ,  .     .  ,   130. ,       ,      .              III   .

        ,   .  212 ,    ,        ,  ,   .      ,         :   . ,     ()   ()    ,         .

    ,    ,     ,   ,     .    , -   ,   ,    .             .  ,       ,       .  -          .    ,     ,     ,   .           ,  ,   ,   .     215 .

 .   ,  ,      .  ,       .                   .    . ,       ,   III Breucorum,    ,     .      .    -,          .    ,   -     .  ,   ,  ,       .       ,           ,       . ,        .   . ,      ,     218       Sacerdos Amplissimus Dei Invicti Solis Elagabali:     .       .

   52%      .        . ,      ,   ,    , ,   .      ,     -,     .  218                 .

            ,          .                  ,    .           .       ,   .         :  195/196     ,     ,         197 .       ( 202 ).           (rationis privatae)  .              (   ).  208211            ,      /       .   212             (212216.).     ,    ,   III Augusta    (216217.).        .  , -,  217 .       ,      -  .          ,      .           .

             .            .   ,      ,           .        (    ).

    ,  ,   .  218       (   204 ),      ( 1  208 ).   ,           .  ,     .   , , , ,      ,           .      , ,  ,      ,   , .   , ,   .     ,           .   . , ,    .        ,       .       .       .  ,      ,  ,   , ,   .    .   ,  ,      ,           .         .        ,   ,        . , ,  .  ,           .

      ,    .  -          .    , , , .          ,    .       .   ,    217      ,                ,   .   ,    ,         ,     .    .  ,       ,    .

         III Gallica.            ,      .        .             .           ,            ,      ,     ,   ,       .    ,                 . 15  218                  .      ,      .       217 ,      .     ,    ,     ,       .

   ()         9  218 .       ,      ,    ,  ,   ,     ,    ,    ,   .     ,  ,  ,      ,          .       500       .   ,        ,    ,   .    (   )   ,   ,    ,   ,          .             .      , ,       ,       -  .         ,             (. : CIL VIII 10347).        ,   ,       .   , ,   , ,   ,             ,    .         ,      -.   :  ,            ,      ,  ,       ,  ,   ,     [ .   79, 1].






   



   , ,  , ,       ,      (   ,             ,         ).       ,    ,      .          ,     .

 ,                   ,                     .

 ,           IV Scyphica   ,           .      .      II Parthica    ,         (Ornamenta consularia).      .          ( V. 7. 6; .  12. 1),  , ,        . ,      ,   ,   ,    .  193   -         . ,     ,      . , ,    ,     .    ,   ,   218      II Parthica,       ( 1955,51)     220  ( 1950, 238)     (. LXXIX, 4,12). .    : Kettenhofen . Die syrischen Augustae in der historischen Uberlieferung: ein Beitrag zum Problem der Orientalisierung. Bonn, 1979. S. 29 ff.

       ,     .   .      ,             .

   II Parthica        Antoniniana Pia Fidelis Felix Aeterna.

    .  ,              .   ,             . ,     .           .           II Parthica.  ( )            .        ?  ,      .  ,  ,    .       .  , ,   ,         .     ,     .        .   ,     .       .   ,       ,     .

    ,       .    218    .     ,   ,   ,      ,   ,     .  ,      ,     , ,      .

     ,    ,   ,   ,          ,  - .             (    ,        ,        ).

  13  218    14-     (pater patriae). 14         ,   ,       (pontifex maximus) [ .   79, 1, 8].  ,      .      ,   .    .

 ,           ,      . ,              .      .    ,  ,   .     ,   ,           ,       ,      . ,         . ,     ,           .          ,      . ,    . ,     218 .  ,     ,      .       :    ,       .  ,        .   ,     .  ? , ,   -    ,   ,    ,       .   ,    ,          .    CIL XIII, 6807  .  ,  ,          (, ,  )       .  ,           218 . ,       .     ,     ,     ?  .   ,       ,    ,      ,     .  ,      . ,    .         .  ,       .                .        .         . ,       .     (                       )       .     ,     OTdamnatio memoriae. ,             ,    ,       .        .

  218     , ,           .  ,      ,    .   ,             .                .          .         . , ,        . -  .       ,   .        .  ,        .     ,          .       ,  .        ,    .

,           (          ), ,  ,       ,             .           III .   , , ,         .    190     .     I Gallica Civium Romanorum equitata (210212.),    .         (215222.).         (218  222.)    .      III  .               ,  ,  .  ,       .             .  ,      , .           .       .

   ,     ,     ,     ,     ,     ,       ,     .         (218219.).        ,           (219222.), , ,       219 .    222     ,  -        ,    .

       -  .  III Gallica         ,          .    ,       .     ,          . ,              , ,  .     ,      ,       . ,       ,    .

           .     ,    ,     ,   .          (218221.),   ,          212213.         .   ,     ,     . ,       .    ໠   ,    ,                  ,    .

,     - -,        (218222.).           ,   .    ,  , ,  205206       -. , -    .  ,  ,   ,          , ,  .         204 . ,      ( II Nr. 1231),   X Fretensis,   ,    Antoniniana,   ,        218 ,     .        х   ,       ,     .      -. ,           .

        ,        ,      .

,  ,     .      .  ,         .       ,        .       .

      . ,   - 193    ,       .  ,   ,  ,  -    .     ,        . ,    ,      .       .    ,              . ,     ,         . ,         .       ,     ,        .              .       ,  ,       ,     [ .   80, 5].      ,            .         ?  ,     ,    ̸  219    .






     



  ,     ,         . ,       .                       .   II   III  ,          .      .       115       .          ,     .   ,       ,   .  218         , ,  ,           .         ,      ,      ,   .          ,     .    ,            ,        .         ,     500000  , ,    .   ,          ,             .     .   ,      ,   ,            ,     , , ,   . ,    .   ,          ,      .     ,     .

 ,     ,       ,   .   ,     , -,     ,     .        .      ,         ,      .  ,       .     . , , . ,    ,      .     ,       .     ,   , ,  ,  ,        .        ,      ,   ,      (),      ,     ,     -    /                 [Harry Sidebottom: The Mad Emperor. Heliogabalus and the Decadence of Rome. Oneworld, London 2022. S. 154].

        .           ,     .     .      , , , ,  ,               ,        :      (  ,       ),     (  ), ,   ,   .   ,         .   , ,         ,       .     :     . ,   ,      :      ,      .              ,    .  ,          [Harry Sidebottom: The Mad Emperor. Heliogabalus and the Decadence of Rome. Oneworld, London 2022. 5.155].

        .     ,   ,             .  ,              . ,    .  , ,    ,     ,         .            .         ,   .            . [.  V, 56].

 ,    ,     ,    ,      - [.   V, 1].  ,        , ,            .     ,         .

,   , ,     ,  ,           ( ,   ),              ,     ,        . , ,   ,   .            ,   .    ,   ,   ,     ,      ,      .     ?         ?        ?     ?          ?    ?     ,    ?    ?     .

  ,              , , 9-10 ,         .     ,  , ,   ,         , -       ,          .             ,           , ,  .

 -,     -  ,        .     .     ,          .         ,          .      .    .       .    ,    .       .

,  433   ..    .             .

 204   ..,     ,        .         .      ,   .      ,  ,         ,     .   .

        , Deus Sol Invictus Mithras,       ,     ,   .

 ,   ,      ,   .     .    ,   .          .      .     ,    ,     .       ,      ,     ,    ,        [Harry Sidebottom: The Mad Emperor. Heliogabalus and the Decadence of Rome. Oneworld, London 2022. S. 230].

      ,        ? ,   ,     ,  ,   -  .    .     .   ,              .       ,       ,     .       .

,  ,       ,    ,        ,       .       ,    .           ,   .     ,    , , ,      .             .   100       ,      ,     ,      .   ,      ,   ,     .                 .     , -     ,     ,   .        ,      .   ,    ,     .

,  ,   ,       ,     .  ,     ,  ,           ,         .     ,          .   -  .     -   .          ,    .        .  ,     ,    ,         ,         ,    .              ,    ,    /, ,   ,        .  ,        -     ,   , ,    .

     , ,     .      ,                    ,    -.

,  ,  ,         ,     ,   .  ,       ,     .       -  ,       .  ,      ,  ,    .      .            , , ,     .           .         218219 . ,     ,            .

   ,  ,  .       ,     -  . ,   ,   ,         III Gallica  ,  -       IV Scyphica Antoniniana   [ .   80. 7. 3]. ,         .      (80. 7. 1) , ,   ,      218    .         . ,     IV Scyphica Antoniniana,      III Gallica.  ,       .        ,     . ,           .        ,        .      ,   .       .       ,    . -  ,        . ,     ,  ,  .            . ,  ,  ,  .  ,      ,   ,    .  , ,  .

 ,            .    ,              .          -       III Gallica,                    .   ,      ,     ,   .  ,              ? , ,      IV Scyphica   ,       .  III Gallica   ,     .

     .         .   ,    ,       . ,         .             .

  , ,    .   ,        ,    ,               .    ,      ,  ,       . ,     .           . , ,        ,    .    .       .       ,         ,  ,  ,  ,       , ,       .     . ,   .             (80, 4, 5).      ,  ,     .   . , -       , ,    .    ,    ,    .     III Gallica  , .     . ,    VI Ferrata  X Fretensis   -.  ,        Antoniniana.  VI Ferrata certa constans   .    ,      (damnatio memoriae)         [John S McHugh. Emperor Alexander Severus: Rome's Age of Insurrection, AD 222 to 235 Pen and Sword History 2017. 95 p].

        IV Scyphica Antoniniana.  ,     , ,  ,    ,          .           XVI Flavia Firma,      .    .

,      .   ,     . ,          III Gallica  ,  -       IV Scyphica Antoniniana   [ .   80. 7. 3].

 ,           ,    .     . -,      ,      ,    -   . -,      .         ,           .  ,  III Gallica   ! , ,     .       70 ,     - . 148    ,         .    .      ,      .      . ,       ,    .         ,    , ,  .         .        .      ,         .    .

,     .      .  ,  ,    III Augusta  ,       .      .  ,       ,   ,     .      ,      .        ,      .          ,      , .         .      ,     ,         .      III Gallica.          . ,      ,        !

    . Ill Gallica  ,      ,      ,       .        ,     . , ,       .        , ,    .          ,       .

   IV Scyphica Antoniniana   .   .  ,        ,     . , ,      ,         ?    III Gallica,  IV Scyphica Antoniniana   .  ,         ,         . ,    ,        .         .     ,   ,   ,     :ATVS.      .        .          ,  ,  ,     IV Scyphica Antoniniana.     ,     ,          . ,  ATVS     .        .      ,  ,   amicis fidissimus (  ),      220222  [John S McHugh. Emperor Alexander Severus: Rome's Age of Insurrection, AD 222 to 235 Pen and Sword History 2017. 95 ]. ,      , ,    .

, ,            (219222.?).    .  CIL 6, 2004 ,         10  200 .      CIL 2, 4111,         (222235.).    ,     (Legatus Augusti pro praetore)  , ,   (  )   . ,      211/212  213 ,        -,       .  ,   , ,   213/214  215/216 .  ,    ,        .     , ,      (219222.),            -     .             .

 ,      .   ,  -      ,      ,     .      ,    ,         ,      -    ,      . ,    ,   ,  ,            .             ,         .

     .     , ,       ( )    .    ,      .                  .       ,      ,      ,    .     ,         ,      .  ,   218      , ,      ,    ,    (78.20.4, 79.7.4).     ,   ,            .       ,       ,    .       ,          ,      ,           . ,      .         ( ),    . ,   ,           .       ,     -,      . ,          204205 ,       .                .   ,             .       211         212 ,      ,        .            .   212  , -   ,         .          , ,   .         .           ,       .          ,         ,          .   ,   .           ,       :    (78.22.34),       -    .   ,  ,    .      ,  .         .

   ,         (217219.),    , - 198    ,   .      ,      .  , ,      218 ,  ,     ,          .   , ,    ,     ,            199  -     .        217/218 . ,    ,     ,       .      ,    .   ,  ,  250   .    ,   ,    .   .   ,   , ,          .     (219220.) -          ,     . ,       ?

    ,        .   ,             .

         ,    .

     ,     .          .  ,  -      ,          .   ,   - ,           ,    ,   -    .                .   ,    ,       ,             ,   ,       ,  .         .        ,    ,        ,    -   ,   ,      .       48 . ,                (219222.),     .   ,             .   ,  (  )        ,    .    .  ,            ,      .

,        172     cursus honorum  192       I Adiutrix p.f. (192194.).       V Macedonia (195197.)  ,        .  198200       ,    201 ,    ,       . ,      I Minervia p.f. (204206.)  .  ,        ,     .           .










              .   ,    ,    207208          ,      .          (208210.).      ,      211 .     ,        (212213.). ,      ,       ,     (214217.).        .             ,  ,   ,    [ . LXXVIII. 13. 2].

 ,  ,        ,     ,  (. 79, 6).   ,          .          . ,        . , ,        ,              .   .  ,           .   ,      ,    ,    .             .  ,  ,     ,       .   ,     ,        ,       .   ,    ,  ,  .     -   ,   . , , . 14-             ,   . ,  .  ,    ()  ,     ,         [ .   79, 7].

     ,       .      ,     ,  , -,    .        .       ,          ,       . ,   ,    -  -.         ,          .    ,       :    Clarissima,      Mater Castrorum et Senatus (   ).     ,                 .     ,        ,   ,      ,         .

  ,         .      ,   ,      .    218   .      - .  ,         ,       ,   -   .       ,          .  ,           ,          .   :        ?  ,   ,   ,       ?    ,     ?  : ,    [Harry Sidebottom: The Mad Emperor. Heliogabalus and the Decadence of Rome. Oneworld, London 2022. S.158].




  .


   .

   ,     (https://www.litres.ru/pages/biblio_book/?art=71605570&lfrom=15981740&ffile=1)  .

      Visa, MasterCard, Maestro,    ,   ,     ,  PayPal, WebMoney, ., QIWI ,       .


